REPUBLIKA E KOSOVEs - PEUYIiJUfKA KOCOBO - REPUBLIC OJ<' KOSOVO
GJYKATA KUSHTETUESE
YCTABHH CY,l(
CONSTITUTIONAL COURT
AKTGJYKIM
ne
rastin nr. KI01/21
Parashtruese
AjsheAliu
Vleresim i kushtetutshmerise
Prishtine, me 1 nentor 2021
Nr. ref.:AGJ 1881/21
se Aktgjykimit te Gjykates Supreme te Kosoves, ARJ-UZVP. nr. 37/2020,
te 11 qershorit 2020
GJYKATA KUSHTETUESE E REPUBLIKES SE KOSOvES
e perbere nga:
Gresa Caka-Nimani, kryetare
Bajram Ljatifi, zevendeskryetar
Selvete Gerxhaliu-Krasniqi, gjyqtare
Safet Hoxha, gjyqtar
Radomir Laban, gjyqtar
Remzije Istrefi-Peci, gjyqtare dhe
N exhmi Rexhepi, gjyqtar
Parashtruesja e kerkeses
1. Kerkesa eshte dorezuar nga Ajshe Aliu, te cilen e perfaqesojne Artan Qerkini dhe
Florin Vertopi, avokate ne Prishtine (ne tekstin e metejme: parashtruesja e
kerkeses).
1
•
Vendimi i kontestuar
2. Parashtruesja e kerkeses e konteston Aktgjykimin [ARJ-UZVP. nr. 37/2020] e
11 qershorit 2020, te Gjykates Supreme te Republikes se Kosoves (ne tekstin e
metejme: Gjykata Supreme) ne lidhje me Aktgjykimin [AA. nr. 178/2019] te 15
majit 2020, te Gjykates se Apelit te Republikes se Kosoves (ne tekstin e metejme:
Gjykata e Apelit) dhe Aktgjykimin [A. nr. 651/16] te 25janarit 2019, te Gjykates
Themelore ne Prishtine, Departamenti per <;eshtje Administrative (ne tekstin e
metejme: Gjykata Themelore).
3. Parashtruesja e kerkeses, Aktgjykimin e kontestuar te Gjykates Supreme e ka
pranuar me 18 nentor 2020.
Objekti i ~eshtjes
4. Objekt i c;eshtjes eshte vleresimi i kushtetutshmerise se Aktgjykimit te
kontestuar, permes se cilit pretendohet se parashtrueses se kerkeses i jane
shkelur te drejtat dhe lirite themelore te saj te garantuara me nenin 31 [E Drejta
per Gjykim te Drejte dhe te Paanshem] te Kushtetutes se Republikes se Kosoves
(ne tekstin e metejme: Kushtetuta) ne lidhje me nenin 6 (E drejta per nje proces
te rregullt) te Konventes Evropiane per te Drejtat e Njeriut (ne tekstin e
metejme: KEDNJ) dhe nenin 10 te Deklarates Universale per te Drejtat e Njeriut
(ne tekstin e metejme: DUDNJ); nenin 8 (E drejta per respektimin e jetes private
dhe familjare) te KEDNJ-se; si dhe nenin 7 [pa titull] te Konventes per te Drejtat
e Femijes.
Bazajuridike
5. Kerkesa bazohet ne paragrafin 1 dhe 7 te nenit 113 [Juridiksioni dhe Palet e
Autorizuara] te Kushtetutes, ne nenet 22 (Procedimi i kerkeses) dhe 47 (Kerkesa
individuale) te Ligjit nr. 03/L-121 per Gjykaten Kushtetuese te Republikes se
Kosoves (ne tekstin e metejme: Ligji) dhe ne rregullin 32 (Parashtrimi i
kerkesave dhe pergjigjeve) te Rregullores se punes se Gjykates Kushtetuese te
Republikes se Kosoves (ne tekstin e metejme: Rregullorja e punes).
Procedura ne Gjykaten Kushtetuese
6. Me 5 janar 2021, Gjykata Kushtetuese e Republikes se Kosoves (ne tekstin e
metejme: Gjykata) pranoi kerkesen e parashtrueses se kerkeses.
7. Me 18 janar 2021, Kryetarja e Gjykates caktoi gjyqtaren Gresa Caka-Nimani
gjyqtare raportuese dhe Kolegjin shqyrtues, te perbere nga gjyqtaret: Selvete
Gerxhaliu-Krasniqi (kryesuese), Bajram Ljatifi dhe Radomir Laban.
8. Me 2 shkurt 2021, Gjykata i njoftoi perfaqesuesit ligjore te parashtrueses se
kerkeses per regjistrimin e kerkeses dhe gjithashtu nga te njejtit kerkoi qe te
dorezojne autorizimin e vlefshem per perfaqesim ne Gjykaten Kushtetuese.
9. Me 16 shkurt 2021, Gjykata pranoi autorizimin e kerkuar per perfaqesim.
2
"
.,
10. Me 18 shkurt 2021, Gjykata i dergoi Gjykates Supreme kopjen e kerkeses, dhe te
njejten dite Gjykates Themelore i kerkoi qe te dorezoje fletekthesen, e cila
deshmon se kur parashtruesja e kerkeses e ka pranuar Aktgjykimin e kontestuar
te Gjykates Supreme.
11. Me 19 shkurt 2021, Gjykata Themelore e dorezoi ne Gjykate dosjen e plote te
lendes.
12. Me 4 mars 2021, Gjykata ia ktheu Gjykates Themelore dosjen e lendes.
13. Me 17 maj 2021, bazuar ne paragrafin 5 te nenit 114 [Perberja dhe Mandati i
Gjykates Kushtetuese] te Kushtetutes dhe rregullit 12 (Zgjedhja e Kryetarit dhe
e Zevendeskryetarit) te Rregullores se punes, gjyqtarja Gresa Caka-Nimani u
zgjodh Kryetare e Gjykates Kushtetuese. Bazuar ne paragrafin (4) te rregullit 12
te Rregullores se punes dhe Vendimit KK-SP 71-2/21, te 17 majit 2021 te
Gjykates, u percaktua qe gjyqtarja Gresa Caka-Nimani, detyren e Kryetares se
Gjykates e merr pas perfundimit te mandatit te Kryetares aktuale te Gjykates
Arta Rama-Hajrizi, me 26 qershor 2021.
14. Me 25 maj 2021, bazuar ne piken 1.1 te paragrafit 1 te nenit 9 (Perfundimi i
mandatit para kohes) te Ligjit dhe rregullit 7 (Doreheqja e gjyqtareve) te
Rregullores se punes, gjyqtari Bekim Sejdiu paraqiti doreheqjen e tij nga pozita
e gjyqtarit prane Gjykates Kushtetuese.
15. Me 31 maj 2021, Kryetarja e Gjykates Arta Rama-Hajrizi, permes Vendimit
KK160/21, percaktoi qe gjyqtarja Gresa Caka-Nimani te caktohet kryesuese ne
Kolegje shqyrtuese ne rastet ku eshte caktuar si anetare e Kolegjit, duke
perfshire rastin aktual.
16. Me 1 qershor 2021, Kryetarja e Gjykates Arta Rama-Hajrizi, permes Vendimit
Nr. KI01/21, caktoi gjyqtarin Radomir Laban si gjyqtar raportues ne vend te
gjyqtares Gresa Caka-Nimani.
17. Me 8 qershor 2021, Kryetarja e GjykatesArta Rama-Hajrizi nxori Vendimin Nr.
K.SH.KI 01/21 per caktimin e gjyqtares Gresa Caka-Nimani si anetare ne
Kolegjin shqyrtues ne vend te gjyqtarit Radomir Laban.
18. Me 26 qershor 2021, bazuar ne paragrafin (4) te rregullit 12 te Rregullores se
punes dhe Vendimit KK-SP 71-2/21, te 17 majit 2021 te Gjykates, gjyqtarja Gresa
Caka-Nimani mori detyren e Kryetares se Gjykates, ndersa bazuar ne piken 1.1
te paragrafit 1 te nenit 8 (Perfundimi i mandatit) te Ligjit, Kryetarja Arta Rama•
Hajrizi perfundoi mandatin e Kryetares dhe te gjyqtares se Gjykates
Kushtetuese.
19. Me 7 tetor 2021, Kolegji shqyrtues shqyrtoi raportin e gjyqtarit raportues dhe
njezeri i rekomandoi Gjykates pranueshmerine e kerkeses. Te njejten dite,
Gjykata njezeri vendosi qe kerkesa e parashtrueses se kerkeses eshte e
pranueshme dhe se Aktgjykimi [ARJ-UZVP. nr. 37/2020] i 11 qershorit 2020, i
Gjykates Supreme: (i) eshte ne pajtueshmeri me nenin 36 te Kushtetutes, ne
3
"
lidhje me nenin 8 te KEDNJ-se; dhe (ii) eshte ne pajtueshmeri me nenin 31 te
Kushtetutes, ne Iidhje me nenin 6 te KEDNJ-se.
Permbledhja e fakteve
20. Me 1 mars 2016, parashtruesja e kerkeses, ne Qendren per Pune Sociale ne
kuader te Drejtorise per Shendetesi dhe Mireqenie Sociale te Komunes se
Prishtines (ne tekstin e metejme: Qendra per Pune SociaIe) parashtroi kerkesen
(e titulluar "Kerkese per njoftimin e femijes madhor per nenen e tij bioIogjike")
permes se ciles kerkoi qe femija i saj bioIogjik, i moshes madhore, te cHin e kishte
dhene per adoptim ne vitin 1989 te njoftohet: (i) ne lidhje me ekzistimin e nenes
se tij bioIogjike; dhe (ii) interesimin e saj per ta njoftuar ate.
21. Parashtruesja e kerkeses, permes kerkeses se saj shprehimisht kishte kerkuar si
ne vijim "[ ... ], kerkojme nga ju qe si organ kompetent tek i cUi duhet drejtuar
kjo ~eshtje, t'i ndermerrni hapat e nevojshem qe ta njoftoni fiimijen madhor,
dikur me emrin [X.X], me ekzistimin e nenes se tij biologjike, dhe ta njoftoni ne
lidhje me interesimin e kesaj te fundit per tu njoftuar me te".
"1. Prandaj, marre parasysh te gjitha argumentet dhe faktet e ofruara me lart,
kerkojme nga ju qe pas shqyrtimit te te njejtave, ta njoftoni per biresimin e
kryer madhorin ne }jale me shenime te pershkruara me larte, ne kete
parashtrese, ne lidhje me te drejtat ligjore qe i takojne, qofte sipas legjislacionit
tone apo atij nderkombetar, ne menyre qe Ai te jete ne gjendje te vendose nese
deshiron ta shJrytezoje te drejten per ta kontaktuar nenen e tij biologjike.
[ ... ]."
22. Kerkesen e saj, parashtruesja e kerkeses e bazoi ne nenin 194 [Parimet]
paragrafin 2 te Ligjit Nr. 2004/32 per Familjen te Kosoves (ne tekstin e
metejme: Ligji per Familjen), nenin 8 te KEDNJ-se dhe nenin 22 [Qasja dhe
zbulimi i informatave] te Konventes Evropiane per Adoptimin e Femijeve, te
Keshillit te Evropes, e ndryshuar dhe miratuar me 27 nentor 2008 (ne tekstin e
metejme: Konventa per Adoptim).
23. Me 7 mars 2016, Qendra per Pune Sociale permes shkreses [nr. Protokolli:
05/55-128] ndaj kerkeses, te 1 marsit 2016, te parashtrueses se kerkeses, u
pergjigj si ne vijim: "Duke u bazuar ne legjislacionin ne fuqi, Organi i
Kujdestarise prane QPS-se [Qendres per Pune Socia Ie] nuk ka asnje mbeshtetje
ligjore dhe asnje obligim ligjor qe te informoje fiimijen e adoptuar per familjen
biologjike, ne asnje rrethane, pasi qe kjo e drejt eshte e rezervuar ekskluzivisht
per fiimijen e braktisur, pa marre parasysh se a njihen apo jo prinderit
biologjik, perderisafiimiu biologjik nuk paraqet kerkese me shkrim per njohjen
e prindit/erve biologjik. Ndersa ne rastin konkret kerkesa e paraqitur nga
nena biologjike e cila konform dispozitave te lartpermendura [neni 194 i Ligjit
per Familjen i Kosoves dhe neni 17 [Pas themelimit te adoptimit], paragrafi 3
dhe neni 18 [dispozitat e tjera] paragrafi 2 i Udhezimit Administrativ (MPMS)
nr. 09/2014 per rregullimin e procedurave te adoptimit te fiimijeve pa
perkujdesje prinderore] i pamundeson organit te kujdestarise -QPS dhenien e
informatave lidhur me fiimijen. E drejta ekskluzive per kerkim te prindit/erve
biologjik eshte e fiimijes".
4
•
24. Me 11 mars 2016, parashtruesja e kerkeses ne Qendren per Pune Sociale
parashtroi kerkese per rishqyrtim te pergjigjes, se 7 marsit 2016, te Qendres per
Pune Sociale. Parashtruesja e kerkeses ne kerkesen e saj per rishqyrtim te
Pergjigjes se lartcekur specifikoi se "kerkesa e saj nuk ka qene mbi informimin
e [saj] per te dhenat dhe rrethanat per adopom, por ka qene mbi kerkesen dhe
obligimin qe [Qendra per Pune Sociale] ka qe ta njoftoje jiimijen madhor ne
lidhje me biresimin e oj".
25. Me 17 mars 2016, Qendra per Pune Sociale, permes shkreses se saj [05/55-141]
kerkesen e parashtrueses se kerkeses e adresoi tek Departamenti per Politika
Sociale dhe Familjare ne Ministrine e Punes dhe Mireqenies Sociale [ne tekstin
e metejme: Departamenti i MPMS-se].
26. Me 25 mars 2016, Komisioni per Shqyrtim dhe Vendosjen e Ankesave ne shkalle
te dyte ne kuader te Departamenti te MPMS-se (ne tekstin e metejme: Komisioni
per Ankesa i MPMS-se), permes Aktvendimit [DPSF nr. 521] kerkesen e
parashtrueses se kerkeses per rishqyrtim te pergjigjes se Qendres per Pune
Sociale, te 11 marsit 2016 e refuzoi si te pabazuar. Komisioni per Ankesa, ne
Aktvendimin e tij, duke iu referuar paragrafit 1 te nenit 194 te Ligjit per Familjen
dhe paragrafit 3 te nenit 17, dhe paragrafit 1 te nenit 18 te Udhezimit
Administrativ (MPMS) nr. 09/2014 per rregullimin e procedurave te adoptimit
te femijeve pa perkujdesje prinderore (ne tekstin e metejme: Udhezimi
Administrativ i MPMS-se) konkludoi se "[Qendra per Pune Sociale]nuk ka asnje
mbeshtetje ligjore dhe obligim ligjor qe ta informoj jiimijen e adoptuar per
familjen biologjike perderisa jiimiu biologjik nuk paraqet kerkese me shkrim
per njohjen e prinderve biologjik. E drejta ekskluzive per kerkim te prindit/erve
biologjik eshte e jiimijes".
27. Me 29 prill 2016, parashtruesja e kerkeses parashtroi padi ne Gjykaten
Themelore per konflikt administrativ, permes se ciles kerkoi qe: (i) te aprovohet
padia e saj; (ii) te anulohet Aktvendimi, i 25 marsit 2016, i Komisionit per
Ankesa i MPMS-se; dhe (iii) te detyrohet Departamenti i MPMS-se qe te
informoje femijen ne lidhje me te drejtat e tij qe rrjedhin nga neni 194, paragrafi
2 i Ligjit per Familjen dhe nenit 18, paragrafit 1 te Udhezimit Administrativ te
MPMS-se.
28. Me 7 maj 2018, Avokati Shteteror ne Ministrine e Drejtesise, ne cilesine e
perfaqesuesit te Departamentit te MPMS-se, si pale e paditur ne procedure
paraqiti pergjigje ndaj padise se parashtrueses se kerkeses, permes se ciles
kerkohej qe te hedhet poshte padia e parashtrueses se kerkeses si e pabazuar.
