Republika e Kosovës
Republika Kosova – Republic of Kosovo
Qeveria – Vlada – Government

Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit -
Ministarstvo Kulture, Omladine i Sporta - Ministry of Culture, Yoyth and Sports





UDHËZIM ADMINISTRATIV(MKRS) NR. 01/2021 PËR PROCEDURAT PËR GËRMIM
ARKEOLOGJIK

ADMINISTRATIVE INSTRUCTION (MCYS) NO. 01/2021 ON PROCEDURES FOR
ARCHAEOLOGICAL EXCAVATION

ADMINISTRATIVNO UPUTSTVO (MKOS) BR. 01/2021 O PROCEDURAMA ZA ARHEOLOŠKO
ISKOPAVANJE









Ministri i Ministrisë së Kulturës, Rinisë
dhe Sportit,

Në mbështetje të nenit 7 paragrafët 7.21
dhe 7.23 të Ligjit Nr. 02/L-88 për
Trashëgiminë Kulturore (Gazeta Zyrtare
Nr. 29, 01 korrik 2008), nenit 8
(nënparagrafi 1.4) të Rregullores Nr.
02/2021 për Fushat e Përgjegjësisë
Administrative të Zyrës së Kryeministrit
dhe Ministrive e ndryshuar dhe plotësuar
me Rregulloren 04/2021, dhe nenit 38
(paragrafi 6) të Rregullores së Punës së
Qeverisë Nr. 09/2011 (Gazeta Zyrtare
Nr.15, 12.09.2011),

Nxjerrë:


UDHËZIM ADMINISTRATIV
(MKRS) NR. 01/2021 PËR
PROCEDURAT PËR GËRMIM
ARKEOLOGJIK


Neni 1
Qëllimi

Ky Udhëzim Administrativ ka për qëllim
standardizimin e procedurave të procesit
të gërmimit dhe dokumentimin
arkeologjik në tërë territorin e Republikës
Minister of the Ministry of Culture,
Youth and Sports,

Pursuant to Article 7 (paragraphs 7.20 to
7.24) of the Law on Cultural Heritage no.
02/L-88 (Official Gazette No. 29, 01 July
2008), Article 8 (subparagraph 1.4) of
Regulation No. 02/2021 on Areas of
Administrative Responsibility of the
Office of the Prime Minister and
Ministries amended and supplemented by
Regulation 04/2021, and Article 38
(paragraph 6) of the Rules of Procedure of
the Government no. 09/2011 (Official
Gazette No.15, 12.09.2011),

Issues:


ADMINISTRATIVE INSTRUCTION
(MCYS) NO. 01/2021 ON
PROCEDURES FOR
ARCHAEOLOGICAL EXCAVATION


Article 1
Purpose
This Administrative Instruction aims at
standardizing the procedures of the
excavation process and archaeological
documentation throughout the territory of
Ministar Ministarstva Kulture,
Omladine i Sporta,

Na osnovu člana 7, stavova 7.21 i 7.23
Zakona br. 02/L-88 o Kulturnom nasleđu
(Službeni list br.29, 01. jula 2008), i člana
8 (podstav 1.4) Uredbe br. 02/2021 o
Oblastima administrativne odgovornosti
Kancelarije premijera i ministarstava
izmenjene i dopunjene Uredbom 04/2021,
kao i člana 38 (stav 6) Pravilnika br.
09/2011 o radu Vlade (Službeni list br 15,
12.09.2011),



Izdaje:


ADMINISTRATIVNO UPUTSTVO
(MKOS) BR. 01/2021 O
PROCEDURAMA ZA
ARHEOLOŠKO ISKOPAVANJE


Član 1
Svrha
Ovo Administrativno uputstvo ima za cilj
da standardizuje procedure procesa
iskopavanja i arheološko dokumentovanje
na celoj teritoriji Republike Kosovo, na
së Kosovës, duke u mbështetur në përvojat
bashkëkohore ndërkombëtare dhe
legjislacionin vendor në fuqi.

Udhëzimi Administrativ përbën rregullat
bazë që duhet të ndiqen dhe të zbatohen
nga arkeologët, bartësit e projekteve dhe
stafi profesional-teknik gjatë të gjitha
aktiviteteve arkeologjike.

Obligimet dhe detyrat që duhet të
zbatohen gjatë gjithë procesit të gërmimit
arkeologjik nënkuptojnë kriteret dhe
rregullat siç janë: detyrat e arkeologut,
gërmimi, dokumentimi dhe arkivimi i të
dhënave dhe materialeve arkeologjike si
dhe procedurat administrative.


Neni 2
Fushëveprimi

Dispozitat e këtij Udhëzimi Administrativ
janë të obligueshme dhe zbatohen në tërë
territorin e Republikës së Kosovës.



Neni 3
Përkufizimet

1. Shprehjet e përdoruara në këtë udhëzim
administrativ kanë këtë kuptim:


the Republic of Kosovo, based on
contemporary international experiences
and local legislation in force.
The Administrative Instruction contains
the basic rules that must be followed and
applied by archaeologists, project holders
and professional-technical staff during all
archaeological activities.

Obligations and tasks to be implemented
throughout the process of archaeological
activities mean criteria and rules such as:
tasks of the archaeologist, excavation,
documentation and archiving of
archaeological data and materials as well
as administrative procedures.


Article 2
Scope

The provisions of this Administrative
Instruction shall be mandatory and apply
throughout the territory of the Republic of
Kosovo.


Article 3
Definitions

1. The terms used in this administrative
instruction shall have the following
meaning:

osnovu savremenog međunarodnog
iskustva i lokalnog zakonodavstva na
snazi.
Administrativno uputstvo obuhvata
osnovna pravila kojih se moraju
pridržavati i primenjivati arheolozi,
nosioci projekata i stručno-tehničko
osoblje tokom svih arheoloških aktivnosti
Obaveze i zadaci koje treba sprovesti
tokom čitavih procesa arheoloških
iskopavanja podrazumevaju kriterijume i
pravila kao što su: zadaci arheologa,
iskopavanja, dokumentovanje i arhiviranje
arheoloških podataka i materijala, kao i
administrativne procedure


Član 2
Delokrug

Odredbe ovog Administrativnog Uputstva
su obavezne i primenjuju se na celoj
teritoriji Republike Kosovo.



Član 3
Definicije
1. Izrazi koji se koriste u
ovomAdministrativnom uputstvu imaju
ovo značenje:

1.1 Gërmimi arkeologjik – është
proces hulumtues që ka për qëllim
zbulimin e objekteve, strukturave dhe
tipareve të karakterit arkeologjik. Në
përgjithësi secilës njësi arkeologjike që
zbulohet duhet t’i bëhet dokumentimi
që përfshin të dhënat e shkruara-grafike
vizuale (digjitale) për përpunim me
qëllim të identifikimit, vlerësimit dhe
studimit.Gërmimi kryhet nga arkeologu
i autorizuar dhe stafi plotësues
profesional-teknik;

1.2. Përnjohja arkeologjike -
nënkupton
vëzhgimin/vrojtimin arkeologjik
sipërfaqësor të gjetjeve dhe
karakteristikave arkeologjike pa kryer
gërmime arkeologjike të mirëfillta -
përmes sondazheve, ndërhyrje fizike -
intrusive dhe ndërhyrje jofizike -non –
intrusive, që nënkupton mbledhjen e
materialeve arkeologjike
sipërfaqësore;
Qëllimi i përnjohjes arkeologjike
arrihet në kushtet e kufizuara të
ekspertizës, pasi të shfrytëzohen edhe
burimet ekzistuese arkivore
(dokumentimi fotografik, fotografitë
ajrore, hartat e vjetra historike-
topografike, përshkrimet nga e kaluara
mbi gjetjet arkeologjike, hartat
gjeodezike etj.) për të plotësuar
njohjen paraprake të sipërfaqes
arkeologjike. Përnjohja minimizon
1.1. Archaeological excavation - is a
research process that aims to discover
objects, structures and features of an
archaeological character. In general,
each archeological unit that is
discovered must be documented,
which includes written-graphic visual
(digital) data for processing in order to
identify, evaluate and study. The
excavation is carried out by an
authorized archaeologist and
additional professional-technical staff;