Arsyetimin i pergjigjes ne padi ishte mbeshtetur ne dispozitat ligjore ne fuqi,
sipas te cilave MPMS ne cilesine e te paditures theksoi se: (i) te dhenat per
adoptim nuk mund te zbulohen pa pelqimin e adoptuesit dhe femijes, pervee;
nese e kerkojne rrethanat e interesit publik; (ii) e drejta ekskluzive per informata
i takon femijes se adoptuar; dhe (iii) Qendra per Pune Sociale eshte e obliguar
qe ta ruaje konfidencialitetin dhe privatesine e femijes gjate tere procesit te
adoptimit dhe pas adoptimit dhe ne asnje rrethane nuk duhet te ofroje
dokumentacionin ose informacion nga dosja e femijes, perjashtimisht personave
zyrtare kompetent ne QPS, DPSF dhe gjykate.
5
29. Me 2sjanar 2019, Gjykata Themelore permes Aktgjykimit [A.nr.6S1/16] padine
e parashtrueses se kerkeses e refuzoi si te pabazuar.
30. Gjykata Themelore, ne Aktgjykimin e saj, fillimisht iu referua nenit 194 te Ligjit
per Familjen, paragrafit 3 te nenit 17 dhe paragrafeve 1 dhe 2 te nenit 18 te
Udhezimit Administrativ te MPMS-se, nenit 8 te KEDNJ-se, nenit 7 te
Konventes per te Drejtat e Femijes dhe nenit 22 te Konventes Evropiane per
Adoptimin e Femijes. Bazuar ne dispozitat e lartcekura dhe provat e
administruara, Gjykata Themelore konstatoi se: "[ ... j te dhenat e te adoptuarit
duhet te ruhen gjate tere dhe pas procesit te adoptimit, dhe QPS [Qendra per
Pune Socialej, ka per detyre ti zbuloje ato vetem ne rast e perpara si me ligj,
dhe ne rast se aplikues/kerkues eshte vete i adoptuari madhor, qe do te thote se
te drejte te qasjes ne to, e cila nuk mund ti mohohet nga askush, ka i adoptuari
madhor".
31. Ne vijim te kesaj te fundit, Gjykata Themelore konkludoi se Komisioni i
Ankesave i MPMS-se ne baze te vertetimit te plote dhe te drejte te gjendjes
faktike, ne menyre te drejte ka zbatuar dispozitat e te drejtes procedurale dhe
asaj materiale.
32. Me 6 shkurt 2019, kunder Aktgjykimi te lartcekur te Gjykates Themelore,
parashtruesja e kerkeses parashtroi ankese ne Gjykaten e Apelit per shkak: (i) te
zbatimit te gabuar te se drejtes materiale; dhe (ii) shkeljeve thelbesore te
dispozitave te Ligjit per Proceduren Kontestimore (ne tekstin e metejme: LPK).
Ne ankesen e saj, parashtruesja e kerkeses, ne kuptim te pretendimit per shkelje
thelbesore te dispozitave te LPK-se nder tjerash specifikoi se: (i) ajo nuk ka
kerkuar asnjehere qe asaj t'i mundesohet qasja ne dokumentacionin e adoptimit
te femijes se saj biologjik, duke qene e vetedijshme se ne kete drejtim do te kishte
hasur ne pengesa ligjore te percaktuar me nenin 194 te Ligjit te Familjes por se
ka kerkuar qe "femiu i saj biologjik te njoftohet per rrethanat e adoptimit, ne
menyre qe ai nese deshiron te kete mundesi, ashtu si~ e parashikon neni 194 i
Ligjit te Familjes, te njoftohet mefaktin se kush eshte nena e tij biologjike."; (ii)
Gjykata themelore nuk ka ofruar arsyetim se pse Qendra per Pune Sociale e ka
te ndaluar te njoftoje femijen e saj biologjik "se ai eshte adoptuar ne familjen
adoptuese"; (iii) rithekson faktin se "gjinia e gjakut eshte pengese martesore,
ndersa potencialisht fomija biologjik i paditeses, tashme i adoptuar, mund te
martohet me fomijet biologjik te paditeses, qe i kane lindur asaj ne martesen
ekzistuese"; (iv) Gjykata Themelore nuk ka arsyetuar pse ne rastin e saj nuk gjen
zbatim neni 7 i Konventes per te Drejtat e Femijeve; dhe (v) Aktgjykimi i
kontestuar nuk i ploteson standardet e vendimit te arsyetuar gjyqesor, ashtu sic;
garantohet me nenin 31 te Kushtetutes, ne lidhje me nenin 6 te KEDNJ-se.
33. Me 15 maj 2020, GjykataeApelitpermesAktgjykimit [AA.nr.178/2019] ankesen
e parashtrueses se kerkeses e refuzoi si te pabazuar.
34. Ne kontekst te kesaj te fundit, Gjykata e Apelit konstatoi se: (i) nuk ka
mbeshtetje ligjore dhe obligim ligjor qe Qendra per Pune Sociale ta njoftoje
femijen e adoptuar tashme te moshes madhore per nenen e tij biologjike
perderisa ai nuk ka paraqitur kerkese per njohjen e prinderve biologjike; dhe (ii)
" [. .. j te dhenat per adoptimin dhe rrethanat e tij nuk duhet te zbulohen ose
6
hetohen pa pelqimin e adoptuesit dhe jiimijes perve~ nese kete e kerkojne arsye
te ve~anta te interesit publik. Ne rastin konkret nuk kemi rrethana te ve~anta
te interesit publik dhe se nje kerkese e tille eshte e pranueshme vetem nga i
adoptuari dhe jo nga prinderit e tij biologjik." Gjykata e Apelit, ne lidhje me
pretendimin e parashtrueses se kerkeses per interpretim te gabuar te nenit 194
te Ligjit per Familjen vuri theksin ne permbajtjen e paragrafit 2 te po ketij neni
duke arsyetuar se sipas kesaj dispozite, te drejte per te parashtruar kerkese per
njohjen e prinderve biologjike ka vetem i adoptuari i moshes madhore.
Rrjedhimisht, Gjykata e Apelit konkludoi se Gjykata Themelore ne baze te
vertetimit te plote dhe te drejte te gjendjes faktike, ne menyre te drejte ka
zbatuar dispozitat e te drejtes procedurale dhe asaj materiale.
35. Ne nje date te paspecifikuar, parashtruesja e kerkeses parashtroi kerkese ne
Gjykaten Supreme per rishqyrtim te jashtezakonshem te vendimit gjyqesor,
respektivisht Aktgjykimit [AA.nr.178/2019] te 15 majit 2020, te Gjykates se
Apelit per shkak te: (i) zbatimit te gabuar te se drejtes materiale; dhe (ii)
shkeljeve thelbesore te dispozitave te LPK-se, me kerkesen qe: (i) te aprovohet
padia e saj si e bazuar; (ii) te anulohet Aktvendimi, i 25 marsit 2016, i Komisionit
per Ankesa te MPMS-se; dhe (iii) te detyrohet Departamenti i MPMS-se dhe
Qendra per Pune Sociale te informoje femijen ne lidhje me te drejtat e tij qe
rrjedhin nga neni 194, paragrafi 2 i Ligjit per Familjen dhe nenit 18, paragrafi 1
te U dhezimit Administrativ te MPMS-se.
36. Se pari, perkitazi me pretendimin e saj per zbatim te gabuar te se drejtes
materiale, parashtruesja e kerkeses duke iu referuar paragrafit 1 te nenit 194 te
Ligjit per Familjen, thekson se: "eshte detyre e organit te kujdestarise qe perve~
keshillave, te njoftoje dhe udhezoje prinderit adoptues si dhe jiimijet e kesaj
moshe se, posa jiimija te arrije moshen 18 vje~are, ai e fiton te drejten ligjore
per te pare te dhenat e adoptimit, perfshire ketu edhe te dhenat personale per
prinderit biologjik. Sipas saj "pastaj eshte vetem e drejte ekskluzive e te
biresuarit se, a deshiron t'i njohe dhe te kontaktoje me prinderit biologjik, te
til'.
37. Se dyti, parashtruesja kerkeses ne kerkesen e saj iu referua edhe paragrafit 5 te
nenit 22 te Konventes Evropiane per Adoptimin e Femijes, paragrafit 1 te nenit
7 te Konventes per te Drejtat e Femijes, dhe nenit 8 te KEDNJ-se. Ne lidhje me
kete te fundit, parashtruesja e kerkeses nuk ofroi arsyetim perkates se si e
mbeshtesin kerkesen e saj specifike dispozitat e nenit 22 te Konventes Evropiane
per Adoptimin e Femijes dhe paragrafit 1 te nenit 7 te Konventes per te Drejtat
e Femijes, megjithate ne lidhje me nenin 8 te KEDNJ-se ajo iu referua praktikes
gjyqesore te Gjykates Evropiane per te Drejtat e Njeriut (ne tekstin e metejme:
GJEDNJ), perkatesisht rasteve Odievre kunder Frances (Aktgjykim, i 13
shkurtit 2003); Gaskin kunder Mbreterise se Bashkuar (Aktgjykim, i 7 korrikut
1989]; Mikulic kunder Kroacise (Aktgjykim, i 7 shkurtit 2002); Juugi kunder
Zvicres (Aktgjykim, i 13 korrikut 2006) dhe Phinikaridou kunder Qipros
(Aktgjykim, i 20 dhjetorit 2007). Ne lidhje me keto te fundit, parashtruesja e
kerkeses theksoi se: "ne te gjitha rastet e Gjykates [GJEDNJ-sej, e drejta e
jiimijes, dhe e drejta e njohjes se origjines, ne nje forme apo tjetren prevalon
mbi interesat e paleve te treta, dhe kur keto kane nenshkruar paraprakisht
klauzola te konfi.dencialitetit. Kjo nenkupton se ne nje interpretim vetanak te
7
ketyre rasteve me situaten ne fjale, dhene faktin qe palet e vetme qe
kundershtojne dhenien e informates flmijes te tyre madhor ne kete rast jane
prinderit adoptues, mund te vijne ne konkludim se: prinderit adoptues, nuk
kane te drejte ta privojne flmijen e tyre te adoptuar nga venia ne dijeni, per te
drejtat qe i takojne flmijes ne baze te nenit 194 te Ligjit te Familjes se Kosoves,
apo sipas nenit 8 te Konventes Evropiane per te Drejtat e Njeriut".
38. Se treti, parashtruesja e kerkeses pretendoi se Aktgjykimi i Gjykates se Apelit
eshte i perfshire me mungese te arsyetimit te vendimit gjyqesor. Ne kete
kontekst, parashtruesja e kerkeses theksoi se Gjykata e Apelit ka aprovuar ne
teresi qendrimet e Gjykates Themelore, mirepo nuk ka adresuar pretendimet e
saj ankimore te ngritura para kesaj gjykate.
39. Ne fund, parashtruesja e kerkeses theksoi se ajo nuk ka kerkuar qe ajo
personalisht te kete qasje ne dokumentacionin e adoptimit te femijes se saj
biologjik, por ka kerkuar qe femija i saj biologjik te njoftohet per faktin e
adoptimit te tij, ne menyre qe ai te kete te drejte te vendos nese deshiron ta
njoftoje nenen e tij biologjike.
40. Me 11 qershor 2020, Gjykata Supreme permes Aktgjykimit [ARJ-UZVP. nr.
37/2020] kerkesen e parashtrueses se kerkese per rishqyrtim te
jashtezakonshem te vendimit gjyqesor e refuzoi si te pabazuar.
41. Gjykata Supreme vuri theks: (i) ne paragrafet 1 dhe 2 te nenit 194 te Ligjit per
Familjen; dhe (ii) ne paragrafet 1 dhe 2 te nenit 17, dhe paragrafet 1 dhe 2 te
nenit 18 te Udhezimit Administrativ te MPMS-se duke arsyetuar se Qendra per
Pune Sociale eshte e obliguar te ruaje konfidencialitetin dhe privatesine e femijes
gjate tere procesit te adoptimit dhe pas tij.
42. Bazuar ne si me siper, Gjykata Supreme interpretoi dispozitat e lartcekura si ne
vijim: (i) ne baze te nenit 194 paragrafit 1 dhe 2 te Ligjit per Familjen faktet te
cilat do te munde te zbulonin ekzistimin dhe rrethanat e adoptimit te femijes
nuk guxojne te zbulohen e as te hetohen pa pelqimin e adoptuesit dhe te femijes,
pervec; nese kjo kerkohet per arsye te vec;anta dhe per interesin publik. Me
arritjen e moshes madhore, i adoptuari fiton te drejten ne qasje ne te gjitha
informatat lidhur me adoptimin e tij dhe me kerkese te tij do t'i ofrohen
informata personale per prinderit e tij biologjik; (ii) ne baze te nenit 17,
paragrafit 1 dhe 2 te Udhezimit Administrativ te MPMS-se, QPS-ja kompetente
eshte e obliguar qe te ruaje konfidencialitetin dhe privatesine e femijes gjate tere
procesit te adoptimit, dhe asnje rrethane nuk duhet te ofroje dokumentacionin
nga dosja e femijes, perjashtimisht personave zyrtar kompetent nga QPS, DPSF
(MPMS) dhe gjykates; (iii) bazuar ne nenin 18 paragrafin 1 te Udhezimit
Administrativ te MPMS-se, pergjegjes per mbrojtjen e te dhenave dhe
privatesine e informacioneve te mbledhura gjate procesit te adoptimit, jane
pergjegjes: Gjykata Themelore ku eshte bere adoptimi dhe Organi i Kujdestarise
kompetent per mbrojtjen e femijes. Perderisa ne paragrafin 2 te po ketij neni
percaktohet qe i adoptuari ne moshen madhore ka te drejte ne te gjitha
informatat lidhur me adoptimin e tij dhe me kerkese te tij do t'i ofrohen
informata personale per prinderit e tij biologjike.
8
43. Ne kontekst te asaj si me siper, Gjykata Supreme vleresoi " [ ... J gjegjesisht nena
biologjike e flmiut te adoptuar nuk ka baze ligjore qe te informoj flmiun e
adoptuar per nenen e tij biologjike derisa flmiu i adoptuar nuk te paraqese
kerkese te shkruar per te njohur prinderit e tij biologjike", duke arsyetuar se kjo
e drejte i takon vetem femijes se adoptuar.
44. Ne vijim, Gjykata Supreme po ashtu konstatoi se: (i) te dhenat dhe rrethanat e
adoptimit nuk duhet te zbulohen ose te hulumtohen pa pelqimin e adoptuesit
dhe te femijes; dhe (ii) ne rastin konkret nuk ekzistojne "interese te perfitimit
publik dhe ne kerkese e tille aprovohet vetem nese paraqitet nga i adoptuari
dhe jo nga prinderit e tij biologjike".
45. Perfundimisht, Gjykata Supreme duke adresuar edhe pretendimin e
parashtrueses se kerkeses per mungese te vendimit te arsyetuar gjyqesor
konstatoi se arsyetimi i dhene ne Aktgjykimin e Gjykates se Apelit eshte i qarte
dhe i kuptueshem, perkatesisht i njejti permban arsyetim te mjaftueshem ne
lidhje me faktet vendimtare, te cilat i pranon edhe kjo gjykate, dhe perfundoi se
ne menyre te drejte eshte zbatuar e drejta materiale dhe nuk eshte shkelur ligji
ne dem te parashtrueses se kerkeses.
Pretendimet e parashtrueses se kerkeses
46. Parashtruesja e kerkeses pretendon seAktgjykimi [ARJ-UZVP. nr. 37/2020] i 11
qershorit 2020, i Gjykates Supreme eshte nxjerre ne shkelje te te drejtave dhe
lirive themelore te saj te garantuara me nenin 31 [E Drejta per Gjykim te Drejte
dhe te Paanshem] te Kushtetutes ne lidhje me nenin 6 (E drejta per nje proces
te rregullt) te KEDNJ-se dhe nenin 10 Epa titull] te DUDNJ-se; nenin 8 (E drejta
per respektimin e jetes private dhe familjare) te KEDNJ-se, si dhe nenin 7 te
Konventes per te Drejtat e Femijes.
47. Parashtruesja e kerkeses fillimisht i referohet <;eshtjes se zbatimit te
drejtperdrejte te marreveshjeve dhe instrumenteve nderkombetare
drejtperdrejte te zbatueshme ne Republiken e Kosoves sipas nenit 22 te
Kushtetutes, gjegjesisht DUDNJ-ne, KEDNJ dhe Konventen per te Drejtat e
Femijes.