1.2. Archaeological reconnaissance –
means superficial archaeological
observation of archaeological findings
and characteristics without conducting
genuine archaeological excavations -
through surveys, physical -intrusive
and not physical -non-intrusive
interventions, which means the
collection of surface archaeological
materials;
The purpose of archaeological
reconnaissance is achieved in the
limited conditions of expertise, after
using the existing archival resources
(photographic documentation, aerial
photographs, old historical-
topographic maps, descriptions from
the past on archaeological finds,
geodetic maps, etc.) to fulfill the
preliminary acquaintance to the
archaeological surface.
Reconnaissance minimizes potential
1.1. Arheološka iskopavanja - je
istraživački proces koji ima za cilj
otkrivanje objekata, struktura i obeležja
arheološkog karaktera. Generalno, svaku
otkrivenu arheološku jedinicu treba
dokumentovati, što uključuje pisano-
grafičke vizuelne (digitalne) podatke za
obradu radi identifikacije, evaluacije i
proučavanja. Iskopavanje vrši ovlašćeni
arheolog i pomoćno stručno-tehničko
osoblje;


1.2.Arheološko rekognosciranje-
podrazumeva površno arheološko
opserviranje/posmatranje arheoloških
nalaza i karakteristika bez sprovođenja
priznatih arheoloških iskopavanja -
putem sondaža, fizička intervencija -
intruzivne i ne-fizičke intervencije -ne-
intruzivne, što znači prikupljanje
površinskog arheološkog materijala;
Svrha arheološkog rekognosciranja
postiže se u ograničenim uslovima
ekspertize, nakon korišćenja
postojećih arhivskih resursa
(fotografska dokumentacija, aero
fotografija, starih istorijskih-
topografskih mapa, opisi iz prošlosti
na arheološkim nalazima, geodetske
mape itd.) radi kompletiranja
prethodnog poznavanja o arheološkoj
površini. Rekognosciranje minimizira
potencijalno oštećenje kulturnih
slojeva.
dëmtimet potenciale të shtresave
kulturore.
Ky proces shërben si parapërgatitje për
vendimmarrjen në lidhje me të
ardhmen e një sipërfaqeje
arkeologjike, nëse aty do të kryhet
gërmimi i plotë arkeologjik ose jo.
Gjithashtu, ai shërben si bazë për
përllogaritjen e shpenzimeve – koston
financiare për gërmimin e plotë
arkeologjik që mund të pasojë;

1.3. Gërmim kontrolli – ka
karakter testues – kontrollues dhe
mund të jetë me përmasa të
papërcaktuara me qëllim të dëshmimit
të potencialit arkeologjik;

1.4. Gërmimi shpëtimi arkeologjik -
është proces gërmimi arkeologjik i
ndërhyrjes emergjente, i cili imponohet
prej ndërtimeve, aktiviteteve bujqësore
dhe faktorëve natyrorë;


1.5. Gërmimi preventiv – është
proces gërmimi kontrollues paraprak
për të verifikuar ekzistencën e
potencialit arkeologjik në mënyrë që të
evitohet dëmtimi;

1.6. Gërmimi arkeologjik nënujor-
mund të planifikohet dhe kryhet në
fund të sipërfaqeve ujore, me qëllim të
identifikimit dhe hulumtimit të
damage to cultural strata.
This process serves as preparation for
decision-making regarding the future
of an archaeological site, whether or
not a full archaeological excavation
will be carried out there. It also serves
as a basis for calculating costs - the
financial cost of the full archaeological
excavation that may follow;



1.3. Control excavation - has a test-
control character and may be of
unspecified proportions for the
purpose of proving archaeological
potential;

1.4.Archaeological rescue excavation
- is an archaeological excavation
process of emergency intervention,
which is imposed by constructions,
agricultural activities and natural
factors;

1.5. Preventive excavation - is a
preliminary control excavation process
to verify the existence of
archaeological potential in order to
avoid damage;

1.6. Underwater archeological
excavation - can be planned and
carried out at the bottom of water
surfaces, in order to identify and
Ovaj proces služi kao prethodna
priprema za odlučivanje o budućnosti
arheološkog nalazišta, bez obzira da li
će se na njemu izvršiti ili ne potpuno
arheološko iskopavanje. Takođe služi
kao osnova za izračunavanje rashoda-
finansijskih troškova za kompletno
arheološko iskopavanje koje može
uslediti;



1.3. Kontrolni iskop – ima test-
kontrolni karakter i može biti
neodređenih dimenzija radi
dokazivanja arheološkog potencijala;


1.4. Spasilačko arheološko
iskopavanje - je proces arheološkog
iskopavanja hitne intervencije, koji je
nametnut građevinama,
poljoprivrednim aktivnostima i
prirodnim faktorima;

1.5. Preventivno iskopavanje -
predstavlja proces preliminarne
kontrole iskopavanja radi provere
postojanja arheološkog potencijala
kako bi se izbegla šteta;

1.6. Podvodno arheološko
iskopavanje - može se planirati i
izvesti na dnu vodenih površina, radi
identifikacije i istraživanja arheoloških
gjurmëve arkeologjike, mbledhjes së të
dhënave dhe materialeve për studim të
mëtejmë;

1.7. Aktivitete ndihmëse
arkeologjike - nënkuptojnë
angazhimin e ekspertëve me
kualifikim përkatës të fushave
ndërdisiplinore arkeologjike:
specialistët e analizave laboratorike
për kampionet e dheut, të kampioneve
të llaçit, të llojit dhe vjetërsisë së drurit
- dendrokronologji, të përcaktimit
absolut kronologjik sipas metodës së
radiokarbonit -C14.
Për më tepër, një gamë e gjerë e
disiplinave shkencore që aplikojnë
praktikat dhe metodat ndërdisiplinore
janë: arkeobotanika, karpologjia,
paleobotanika, gjeoarkeologjia,
paleoantropologjia, incizimet
gjeofizike (Fluxgate magnetometër,
gjeomagnetik, gjeoradar, elektro-
resistivity, EDM-3D modeling, sistemi
GIS, TLS, LIDAR), arkeometalurgjia,
arkeologjia e minierave, përnjohja
ajrore etj. Aktiviteti ndihmës
arkeologjik kryhet nga ekspertë dhe
specialistë. Specialistët luajnë një rol
të rëndësishëm me eksperiencën e tyre
në faza të ndryshme të gërmimit dhe
në përpunimin e rezultateve;



research archaeological traces, data
collection and materials for further
study;

1.7. Ancillary archaeological
activities – shall imply the
engagement of experts with relevant
qualifications in the interdisciplinary
archaeological fields: specialists in
laboratory analysis for soil samples,
mortar samples, wood type and age -
dendrochronology, absolute
chronological determination according
to the C14- radiocarbon method .
Furthermore, a wide range of scientific
disciplines that apply interdisciplinary
practices and methods are:
archaeobotany, carpology,
paleobotany, geoarchaeology,
paleoanthropology, geophysical
recordings (Fluxgate magnetometer,
geomagnetic, georadar, electrical-
resistivity, EDM-3D, modeling, , GID
system, TLS, LIDAR),
archaeometallurgy, mining
archeology, aerial reconnaissance, etc.
Archaeological support activity is
performed by experts and specialists.
Specialists play an important role with
their experience in various stages of
excavation and in the processing of
results.



tragova, prikupljanja podataka i
materijala za dalje proučavanje;


1.7. Pomoćne arheološke aktivnosti -
podrazumevaju angažovanje
stručnjaka sa relevantnim
kvalifikacijama u interdisciplinarnim
arheološkim oblastima: specijaliste za
laboratorijske analize uzoraka tla,
uzoraka maltera, vrste i starosti drveta
-dendrohronologija, apsolutno
hronološko određivanje prema
radiokarbonskoj metodi -C14.
Nadalje, širok spektar naučnih
disciplina koje primenjuju
interdisciplinarne prakse i metode su:
arheobotanika, karpologija,
paleobotanika, geoarheologija,
paleoantropologija, geofizički zapisi
(magnetometar fluksgate, geomagnet,
georadar, elektrootpornost, EDM-3D
modeliranje, GIS, TLS, i LIDAR
sistemi), arheometalurgija, rudarska
arheologija, izviđanje iz vazduha itd.
Pomoćne arheološke aktivnosti
obavljaju stručnjaci i specijalisti.
Specijalisti imaju važnu ulogu sa
svojim iskustvom u različitim fazama
iskopavanja i u obradi rezultata;





Neni 4
Kriteret e gërmimit

1. Kriteret e gërmimit nënkuptojnë lloje
e praktikave dhe metodologjisë
arkeologjike që përfshijnë konceptin e
gërmimit arkeologjik. Për realizimin e
çdo ndërhyrjeje arkeologjike në zonat e
mbrojtura arkeologjike nevojitet miratimi
me shkrim nga institucioni kompetent,
pas dorëzimit të projektit në përputhje me
legjislacionin.


2. Në të gjitha rastet, kur projektet e
restaurimit përmbajnë faza të ndërhyrjes
arkeologjike duhet të marrin miratimin e
institucionit kompetent dhe të përfshijnë
në stafin e tyre të punës specialistë
arkeologë nga institucionet shtetërore të
specializuara në fushën e njejtë së cilës i
takon edhe lokaliteti arkeologjik
respektivisht gjetjet arkeologjike. I njëjti
rregull ndiqet edhe në rastet kur projektet
arkeologjike përmbajnë faza restaurimi.
Në të gjitha projektet e tjera arkeologjike
konsiderohet domosdoshmëri përfshirja
në staf e së paku një arkeologu.


Neni 5
Koncepti, projekti i gërmimit

1. Koncepti, projekti i gërmimit
arkeologjik nënkupton kërkesën për
Article 4
Excavation criteria

1.Excavation criteria shall imply the
types of archaeological practices and
methodology that incorporate the concept
of archaeological excavation. For the
realization of any archeological
intervention in the protected archeological
areas, the written approval from the
competent institution is needed, after the
submission of the project in accordance
with the legislation.

2. In all cases when restoration projects
contain phases of archaeological
intervention, they must obtain the
approval of the competent institution and
include in their staff archaeologists from
state institutions specialized in the same
field to which the archaeological site
belongs, respectively archaeological
findings. The same rule is followed in
cases when archaeological projects
contain restoration phases. In all other
archeological projects it is considered
necessary to include in the staff of at least
one archaeologist.


Article 5
Concept, excavation project

1. Concept, archaeological excavation
project means the application for
Član 4
Kriterijumi iskopavanja

1. Kriterijumi iskopavanja
podrazumevaju vrste arheoloških
praksi i metodologiju koje uključuju
koncept arheoloških iskopavanja. Za
realizaciju bilo kakvog arheološkog
zahvata u zaštićenim arheološkim
područjima potrebno je pismeno
odobrenje nadležne institucije, nakon
podnošenja projekta u skladu sa
zakonodavstvom.

2. U svim slučajevima, kada projekti
restauracije sadrže faze arheološke
intervencije, moraju dobiti odobrenje
nadležne institucije i u svoje osoblje
uključiti arheologe iz državnih
institucija specijalizovanih za istu
oblast kojoj pripada arheološko
nalazište, odnosno arheološki nalazi.
Isto pravilo se poštuje u slučajevima
kada arheološki projekti sadrže faze
restauracije. U svim ostalim
arheološkim projektima uključivanje
najmanje jednog arheologa u osoblje
smatra se neophodan element.


Član 5
Koncept, projekat iskopavanja

1. Koncept, projekat arheološkog
iskopavanja podrazumeva zahtev za
marrjen e lejes për gërmime:

1.1. Kërkesa për leje dorëzohet në
institucionin kompetent, më së paku
30 ditë para fillimit të projektit;


1.2. Gërmimi arkeologjik duhet të
menaxhohet nga drejtuesi i projektit që
duhet të jetë ekspert i fushës përkatëse;


1.3. Drejtuesi i projektit ka të
drejtën e plotë për krijimin e ekipit.

2. Kërkesa duhet të përmbajë:

2.1. Paraqitjen e projektit, emërtimin,
arsyen, llojin e ndërhyrjes dhe qëllimin
e tij;

2.2. Përshkrimin me të dhënat
teknike të vendit/sipërfaqes ku do të
kryhet gërmimi;

2.3.Situatën topografike, njoftimet mbi
përmbajtjen e tokës dhe përdorimin
aktual të sipërfaqes ku do të kryhet
gërmimi arkeologjik;

2.4. Renditjen e të dhënave arkivore,
vlerësimin e hartave, fotografitë ajrore,
të dhënat mbi ndërhyrjet e mëparshme
në sipërfaqen e gërmimit,
informacionet mbi ndryshimet natyrore
obtaining a permit for excavation:

1.1. The application for a permit is
submitted to the competent institute, at
least 30 days before the start of the
project;

1.2. Research, archaeological
excavation should be managed by the
project leader who should be an expert
in the relevant field;

1.3. The project leader shall have the
full right to create the team.

2. The request must contain:

2.1. Project presentation, name,
reason, type of intervention and its
purpose;

2.2. Description with technical data of
the place/area where the excavation
will be carried out;

2.3. Topographic situation, notices on
soil content and current use of the area
where the archaeological excavation
will be carried out;

2.4.Listing of archival data, evaluation
of maps, aerial photographs, data on
previous interventions on the
excavation site, information on natural
changes of past centuries on its
dobijanje dozvole za iskopavanje:

1.1. Zahtev za dozvolu podnosi se
nadležnom institutu, najmanje 30 dana
pre početka projekta;


1.2. Arheološkim iskopavanjima treba
da upravlja menadžer projekta koji bi
trebao biti ekspert u relevantnoj
oblasti;

1.3. Rukovodilac projekta ima puno
pravo da osnuje tim.

2. Zahtev mora da sadrži:

2.1. Prezentacija projekta, naziv,
razlog, vrsta intervencije i njena svrha;


2.2. Opis sa tehničkim podacima o
lokaciju/području gde će se izvršiti
iskopavanje;

2.3. Topografska situacija, informacije
o karakteru zemljišta i trenutnoj
površinskoj upotrebi na kome će se
vršiti arheološka iskopavanja;

2.4. Rangiranje arhivskih podataka,
procena mapa , aero fotografija,
podataka o prethodnim intervencijama
na površini iskopa, podataka o
prirodnim promenama proteklih
të shekujve të kaluar mbi historinë e
saj, botimet e ndryshme etj.;

2.5. Paraqitjen e të dhënave mbi zonat
sipërfaqësore dhe në thellësi (brenda
sipërfaqes së gërmimit arkeologjik),
për të cilat ka informacion se janë
dëmtuar si p.sh. nga ndërtimet e
kohëve moderne, ndërtimet
infrastrukturore etj.



Neni 6
Përcaktimi i rezultatit shkencor


1. Drejtuesi i projektit është i përcaktuar
dhe nuk mund të ndryshojë, përveçse në
raste të jashtëzakonshme. Në rastet e
ndryshimeve në personel gjithçka duhet t´i
raportohet autoritetit që ka dhënë lejen.
Në rast të shmangies nga procedurat e
paraqitura për realizimin e projektit të
aprovuar nevojitet një përshkrim i saktë i
teknikës që do të përdoret.

2. Përbërja e stafit në projekt:

2.1. Drejtuesi i projektit;

2.2. Arkeologë në përputhje me
periudhën arkeologjike të projektit;

2.3. Staf për përpunimin e
history, various publications, etc .;


2.5. Presentation of data on surface
areas and depths (within the surface of
archaeological excavation), for which
there is information that they have
been damaged, such as. from modern
constructions, infrastructural
constructions etc.



Article 6
Determining the scientific result


1. The project leader is designated and
shall not be changed, except in certain
cases. In case of personnel changes
everything must be reported to the
permitting authority.
In case of deviation from the procedures
presented for the implementation of the
approved project, an accurate description
of the technique to be used is needed.

2. Staff composition in the project:

2.1. Project leader;

2.2. Archaeologists according to the
archaeological period of the project;

2.3. Staff for the processing of finds,
vekova o njegovoj istoriji, raznim
publikacijama itd.;

2.5. Prikaz podataka o površinskim i
dubinskim zonama (unutar površine
arheoloških iskopavanja), za koje
postoje podaci da su oštećeni kao npr.
iz konstrukcija novija doba,
infrastrukturnih konstrukcija itd.




Član 6
Utvrđivanje naučnog rezultata


1. Rukovodilac projekta je imenovan i ne
može se menjati, osim u vanrednim
slučajevima. U slučaju kadrovskih
promena, sve se mora prijaviti organu koji
je izdao dozvolu. U slučaju odstupanja
od procedura predstavljenih za
implementaciju odobrenog projekta,
potreban je tačan opis tehnike koja će se
koristiti.