48. Ne vijim, parashtruesja e kerkeses ne kerkesen e saj i referohet paragrafit 2 te
nenit 194 te Ligjit per Familjen, dhe neneve 1 dhe 12 te Ligjit per Sherbime
Sociale dhe Familjare.
49. Ne lidhje me paragrafin 2 te nenit 194 te Ligjit per Familjen, parashtruesja e
kerkeses i referohet "Komentarit te Ligji per Familjen" [autore: Haxhi Gashi,
Abdullah Aliu dhe Adem Vokshi, i publikuar ne vitin 2012, faqe 144. Komentari
ne lidhje me paragrafin 2 te nenit 194 permban si ne vijim: "Paragrafi 2 ka
parapare mundesine qe vete flmija i adoptuar pas arritjes se moshes madhore
te kete te drejten ne qasje ose ndryshe zbulimin e te dhenave lidhur me
adoptimin. Ai mund te njihet me tere proceduren e adoptimit, dokumentet apo
te dhenat qe lidhen me te dhe familjen adoptues, por edhe per te dhenat tjera te
nderlidhura me pjesemarresit e tjere ne proceduren e adoptimit. Nje aspekt
tjeter i rendesishem i parapare ne kete paragraf eshte edhe e drejta e flmijes
9
per t'u njoftuar me te dhenat qe kane te bejne me familjen e tij biologjike. Pra,
fimijes i njihet edhe nje e drejte personale, por edhe natyrore qe te kete
informata dhe te zbuloje se kush ishte familja e tij biologjike, respektivisht
prinderit biologjik dhe te dhenat tjera ne lidhje me prind biologjik".
50. Ne kontekst te kesaj te fundit, parashtruesja e kerkeses thekson se: "[ ... ) ne
sistemin ligjor, qasja ne te dhenat ne lidhje me adoptimin e tij vlen per fimijen
qe ka arritur moshen 18 vje~are. Ne fakt, eshte detyre e organit te kujdestarise
qe perve~ keshillave, te njoftoje dhe udhezoje prinderit adoptues si dhe fimijet
e kesaj moshe se, posafimija te arrije moshen 18 vje~are, ai efiton te drejten
ligjore per te pare te dhenat e adoptimit duke perfshire ketu edhe te dhenat
personale per prinderit biologjik. Pastaj, eshte vetem e drejte ekskluzive e te
biresuarit se, a deshiron t'i njohe dhe te kontaktoje me prinderit biologjik, te
tij".
Perkitazi me pretendimin per shkelje te nenit 31 ne lidhje me nenin 6 te KEDNJ-se
51. Parashtruesja e kerkeses pretendimin e saj per shkelje te nenit 31 te Kushtetutes,
ne lidhje me nenin 6 te KEDNJ-se e arsyeton me mungese te arsyetimit te
Aktgjykimit te kontestuar te Gjykates Supreme. Shkeljen e pretenduar te nenit
31 te Kushtetutes, ne lidhje me nenin 6 te KEDNJ-se, parashtruesja e kerkeses e
nderlidh edhe me shkelje te nenit 10 te DUDNJ-se.
52. Ne kontekst te ketij pretendimi, parashtruesja e kerkeses thekon se kerkesa e saj
e ngritur para instancave gjyqesore eshte keqkuptuar per arsye se ajo nuk ka
kerkuar qe ajo personalisht te kete qasje ne dokumentacionin e adoptimit te
femijes se saj biologjik, por ka kerkuar qe femija i saj biologjik te njoftohet per
faktin e adoptimit te tij, ne menyre qe ai te kete te drejte te vendos "nese deshiron
apo jo ta njoh nenen e tij biologjike". Ne vijim, parashtruesja e kerkeses
specifikon se kjo kerkese themelore e paraqitur ne padine e saj para Gjykates
Themelore nuk eshte adresuar nga gjykatat e rregullta.
53. Ne lidhje me kete, parashtruesja e kerkeses nenvizon se "Gjykata Supreme nuk
e ka trajtuar thelbin e kerkeses. Parashtruesja e kerkeses ne asnjeren prej
instancave te gjykatave te rregullta nuk ka pranuar pergjigjen ne kerkesen e
saj se pse E Paditura (Ministria e Punes dhe Mireqenies Sociale/Komuna e
Prishtines) nuk ka kompetence qe te njoftojefimiun e saj biologjik se ai eshte i
adoptuar dhe se ka te drejte qe ne baze te nenit 194 te Ligjit per Familjen te jete
ne dijeni per nenen e tij biologjike. Asnje e drejte, perfshi ketu edhe te drejten e
qasjes ne dokumentacionin e adoptimit ngafimiu nuk mund te realizohet nese
ajo nuk eshte e njohur per shJrytezuesin e saj potencial".
54. Ne vijim te kesaj, parashtruesja e kerkeses specifikon se: "si rezultat [i
keqkuptimit) kerkeses se [saj), asaj i eshte mohuar e drejta qe te kete nje vendim
te arsyetuar gjyqesor, sepse mos adresimi i kerkesave te parashtruara ne padi,
vendimin gjyqesor e bene te pa arsyetuar. Kjo per faktin se Vendimi gjyqesor
duhet te adresoj kerkesat e pales ne procedure ne ate menyre qe nese kerkesat
e saja refuzohen ajo te jete ne dijeni per arsyet e ketij refuzimi. Vendimi
gjyqesor i cili nuk trajton kerkesen themelore te padise nuk mund ti kete tiparet
10
e nje vendimi te arsyetuar gjyqesor, sepse ai edhe teorikisht nuk mund te jap
arsye per faktet vendimtare".
55. Ne kontekst te ketij pretendimi, parashtruesja nenvizon se parimi i arsyetimit te
vendimeve gjyqesore eshte afirmuar edhe permes praktikes gjyqesore te
Gjykates, dhe ne lidhje me kete i referohet rastit KI72/12 parashtrues i kerkeses
Veton Berisha, Aktgjykim, i 17 dhjetorit 2012.
56. Ne vijim, parashtruesja e kerkeses po ashtu thekson se gjykatat e rregullta
asnjehere nuk kane dhene arsye se pse nukjane te zbatueshme dispozitat e Ligjit
per Sherbime Sociale dhe Familjare.
Perkitazi me pretendimin per shkelje te nenit 8 te KEDNJ-se
57. Ne kontekst te ketij pretendimi, parashtruesja e kerkeses fillimisht i referohet
dhe citon permbajtjen e nenit 22, paragrafit 5 te Konventes per Adoptim dhe
nenit 7 te Konventes per te Drejtat e Femijes. Sipas parashtrueses se kerkeses
keto dispozita shprehin qarte "rendesine e njohjes se origjines dhe identitetit,
dhe ne menyren e perpilimit te tyre, konsiderojne se e drejta per te njohur
origjinen nenkuptohet" dhe me tej nenvizon se ''praktika nderkombetare ka
treguar se njohja e origjines konsiderohet te jete pjese integrale e te drejtave qe
burojne nga neni 8 i [KEDNJ-seJ".
58. Arsyetimin e saj per pretendim te shkeljes se nenit 8 te KEDNJ-se, parashtruesja
e kerkeses e mbeshtet duke iu referuar edhe ofruar permbledhje te shkurter te
rasteve te GJEDNJ, perkatesisht rasteve: Odievre kunder Frances (Aktgjykim, i
13 shkurtit 2003); Anayo kunder Gjermanise (Aktgjykim, i 21 dhjetorit 2010);
Gaskin kunder Mbreterise se Bashkuar (Aktgjykim, i 7 korrikut 1989); Mikulic
kunder Kroacise (Aktgjykim, i 7 shkurtit 2002); Jiiiigi kunder Zvicres
(Aktgjykim, i 13 korrikut 2006]; dhe Phinikaridou kunder Qipros (Aktgjykim, i
20 dhjetorit 2007) duke dhene edhe nje permbledhje te konstatimit te GJEDNJ•
se ne lidhje me keto raste.
59. Ne vijim te kesaj, parashtruesja thekson se ne te gjitha rastet e GJEDNJ-se "e
drejta e jiimijes, dhe e drejta e njohjes se origjines, ne nje forme apo tjetren
prevalon mbi interesat e paliive te treta, edhe kur keto kane nenshkruar
paraprakisht klauzola te konfidencialitetit. Kjo nenkupton se, ne nje
interpretim vetanak te ketyre rasteve me situaten ne jjale, dhene faktin qe palet
e vetme qe kundershtojne dhenien e informates jiimijes te tyre madhor ne kete
rast jane prinderit adoptues, mund te vijme ne konkludim se: prinderit
adoptues, nuk kane te drejte ta privojne jiimijen e tyre te adaptuar nga venia
ne dijeni, per te drejtat qe i takojne jiimijes ne baze te nenit 194 te Ligjit te
Familjes se Kosoves, apo sipas Nenit 8 te Konventes Evropiane per te Drejtat e
Njeriut".
60. Ne fund, parashtruesja e kerkeses specifikon se "[ ... J ifaredo in teresa tjere qe
prinderit adaptues mund te kene per mos-venien ne dijeni te jiimijes madhor,
nuk kane baze ligjore te permbahen nga ky informacion. Per me teper,
prinderit adoptues nuk mund te thirren ne ifaredo in teresa personale apo
emocionale duke tentuar t'i mbrojne keto interesa, duke privuar jiimijen e tyre
11
nga paraqitja e informatave thellesisht te rendesishme te jetes dhe zhvillimit te
jiimijes, te drejta te mbrojtura per origjinen dhe interesin e jiimijes, e te
percaktuara ne instrumente te shumta kombetare dhe nderkombetare." Ne
fund, parashtruesja e kerkeses i referohet edhe nenit 21 [Gjinia e Gjakut] te Ligjit
per Familjen, duke theksuar se "Kjo dispozite ligjore me natyre imperative dhe
me pasoja penalo-juridike, mund te shkelet nese jiimija biologjik i [saj] nuk
vihet ne dijeni se kush eshte nena e tij biologjike".
61. Ne fund, parashtruesja e kerkeses kerkon nga Gjykata qe: ei) te shpalle kerkesen
e saj te pranueshme; (ii) te konstatoje se Aktgjykimi [ARJ-UZVP. nr. 37/2020] i
11 qershorit 2020, i Gjykates Supreme eshte i perfshire me shkelje te nenit 31 te
Kushtetutes ne lidhje me paragrafin 1, te nenit 6 te KEDNJ-se; nenit 8 te
KEDNJ-se; dhe nenit 7 te Konventes per te Drejtat e Femijes; (iii) te shpalle te
pavlefshem Aktgjykimin [ARJ-UZVP.nr.37/2020] e 11 qershorit 2020, te
Gjykates Supreme, duke e kthyer rastin e saj ne rivendosje ne Gjykaten Supreme.
Dispozitat Relevante Kushtetuese dhe Ligjore
Kushtetuta e Repuhlikes se Kosoves
Neni31
[E Drejta per Gjykim te Drejte dhe te Paanshem]
1. 9dokujt i garantohet mbrojtje e barabarte e te drejtave ne procedure para
gjykatave, organeve te tjera shteterore dhe bartesve te kompetencave
publike.
2. 9dokush gezon te drejten per shqyrtim publik te drejte dhe te paanshem
lidhur me vendimet per te drejtat dhe obligimet ose per cilendo akuze penale
qe ngrihet kunder saj/tij brenda nje afati te arsyeshem, nga nje gjykate e
pavarur dhe e paanshme, e themeluar me ligj.
[ ... J"
Neni36
[E Drejta e Privatesise]
1. 9dokush gezon te drejten qe t'i respektohet jeta private dhe familjare,
pacenueshmeria e baneses dhe fshehtesia e korrespondences, telefonise dhe
e komunikimeve te tjera.
[ ... ]
Neni 55
[Kufizimi i te Drejtave dhe Lirive Themelore]
1. Te drejtat dhe lirite themelore te garantuara me kete Kushtetute, mund te
kufizohen vetem me ligj.
2. Te drejtat dhe lirite themelore te garantuara me kete Kushtetute, mund te
kufizohen vetem deri ne ate mase sa eshte e domosdoshme qe, ne nje shoqeri
te hapur dhe demokratike, te permbushet qellimi per te cilin lejohet kufizimi.
3. Kufizimet e te drejtave dhe lirive themelore te garantuara me kete
Kushtetute, nuk mund te behen per qellime te tjera, pervec; atyre per te cilat
jane percaktuar.
12
4. Me rastin e kufizimit te te drejtave te njeriut dhe interpretimit te atyre
kufizimeve, te gjitha institucionet e pushtetit publik, dhe sidomos gjykatat, e
kane per detyre t'i kushtojne kujdes esences se te drejtes qe kufizohet,
rendesise se qellimit te kufizimit, natyres dhe vellimit te kufizimit, raportit
midis kufizimit dhe qellimit qe synohet te arrihet, si dhe te shqyrtojne
mundesine e realizimit te atij qellimi me kufizim me te vogel.
5. Kufizimi i te drejtave dhe lirive te garantuara me kete Kushtetute, nuk ben
te mohoje kurrsesi esencen e se drejtes se garantuar.
Konventa Evropiane per te Drejtat e Njeriut
Neni6
(E Drejta per nje proces te rregullt)
1.C;do person ka te drejte qe c;eshtja e tij te degjohet drejtesisht, publikisht
dhe brenda nje afati te arsyeshem nga nje gjykate e pavarur dhe e
paanshme, e krijuar me ligj, e cila do te vendose si per mosmarreveshjet ne
lidhje me te drejtat dhe detyrimet e tij te natyres civile, ashtu edhe per
bazueshmerine e c;do akuze penale ne ngarkim te tij. Vendimi duhet te jepet
publikisht, por prania ne sallen e gjykates mund t'i ndalohet shtypit dhe
publikut gjate tere procesit ose gjate nje pjese te tij, ne interes te moralit, te
rendit publik ose sigurise kombetare ne nje shoqeri demokratike, kur kjo
kerkohet nga interesat e te miturve ose mbrojtja e jetes private te paleve ne
proces ose ne shkallen qe c;mohet teper e nevojshme nga gjykata, kur ne
rrethana te vec;anta publiciteti do te demtonte interesat e drejtesise.
[ ... J"
NeniS
(E drejta per respektimin ejetes private dhe familjare)
1. 9dokush ka te drejten e respektimit te jetes se tij private dhe familjare,
baneses dhe korrespondences se tij.
2. Autoriteti publik nuk mund te nderhyje ne ushtrimin e kesaj te drejte,
pervec;se ne shkallen e parashikuar nga ligji dhe kur eshte e nevojshme ne nje
shoqeri demokratike, ne in teres te sigurise publike, per mbrojtjen e rendit
publik, shendetit ose moralit ose per mbrojtjen e te drejtave dhe lirive te te
tjereve.
Konventa per te Drejtat e Femijes
Nenit
Ne kete Konvente, me flmije kuptohet C;do qenie njerezore nen moshen 18 vjec;,
me perjashtim te rasteve kur mosha madhore arrihet me per para, ne perputhje
me legjislacionin te cilit ai i nenshtrohet.
Neni2
13
1. Shtetet Pale angazhohen te respektojne te drejtat e permendura ne kete
Konvente dhe t'ia garantojne ato ~do flmije, qe perfshihet ne juridiksionin e
tyre, pa asnje lloj dallimi, pavaresisht nga raca, ngjyra, gjinia, gjuha, feja,
opinioni politik ose ~do opinion tjeter, nga origjina kombetare, etnike ose
shoqerore, pasuria, paa/tesia, prejardhja familjare apo ~do gjendje tjeter e
flmijes ose prinderve te tij ose perfaqesuesve te tij ligjore.
2. Shtetet Pale marrin te gjitha masat e duhura, me qellim qe flmija te jete
efektivisht i mbrojtur nga te gjithaformat e diskriminimit ose ndeshkimit, per
shkak te pozites, veprimtarive, opinioneve te shprehura ose bindjeve te
prinderve te tij, te perfaqesuesve te tij ligjore ose te anetareve te familjes se tij.