2. Sastav osoblja u projektu:

2.1. Rukovodilac projekta;

2.2.Arheolozi, u skladu sa arheološkim
periodom projekta;

2.3. Osoblje za obradu nalaza,
gjetjeve, dokumentimin teknik,
katalogimin, përpunimin digjital etj.;

2.4. Specialist konservues;

2.5. Specialist qeramike, monedhash,
metalesh, objektesh qelqi, specialist i
kockave humane dhe shtazore, etj.;

2.6. Skicograf, topograf, gjeodet,
arkitekt;

2.7. Personeli i një projekti përbëhet
nga një tërësi profesionistësh të cilët
do të bëjnë të mundur realizimin e
plotë të një projekti nga fillimi deri në
fazën e fundit të tij, atë të botimit.

3. Fillimi i aktivitetit arkeologjik duhet të
lajmërohet 2 ditë para fillimit të punës dhe
të protokollohet në institucionin
kompetent.

4. Përfundimi i veprimtarisë arkeologjike
duhet t´i raportohet gjithashtu menjëherë
në institucionin kompetent.


Neni 7
Kriteret e dokumentimit


1. Dokumentimi i gërmimeve

Dokumentacioni bazë hartohet në vendin
technical documentation, cataloging,
digital processing, etc.;

2.4. Conservation specialist;

2.5. Ceramic, coin, metal, glass
objects, bone specialist human and
animal, etc;

2.6. Sketcher, surveyor, architect;


2.7. The staff of a project shall consist
of a set of professionals who will
make possible the full realization of a
project from the beginning to its final
stage, that of publication.

3. The beginning of the archeological
activity shall be announced 2 days before
the beginning of the work and registered
in the competent institution;

4.The completion of the archaeological
activity must also be reported immediately
to the competent institution;


Article 7
Documentation criteria


1. Documentation of excavations

The basic documentation is drafted at the
tehnička dokumentovanja,
katalogizacija, digitalna obrada itd.;

2.4. Specijalista za konzervaciju;

2.5.Specijalista za keramiku, kovanice,
metale, staklene predmete, specijalista
za kosti ljude i životinje itd.;

2.6. Skiceri, topografi, geodeti,
arhitekti;

2.7. Osoblje projekta sastoji se od niza
profesionalaca koji će omogućiti punu
realizaciju projekta od početka do
završne faze, odnosno objavljivanja.


3. Početak arheološke aktivnosti mora
se najaviti 2 dana pre početka radova i biti
protokolarna u nadležna institucija.


4. Završetak arheološke aktivnosti takođe
se mora odmah prijaviti nadležna
institucija.


Član 7
Kriterijumi dokumentovanja


1. Dokumentacija iskopavanja

Osnovna dokumentacija se izrađuje na
ku kryhet gërmimi arkeologjik; skicohet,
vizatohet dhe plotësohet me dorë në letër
A4 për skedat dhe A3 për vizatimet në
letër të bardhë, milimetrike, paus (letër
transparente). Pjesë të këtij
dokumentacioni origjinal hartohen dhe
skanohen më vonë në format digjitale. I
gjithë dokumentacioni (origjinal dhe
digjital) dorëzohet në arkiv i shoqëruar me
protokollin e dorëzimit. Dokumentacioni i
plotë i gërmimit duhet të dorëzohet jo më
vonë se afati i përcaktuar nga rregullorja
dhe ligji për trashëgimi. Raporti dhe ditari
i punës duhet të dorëzohen në formë
origjinale (formë të shtypur dhe formë
digjitale), ndërsa listat e gjetjeve dhe
formularët e njësive arkeologjike duhet të
regjistrohen në bazën e të dhënave.

2. Dokumentacioni në terren

Dokumentacioni arkeologjik (në vendin
ku zhvillohet gërmimi, sondazhet ose
kërkimet e llojeve të tjera arkeologjike)
detyrimisht duhet të plotësohet me dorë,
në tekst (ditar), vizatim (skicim) dhe
fotodokumentim. Ndërkohë që gërmimi
është në proces e sipër realizohen
vizatimet (sektorët-kuadratet, planet detaje
dhe planet e përgjithshme) si pjesë
thelbësore e krijimit të dokumentacionit.
Gjatë një gërmimi arkeologjik të gjitha
gjetjet e luajtshme duhet të grupohen,
paketohen dhe etiketohen sipas kontekstit
të cilit i përkasin, si dhe duhet të
place where the archeological excavation
is carried out; sketched, drawn and
completed by hand on A4 paper for tabs
and A3 for drawings on white paper,
millimeter, paus (transparent paper). Parts
of this original documentation shall be
later compiled and scanned in digital
format. All documentation (original and
digital) shall be submitted to the archive
accompanied by the submission protocol.
Complete excavation documentation must
be submitted no later than the deadline set
by the heritage regulations and law. The
report and work diary must be submitted
in original form (printed and digital form),
while lists of finds and forms of
archaeological units must be registered in
the database.

2. Field documentation

Archaeological documentation (at the site
of the excavation, surveys or research of
other archaeological types) must be
completed by hand, in text (diary),
drawing (sketching) and photo
documentation. While the excavation is in
progress, the drawings (sectors-quadrants,
detailed plans and general plans) are
realized as an essential part of the creation
of the documentation. During an
archaeological excavation all movable
finds must be grouped, packaged and
labeled according to the context to which
they belong, and must be labeled with
mestu gde se vrši arheološko iskopavanje;
skiciranje i crtanje koje se ručno
popunjava na papiru A4 za folder i A3 za
crteže na belom, milimetarskom, paus
papiru (transparentan papir). Delovi ove
originalne dokumentacije kasnije se
sastavljaju i skeniraju u digitalnom
formatu. Sva dokumentacija (originalna i
digitalna) dostavlja se u arhivu uz
protokol podnošenja. Kompletna
dokumentacija o iskopavanju mora se
dostaviti najkasnije u roku koji je propisan
uredbom i zakonom o nasleđu. Izveštaj i
dnevnik rada moraju biti dostavljeni u
originalnom formatu (štampani format i
digitalni format ), dok se spisak nalaza i
obrasci arheoloških jedinica moraju
evidentirati u bazi podataka.

2. Dokumentacija na terenu

Arheološka dokumentacija (na mestu gde
se vrši iskopavanje, sondažno ili
istraživanja drugih arheoloških vrsta)
obavezno popuniti ručno, u tekstu
(dnevnik), crtež (skica) i foto
dokumentacija. Dok je iskopavanje u
toku, crteži (sektorski kvadrati, detaljni
planovi i opšti planovi) realizuju se kao
ključan deo stvaranja dokumentacije.
Tokom arheološkog iskopavanja svi
pokretni nalazi moraju biti grupisani,
upakovani i označeni u skladu sa
kontekstom kojem pripadaju, i moraju biti
označeni detaljima (lokalitet, godina,
emërtohen me detaje (lokaliteti, viti,
konteksti arkeologjik, nr. i inventarit) para
se të vendosen në depo. I gjithë
dokumentacioni arkeologjik origjinal i
përpiluar në terren është baza e vetme mbi
të cilin do të ngrihet baza e të dhënave të
projektit.

3. Vizatimet e planimetrive dhe të
profileve punohen me dorë dhe në
shkallën teknike të dhënë më poshtë.
Sipërfaqet e tokës natyrale gjeologjike
duhet të përcaktohen qartë në vizatime dhe
të lihen të shihet qartë ndarja e tyre me
shtresat arkeologjike (gjeoprofil):

3.1. Çdo vizatim duhet të emërtohet
me emrin e vendit të gërmimit
arkeologjik, me numrin e regjistrit,
numrin e njësisë stratigrafike, numrin e
pozicionit që ka marrë ky vizatim në
formular, shkallën teknike të përdorur
në vizatim, emrin e vizatuesit,
emërtimin si plan ose profil, datën e
vizatimit, dhënien e drejtimit të veriut
me shigjetë dhe shënimin se si fletët
lidhen me njëra –tjetrën;


3.2. Secila fletë e vizatimit -planimetri
ose profil, duhet të ketë të paraqitur
rrjetin kuadratik (koordinatat
gjeografike X,Y, Z);

3.3. Çdo vizatim në planimetri ose në
details (locality, year, archaeological
context, inventory no.) before being
placed in the warehouse. All original
archaeological documentation compiled in
the field is the only basis on which the
project database will be built.