Neni7
1. Femija regjistrohet menjehere sapo lind dhe qysh atehere ka te drejten te kete
nje emer, te drejten per te fituar nje shtetesi dhe, brenda mundesive, te drejten
per te njohur prinderit e tij dhe per te pasur kujdesin e tyre.
2. Shtetet Pale sigurojne zbatimin e ketyre te drejtave, ne perputhje me
legjislacionin e tyre kombetar dhe me detyrimet qe rrjedhin nga instrumentet
perkatese nderkombetare ne kete fushe, sidomos ne rastet kur, ne mungese te
tyre,fomija do te mbetej pa shtetesi.
Konventa e Keshillit te Evropes per Adoptimin e Femijeve [e hapur per
nenshkrim me 27 tetor 2008 dhe hyre ne fuqi me 1 shtator 2011]
N eni 22 - Qasja dhe zbulimi i informatave
1 Mund te ndermerren masa per te mundesuar qe nje biresim te kryhet pa
zbuluar identitetin e biresuesit ne familjen e origjines se flmijes.
2 Do te ndermerren masa per te kerkuar ose lejuar qe procedura e biresimit te
zhvillohet privatisht.
3 Femija i biresuar do te kete qasje ne informatat e mbajtura nga autoritetet
kompetente ne lidhje me origjinen e tij ose te saj. Kur prinderit e tij ose te saj te
origjines kane te drejte ligjore te mos zbulojne identitetin e tyre, do te mbetet e
hapur per autoritetin kompetent, ne masen e lejuar me ligj, per te percaktuar
nese do te refuzoje ate te drejte dhe do te zbuloje informacionin identifikues, duke
pasur parasysh rrethanat dhe te drejtat perkatese te flmijes dhe prinderve te tij
ose te saj te origjines. Nje flmije te biresuar qe nuk ka arritur moshen madhore
mund t'ijepen udhezimet e duhura.
4 Biresuesi dhe flmija i biresuar do te jene ne gjendje te marrin nje dokument i
cUi permban ekstrakte nga regjistrat publike qe vertetojne daten dhe vendin e
Undjes se flmijes se biresuar, por qe nuk zbulon shprehimisht faktin e biresimit
ose identitetin e prinderve te tij ose te saj te origjines Shtetet Pale mund te
zgjedhin te mos e zbatojne kete dispozite ne format e tjera te biresimit te
permendura ne nenin 11, paragrafi 4, te kesaj Konvente.
5 Duke pasur parasysh te drejten e nje personi per te ditur identitetin dhe
origjinen e tij ose te saj, informatat perkatese mblidhen dhe ruhen ne lidhje me
biresimin per te pakten 50 vjet pasi biresimi te biihet perfundimtar.
14
6 Te dhenat pub like mbahen dhe, ne C;do rast, permbajtja e tyre riprodhohet ne
ate menyre qe te parandaloje personat qe nuk kane in teres legjitim te mesojne
nese nje person eshte biresuar apo jo, dhe nese ky informacion zbulohet,
identiteti i prinderve te tij ose saj te origjines.
Ligji nr. 2004/32 per Familjen i Kosoves
Neni 21
Gjinia e gjakut
(1) Nuk mund te lidhin martese personat ne gjini te gjakut ne vije te drejte, ose
ne vije te terthorte sic; jane vellau dhe motra prej nje ati dhe nje nene, motra dhe
vellau prej atit ose nenes, xhaxhai dhe mbesa, daja dhe mbesa, tezja dhe nipi, as
flmijet e vellezerve dhe motrave te nje ati dhe nene dhe flmijet e vellezerve dhe
te motrave prej atit ose nenes;
(2) Kjo do te zbatohet edhe per vellezerit dhe motrat prej nje ati ose nenes, si dhe
nese marredhenia e tille ka pushuar se ekzistuari per shkak te adoptimit.
(3) Gjinia e gjakut e bashkesise jashtemartesore eshte pengese per martese
sikurse edhe ajo martesore.
9. Ndalimi i zbulimit dhe hetimeve
Neni 194
Parimet
(1) Te dhenat per adoptimin dhe rrethanat e tij nuk duhet te zbulohen ose
hetohen pa pelqimin e adoptuesit dhe flmijes pervec; nese kete e kerkojne arsye
te vec;anta te interesit publik.
(2) Ne moshen madhore i adoptuari ka te drejte ne qasje ne te gjitha informatat
lidhur me adoptimin e tij dhe me kerkese te tij do ti ofrohen informata personale
per prinderit e tij biologjik.
[ ... J
11. Te drejtat dhe detyrimet e pales se adoptuar dhe adoptuesit
Neni 201.
Krijimi dhe perfundimi i marredhenieve familjare
(1) Me adoptim krijohen marredhenie familjare ndermjet adoptuesit dhe
personave ne gjini ne njeren ane, dhe ndermjet te adoptuarit dhe pasardhesve
te tij ne anen tjeter, me te gjitha te drejtat dhe detyrimet.
(2) Me themelimin e adoptimit shu hen te drejtat dhe detyrimet e te adoptuarit
ndaj prinderve te tij dhe personave ne gjini te tjere ne familje si dhe te drejtat
dhe detyrimet e prinderve dhe familjes ndaj tij.
Ligji Nr. 02/L-17 per Sherbime Sociale dhe Familjare
15
Neni1
[Dispozitat Themelore]
1.3. Perkufizimet
1.Keshillimi eshte nJe proces sistematik dhe i programuar i ofrimit te
informacionit, keshillave dhe udhezimeve me qellim qe te ndihmohet nje individ
ose nje familje per te permiresuar rrethanat sociale dhe nder njerezore.
Neni 12
[Sherbimet per te rriturit]
12.1. Ne bashkepunim me familjet, komunitetet, organizatat joqeveritare dhe
organet tjera te parashikuara me ligj, komuna ofron perkujdesje sociale,
keshillim dhe, ne raste te vec;anta, ndihme materiale per njerezit qe kane nevoje
per sherbime sociale e qe jetojne ne territorin e saj, duke u mbeshtetur ne
vleresimin e nevojave te tyre per sherbime te tilla dhe ne mundesine e komunes
qe t'i kryeje ato ne menyre te arsyeshme.
Udhezimi Administrativ (MPMS) nr. 09/2014 per rregullimin e
procedurave te adoptimit te f"emijeve pa perkujdesje prinderore
Neni 17
Pas themelimit te adoptimit
[ .. .]
3. QPS-ja kompetente per flmijen, eshte e obliguar qe te ruaj konfidencialitetin
dhe privatesine e flmijes gjate tere procesit te adoptimit dhe pasadoptimit; dhe
ne asnje rrethane nuk duhet te ofroj dokumentacion ose informacion nga dosja
e flmijes perjashtimisht personave zyrtar kompetente ne QPS, DPSF te MPMS•
se dhe Gjykate.
Neni 18
Dispozitat e tjera
1. Per mbrojtjen e te dhenave dhe privatesine e informacioneve te mbledhura gjate
procesit te adoptimit, jane pergjegjes Gjykata themelore ku eshte bere
themelimi i adoptimit dhe Organi i Kujdestarise kompetente per mbrojtjen e
flmijes.
2. Ne moshen madhore i adoptuari ka te drejte ne qasje ne te gjitha informatat
lidhur me adoptimin e tij/saj dhe me kerkese te tij/saj do t'i ofrohen informata
personale per prinderit e tij/saj biologjik.
16
Dispozitat relevante ligjore te vendeve te tjera
Kodi i Familjes i Shqiperise
Neni262
I mituri, prinderit biologjike dhe biresuesit kane te drejten e mirebesimit per
procesin dhe dokumentacionin e biresimit, si shprehje te respektimit te jetes
private. Kur mosha dhe niveli i pjekurise e lejojne, i mituri ka te drejte te njihet
me historine e tij dhe, nese eshte e mundur, me te dhenat per prinderit biologjike.
Ligji per Familjen i Kroacise
Neni 142
(1) Qendra e mireqenies mban dosjet e lendeve dhe nje regjister te subjekteve te
biresimit.
(2) Informacioni ne lidhje me biresimin eshte nje sekret zyrtar.
(3) Nje flmije i biresuar i rritur, nje prind adoptues dhe nje prind qe ka dhene
pelqimin per biresimin e nje flmije ne pajtim me nenin 129 paragrafi 2 te ketij
ligji do te lejohet te inspektoje dosjet e subjekteve te biresimit dhe regjistrin e
lindjeve te nje te flmije te adoptuar.
(4) Nje flmije i biresuar i mitur do te lejohet nga nje qender e mireqenies qe te
sheh dosjet e subjekteve ne lidhje me biresimin, dhe nje ofiqar ne regjistrin e
lindjeve te flmijeve te biresuar, nese qendra e mireqenies percakton qe nje
shikim i dosjeve te biresimit dhe regjistrit te lindjeve eshte ne interes te flmijes.
(5) Te aformve te ngushte te gjakut te flmijes se biresuar do t'u lejohet te
shikojne dosjet e subjekteve te biresimit nese qendra e mireqenies merr pelqimin
e nje flmije te rritur te adoptuar.
(6) Ministri kompetent per ~eshtjet e mireqenies do te pershkruaje menyren e
mbajtjes se regjistrit dhe dosjeve te subjekteve te biresimit.
Kodi Civil i Gjermanise
Neni 1751
Efekti i pelqimit te prinderve, detyrimi i mbajtjes
(1) Me pelqimin e njerit prind per biresim, kujdestaria prinderore e ketij prindi
pezullohet; mundesia per te pasur kontakt personal me flmijen mund te mos
ushtrohet. Zyra e mireqenies se te rinjve behet kujdestare; kjo nuk vlen nese
prindi tjeter ushtron kujdestarine prinderore vetem ose nese tashme eshte
caktuar kujdestari. Kuratura ekzistuese nuk preket. Prindi biresues, gjate kohes
se kujdesit personal para biresimit, rregullohet me nenin 1688 (1) dhe (3) me
modifikimet e nevojshme.
(2) Nenseksioni (1) nuk zbatohet per bashkeshortin, fiimija i te cilit eshte
biresuar nga bashkeshorti tjeter.
17
(3) Kur piHqimi i njerit prind ka pushuar se zbatuari, gjykata e familjes duhet
te transferoje kujdestarine prinderore tek prinderit nese dhe ne masen qe kjo
nuk bie ndesh me interesat me te mira te fomijes.
(4) Prindi biresues ka per detyrim te paguaje mbajtjen para te aformve te
fomijes sapo prinderit e fomijes te kene dhene pelqimin e nevojshem dhe fomija
te jete marre nen kujdesin e prindit biresues me qellim biresimi. Nese nje
bashkeshort deshiron te biresoje nje fomije te bashkeshortit te tij, bashkeshortet
kane nje detyrim ndaj fomijes para te aformve te tjere te fomijes qe te paguajne
mbajtjen sapo te jete dhene pelqimi i nevojshem i prinderve te fomijes dhe fomija
te jete marre ne kujdesin e prindit biresues me qellim biresimi.
Neni 1758
N dalimi i zbulimit dhe marrjes ne pyetje eksploruese
(1) Faktet qe jane te pershtatshme per te zbuluar biresimin dhe rrethanat e tij
mund te mos nxjerren ne shesh ose zbulohen me ane te pyetjeve eksploruese pa
miratimin e prindit biresues dhe te fomijes, pervec; nese arsye te vec;anta te
interesit publik e bejne kete te nevojshme.
(2) Nenseksioni (1) zbatohet me modifikimet e nevojshme nese eshte dhene
pelqimi sipas nenit 1747. Gjykata e familjes mund te urdheroje qe efektet e
nenseksionit (1) te ndodhin nese eshte bere nje kerkese per zevendesimin e
pelqimit te prindit.
Kodi Civil i Belgjikes
368-6. Autoritetet kompetente ruajne informatat per origjinen e te biresuarit,
perfshire ato qe kane te bejne me identitetin e nenes dhe babait te tij, si dhe te
dhenat e nevojshme per monitorimin e gjendjes shendetesore te te biresuarit dhe
per te kaluaren e familjes se tij, me qellim qe t'i lejohet me vone te te biresuarit,
nese deshiron, te zbuloje origjinen e tij. Ato i sigurojne te biresuarit ose
perfaqesuesit te tij qasje ne keto informata, me keshillat e duhura, deri ne masen
e lejuar sipas ligjit belg. Mbledhja, ruajtja dhe qasja ne informata rregullohen
me dekret mbreteror te miratuar ne Keshillin e Ministrave.
Ligji per Familjen i Serbise
Neni per regjistrimin dhe shikimin e regjistrit te lindjeve
326
(1) Aktvendimi per regjistrimin e ri te lindjes per te biresuarin i dergohet pa
vonese nepunesit te gjendjes civile qe e mban regjistrin e lindjeve per fomijen.
(2) Pas regjistrimit te ri te lindjes per te biresuarin, vetemfomija dhe biresuesit
e fomijes kane te drejte ta shikojne regjistrin e lindjeve per fomijen.
(3) Para se te lejohet fomija te shikoje regjistrin e lindjeve, nepunesi i gjendjes
civile eshte i detyruar ta referoje fomijen per keshillim psikosocial te autoriteti i
kujdestarise, sherbimi per keshillimfamiljar ose institucioni tjeter i specializuar
per ndermjetesimin e marredhenieve familjare.
18
Ligji per Familjen i Malit te Zi
Neni 143
Organi i kujdestarise mban dokumentet e rasteve dhe proeesverbalin e
biresimit, si dhe shenimet dhe dokumentet per flmijet e biresuar. Te dhenat e
biresimit perbejne nje sekret zyrtar. Nje i biresuar i moshes madhore, biresuesi
dhe prindi i flmijes qe ka dhene pelqimin per biresim do te kene qasje ne
dokumentet e rastit. Organi i kujdestarise i lejon nje te biresuari te mitur qasje
ne dokumentet e nje rasi nese pereakton se 190 eshte ne interesin e tij. Kushtet e
hollesishme per menyren e mbajtjes se shenimeve dhe mirembajtjes se
dokumenteve, perkatesisht dosjeve te rasteve, pereaktohen nga Ministria
kompetente per mireqenie soeiale.
Neni 145
Permes biresimit te plote, te drejtat dhe detyrat reciproke te te biresuarve dhe
te aformve te tij/saj te gjakut pushojne se ekzistuari, pervec; nese flmija
biresohet nga njerka ose njerku.
Vleresimi i pranueshmerise se kerkeses
62. Gjykata se pari shqyrton nese jane permbushur kriteret e pranueshmerise, te
pereaktuara me Kushtetute dhe te specifikuara me tej me Ligj dhe Rregullore te
punes.
63. Ne kete drejtim, Gjykata i referohet paragrafeve 1 dhe 7 te nenit 113 [Juridiksioni
dhe Palet e Autorizuara] te Kushtetutes, i cHi percakton:
"1.Gjykata Kushtetuese vendos vetem per rastet e ngritura para gjykates ne
menyre ligjore nga pala e autorizuar.
[ ... J
7. Individet jane te autorizuar te ngrene shkeljet nga autoritetet publike te
te drejtave dhe lirive te tyre individuale, te garantuara me Kushtetute,
mirepo vetem pasi te kene shteruar te gjitha mjetet juridike te pereaktuara
me ligj."
64. Ne vazhdim, Gjykata gjithashtu shqyrton nese parashtruesja e kerkeses i ka
permbushur kriteret e pranueshmerise, siC; pereaktohen me Ligj. Ne kete drejtim,
Gjykata i referohet neneve 47 (Kerkesa individuale), 48 (Saktesimi i kerkeses)
dhe 49 (Matet) te Ligjit, te cilet pereaktojne:
Neni47
(Kerkesa individual e)
"1. 9do individ ka te drejte te kerkoje nga Gjykata Kushtetuese mbrojtje
juridike ne rast se pretendon se te drejtat dhe lirite e tija individuale te
garantuara me Kushtetute jane shkelur nga ndonje autoritet publik.
19
2. Individi mund te ngreje kerkesen ne jjale vetem pasi qe te kete shteruar
te gjitha mjetet juridike te percaktuara me ligj."
Neni 48
(Saktesimi i kerkeses)
"Parashtruesi i kerkeses ka per detyre qe ne kerkesen e tij te qartesoj
saktesisht secilat te drejta dhe liri pretendon se ijane cenuar dhe cili eshte
akti konkret i autoritetit publik te cilin parashtruesi deshiron ta kontestoj."
Neni49
(Afatet)
"Kerkesa parashtrohet brenda afatit prej kater (4) muajsh. Afati filion te
ece nga dita kur parashtruesit i eshte dorezuar vendimi gjyqesor ... ".
65. Gjykata fillimisht rikujton se parashtruesja e kerkeses pretendon se Aktgjykimi i
kontestuar i Gjykates Supreme ka shkelur te drejtat dhe lirite themelore te saj te
garantuara me nenin 8 te KEDNJ-se, nenin 7 te Konventes per te Drejtat e
Femijeve dhe nenin 31 te Kushtetutes, ne lidhje me nenin 6 te KEDNJ-se.
66. Ne kontekst te ketyre pretendimeve, parashtruesja e kerkeses pretendon shkelje
te nenit 7 te Konventes per te Drejtat e Femijes, e cila eshte nje nga instrumentet
nderkombetare, qe sipas nenit 22 te Kushtetutes eshte drejtperdrejte e
zbatueshme ne Republiken e Kosoves dhe "[ka] prioritet, ne rast konflikti, ndaj
dispozitave e ligjeve dhe akteve te tjera te institucioneve publike".
67. Ne kete kontekst, Gjykata rikujton edhe praktiken e saj gjyqesore ku kishte
theksuar se te drejtat e njeriut dhe lirite themelore, te garantuara me
instrumentet nderkombetare te perfshira ne nenin 22 [Zbatimi i Drejtperdrejte i
Marreveshjeve dhe Instrumenteve Nderkombetare] te Kushtetutes jane
drejtperdrejt te zbatueshme dhe jane pjese e rendit juridik te Republikes se
Kosoves (shih, ne mes tjerash, rastin nr. K0162/18, parashtrues: Kryetari i
Kuvendit te Republikes se Kosoves, Aktgjykim i 19 dhjetorit 2018, paragrafi 36
dhe KI207/19, parashtrues NISMA Socialdemokrate, Aleanca Kosova eRe dhe
Partia e Drejtesise, Aktgjykim, i 10 dhjetorit 2020, paragrafi 107).
68. Thene kete, Gjykata megjithate duhet te vleresoje nese parashtruesja e kerkeses
mund te ngrite pretendime per shkeljen e nenit 7 te Konventes, apo me
konkretisht nese kjo dispozite gjen zbatim ne rastin e saj. Parashtruesja e
kerkeses as ne parashtresat e saj para gjykatave te rregullta dhe as ne kerkesen e
saj para kesaj Gjykate nuk ka specifikuar se si kjo dispozite e kesaj Konvente gjen
zbatim ne rastin e saj, gjegjesisht nuk ka saktesuar se si kjo dispozite mbeshtet
kerkesen e saj per ta obliguar autoritetin publik, perkatesisht Qendren per Pune
Sociale qe ta njoftoje femijen e saj biologjik se eshte i adoptuar.
69. Gjykata po ashtu i referohet nenit 1 te kesaj Konvente, i cHi percakton qe: "Ne
kete Konvente, me flmije kuptohet ~do qenie njerezore nen moshen 18 vje~, me
perjashtim te rasteve kur mosha madhore arrihet me perpara, ne perputhje me
legjislacionin te cilit ai i nenshtrohet". Ne kuptim te kesaj te fundit, Gjykata
20
rikujton se parashtruesja e kerkeses kerkesen e saj ne Qendren per Pune Sociale
e kishte parashtruar ne vitin 2016, kur femija i saj biologjik kishte arritur moshen
madhore.
70. Prandaj, duke marre per baze fusheveprimin e kesaj Konvente, Gjykata
konsideron se ne rastin konkret parashtruesja e kerkeses nuk mund te ngrite
pretendime per shkelje te te drejtave te garantuara permes dispozitave te kesaj
Konvente per arsye se femija i saj biologjik, ne momentin e parashtrimit te
kerkeses se saj ne Qendren per Pune Sociale kishte arritur moshen madhore.
71. Perfundimisht, dhe duke iu rikthyer pretendimit te parashtrueses se kerkeses se
gjykatat e rregullta kane shkelur edhe nenin 7 te Konventes per te Drejtat e
Femijes, Gjykata konstaton se ky nen nuk gjen zbatim ne rastin e saj.
72. Perderisa perkitazi me pretendimet e parashtrueses se kerkeses per shkelje te
nenit 8 te KEDNJ-se dhe nenit 31 te Kushtetutes, ne lidhje me nenin 6 te KEDNJ•
se, Gjykata konstaton se parashtruesja e kerkeses eshte pale e autorizuar e cila
po ashtu konteston nje akt te nje autoriteti publik, perkatesisht Aktgjykimin
[ARJ-UZVP. nr. 37/2020] e 11 qershorit 2020 te Gjykates Supreme, pasi i ka
shteruar te gjitha mjetetjuridike te percaktuara me ligj. Parashtruesja e kerkeses
gjithashtu i ka sqaruar te drejtat dhe lirite themelore qe pretendon se i jane
shkelur, ne pajtim me kerkesat e nenit 48 te Ligjit dhe e ka dorezuar kerkesen ne
pajtim me afatet e percaktuara ne nenin 49 te Ligjit.
73. Gjykata gjithashtu konstaton se kerkesa e parashtrueses se kerkeses i ploteson
kriteret e pranueshmerise te percaktuara permes paragrafit (1) te rregullit 39
(Kriteret e pranueshmerise) te Rregullores se punes. E njejta nuk mund te
shpallet e papranueshme mbi bazen e kushteve te percaktuara permes paragrafit
(3) te rregullit 39 te Rregullores se punes.
74. Per me teper dhe ne fund, Gjykata vlereson se kjo kerkese nuk eshte qartazi e
pabazuar si<; eshte e percaktuar permes paragrafit (2) te rregullit 39 te
Rregullores se punes dhe rrjedhimisht, ajo duhet deklaruar e pranueshme dhe te
shqyrtohen meritat e saj perkitazi me pretendimet e parashtrueses se kerkeses se
vendimet e gjykatave te rregullta, gjegjesisht Aktgjykimi i kontestuar i Gjykates
Supreme ka shkelur te drejtat e saj te garantuara me: (i) nenin 8 te KEDNJ-se;
dhe (ii) nenin 31 te Kushtetutes, ne lidhje me nenin 6 te KEDNJ-se.
Meritat e kerkeses
75. Gjykata rikujton se parashtruesja e kerkeses me 1 mars 2016 ne Qendren per
Pune Sociale kishte parashtruar kerkese, permes se ciles kishte kerkuar qe femija
i saj biologjik, i moshes madhore, te cilin e kishte dhene per biresim ne vitin 1989
te njoftohet per ekzistimin e nenes se tij biologjike dhe interesimin e saj per ta
njoftuar ate. Me 7 mars 2016, Qendra per Pune Sociale ishte pergjigjur se: (i) nuk
ka baze ligjore per te njoftuar femijen e saj biologjik ne lidhje me biresimin e tij;
dhe se (ii) qasje ne informate ne lidhje me prinderit biologjike ka vetem femija i
adoptuar i moshes madhore ne baze te kerkeses se tij/saj. Me 11 mars 2016,
parashtruesja e kerkeses parashtroi kerkese per rishqyrtim te pergjigjes se 7
marsit 2016 te Qendres per Pune Sociale ne po kete qender. Me 17 mars 2016,
21
Qendra per Pune Sociale, permes shkreses se saj [05/55-141] kerkesen e
parashtrueses se kerkeses e adresoi tek Departamenti i MPMS-se. Me 25 mars
2016, Komisioni per Ankesa i MPMS-se, permes Aktvendimit [DPSF nr. 521]
kerkesen e parashtrueses se kerkeses per rishqyrtim te pergjigjes se 11 marsit
2016 e refuzoi si te pabazuar. Per pasoje, me 29 prill 2016, parashtruesja e
kerkeses parashtroi padi ne Gjykaten Themelore. Si rezultat i padise se saj,
Gjykata Themelore permes Aktgjykimit [A.nr.651/16] te 25 janarit 2019, padine
e parashtrueses se kerkeses e refuzoi si te pabazuar. Ne vijim, si rezultat i ankeses
se parashtruar kunder Aktgjykimit te Gjykates Themelore nga parashtruesja e
kerkeses, Gjykata e Apelit permes Aktgjykimit [AA.nr.178/2019] te 15 majit
2020, ankesen e saj e refuzoi si te pabazuar. Ne nje date te paspecifikuar,
parashtruesja e kerkeses parashtroi kerkese ne Gjykaten Supreme per rishqyrtim
te jashtezakonshem te vendimit gjyqesor, respektivisht Aktgjykimit
[AA.nr.178/2019] te 15 majit 2020, te Gjykates se Apelit per shkak te zbatimit te
gabuar te se drejtes materiale dhe shkeljeve thelbesore te dispozitave te LPK-se,
me kerkesen qe: (i) te aprovohet padia e saj si e bazuar; (ii) te anulohet
Aktvendimi, i 25 marsit 2016, i Komisionit per Ankesa te MPMS-se; dhe (iii) te
detyrohet Departamenti i MPMS-se dhe Qendra per Pune Sociale te informoje
femijen ne lidhje me te drejtat e tij qe rrjedhin nga neni 194, paragrafi 2 i Ligjit
per Familjen dhe neni 18, paragrafi 1 i Udhezimit Administrativ te MPMS-se.
Gjykata Supreme permes Aktgjykimit [ARJ-UZVP.nr. 37/2020] te 11 qershorit
2020, kerkesen e parashtrueses se kerkeses per rishqyrtim te jashtezakonshem
te vendimit gjyqesor e refuzoi si te pabazuar.
76. Gjykata Supreme permes Aktgjykimit te kontestuar theksoi se te dhenat dhe
rrethanat e adoptimit nuk duhet te zbulohen ose te hulumtohen pa pelqimin e
adoptuesit dhe te femijes, pervec; nese kjo kerkohet per arsye te vec;anta dhe per
arsye te interesit publik. Ne vijim te kesaj, Gjykata konstatoi se ne rrethanat e
rastit konkret "nuk ekzistojne interese te perjitimit publik dhe nje kerkese e tille
aprovohet vetem nese paraqitet nga i adoptuari dhe jo nga prinderit e tij
biologjike".
77. Ne kerkesen e saj ne Gjykate, parashtruesja e kerkeses i konteston konstatimet e
lartcekura te Gjykates Supreme, perfshire edhe atyre te gjykatave te rregullta
duke pretenduar: (i) shkelje te nenit 31 te Kushtetutes, ne lidhje me nenin 6 te
KEDNJ-se per shkak te mosarsyetimit te vendimit gjyqesor; dhe (ii) shkelje te
nenit 8 te KEDNJ-se.
78. Gjykata rikujton se parashtruesja e kerkeses pergjate zhvillimit te te gjitha
procedurave prane autoriteteve publike dhe atyre te gjykatave te rregullta,
gjegjesisht ne kerkesen per rishqyrtim te pergjigjes se Qendres per Pune Sociale,
kerkesepadine e saj ne Gjykaten Themelore, ne ankesen prane Gjykates se Apelit
dhe kerkesen per rishqyrtim te jashtezakonshem te vendimit gjyqesor prane
Gjykates Supreme kishte specifikuar se kerkesa e saj drejtuar Qendres per Pune
Sociale permbante kerkesen specifike qe femija i saj biologjik, i moshes madhore,
te cHin e kishte dhene per biresim ne vitin 1989 te njoftohet: (i) ne lidhje me
ekzistimin e nenes se tij biologjike; dhe (ii) interesimin e saj per ta njoftuar ate.
Kete kerkese, parashtruesja e kerkeses e kishte mbeshtetur ne paragrafin 2 te
nenit 194 te Ligjit per Familjen, duke interpretuar kete dispozite si obligim te
22
organit perkates qe femija i saj biologjik duhet te informohet me te drejten e tij
qe buron nga kjo dispozite.
79. Thene kete, Gjykata veren se kerkesa specifike e parashtrueses se kerkeses e
dorezuar ne Gjykate, permban dy elemente, perkatesisht: (i) pretendimin qe
organi perkates i kujdestarise ka per obligim qe te njoftoje femijen e saj biologjik
per rrethanat e adoptimit te tij; dhe (ii) shprehjen e interesimit te saj per ta
njoftuar femijen e saj biologjik. Megjithate, Gjykata duke iu referuar elementit te
dyte ne kerkesen e saj, permes se ciles ajo shpreh interesimin per ta njoftuar
femijen e saj biologjik konsideron se parashtruesja e kerkeses duke kerkuar apo
pretenduar qe organi pergjegjes i kujdestarise eshte i obliguar qe te njoftoje
femijen e saj biologjik per adoptimin e tij synon qe te reaIizoje nje te drejte qe
nderlidhet me aspektin e jetes se saj private.
80. Prandaj, ne lidhje me pretendimet e Iartcekura, Gjykata konsideron se thelbi i
pretendimit te parashtrueses se kerkeses eshte se gjykatat e rregullta i kane
shkelur asaj te drejten per jete private te garantuar me nenin 8 (E drejta per
respektimin e jetes private dhe familjare) te KEDNJ-se duke mos i miratuar asaj
kerkesen e saj per njoftimin e femijes se saj biologjik ne Iidhje me ekzistimin e
nenes se tij biologjike dhe interesimin e parashtrueses se kerkeses per ta njoftuar
ate. Pretendimi i parashtrueses se kerkeses ne nderlidhje me nenin 8 te KEDNJ•
se, i cHi ngerthen aspekte te drejtes se saj ne jete private eshte i garantuar edhe
me paragrafin 1 te nenit 36 [E Drejta e Privatesise] te Kushtetutes.
81. Prandaj, pretendimet e Iartcekura te parashtrueses se kerkeses perkitazi me
nenin 36 te Kushtetutes, ne lidhje me nenin 8 te KEDNJ-se, perfshire edhe
pretendimin perkitazi me nenin 31 te Kushtetutes, ne lidhje me nenin 6 te
KEDNJ-se, Gjykata do t'i shqyrtoje duke u bazuar ne praktiken gjyqesore te
GJEDNJ, ne harmoni me te cilen, bazuar ne nenin 53 [Interpretimi i Dispozitave
per te Drejtat e Njeriut] te Kushtetutes, eshte e detyruar te interpretoje te drejtat
dhe lirite themelore te garantuara me Kushtetute.
82. Rrjedhimisht, dhe ne vijim Gjykata: (i) do te shqyrtoje pretendimin thelbesor te
parashtrueses se kerkeses perkitazi me nenin 36 te Kushtetutes dhe nenin 8 te
KEDNJ-se; per te vazhduar me (ii) adresimin e pretendimit te parashtrueses se
kerkeses perkitazi me nenin 31 te Kushtetutes ne Iidhje me nenin 6 te KEDNJ-se.
I. Perkitazi me pretendimin per nenin 36, paragrafin 1 te
Kushtetutes ne lidhje me nenin 8 te KEDNJ-se
83. Ne kete aspekt dhe me qellim te trajtimit te pretendimeve thelbesore te
parashtrueses se kerkeses per respektim te jetes private, Gjykata se pari do te
elaboroje: (i) parimet e pergjithshme te nenit 36 te Kushtetutes ne lidhje me
nenin 8 te KEDNJ-se, ne menyre qe te vleresohet aplikueshmeria e ketyre neneve
ne rrethanat e rastit te parashtrueses se kerkeses, per te vazhduar me aplikimin
e ketyre parimeve te pergjithshme ne rrethanat e rastit konkret.
A. Parimet e pergjithshme perkitazi me te drejten per respektimin e
jetes private dhefamiljare
23
84. Gjykata fillimisht i referohet paragrafit 1 te nenit 36 te Kushtetutes, qe percakton
se "9dokush gezon te drejten qe t'i respektohet jeta private dhe familjare,
pacenueshmeria e baneses dhe fshehtesia e korrespondences, telefonise dhe e
komunikimeve te tjera".
85. Paragrafi 1 i nenit 8 te KEDNJ-se percakton qe "9dokush ka te drejten e
respektimit te jetes se tij private dhe familjare, baneses dhe korrespondences se
tij".