3. Drawings of planimetry and profiles
shall be made by hand and to the technical
degree given below. The surfaces of
natural geological soil should be clearly
defined in the drawings and their
separation with the archeological layers
(geoprofile) should be clearly seen:

3.1. Each drawing must be labeled
with the name of the place of
archeological excavation, with the
register number, the number of the
stratigraphic unit, the number of the
position that this drawing has taken in
the form, the technical degree used in
the drawing, the name of the designer,
the designation as plan or profile, the
date of drawing, pointing north with
the arrow and noting how the sheets
relate to each other;

3.2. Each drawing sheet -planimetry or
profile, must have a quadratic grid
(geographical coordinates X, Y, Z);


3.3. Any drawing in planimetry or
arheološki kontekst, inventarski broj), pre
nego što budu deponirani u skladište. Sva
originalna arheološka dokumentacija
sastavljena na terenu, jedina je osnova na
kojoj će se razvijati baza podataka o
projektu.


3. Crteži planimetrija i profila izrađuju se
ručno i na tehničkoj skali kao dole
navedeno. Prirodne geološke površine tla
treba jasno definisati na crtežima i ubaciti
ih da jasno se vide njihovo odvajanje od
arheoloških slojeva (geoprofil):


3.1. Svaki crtež treba da bude
imenovan sa nazivom arheološkog
iskopavanja, sa brojem registra,
brojem stratigrafske jedinice, brojem
položaja koji je ovaj crtež zauzeo u
formularu , tehničkim stepenom koji
se koristi na crtežu, imenom dizajnera,
naziva kao plan ili profil, datum
crteža, davanje strelice u pravcu severa
i ukazivanje na to kako su listovi
međusobno povezani;


3.2. Svaki list crteža - planimetar ili
profil, mora imati kvadratnu mrežu
(geografske koordinate X,Y, Z);


3.3. Svaki crtež u planimetriji ili
profil duhet të vizatohet në shkallën
1:20. Struktura të mëdha vizatimore
me karakter urbanistik mund të
vizatohen edhe në shkallë 1:50. Njësi
të veçanta arkeologjike si varre,
mozaikë, piktura murale etj. duhet të
vizatohen në shkallën 1:10 ose në
shkallë më të madhe;

3.4. Gjetjet arkeologjike mund të
vizatohen deri në shkallë origjinale 1:1
ose më të madhe si monedha etj.;

3.5. Planimetritë e aktiviteteve
arkeologjike me përmasa të mëdha si
rregull vizatohen në shkallë 1:100 deri
në 1:500 (kalatë etj.);

3.6. Të gjitha shtresat e një profili ose
planimetritë duhet të kenë numrin e vet
vijues dhe të përshkruhen nga
përmbajtja e tyre arkeologjike,
gjeomorfologjia e dheut dhe ngjyra
dhe në rastet kur vizatimet paraqiten
në më shumë se një fletë atëherë ato
duhet të kenë pika lidhëse me njëra-
tjetrën;

3.7. Njësitë arkeologjike të karakterit
ndërtimor të epokave të ndryshme
duhet të vizatohen me korrektësi
teknike sipas gurëve ose tullave duke
përcaktuar llojin, ngjyrën, madhësinë
dhe materialin lidhës. Në vizatimet e
mureve duhet të përshkruhet qartë
profile must be drawn on a scale of
1:20. Large drawing structures with
urban character can also be drawn at a
scale of 1:50. Special archeological
units such as tombs, mosaics, murals,
etc. should be drawn at a scale of 1:10
or larger;


3.4. Archaeological finds may be
drawn to the original scale of 1:1 or
larger such as coins, etc.;

3.5.Planimetry of archeological
activities with large dimensions are
usually drawn on a scale of 1:100 to
1:500 (castles, etc.);

3.6. All layers of a profile or
planimetry should have their own
serial number and be described by
their archaeological content, soil
geomorphology and color and in cases
where the drawings appear on more
than one sheet then they should have
connecting points with one another;


3.7.Archaeological units of
construction character of different eras
must be drawn with technical
correctness according to the stones or
bricks determining the type, color, size
and bonding material. The drawings of
the walls must clearly describe the
profilu mora biti nacrtan na skali 1:20.
Velike strukture za crtanje sa urbanim
karakterom takođe se mogu nacrtati u
skali 1:50. Posebne arheološke
jedinice kao što su grobnice, mozaici,
murali itd. treba nacrtati u skali 1:10 ili
u većoj razmeri;


3.4. Arheološki nalazi mogu se crtati
u originalnoj razmeri 1: 1 ili većoj
poput kovanica itd.;

3.5.Planimetrija arheoloških aktivnosti
u velikim razmerama po pravilu se
crtaju u skali 1: 100 do 1: 500 (tvrđave
itd.);

3.6. Svi slojevi profila ili planimetrije
trebali bi imati svoj serijski broj i biti
opisani njihovim arheološkim
sadržajem, geomorfologijom i bojom
tla, a u slučajevima kada se crteži
pojavljuju na više listova, trebali bi
imati spojne tačke s jednim -drugim;



3.7. Arheološke jedinice
građevinskog karaktera različitih
epoha moraju biti tehnički ispravno
iscrtane prema kamenju ili cigli
određujući vrstu, boju, veličinu i
vezivni materijal. Crteži zidova
moraju jasno opisati tehniku svakog
teknika e secilës prej tyre, përcaktimi i
fugave ndërtimore ndarëse dhe
përshkrimi (periodizimi, datimi) i tyre
sipas legjendës shpjeguese.


4. Formularët e njësive stratigrafike (US):

4.1. Formularët e regjistrimit dhe
dokumentimit të njësive stratigrafike
duhet të jenë të standardizuar sipas
kritereve të aplikuara nga institucioni
kompetent;

4.2. Funksioni i formularit është të
dokumentojë plotësisht një njësi
stratigrafike në të gjitha proceset e
hulumtimit të saj;

4.3. Formulari është në format A4 në
letër;

4.4. Dokumentimi i një njësie
stratigrafike në formular përbën të
vetmin dokument origjinal referues ( të
vlefshëm, me besueshmëri) historike
edhe për studiuesit e ardhshëm;


4.5. Formulari merr numrin e njësisë
stratigrafike të zbuluar dhe të
përcaktuar nga drejtuesi i gërmimit.
Me numrat në rendin kronologjik, të
quajtura etapa të punës, përcaktohet në
vetvete çdo proces i gërmimit dhe i
technique of each of them, setting out
the dividing construction joints and
their description (periodization,
dating) according to the explanatory
legend.

4. Stratigraphic Unit Forms (US):

4.1. Registration forms and the
documentation of stratigraphic units
should be standardized according to
the criteria applied by the competent
institution;

4.2. The function of the form is to
fully document a stratigraphic unit in
all its research processes;


4.3. The form is in A4 format on
paper;

4.4. Documenting a stratigraphic unit
in the form shall constitute the only
original reference document (valid,
with historical credibility) even for
future scholars;


4.5. The form gets the stratigraphic
unit number discovered and
determined by the excavation leader.
The numbers in the chronological
order, called work stages, define in
themselves each process of research
od njih, definiciju fuga građevinskih
spojeva i njihov opis (periodizacija,
datiranje) prema objašnjenju legende.



4. Obrasci stratigrafskih jedinica (US):

4.1.Obrasci za registraciju i
dokumentaciju stratigrafskih jedinica
moraju biti standardizovani prema
kriterijumima koje primenjuje
nadležna institucija;

4.2.Funkcija obrasca je da u
potpunosti dokumentuje stratigrafsku
jedinicu u svim njenim istraživačkim
procesima;

4.3. Obrazac je u formatu A4 na
papiru;

4.4. Dokumentovanje stratigrafske
jedinice u obrascu predstavlja jedini
originalni referentni dokument
(validan, sa istorijskim
verodostojnošću) također i za buduće
istraživače;

4.5. Obrazac uzima broj stratigrafske
jedinice koju je otkrio i odredio
rukovodilac iskopavanja. Brojevi u
hronološkom redosledu, nazvani
radnim fazama, sami po sebi definišu
svaki proces istraživanja i
dokumentimit të njësisë stratigrafike.
Përparësia e këtij modeli dokumentimi
është se i gjithë procesi i punës është
përshkruar në këtë formular, pa qenë
nevoja të mbahen shënime në copëza
letrash të tjera paralele, të cilat nuk e
kanë kontekstin e kërkimit të së tërës.
Tjetër avantazh është se nëpërmjet
këtij formulari mund të ndiqet në çdo
hap gjendja që ka arritur hulumtimi i
njësisë stratigrafike, si dhe i jepet
mundësi çdo punonjësi të ri të
vazhdojë dokumentacionin të cilin e ka
kryer deri atëherë një punonjës tjetër.



5. Mënyra e plotësimit të formularit:

5.1. Bëhet përcaktimi i njësisë
stratigrafike në momentin e zbulimit,
ashtu siç e shikon drejtuesi i gërmimit,
i cili e zgjedh atë për t’u hulumtuar si
njësi stratigrafike si mur, pus, gropë
arkeologjike, varr;


5.2. Bëhet përshkrimi i jashtëm i
njësisë stratigrafike në plan, ashtu siç
diktohet në fazën e parë gjatë
gërmimit. Përshkrimi përmban dhënien
e formës së njësisë, përmasat,
përmbajtjen e materialeve që e
përbëjnë etj.;

and documentation of the stratigraphic
unit. The advantage of this
documentation model is that the whole
work process is described in this form,
without the need to keep notes on
other parallel pieces of paper, which
do not have the context of searching
the whole. Another advantage is that
through this form, the status achieved
by the research of the stratigraphic unit
can be followed at every step, as well
as every new employee is given the
opportunity to continue the
documentation that has been
completed until that point by another
employee.

5. How to fill in the form:

5.1. The stratigraphic unit is
defined at
the moment of discovery, as seen by
the excavation director, who chooses it
to be explored as a stratigraphic unit
such as wall, well, archeological pit,
tomb;

5.2. The external description of the
stratigraphic unit in the plan is made,
as dictated in the first phase during the
excavation. The description contains
the form of the unit, the dimensions,
the content of the materials that make
it up, etc;

dokumentovanja stratigrafske jedinice.
Prednost ovog modela dokumentacije
je u tome što je cijeli radni proces
opisan u ovom formularu, bez potrebe
da se beleške vode na drugim
paralelnim papirićima, koji nemaju
kontekst pretraživanja kao celine.
Druga prednost je što se kroz ovaj
formularu na svakom koraku može
pratiti status ostvaren istraživanjem
stratigrafske jedinice, kao i svakom
novom zaposlenom se pruža
mogućnost da nastavi sa
dokumentacijom koju je do tada radio
drugi zaposleni.


5. Instrukcije za popunjavanje obrazaca:

5.1. Vrši se određivanje stratigrafske
jedinice u vreme otkrivanja, onako
kako je primećuje rukovodilac
iskopavanja, koji je bira da se
istražuje kao stratigrafska jedinica npr.
zid, bunar, arheološka jama, grobnica;


5.2. Vrši se spoljašnji opis
stratigrafske jedinice u planu, kako je
uviđeno u prvoj fazi tokom
iskopavanja. Opis sadrži formu
jedinice, dimenzije, sadržaj materijala
koji je čine itd.;


5.3. Bëhet fotografimi i njësisë
stratigrafike në fazën e zbulimit të saj,
i cili duhet të digjitalizohet. Në secilën
fotografi duhet të shihet një shkallë
matëse në metër, një shigjetë që tregon
drejtimin e veriut dhe një tabelë
fotografike ku është shkruar numri i
regjistrimit të projektit, numri i njësisë
stratigrafike, pozicioni rendor i
fotografisë dhe data e kryerjes së kësaj
fotografie;


5.4. Bëhet mbledhja e gjetjeve
stratigrafike nga sipërfaqja e planit të
njësisë. Gjetjet futen në një qese
plastike të posaçme me mbyllje zip
dhe marrin numrin e tyre të shkruar në
një fletë të vogël apo etiketë plastike,
aty shkruhet numri i regjistrimit të
projektit, numri i njësisë arkeologjike
dhe pozicioni i procesit të punës;

5.5. Bëhet vizatimi i njësisë
arkeologjike në planin e zbulimit të
saj, shkalla 1:20. Ky vizatim mund të
bëhet direkt në këtë formular ose mund
të jetë edhe në vizatimet e planit të
përgjithshëm të sipërfaqes së gërmimit
në format A3. Në rast se është vizatuar
në planin e përgjithshëm duhet dhënë
këtu numri i vizatimit, i cili rregullisht
është regjistruar në formularin e
sipërfaqes së përgjithshme të gërmimit.
Këtu jepet patjetër nivelimi i tij dhe
5.3. The stratigraphic unit is
photographed at the stage of its
discovery, which must be digitized. In
each photograph, a measuring scale in
meters should be noticable , an arrow
indicating the direction of the north
and a photographic table where the
project registration number is written,
the number of the stratigraphic unit,
the ordinal position of the photograph
and the date when this photograph was
taken;

5.4. The collection of stratigraphic
finds from the plan area of the unit is
done. The finds are put in a special
plastic bag with zip closure and get
their number written on a small sheet
or plastic label, where it is written the
project registration number, the
number of the archeological unit and
the position of the work process;

5.5. The archeological unit is drawn in
the plan of its discovery, scale 1:20.
This drawing can be done directly on
this form or it can also be in the
general plan drawings of the
excavation surface in A3 format. In
case it is drawn in the general plan, the
drawing number should be given here,
which is regularly registered in the
form of the general excavation surface.
Here is definitely given its leveling
and measurement in coordinates;
5.3. Vrši se fotografisanje stratigrafske
jedinice u fazi otkrića, koja se mora i
digitalizovati. Na svakoj fotografiji
mora se istaknuti merna skala po
metru, strelicu koja označava smer
severa i fotografsku tablicu na kojoj je
upisan broj registracije projekta, broj
stratigrafske jedinice, redni položaj
fotografije i datum izvršenja ove
fotografije;



5.4. Vrši se prikupljanje stratigrafskih
nalaza sa površine planske jedinice.
Nalazi se stavljaju u posebnu plastičnu
vrećicu sa patent zatvaračem i upisuju
njihov broj na mali list ili plastičnu
nalepnicu, gde je upisan broj
registracije projekta, broj arheološke
jedinice i položaj radnog procesa;


5.5. Vrši se crtanje arheološke jedinice
u planu svog otkrića, skali 1:20. Ovaj
crtež se može uraditi direktno na ovom
obrascu ili može biti i na crtežima
generalnog plana površine iskopa u
formatu A3. U slučaju da je ucrtan u
generalnom planu, ovde treba navesti
broj crteža, koji se redovno registruje
u formularu opšte površine iskopa.
Ovde se definitivno daje nivelisanje i
merenje u koordinatama;

matja në koordinata;

5.6. Bëhet zbulimi i mëtejshëm i
njësisë stratigrafike nëpërmjet prerjeve
të tij ose çlirimeve të pjesshme nga
masa mbushëse si dhe Dokumentimi
me vizatim i kësaj etape hulumtuese të
njësisë stratigrafike dhe përshkrimi i
rezultateve. Gjatë kësaj faze çdo
vizatim merr numrin e vet rendor
kronologjik. Përshkrimi i shtresave ose
pjesëve ndërtimore bëhet brenda çdo
vizatimi. Secila prej tyre merr numrin
e vet rendor por brenda vizatimit, jo si
pozicion në formularin e njësisë
arkeologjike.
Është e detyrueshme që gjetjet
arkeologjike që i takojnë një lloji
materiali si qeramikë, kockë, dru, të
regjistrohen me numrin e vet rendor në
formular edhe kur ato vijnë nga e
njëjta shtresë;


5.7. Bëhet marrja e mostrave për
analiza laboratorike në rast se drejtuesi
i projektit arkeologjik e sheh të
nevojshme.
Çdo mostër vendoset pa u kontaminuar
në një qese plastike të posaçme dhe
merr numrin e saj të shkruar në etiketë.

5.8. Bëhet interpretimi i
përmbledhur i drejtuesit të gërmimit
mbi njësinë stratigrafike, precizimi i


5.6. The further discovery of the
stratigraphic unit is done through its
cuts or partial releases from the filling
mass as well as the drawing
documentation of this research stage
of the stratigraphic unit and the
description of the results. During this
phase each drawing gets its own
chronological serial number. The
description of the layers or
construction parts is done within each
drawing. Each of them gets its own
serial number but within the drawing,
not as a position on the archeological
unit form.
It is mandatory that archaeological
finds belonging to a type of materialas
ceramics, bone, wood, be registered
with their serial number on the form
even when they come from the same
layer;

5.7. Sampling is done for laboratory
analysis in case the archaeological
project leader deems it necessary.
Each sample is placed without
contamination in a special plastic bag
and gets its number written on the
label.