86. Gjykata fillimisht thekson se ndonese fusheveprimi i nenit 36 te Kushtetutes dhe
nenit 8 te KEDNJ-se, nuk eshte i pakufizuar, GJEDNJ e ka perkufizuar
fusheveprimin e nenit 8 te KEDNJ -se, ne menyre te gjere kur nje e drejte specifike
nuk eshte specifikisht e theksuar ne kete nen (shih ne lidhje me kete rastin e
Gjykates, KIS6/18, parashtrues Ahmet Frangu, Aktgjykim, i 22 korrikut 2020,
paragrafi 83). Qellimi paresor i nenit 8 te KEDNJ-se, sipas praktikes gjyqesore te
GJEDNJ-se, eshte qe te mbroje individet nga "nderhyrjet" arbitrare ne jeten e
tyre: (i) private; (ii) familjare; (iii) te vendbanimit; ose (iv) te korrespondences
(shih, ne kete kontekst e nder tjerash, rastet e GJEDNJ-se, P. dhe S. kunder
Polonise, Aktgjykim i 30 tetorit 2012, paragrafi 94; dhe Nunez kunder
Norvegjise, Aktgjykim i 28 qershorit 2011, paragrafi 68, po ashtu shih rastin e
Gjykates KIS6/18, parashtrues Ahmet Frangu , te cituar me lart, paragrafi 83).
Te drejtat e garantuara bazuar ne sistemin e KEDNJ-se dhe praktiken relevante
gjyqesore te GJEDNJ -se, sigurohen permes: (i) detyrimeve negative, perkatesisht
detyrimit te shtetit per te mos "nderhyre" ne jeten private dhe familjare (shih, ne
kete kontekst rastet e GJEDNJ-se Libert kunder Frances, Aktgjykim, i 22
shkurtit 2018, paragrafet 40-42; dhe Kroon dhe te tjeret kunder Holandes,
Aktgjykim, i 27 tetorit 1994, paragrafi 31); dhe (ii) detyrimeve pozitive,
perkatesisht detyrimit te shtetit per t'u siguruar qe keto te drejta te gezohen ne
menyre efektive (shih rastet e GEJNDJ-se Lozovyye kunder Rusise, Aktgjykim, i
24 prillit 2018, paragrafi 36 dhe Evans kunder Mbreterise se Bashkuar [DHM],
Aktgjykim, i 10 prillit 2007, paragrafi 75).
87. Rrjedhimisht, individet qe pretendojne shkelje te nenit 36 te Kushtetutes, ne
lidhje me nenin 8 te KEDNJ-se duhet te tregojne qe kerkesa e tyre bie ne se paku
njeren nga kater kategorite e interesave qe mbrohen nga keto dy dispozita,
perkatesisht e drejta per: (i) jete private; (ii) jete familjare; (iii) vendbanim; dhe
(iv) korrespondence (shih rastin e Gjykates KIs6/18, te cituar me lart, paragrafi
83).
88. Thene kete, ne trajtimin e pretendimeve qe nderlidhen me shkelje te se drejtes
ne jeten private, GJEDNJ ne praktiken e saj gjyqesore fillimisht percakton nese
kerkesa e parashtruesit perkates bie nen fusheveprimin e nenin 8 te KEDNJ-se,
ose me saktesisht, nese ky nen eshte i aplikueshem ne rrethanat e atij rasti. Pasi
te jete konstatuar aplikueshmeria e nenit 8 te KEDNJ-se ne rrethanat e rastit
perkates, GJEDNJ vazhdon me shqyrtimin e metutjeshem te nje pretendimi te
paraqitur mbi bazen e nenin 8 te KEDNJ-se. Ky qendrim dhe konstatim, i
vendosur permes praktikes se GJEDNJ-se eshte afirmuar edhe ne praktiken
gjyqesore te vet Gjykates, respektivisht ne rastin e lartcekur KIS6/18, parashtrues
Ahmet Frangu paragrafet 90-99 te Aktgjykimit).
24
89. Se dyti, GJEDNJ vlereson nese rasti duhet te trajtohet nga kendveshtrimi i
detyrimit negativ apo pozitiv te shtetit, perkunder faktit qe jo gjithmone eshte
lehtesisht dhe qartesisht i dukshem dallimi ne mes te ketyre detyrimeve.
Megjithate, sipas GJEDNJ-se, ne parim eshte e rendesishme te vleresohet nese
shteti ka vepruar, perkatesisht nderhyre, apo shteti ka deshtuar te veproje, me
saktesisht nese shteti perkates ka deshtuar qe permes sistemit te tij ligjor ose
administrativ te siguroje te drejten e respektimit te jetes private dhe familjare ne
rrethanat e ketij rasti (shih rastin e GJEDNJ-se Gaskin kunder Mbreterise se
Bashkuar, Aktgjykim i 7 korrikut 1989, paragrafi 41).
90. Prandaj, Gjykata, duke u bazuar ne parimet e lartcekura perkitazi me nenin 8 te
KEDNJ-se, rithekson se do te trajtoje pretendimet e parashtrueses se kerkeses
duke e aplikuar mbi kete vleresim praktiken relevante gjyqesore te GJEDNJ-se.
Gjykata, rrjedhimisht, se pari do te trajtoje, <;eshtjen e aplikueshmerise se nenit
36 te Kushtetutes ne lidhje me nenin 8 te KEDNJ-se per sa i perket <;eshtjeve
konkrete te ketij rasti, respektivisht, refuzimit te kerkeses se parashtrueses se
kerkeses nga ana e autoriteteve publike, duke filluar nga Qendra per Pune Sociale
qe ta njoftoje femijen e saj te moshes madhore perkitazi me ekzistimin e nenes se
tij biologjike dhe interesimin e saj per ta njoftuar ate. Pas percaktimit te
aplikueshmerise se paragrafit 1 te nenit 36 te Kushtetutes dhe paragrafit 1, te
nenit 8 te KEDNJ-se, Gjykata me tutje, do te shqyrtoje dhe percaktoje nese
kerkesa duhet trajtuar nga kendveshtrimi i detyrimit negativ apo pozitiv te
Republikes se Kosoves. Ne rast se duhet te trajtohet nga kendveshtrimi i
detyrimit negativ, ajo do te vleresoje nese ka pasur "nderhyrje" ne te drejtat e
parashtrueses se kerkeses dhe nese "nderhyrja" e tille: (i) ka qene "ne perputhje
me Hgjin" ose "e percaktuar me Hgj"; (ii) ka "ndjekur nje qellim legjitim"; dhe (iii)
ka "qene e domosdoshme ne nje shoqeri demokratike." Ndersa, ne rast se <;eshtja
specifike duhet te trajtohet nga kendveshtrimi i detyrimit pozitiv, Gjykata do te
ekzaminoje nese, ne rrethanat e rastit konkret, shteti ka pasur detyrim te
ndermarre masa permes se cilave do te sigurohej realizimi efektiv i te drejtes se
parashtrueses se kerkeses per nje jete private, si<; eshte garantuar permes
paragrafit 1 te nenit 36 te Kushtetutes ne Hdhje me nenin 8 te KEDNJ-se.
B. Aplikueshmeria e nenit 36 te Kushtetutes ne lidhje me nenin 8 te
KEDNJ-se ne rrethanat e rastit konkret
91. Ne kete kontekst, Gjykata fillimisht rithekson se e drejta per jete private eshte e
perfshire ne: (i) paragrafin 1 te nenit 36 te Kushtetutes, i cHi nen shprehimisht
percakton se: "<;dokush gezon te drejten qe t'i respektohetjeta private [ ... J"; dhe,
si<; eshte cekur me lart, (ii) paragrafin 1 te nenit 8 te KEDNJ-se, dhe i cHi
shprehimisht percakton se "<;dokush ka te drejten e respektimit te jetes se tij
private [ .. . J".
92. Ne kuader te kesaj te drejte, praktika gjyqesore e GJEDNJ-se ngerthen edhe
rastet qe nderHdhen me marredhenien midis prinderve biologjike dhe femijeve.
93. Ne vijim te kesaj, Gjykata po ashtu veren se GJEDNJ testin e aplikueshmerise se
nenit 8 ne menyre te detajuar e ka zhvilluar permes praktikes se saj gjyqesore qe
i referohen rasteve te caktimit te atesise apo kerkesave te femijeve, te dhene per
adoptim qe kane kerkuar te dhena ne lidhje me prinderit e tyre biologjike.
25
94. Megjithate, marre per baze rrethanat faktike te rastit te parashtrueses se kerkeses
ne rastin konkret, Gjykata gjate analizes dhe shqyrtimit te saj nese neni 36 i
Kushtetutes dhe neni 8 i KEDNJ-se jane te aplikueshem ne rastin e saj, ne menyre
specifike do t'i referohet rastit te GJEDNJ-se 1.S. kunder Gjermanise (Aktgjykim,
i 13 tetorit 2014), ne te cHin rast GJENJ kishte percaktuar dhe konstatuar se
marredhenia e nenes bioIogjike me femijet e saj te adoptuar bie nen
fusheveprimin e nenit 8 te KEDNJ-se. Gjykata, me qellim te aplikimit te
konstatimeve te saj perkitazi me aplikueshmerine e nenit 8 te KEDNJ-se, ne
rastin 1.S. kunder Gjermanise per aq sa jane te aplikueshme ne rrethanat e
parashtrueses se kerkeses fillimisht do te permbledhe shkurtimisht rrethanat
faktike te ketij rasti te GJEDNJ-se dhe parimet e aplikuara nga kjo e fundit ne
rastin konkret qe kane rezuIttiar ne konstatimin e saj per aplikueshmerine e nenit
8, paragrafit 1 te KEDNJ-se ne kete rast.
95. Rrethanat e rastit te GJEDNJ-se 1.S. kunder Gjermanise nderlidhen me ate se
parashtruesja e kerkeses ishte ankuar se nuk i ishte mundesuar qe te kishte
kontakt te rregullt dhe te pranoje informata per femijet e saj bioIogjike te moshes
minore, te cilet ishin adoptuar nga nje <;ift tjeter. Ajo kishte pretenduar se
vendimi i gjykatave te rregullta te Gjermanise perkitazi me kontaktin dhe
informatat per femijet e saj bioIogjike i kishin cenuar asaj te drejtat e garantuara
me nenin 8 te KEDNJ-se. Ne kerkesen e saj, ajo ne ve<;anti pretendoi se asaj i
ishte premtuar nje "adoptim gjysme i hapur, duke i dhene te drejte asaj qe te
kete kontakt me flmijet e saj, i cili nuk ishte respektuar". GJEDNJ fillimisht
kishte theksuar se kerkesa ne rastin 1.s. kunder Gjermanise ekskluzivisht ka te
beje me refuzimin e gjykatave vendore per t'i dhene parashtrueses qasje dhe
informacion rreth femijeve te saj bioIogjike. GJEDNJ, ne lidhje me kete rikujtoi
se parashtruesja, ne fakt nuk e kishte kontestuar vIefshmerine e peIqimit te saj
per t'i vendosur femijet e saj te sapolindur per adoptim (paragrafi 67, i
Aktgjykimit).
96. Ne vijim, GJEDNJ, konsideroi se marredhenia e parashtrueses se kerkeses me
femijet e saj binte nen mbrojtjen e nenit 8 te KEDNJ-se, ne kuader te nocionit te
"jetes familjare", vetem ne kohen kur kishin lindur femijet e saj bioIogjike. Sipas
GJEDNJ-se "Marredhenia midis parashtrueses dhe flmijeve mund te kete
pushuar se reni brenda fusheveprimit te ''jetes familjare" ne momentin kur
parashtruesja kishte nenshkruar pelqimin e saj per t'i vendosur flmijet per
biresim" (paragrafi 67, i Aktgjykimit).
97. Tutje, GJEDNJ duke iu referuar praktikes se saj gjyqesore vazhdoi me arsyetimin
se "lidhja familjare biologjike midis nje prindi biologjik dhe nje flmije, ne
vetvete, pa asnje element te metutjeshem ligjor apo faktik qe tregojne
ekzistencen e nje marredhenieje te ngushte personale, mund te jete e
pamjaftueshme per te kerkuar mbrojtjen e nenit 8" (paragrafi 68, i Aktgjykimit,
ne lidhje me kete shih referencat e perdorura te GJEDNJ ne rastet Schneider
kunder Gjermanise, Aktgjykim, i 15 shtatorit 2011, paragrafi 80, dhe Hillsmann
kunder Gjermanise, Vendim perkitazi me pranueshmerine, i 18 marsit 2008).
GJEDNJ tutje theksoi se "pavaresisht se Gjykata ka konsideruar ne disa raste se
edhe "jeta familjare e synuar" mund te bjere, ne rrethana te jashtezakonshme,
brenda kufijve te nenit 8, GJEDNJ gjeti se ne rastin 1.S. kunder Gjermanise,
26
lidhja familjare ekzistuese ishte ashpersuar me dashje nga parashtruesja e
kerkeses (paragrafi 69, i Aktgjykimit).
98. GJEDNJ megjithate vazhdoi me vIeresimin duke konstatuar se percaktimi i te
drejtave te tjera ekzistuese apo te sapokrijuara midis parashtrueses se kerkeses,
prinderve adoptues dhe femijeve bioIogjike, edhe pse bien jashte fusheveprimit
te "jetes familjare", i perkasin nje pjese te rendesishme te identitetit te
parashtrueses se kerkeses si nene bioIogjike dhe "jetes se saj private" ne kuptim
te nenit 8, paragrafit 1 te KEDNJ-se (paragrafi 69, iAktgjykimit). Kete konstatim
GJEDNJ e kishte mbeshtetur edhe ne praktiken e saj te meparshme gjyqesore,
perkatesisht ne rastet Schneider kunder Gjermanise dhe Anayo kunder
Gjermanise. Gjykata veren se GJEDNJ ne keto dy raste, ne menyre te ngjashme
kishte konstatuar se lidhja familjare e synuar nga prinderit apo femijet bioIogjike
nuk bien ne fusheveprimin e "jetes famiIjare" ne kuptim te nenit 8 te KEDNJ-se,
megjithate, nje marredhenie e tille e synuar i perket nje pjese te rendesishme te
identitetit te parashtruesit/ es te kerkeses dhe jetes se tij/ saj private ne kuptim te
nenit 8, paragrafit 1 te KEDNJ-se (shih rastet e sipercekura te GJEDNJ-seAnayo
kunder Gjermanise, cituar me Iart, paragrafi 62, dhe Schneider kunder
Gjermanise, te cituar me Iart, paragrafi 90).
99. Bazuar ne te Iartcekurat, ne ve<;anti konstatimin e GJEDNJ-se ne lidhje me
aplikueshmerine e nenit 8 ne rast te ngjashem, si ai i parashtrueses se kerkeses,
e qe nderlidhet me marredhenien e synuar te nenes bioIogjike me femijen e saj,
Gjykata duke e aplikuar arsyetimin e dhene ne kele konstatim te GJEDNJ-se
konsideron se ne rastin e parashtrueses se kerkeses mbrojtja e nenit 36 te
Kushtetutes, ne lidhje me nenin 8 te KEDNJ-se ne kuader te nocionit te se drejtes
familjare po ashtu ka pushur ne momentin kur parashtruesja e kerkeses kishte
dhene peIqimin per adoptimin e femijes se saj ne vitin 1989. <;eshtja e peIqimit
te parashtrueses se kerkeses nuk ishte e kontestueshme as ne kerkesen e saj te
parashtruar ne Qendren per Pune Sociale ashtu edhe ne kerkesepadite dhe
ankesat e saj para gjykatave te rregullta. Thene kete, Gjykata konstaton se neni
36 i Kushtetutes ne Iidhje me nenin 8 te KEDNJ-se ne kuptim te nocionit per te
"drejte familjare "nuk mund te jete i aplikueshem ne rastin e saj per arsye se
kerkesa bie jashte fusheveprimit te ketij nocioni.