5.8.The excavation guide gives
summary interpretation on the
stratigraphic unit, specifying the type,


5.6. Daljnje eksploriranje stratigrafske
jedinice vrši se kroz njene rezove ili
delimična oslobađanja iz mase
punjenja, kao i dokumentovanjem
putem crteža ove faze istraživanja
stratigrafske jedinice i opisom
rezultata. Tokom ove faze svaki crtež
dobija svoj hronološki serijski broj.
Opis slojeva ili građevinskih delova
vrši se unutar svakog crteža. Svaki od
njih dobija svoj serijski broj, ali unutar
crteža, a ne kao pozicija na formularu
arheološke jedinice.
Obavezno je da se arheološki nalazi
koji pripadaju nekoj vrsti materijala
kao keramika, kost, drvo, evidentiraju
sa svojim serijskim brojem na
formularu čak i kada potiču iz istog
sloja;



5.7. Vrši se prikupljanje uzoraka za
laboratorijsku analizu u slučaju da
rukovodilac arheološkog projekta
smatra da je to potrebno.
Svaki uzorak se stavlja u posebnu
plastičnu kesu, bez kontaminacije, i
upisuje se njen broj na etiketi.

5.8. Vrši se sažeta interpretacija od
strane rukovodioca iskopavanja na
stratigrafskoj jedinici, navodeći
llojit, datimi dhe konteksti historik në
formularët e standardizuar që përdoren
për gërmimin arkeologjik.



Neni 8
Dokumentacioni-arkivimi i rezultateve
arkeologjike


1. Arkivi arkeologjik përbën tërësinë e
të dhënave arkeologjike ku përfshihen
gjetjet, dokumentacioni digjital, ai i
shkruar, vizatimet, skicimet, fotografitë.


2. Dokumentacioni i hartuar gjatë një
projekti arkeologjik dorëzohet në arkivin e
institucionit kompetent.

3. Arkivi arkeologjik i institucionit
kompetent përfshin materiale të shtypura -
letër dhe digjitale. Këto dy kategori
kryesore ndahen më pas në nënkategori të
tjera. Në arkivin e institucionin
kompetent dorëzohen materiale të tilla:


3.1. Materiale të shkruara:
korrespondenca, kontrata, shënime,
katalogë, raporte;

3.2.Vizatime: të printuara, të vizatuara,
të skicuara, të përpunuara në njërën
dating and historical context in the
standardized forms used for
archaeological excavations.



Article 8
Documentation-archiving of
archaeological results


1. The archaeological archive shall
constitute the entirety of archaeological
data including finds, digital
documentation, written documentation,
drawings, sketches, photographs.

2. Documentation drafted during an
archeological project shall be submitted to
the archive of the competent institution.

3. The archaeological archive competent
institution shall include printed -paper and
digital materials. These two main
categories are then divided into other
subcategories. The following materials
shall be submitted to the competent
institution archive:

3.1.Written materials: correspondence,
contracts, notes, catalogs, reports;


3.2. Drawings: printed, drawn,
sketched, processed in one of the
temeljitu vrstu, datiranje i istorijski
kontekst u standardizovanim
formularima koji se koriste za
arheološka iskopavanja.


Član 8
Dokumentacija-arhiviranje arheoloških
rezultata


1.Arheološki arhiv čini celinu arheoloških
podataka koji uključuje nalaze, digitalnu
dokumentaciju, pisanu dokumentaciju,
crteže, skice, fotografije.


2.Dokumentacija izrađena tokom
arheološkog projekta dostavlja se u arhivu
nadležna institucija.

3. Arheološki arhiv nadležna institucija
obuhvata štampane - papirne i digitalne
materijale. Ove dve glavne kategorije su
zatim podeljene u druge potkategorije. U
arhivama nadležna institucija dostavlja se
sledeći materijali:


3.1. Pisani materijali korespodencije,
ugovori, beleške, katalozi, izveštaji;


3.2.Crteži: štampani, ucrtani, skicirani,
obrađeni u jednom od programa
nga programet software kompjuterik;

3.3.Fotografi: të printuara, të printuara
në fletë transparente, negativë,
diapozitiva, radiografi;

3.4. Material digjital, i cili konsiston
në: dosje AutoCAD, dosje databazë,
fotografi digjitale ajrore, arkiv të
gërmimeve, të dhëna gjeofizike, dosje
GIS, imazhe satelitore, dosje tekst dhe
3D. Materialet e mësipërme
depozitohen pranë arkivave në Hard
disc, USB, DVD. Për një ruajtje
afatgjate depozitimi i këtyre të
dhënave bëhet në server të veçantë që
përditësohet rregullisht.

4. Të gjitha materialet e dorëzuara në
arkiv duhet të jenë origjinale dhe në
gjuhën shqipe. Në rastin kur materiali
origjinal është përpiluar në gjuhë të huaj
është i nevojshëm përkthimi i tij në gjuhën
shqipe.

5. Përpunimi dhe vlerësimi i
dokumentacionit të gërmimit arkeologjik
për dorëzimin në arkiv fillon pas
përfundimit të punës në terren si dhe
përfshin:

5.1. Kontrollimin dhe plotësimin e
të gjithë dokumentacionit që vjen prej
gërmimit arkeologjik si:

computer software programs;

3.3. Photographs: printed, printed on
transparent sheets, negatives, slides,
radiographs;

3.4. Digital material, which consists
of: AutoCAD folders, database
folders, digital aerial photographs,
excavation archives, geophysical data,
GIS folders, satellite images, filed text
and 3D. The above materials are
stored near the archives on Hard disk,
USB, DVD. For long-term storage, the
storage of this data is done on a special
server that is updated regularly.


4. All materials submitted to the
archive must be original and in Albanian.
In case the original material has been
compiled in a foreign language, its
translation into Albanian is necessary.


5. Processing and evaluation of
Archaeological excavation documentation
for submission to the archive shall begin
after the completion of field work and
shall include:

5.1. Checking and completion of
all documentation that comes from the
archeological excavation such as:

kompjuterskog softvera;

3.3. Fotografije: štampane, štampane
na transparentnim listovima, negativi,
slajdovi, radiografi;

3.4. Digitalni materijal, koji se sastoji
od: AutoCAD dosije, dosije baze
podataka , aero digitalnih fotografija,
arhive iskopavanja, geofizičkih
podataka, GIS dosije, satelitskih
snimaka, tekstualne i 3D dosije. Gore
navedeni materijali se deponuju u
arhivi na hard disku, USB -u, DVD-u.
Za dugotrajno čuvanje, deponovanje
ovih podataka vrši se na posebnom
serveru koji se redovno ažurira.

4. Svi materijali dostavljeni u arhivu
moraju biti originalni i na albanskom
jeziku. U slučaju da je originalni materijal
sastavljen na stranom jeziku, obavezno je
njegov prevod na albanskom jeziku.


5. Obrada i ocena dokumentacije
arheoloških iskopavanja za dostavljanje u
arhivu počinje po završetku terenskog
rada i obuhvata:


5.1. Kontrolu i popunjavanje
celokupne dokumentacije koja potiče
iz arheoloških iskopavanja:

5.1.1. Kartelën e njësive
arkeologjike;

5.1.2. Vizatimet e dorës të
formatit A3, A4 dhe ato në
kartelat;

5.1.3. Raportet e matjeve me
sistemin e koordinatave;

5.1.4. Hartimin e listave të
gjetjeve arkeologjike, të
fotografive, të vizatimeve, të
mostrave për analiza laboratorike
nga dokumentacioni;

5.1.5. Trajtimin e gjetjeve
arkeologjike nëpërmjet larjes së
tyre, tharjes, signimit
(mbishkrimit me tush) paketimit,
të gjitha këto sipas listave të
dokumentacionit. Këto procese i
drejton arkeologu, në rastin më të
mirë bartësi i gërmimit
arkeologjik në terren.

5.2. Katalogizimin e njësive dhe
gjetjeve arkeologjike në bazën e të
dhënave:

5.2.1. Datimin dhe hartimin
e katalogut të njësive
arkeologjike;

5.2.2. Datimin dhe
5.1.1. Card of archeological
units;

5.1.2.Hand drawings in A3, A4
format and those on the cards;


5.1.3. Measurement reports with
the coordinates system;

5.1.4. Compilation of lists of
archaeological finds, photographs,
drawings, samples for laboratory
analysis from documentation;


5.1.5. Treatment of archeological
findings through their washing,
drying, marking (ink label)
packaging, all these according to
the lists of documentation. These
processes are led by the
archaeologist, in the best case the
bearer of the archeological
excavation in the field.