100. Megjithate, Gjykata duke aplikuar qendrimin dhe konstatimin e GJEDNJ-se
permes praktikes se saj gjyqesore ne rastet e sipercituara, konsideron se kerkesa
e parashtrueses se kerkeses, permes se ciles kishte shprehur interesimin e saj per
ta njoftuar femijen e saj te dhene per adoptim ne vitin 1989 ngerthen elemente
qe i perkasin nje pjese te rendesishme te identitetit te saj si nene bioIogjike dhe
te cilat afektojne te drejten e saj per jete private ne kuptim te nocionit te "jetes se
saj private" te garantuar me nenin 36 te Kushtetutes ne lidhje me nenin 8 te
KEDNJ-se. Thene kete, Gjykata duke u bazuar ne rrethanat faktike dhe juridike
te kerkeses se parashtrueses se kerkeses vIereson se kerkesa e saj hyn ne
fusheveprimin e paragrafit 1 te nenit 36 te Kushtetutes ne Iidhje me nenin 8 te
KEDNJ-se ne kuptim te nocionit te "jetes private" dhe rrjedhimisht konstaton se
te njejtat jane te aplikueshme ne rrethanat e rastit konkret.
101. Si rezultat i konstatimit te saj se neni 36 i Kushtetutes ne lidhje me nenin 8 te
KEDNJ-se jane te aplikueshme ne rrethanat e parashtrueses se kerkeses, Gjykata
27
ne vijim do te vleresoje nese vendimi i autoriteteve publike, perkatesisht vendimi
i Qendres per Pune Sociale dhe aktgjykimet e gjykatave te rregullta per ta
refuzuar kerkesen e saj per njoftimin e femijes se saj te dhene per adoptim dhe
shprehjen e interesimit te saj per ta njoftuar femijen e saj eshte ne perputhshmeri
ose jo me te drejtat e garantuara permes neneve te lartcekura. Thene kete, dhe siC;
eshte sqaruar me lart, paraprakisht, Gjykata duhet te vleresoje, nese rrethanat e
rastit konkret, duhet te vleresohen nga kendveshtrimi i detyrimit negativ apo
pozitiv te Republikes se Kosoves.
102. Ne kuptim te saj nese rasti duhet te trajtohet nga kendveshtrimi i detyrimit
negativ i shtetit, Gjykata veren se kriteret mbi bazen e te cilave shteti mund te
nderhyje ne realizmin e te drejtave te lartcekura ne kuptim te paragrafit 1 te nenit
8 te KEDNJ-se jane te percaktuara ne paragrafin 2 te po ketij neni i cili percakton
qe: "Autoriteti publik nuk mund te nderhyje ne ushtrimin e kesaj te drejte,
perve~se ne shkallen e parashikuar nga ligji dhe kur eshte e nevojshme ne nje
shoqeri demokratike, ne in teres te sigurise publike, per mbrojtjen e rendit
publik, shendetit ose mora lit ose per mbrojtjen e te drejtave dhe lirive te te
tjereve." Ne baze te kesaj rezulton qe kufizimi apo nderhyrja e shtetit eshte e
lejuar nese "eshte ne perputhje me ligjin" ose e "percaktuar me ligj" dhe nese
eshte e "domosdoshme ne nje shoqeri demokratike" me qellim te mbrojtjes se
njeres nga qellimet e percaktuara ne paragrafin 2 te nenit 8 te KEDNJ-se.
103. Ne vijim, Gjykata po ashtu rikujton se pergjate procedures se zhvilluar gjyqesore,
si parashtruesja e kerkeses po ashtu edhe gjykatat e rregullta ijane referuar nenit
22 te Konventes se Keshillit te Evropes per Adoptim. Ne lidhje me kete te fundit,
Gjykata thekson se ky instrument nderkombetar nuk eshte i zbatueshem ne
Republiken e Kosoves, per arsye se Republika e Kosoves nuk eshte pale
nenshkruese e kesaj konvente. Megjithate, Gjykata veren se dispozitat e kesaj
Konvente jane te misheruara ne legjislacionin perkates te Republikes se Kosoves,
qe i referohen procedurave te adoptimit.
104. Ne lidhje me kete, Gjykata duke iu referuar praktikes gjyqesore te GJEDNJ-se
veren se neni 22 i Konventes per Adoptim ishte interpretuar dhe aplikuar edhe
permes praktikes gjyqesore te GJEDNJ-se (ne lidhje me aplikimin e nenit 22 te
Konventes per Adoptim, te vitit 2008 shih rastin I.S. kunder Gjermanise, te
cituar me lart, paragrafi 76).
105. Ne kontekst te kesaj, Gjykata rithekson se sipas nenit 53 te Kushtetutes, gjykatat
e Republikes se Kosoves, te gjitha pa perjashtim, e kane per obligim qe te
interpretojne "Te drejtat dhe lirite e njeriut te garantuara me kete Kushtetute
sipas jurisprudences se Gjykates Evropiane per te Drejtat e Njeriut". Kjo do te
thote qe, ne te gjitha instancat kur Gjykata Kushtetuese ose gjykatat e rregullta te
Republikes se Kosoves i interpretojne te drejtat dhe lirite e njeriut te garantuara
me Kushtetute, standardet e te drejtave te njeriut te percaktuara ne praktiken
gjyqesore te GJEDNJ-se, duhet te zbatohen per keto te drejta dhe liri, kur kjo
eshte e zbatueshme. Ne rast konflikti midis te dyjave, standardet e vendosura nga
GJEDNJ ne interpretimin e KEDNJ-se do te mbizoterojne (shih rastin e Gjykates
KI207/19, te cituar me lart, paragrafi 109).
28
106. Rrjedhimisht, dhe bazuar ne te lartcekurat, Gjykata ne vijim gjate vleresimit te
parimeve te vendosura nga GJEDNJ ne rastet e ngjashme dhe aplikimin e tyre ne
rrethanat e rastit konkret do t'i referohet dhe do e marre per baze edhe praktiken
gjyqesore te GJEDNJ-se, ne ato raste kur eshte interpretuar edhe neni 22 i
Konventes per Adoptim.
107. Ne vijim te kesaj, dhe ashtu sic; eshte theksuar me lart, Gjykata rikujton se kerkesa
specifike e parashtreses se kerkeses e dorezuar ne Gjykate, ngerthen ne vete dy
elemente, perkatesisht: (i) kerkesen apo pohimin e parashtrueses se kerkeses qe
organi perkates i kujdestarise ka per obligim qe te njoftoje femijen e adoptuar per
rrethanat e adoptimit te tij; dhe (ii) shprehjen e interesimit te saj per ta njoftuar
femijen e saj biologjik. Ne lidhje me te paren, Gjykata veren se parashtruesja e
kerkeses i ka interpretuar dispozitat relevante ne fuqi te ligjit vendor,
perkatesisht paragrafin 2 te nenit 194 te Ligjit per Familjen duke pretenduar se
obligimi i organit perkates te kujdestarise per ta njoftuar femijen e saj biologjik
se eshte i adoptuar rrjedh nga kjo dispozite. Ne vijim, Gjykata duke iu referuar
elementit te dyte te kerkeses se saj, perkatesisht shprehjen e interesimit te saj per
ta njoftuar femijen e saj biologjik konsideron se parashtruesja e kerkeses duke
kerkuar apo pretenduar qe organi pergjegjes i kujdestarise eshte i obliguar qe te
njoftoje femijen e saj biologjik per adoptimin e tij synon qe te realizoje nje te
drejte te saj qe nderlidhet me aspektin e jetes se saj private, gjegjesisht njoftimin
me femijen e saj biologjik.
108. Gjykata fillimisht rikujton edhe pretendimin specifik te parashtrueses se
kerkeses, ku thekson se ne te gjitha rastet e GJEDNJ-se "e drejta ejiimijes, dhe
e drejta e njohjes se origjines, ne nje forme apo tjetren prevalon mbi interesat e
paleve te treta, edhe kur keto kane nenshkruar paraprakisht klauzola te
konfidencialitetit. Kjo nenkupton se, ne nje interpretim vetanak te ketyre
rasteve me situaten ne fjale, dhene faktin qe palet e vetme qe kundershtojne
dhenien e informates jiimijes te tyre madhor ne kete rast jane prinderit
adoptues, mund te vijme ne konkludim se: prinderit adoptues, nuk kane te drejte
ta privojne jiimijen e tyre te adaptuar nga venia ne dijeni, per te drejtat qe i
takojne femijes ne baze te nenit 194 te Ligjit te Familjes se Kosoves, apo sipas
Nenit 8 te Konventes Evropiane per te Drejtat e Njeriut".
109. Ne lidhje me kete, parashtruesja pretendimin e saj te lartcekur e mbeshtet duke
iu referuar dhe ofruar permbledhje te shkurter te rasteve te GJEDNJ-se ne
kerkesen e saj, perkatesisht rasteve: Odievre kunder Frances (Aktgjykim, i 13
shkurtit 2003); Anayo kunder Gjermanise (Aktgjykim, i 21 dhjetorit 2010);
Mikulic kunder Kroacise [Aktgjykim, i 7 shkurtit 2002]; dhe Phinikaridou
kunder Qipros (Aktgjykim, i 20 dhjetorit 2007). Gjykata rikujton se
parashtruesja e kerkeses kerkesepadine, ankesen dhe kerkesen per rishqyrtim te
jashtezakonshem te vendimit gjyqesor, respektivisht para gjykatave te rregullta e
kishte mbeshtetur, nder tjerash, edhe ne rastet e lartcekura te GJEDNJ-se.
110. Me qellim te vleresimit nese rastet e referuara nga parashtruesja e kerkeses ne
kerkesen e saj nderlidhen me rrethana te ngjashme faktike si ne rastin e saj dhe
nese konstatimet dhe qendrimet e GJENDJ-se mund te aplikohen ne rastin
konkret, Gjykata ne vijim do te prezantoje nje permbledhje te ketyre rasteve te
lartcekur perkatesisht rrethanave faktike dhe konstatimin e GJEDNJ-se, te
29
dhene ne rastet: Odievre kunder Frances; Anayo kunder Gjermanise; Mikulic
kunder Kroacise; dhe Phinikaridou kunder Qipros.
111. Rrethanat e rastit Odievre kunder Frances nderlidheshin me ate se
parashtruesja e kerkeses ishte braktisur nga nena e saj biologjike pas lindjes dhe
ishte lene ne Departamentin e Shendetit dhe Sigurimit Social. Nena e saj
biologjike ne baze te legjislacionit ne fuqi ne ate kohe kishte kerkuar qe edhe pas
procedures se adoptimit identiteti i saj te mbahej sekret. Parashtruesja e
kerkeses, ne nderkohe ishte adoptuar ne baze te nje urdhri te plote biresimi, dhe
pas nje periudhe te caktuar kishte parashtruar kerkese per zbulimin e identitetit
te prinderve biologjike, e cila kerkese ishte refuzuar nga autoritetet franceze me
arsyetimin se ajo kishte lindur nen nje procedure te ve<;ante e cila ne ate kohe i
lejonte nenat te mbeteshin anonime. Ne rastin konkret, GJEDNJ konstatoi se nuk
kishte pasur shkelje te nenit 8 (E drejta per respektimin e jetes private), duke
vleresuar ne ve<;anti se parashtrueses se kerkeses i ishte dhene qasje ne
informacione jo-identifikuese per nenen dhe familjen e saj biologjike qe i
mundesonin asaj te gjurmoje disa nga rrenjet e saj, duke siguruar mbrojtjen e
interesave te paleve te treta. Perve<; kesaj, legjislacioni i fundit i miratuar ne
France, ne vitin 2002 kishte lejuar heqjen dore nga konfidencialiteti dhe per
pasoje ishin percaktuar procedura qe lehtesonin kerkimin per familjen biologjike
te femijeve te adoptuar. Per pasoje, sipas GJEDNJ-se, parashtrueses se kerkeses
bazuar ne kete ligj te ndryshuar i ishte mundesuar zbulimi i identitetit te nenes
se saj biologjike, me kusht qe te merrte pelqimin e kesaj te fundit per te siguruar
qe nevoja e nenes per mbrojtje dhe kerkesa legjitime e parashtrueses se kerkeses
te jene ne pajtim me njera tjetren, ne menyre qe te sigurohet nje ekuiliber i drejte
dhe proporcion i mjaftueshem midis interesave konkurruese.
112. Rrethanat e rastit Anayo kunder Gjermanise nderlidheshin me refuzimin e
gjykatave gjermane per ta lejuar parashtruesin e kerkeses, si baba biologjik qe te
takohet me femijet e tij binjake me te cilet ai kur nuk kishte jetuar me pare.
Femijet e tij biologjike jetonin me nenen dhe bashkeshortin e saj. GJEDNJ
konstatoi se kishte pasur shkelje te nenit 8 (E drejta per respektimin e jetes
private dhe familjare) te KEDNJ-se. GJEDNJ gjeti se nderhyrja e autoriteteve
gjermane ne te drejten e parashtruesit te kerkeses, te garantuar me nenin 8 te
KEDNJ-se nuk ishte "e domosdoshme ne nje shoqeri demokratike", perkatesisht
autoritetet vendore nuk e kishin shqyrtuar <;eshtjen nese nje marredhenie midis
parashtruesit te kerkeses dhe femijeve te tij biologjike do te ishte ne interes te
ketyre te fundit.
113. Rrethanat e rastit Mikulic kunder Kroacise nderlidhen me nje femije te lindur
jashte marteses i cili, se bashku me nenen e saj kishin parashtruar padi per
njohjen e atesise. Parashtruesja e kerkeses u ankua se ligji kroat nuk i detyronte
meshkujt ndaj te cileve ishin ngritur padite per njohje te atesise t'i respektojne
urdhrat e gjykates per t'iu nenshtruar testeve te ADN-se, dhe se deshtimi i
gjykatave vendore per te vendosur per kerkesen e saj per njohjen e atesise e kishte
lene ate te pasigurt sa i perket identitetit te saj personal. GJEDNJ gjeti shkelje te
nenit 8 te KEDNJ-se. GJEDNJ verejti ne ve<;anti se, ne vendosjen e nje kerkese
per percaktimin e atesise, gjykatave u kerkohej te kishin parasysh parimin baze
te interesave te femijes. Ne rastin konkret, GJEDNJ konstatoi se pergjate
procedurave te ndjekura nuk ishte arritur nje ekuiliber i drejte midis se drejtes se
parashtrueses se kerkeses per te eliminuar pasigurine e saj lidhur me identitetin
30
e saj personal pa vonesa te panevojshme dhe ate te babait te saj te supozuar per
te mos iu nenshtruar testeve te ADN -se. Prandaj, joefikasiteti i gjykatave e kishte
lene parashtruesen e kerkeses ne nje gjendje te pasigurise se tejzgjatur ne lidhje
me identitetin e saj personal.
114. Ndersa ne lidhje me rastin Phinikaridou kunder Qipros rrethanat e ketij rasti
nderlidhen me ate se ne vitin 1991, Qeveria e Qipros kishte miratuar legjislacionin
qe u mundesonte femijeve te lindur jashte marteses te kerkojne njohjen gjyqesore
te atesise. Periudha e kufizimit per nje kerkese nga femija sipas ketij ligji ishte tri
vjet nga data kur femija arrin moshen madhore ose, ne rastin e femijeve qe
tashme kishin arritur moshen madhore, tri vjet nga data e hyrjes ne fuqi te Ligjit.
Parashtruesja e kerkeses, e cila ne diten e hyrjes ne fuqi te ligjit kishte arritur
moshen madhore, nuk e kishte mesuar identitetin e babaitte saj biologjik deri ne
dhjetor 1997. Ne qershor 1999 ajo kishte paraqitur nje kerkese ne gjykaten e
familjes per njohjen gjyqesore te atesise. Megjithate, kjo u hodh poshte me
arsyetimin se periudha e parashkrimit e zbatueshme ne rastin e saj kishte
skaduar me 1 nentor 1994, tri vjet pasi ligji kishte hyre ne fuqi. GJEDNJ
konsideroi se duhej te percaktohej nese shteti kishte respektuar detyrimet e tij
pozitive ne trajtimin e padise se parashtrueses per njohjen gjyqesore te atesise.