5.2. Cataloging of units and
archeological finds in the database:


5.2.1. Dating and drafting the
catalog of archeological units;


5.2.2. Dating and drafting the
5.1.1. Kartica arheoloških
jedinica;

5.1.2. Ručni crteži u formatu
A3, A4 i oni na karticama;


5.1.3. Izveštaj merenja sa
koordinatnim sistemom;

5.1.4. Sastavljanje spiskova
arheoloških nalaza, fotografija,
crteža, uzoraka za laboratorijske
analize iz dokumentacije;


5.1.5. Tretiranje arheoloških
nalaza putem pranja, sušenja,
obeležavanjem (mastilom)
pakovanja, a sve prema
spiskovima dokumentacije. Ove
procese vodi arheolog, u
najboljem slučaju rukovodilac
arheoloških iskopavanja na
terenu.

5.2. Katalogizacija arheoloških
jedinica i nalaza u bazi podataka:


5.2.1. Datiranje i sastavljanje
kataloga arheoloških jedinica;


5.2.2. Datiranje i sastavljanje
hartimin e katalogut të gjetjeve
arkeologjike sipas materialeve të
ndryshme- gur, metal, qeramikë,
kockë, dru, lëkurë, tekstil. Kjo
punë shkencore kryhet nga
arkeologu me kualifikim të lartë.

5.3. Digjitalizimin e vizatimeve:
planimetri, pamje dhe prerje profilesh,
dhe për raste të veçanta edhe
tredimensionale, i cili kryhet prej
skicografëve apo specialistëve me
përvojë në përpunimin e vizatimeve të
gërmimit arkeologjik;


5.4. Hartimin e raportit të
gërmimit, i cili kryhet nga drejtuesi i
projektit;

5.5. Drejtuesi i projektit obligohet
që brenda afatit ligjor të caktuar të
dorëzojë raportin paraprak informues
për aktivitetin arkeologjik duke
përfshirë edhe pasqyrën e raportit
financiar në institucionin kompetent;

5.6. Drejtuesi i projektit obligohet që
brenda afatit të paraparë me Ligjin për
Trashëgiminë Kulturore, neni 7,
pargrafi 7.22, të dorëzojë raportin
shkencor në institucionin kompetent;

5.7. Nëse raporti nuk dorëzohet në
afatin e caktuar sanksionohet sipas
catalog of archaeological finds
according to different materials -
stone, metal, ceramics, bone,
wood, leather, textile. This
scientific work is performed by a
highly qualified archaeologist.

5.3. Digitization of drawings:
planimetry, view and cutting of
profiles, and in special cases including
the three-dimensional, which is
performed by sketchers or specialists
with experience in processing
drawings of archaeological
investigation;

5.4. Drafting the excavation report,
which is performed by the project
leader;

5.5. The project leader shall be obliged
to submit the preliminary information
report on the archaeological activity
within the legal deadline, including the
overview of the financial report to the
competent institution;

5.6. The project leader shall be obliged
to submit the scientific report to the
competent institution, as forseen by
the Law on Cultural Heritage, article
7, pargraph 7.22;

5.7. If the report is not submitted
within the set deadline, it shall be
kataloga arheoloških nalaza
prema različitim materijalima -
kamen, metal, keramika, kost,
drvo, koža, tekstil. Ovaj naučni
rad obavlja visoko kvalifikovani
arheolog

5.3. Digitalizacija crteža: planimetrija,
izraz i rezanje profila, a za posebne
slučajeve i trodimenzionalni, koju
izvode skicografi ili stručnjaci sa
iskustvom u obradi crteža arheoloških
tragova;



5.4. Izradu izveštaja o iskopavanju,
koju sprovodi rukovodilac projekta;


5.5. Rukovodilac projekta je dužan da
u zakonskom roku podnese
preliminarni informativni izveštaj o
arheološkim aktivnostima, uključujući
pregled finansijskog izveštaja
nadležna institucija.

5.6 Rukovodilac projekta, u roku
predviđenom shodno članu 7. stav
7.22 Zakona o kulturnom nasleđu,
dužan je da dostavi naučni izveštaj
nadležnoj instituciji.

5.7. Ako izveštaj nije podnet u
predviđenom roku, biće sankcionisan
legjislacionit në fuqi.



Neni 9
E drejta e publikimit të rezultateve nga
gërmimi arkeologjik


E drejta e publikimit të rezultateve nga
gërmimi arkeologjik i takon poseduesit të
lejes për gërmimin arkeologjik për katër
vjet. Pas kësaj kohe, e drejta për publikim
është e hapur për arkeologët tjerë.




Neni 10
Monitorimi, inspektimi i gërmimit
arkeologjik


1. Gërmimet arkeologjike duhet të
monitorohen nga institucionin kompetent.


2. Monitorimi dhe inspektimi i punimeve
arkeologjike mund të bëhet në çdo kohë
me apo pa paralajmërim.

3. Raporti i monitorimit dhe inspektimit
duhet t’i dorëzohet ministrit dhe një kopje
dorëzohet në Institutin Arkeologjik të
Kosovës.
sanctioned according to the legislation
in force.


Article 9
The right to publish the results of the
archaeological excavation


The right to publish the results of
archaeological excavation shall belong to
the license holder for archaeological
excavation for a period of four years.
After this period, the right of publication
shall be open to other licensed
archaeologists.


Article 10
Monitoring, inspection of
archaeological research


1. Archaeological excavations shall be
monitored by the competent institution.


2. Monitoring and inspection of
archaeological works may be done at any
time with or without warning.

3. The monitoring and inspection report
must be submitted to the Minister and a
copy to the Archaeological Institute of
Kosovo.
u skladu sa važećim zakonodavstvom.



Član 9
Pravo na publikovanje rezultata
arheološkog iskopavanja


Pravo na publikovanje arheoloških
istraživanja pripada nosiocu licence za
arheološka iskopavanja u periodu od četiri
godine. Nakon ovog vremena, pravo na
publikovanje otvoreno je za druge
licencirane arheologe.



Član 10
Monitoring, inspekcija arheoloških
istraživanja


1. Monitoring arheoloških iskopavanja
moraju e sprovesti od strane nadležna
institucija.

2. Monitoring i inspekcija arheoloških
radova može se vršiti u bilo kom trenutku
sa ili bez obaveštenja.

3.Izveštaj o monitoringu i inspekciji mora
se dostaviti ministru, a jedna kopija se
dostavlja Arheološkom institutu Kosova.

Neni 11
Kompensimi i punonjësve dhe stafit për
shpenzimet në terren

1. Kompensimi financiar i shpenzimeve
gjatë realizimit të projekteve për stafin e
brendshëm të IAK-së bëhet sipas
legjislacionit në fuqi.

2. Kompensimi financiar i shpenzimeve
gjatë realizimit të projekteve për stafin e
angazhuar të jashtëm bëhet sipas
legjislacionit në fuqi.


Neni 12
Hyrja në fuqi

Ky Udhëzim Administrativ hyn në fuqi
shtatë (7) ditë pas publikimit në Gazetën
Zyrtare të Republikës së Kosovës.



Hajrulla Çeku

_______________________
Ministër i Ministrisë së Kulturës, Rinisë
dhe Sportit

Datë:_____. _____.2021

Article 11
Compensation of employees and staff
for field expenses

1. Financial compensation of expenses
during the realization of projects for the
internal staff of AIK shall be done
according to the legislation in force.

2. Financial compensation of expenses
during the realization of projects for the
engaged external staff shall be done
according to the legislation in force.


Article 12
Entry into force

This Administrative Instruction shall enter
into force seven (7) days after publication
in the Official Gazette of the Republic of
Kosovo.


Hajrulla Çeku

_____________________
Minister of the Ministry of Culture, Youth
and Sports

Date: _____. _____. 2021

Član 11
Naknade zaposlenima i osoblju u vezi
sa terenskim troškovima

1. Finansijska naknada troškova tokom
sprovođenja projekata za unutrašnje
osoblje AIK -a vršiće se u skladu sa
važećim zakonodavstvom.

2.Finansijska naknada troškova tokom
sprovođenja projekata za angažovano
spoljno osoblje vršiće se u skladu sa
važećim zakonodavstvom.


Član 12
Stupanje na snagu

Ovo Administrativno Uputstvo stupa na
snagu sedam (7) dana od objavljivanja u
Službenom listu Republike Kosovo.



Hajrulla Çeku

_______________________
Ministar Ministarstva kulture, omladine i
sporta

Datum:_____. _____.2021