Pra, c;eshtja ishte nese natyra e afatit dhe/ose menyra ne te cilen u aplikua ishte
ne perputhje me KEDNJ dhe nese ishte arritur nje ekuiliber i drejte midis te
drejtave dhe interesave konkurruese. GJEDNJ, duke vleresuar se nuk kishte nje
qasje uniforme ne legjislacionin e Shteteve Kontraktuese, konstatoi se ne rastin
konkret nga aktgjykimi i Gjykates Supreme e Qipros ishte e qarte se interesit te
pergjithshem dhe te drejtave dhe interesave konkurruese te babait te supozuar
dhe familjes se tij i ishte dhene nje peshe me e madhe sesa te drejtes se
parashtrueses per te njohur origjinen e saj. Ne vijim, GJEDNJ kishte vleresuar se
aplikimi i nje afati te ngurte kohor per inicimin e procedures se njohjes se atesise,
pavaresisht nga rrethanat e rastit individual dhe ne vec;anti, njohuria e
parashtrueses per faktet ne lidhje me te atin e saj biologjik, kishin demtuar
pikerisht thelbin e se drejtes se parashtrueses per te respektuar jeten e saj private.
Rrjedhimisht, GJEDNJ kishte konstatuar shkelje te nenit 8 te KEDNJ-se.
115. Bazuar ne permbledhjet e rasteve te lartcekura, Gjykata veren se rrethanat e
ketyre rasteve nderlidhen kryesisht me te drejten e femijeve per te njohur
prinderit e tyre biologjike, pervec; rastit Anayo kunder Gjermanise, i cili rast
nderlidhej me te drejten e babait per te pasur kontakt me femijet e tij bioIogjike,
te cilet jetonin me nenen e tyre dhe bashkeshortin e saj. Ne keto raste GJEDNJ
kishte aplikuar testet perkatese ne kuptimin nese obligimet e shteteve perbenin
nje detyrim pozitiv per shtetet perkatese per te ndermarre masa apo detyrim
negativ, perkatesisht nese refuzimi i kerkeses se parashtruesve te kerkeses
perbente nderhyrje ne te drejten e tyre per respektim te se drejtes private dhe
familjare te garantuar me nenin 8 te KEDNJ-se.
116. Gjykata ve theks ne faktin qe rasti i parashtrueses se kerkeses dallon nga rastet e
Iartcekura te GJEDNJ-se dhe te njejtat veshtire se mund te gjejne zbatim ne
rrethanat e rastit konkret. Kjo per arsye se keto te fundit kryesisht nderlidhen me
te drejtat e femijeve bioIogjike, ne cilesi te parashtruesve te kerkeses para
gjykatave te shteteve perkatese dhe para GJEDNJ-se per te njohur origjinen e
tyre. Me konkretisht, rasti i parashtrueses se kerkeses nderlidhet me kerkesen e
31
saj, ne cilesine e nenes biologjike qe te obligohen autoritetet publike per ta
informuar femijen e saj biologjik tashme te moshes madhore se eshte i adoptuar,
ne menyre qe ajo te kete mundesine e njohjes me te ne rast se ky do te shprehte
interesim.
117. Si<; u theksua me lart, pas vleresimit te aplikueshmerise se nenit 36 te Kushtetutes
ne lidhje me nenin 8 te KEDNJ-se, bazuar ne praktiken gjyqesore te GJEDNJ-se,
Gjykata riperserit se duhet te percaktoje nese kerkesa dhe pretendimet e
parashtrueses se kerkeses, duhet te trajtohen nga perspektiva e detyrimeve
negative apo pozitive te shtetit. Perderisa, si<; ka theksuar edhe vete GJEDNJ,
dallimi ne mes te ketyre dy kategorive detyrimesh nuk eshte gjithnje i prere, ne
parim kategoria e pare nderlidhet me detyrimin e shtetit per te mos "nderhyre"
ne te drejtat dhe lirite themelore, perderisa kategoria e dyte, nderlidhet me
detyrimin e shtetit per ndermarrjen e masave permes te cilave sigurohet
garantimi i te drejtes se parashtruesit perkates per jete private. Ne kuptim te
kesaj te fundit, Gjykata, duke iu referuar edhe kritereve te vendosura permes
praktikes gjyqesore te GJEDNJ-se perkitazi me obligimet pozitive qe shtetet
duhet ti ndermarrin per gezimin efektiv te se drejtes per jete private te
parashtruesve, ne kuptim te nenit 8 te KEDNJ-se, konsideron se duhet te
vleresohet ne kuptim te nje ekuilibrit te drejte qe duhet te arrihet midis interesave
konkurruese te individit dhe komunitetit ne teresi (shih rastet e GJEDNJ-se,
Evans kunder Mbretesise se Bashkuar, cituar me lart, paragrafi 75; Gaskin
kunder Mbreterise se Bashkuar, cituar me lart, paragrafi 40; dhe Odievre kunder
Frances, te cituar me lart, paragrafi 40).
(i) Nese rasti ngerthen nje nderhyrje ose detyrim pozitiv
118. Ne lidhje me kete, GJEDNJ ne praktiken e saj gjyqesore ne ve<;antin ne rastin e
lartcekur 1.S. kunder Gjermanise kishte konstatuar se "perderisa qellimi
thelbesor i nenit 8 te KEDNJ-se eshte qe ti mbroje individet nga nderhyrjet
arbitrare nga ana e autoriteteve publike, kjo thjesht nuk e detyron shtetin qe te
abstenoje nga nje nderhyrje e tille; perve~ kesaj nderhyrje negative, aty mund
te kete edhe detyrime pozitive, qe jane te qenesishme ne respektimin efektiv te
jetes private apo familjare [ ... J" (paragrafi 70, i Aktgjykimit). Ne vijim te kesaj,
GJEDNJ ne kete rast konsideroi se ekzistojne elemente qe mund te sugjerojne qe
vendimi i gjykatave te Gjermanise mund te konsiderohet ne driten e detyrimeve
pozitive. Edhe ne kete rast, GJEDNJ kishte theksuar se kufijte ne mes te
detyrimeve pozitive dhe negative te shtetit nuk lejojne nje perkufizim preciz, por
kishte konsideruar se parimet e aplikueshme jane megjithate te ngjashme
(paragrafi 70, i Aktgjykimit). GJEDNJ, ne kete rast, duke iu referuar edhe
praktikes se vet gjyqesore kishte theksuar se "Ne percaktimin e saj, nese nje
obligim i tille ekziston, duhet te merret ne konsiderate ekuiliberi drejte i cili
duhet te ndiqet ne mes te interesit te pergjithshem dhe interesit individual"; dhe
ne kuptim te te dyjave, shteti gezon nje hapesire te vleresimi (margin of
appreciation)" (shih paragrafin 70, te Aktgjykimit ne rastin 1.S. kunder
Gjermanise dhe referencat e perdorura aty ne rastet Mikulic kunder Kroacise, te
cituar me lart, paragrafi 58; Evans kunder Mbreterise se Bashkuar, cituar me
lart, paragrafi 75, S.H. dhe te tjeret kunder Austrise [DHM], Aktgjykim, i 3
nentorit 2011, paragrafi 88).
32
119. Megjithate, marre per baze: (i) kerkesen specifike te parashtrueses se kerkeses;
(ii) legjislacionin perkates ne fuqi qe nderlidhet me kete c;eshtje, ne vec;anti te te
drejtave te familjes adoptuese dhe te adoptuarit; (iii) shqyrtimit te kerkeses se
parashtrueses nga ana e autoriteteve shteterore, ne vec;anti asaj te Qendres per
Pune Sociale, ne cilesine e autoritetit kompetent i veshur me pergjegjesi dhe
detyrime te specifikuara me ligj dhe akte nenligjore perkatese; (iv) konstatimin e
gjykatave te rregullta qe organet kompetente nuk kane baze ligjore per te njoftuar
femijen e saj biologjik se eshte i adoptuar dhe se e drejta per te njohur prinderit
biologjike eshte e rezervuar vetem per femijen e adoptuar ne momentin e arritjes
se moshes madhore, Gjykata vlereson se ne rastin konkret, kerkesa e
parashtrueses se kerkeses duhet te shqyrtohet ne kuptim te detyrimit negativ,
perkatesisht nese vendimet e gjykatave te rregullta kishin nderhyre ne
respektimin e te drejtes private te parashtrueses se kerkeses, te garantuar me
nenin 36 te Kushtetutes dhe nenin 8 te KEDNJ-se.
120. Thene kete, Gjykata gjate vleresimit te saj nese refuzimi i kerkeses se
parashtrueses se kerkeses perben nderhyrje ne te drejten e saj te garantuar me
nenin 36 te Kushtetutes, ne lidhje me nenin 8 te KEDNJ-se do zbatoje nenin 55
te Kushtetutes ne nderlidhje me paragrafin 2 te nenit 8 te KEDNJ-se.
121. Perkitazi me zbatimin e nenit 55 [Kufizimi i te Drejtave dhe Lirive Themelore] te
Kushtetutes ne rrethanat e rastit konkret, Gjykata, ne vijim rikujton se ky nen
percakton se te drejtat dhe lirite themelore te garantuara me kete Kushtetute: (i)
"mund te kufizohen vetem me ligj"; (ii) nderhyrja dhe kufizimi i nje te drejte apo
lirie duhet te kete dhe te ndjeke nje "qellim legjitim"; (iii) te drejtat dhe lirite e
njeriut mund te kufizohen vetem "deri ne ate mase sa eshte e domosdoshme"
respektivisht nese kufizimi eshte proporcional; dhe (iv) kufizimet e bera me ligj
duhet te jene te tilla qe te konsiderohen si te nevojshme ne nje "shoqeri te hapur
dhe demokratike".
122. Ndersa ne paragrafin e katert te nenit 55 te Kushtetutes theksohet fakti qe me
rastin e kufizimit te te drejtave dhe lirive themelore, krijohet nje pergjegjesi
kushtetuese per institucionet e pushtetit publik, e sidomos per gjykatat qe gjate
interpretimit dhe vendosjes ne rastet para tyre, t'i kushtojne kujdes esences se te
drejtes e cila eshte kufizuar, rendesise se qellimit te kufizimit, natyres dhe vellimit
te kufizimit, raportit midis kufizimit dhe qellimit qe synohet te arrihet, si dhe te
shqyrtojne mundesine e realizimit te atij qellimi me kufizim me te vogel.
Perfundimisht, ne paragrafin e peste te nenit 55 te Kushtetutes theksohet se
kufizimi i te drejtave dhe lirive te garantuara me kete Kushtetute, nuk ben te
mohoje kurrsesi esencen e se drejtes se garantuar. Se c;fare eshte esenca e nje te
drejte te garantuar varet nga lloji i te drejtes ose lirise ne fjale (shih rastin e
Gjykates K054/20, parashtrues Presidenti i Republikes se Kosoves, Vleresimi i
kushtetutshmerise se Vendimit nr. 01/15 te Qeverise se Republikes se Kosoves,
Aktgjykim, i 31 marsit 2020, paragrafet 194-195).
123. Per qellime interpretative te ketyre nocioneve dhe koncepteve, Gjykata rikujton
se edhe GJEDNJ gjate shqyrtimit te rasteve para saj per te konstatuar se ne nje
rast konkret a ka pasur kufizim dhe shkelje te drejtave dhe lirive te njeriut te
garantuara me KEDNJ aplikon te njejtat koncepte, perkatesisht nese kufizimi apo
nderhyrja: (i) ka qene "ne perputhje me ligjin" ose "e percaktuar me ligj"; (ii) ka
33
"ndjekur nje qellim legjitim"; dhe (iii) ka "qene e domosdoshme ne nje shoqeri
demokratike." Ne rastin konkret, ne lidhje me te drejten per respektimin e jetes
private te garantuar me nenin 8 te KEDNJ-se, Gjykata rikujton qe paragrafi 2 i
ketij neni percakton te njejtin detyrim perkatesisht "2. Autoriteti publik nuk
mund te nderhyje ne ushtrimin e kesaj te drejte, perve~se ne shkallen e
parashikuar nga ligji dhe kur eshte e nevojshme ne nje shoqeri demokratike, ne
interes te sigurise publike, per mbrojtjen e rendit publik, shendetit ose moralit
ose per mbrojtjen e te drejtave dhe lirive te te tjereve".
(ii) Vleresimi ne baze te nenit 55 te Kushtetutes dhe paragrafit 2 te nenit 8 te
KEDNJ-se
124. Rrjedhimisht, bazuar ne- ate si me lart, Gjykata ne kuptim te nenit 55 te
Kushtetutes, ne lidhje me paragrafin 2 te nenit 8 te KEDNJ -se do te vleresoje nese
vendimet e kontestuara te gjykatave te rregullta ishin (i) ne perputhshmeri me
ligjin; (ii) kane "ndjekur nje qellim legjitim"; dhe (iii) ka qene "e domosdoshme
ne nje shoqeri demokratike". Ne vleresimin e ketyre, Gjykata do t'i referohet
praktikes gjyqesore te GJEDNJ-se, per aq sa eshte e aplikueshme ne rrethanat e
rastit konkret. Thene kete, Gjykata, ne vijim do t'i referohet analizes dhe
shqyrtimit te kushteve te percaktuar me paragrafin 2 te nenit 8 te KEDNJ-se,
duke iu referuar edhe rastit te lartcekur te GJEDNJ-se 1.8. kunder Gjermanise.
Ne lidhje me kete te fundit, Gjykata rikujton se rrethanat faktike te ketij rasti nuk
jane identike me ate ne rastin e parashtrueses se kerkeses per arsyet si ne vijim:
ne rastin 1.8. kunder Gjermanise, parashtruesja e kerkeses kishte kerkuar qasje
ne informata dhe takim me femijet e saj biologjike te adoptuar dhe ne ate kohe
ishin te moshes minore. Perderisa ne rastin e parashtrueses se kerkeses, kjo e
fundit kerkesen e saj ne Qendren per Pune Sociale, permes se dIes kishte kerkuar
qe kjo qender te njoftoje femijen e saj biologjik se eshte i adoptuar dhe si rezultat
i kesaj, ajo shpreh interesimin e saj per ta njoftuar femijen e saj biologjik. Ne
lidhje me kete te fundit, kerkesa e parashtrueses se kerkeses i referohet edhe nje
elementi shtese, perkatesisht obligimit te Qendres Familjare per ta njoftuar
femijen e saj biologjik ne lidhje me rrethanat e adoptimit, me specifikisht per
faktin se ai eshte i adoptuar, per te cHin obligim parashtruesja e kerkeses
pretendon se buron nga paragrafi 2 i nenit 194 te Ligjit per Familjen. Megjithate,
Gjykata vlereson se mund t'i referohet parimeve apo konstatimit te GJEDNJ-se
perkitazi me vleresimin e kushteve te percaktuara ne paragrafin 2 te nenit 8 te
KEDNJ-se, per aq sa ato mund te jene te aplikueshme ne rrethanat e rastit
konkret.
(a) ne pajtim me ligjin
125. GJEDNJ ne menyre te perseritur kishte theksuar se <;do nderhyrje e autoritetit
publik ne te drejten e individit per respektim te jetes private dhe korrespodences
duhet te jete ne pajtim me ligjin (shih rastin e GJEDNJ-se, Klaus Muller kunder
Gjermanise, Aktgjykim, i 19 nentorit 2020, paragrafet 48-51). Ne vijim, GJEDNJ
po ashtu kishte nenvizuar qe "ne pajtim e ligjin" i referohet edhe kualitetit te ligjit,
i cHi kerkohet te jete ne pajtim me sundimin e ligjit (shih rastin Halford kunder
Mbreterise se Bashkuar, Aktgjykim, i 25 qershorit 1997, paragrafi 49).
126. Gjykata veren se as neni 194 i Ligjit per Familjen dhe as nenet 17 dhe 18 te
Udhezimit Administrativ te MPMS-se nuk i japin te drejte parashtrueses se
34
kerkeses qe te kete qasje ne informata per femijen e saj biologiik. Sipas ketyre
dispozitave, e drejta per qasje ne informata eshte e rezervuar vetem per femijen
e adoptuar, i cili nese shpreh deshiren per te njohur prinderit e tij/saj biologiike
kete mund ta kerkoje pasi ta kete arritur moshen madhore. Thene kete, Gjykata
rikujton qe per aq sa eshte njoftuar permes shkresave te lendes, nje mundesi te
tille femija biologiik i parashtrueses se kerkeses dhe i dhene per adoptim deri ne
kete faze nuk e ka shfrytezuar kete te drejte te percaktuar me ligi. Ne lidhje me
kete, Gjykata po ashtu rikujton se ne momentin e parashtrimi te kerkeses nga
parashtruesja e kerkeses ne Qendren per Punes Sociale, femija i saj biologiik ishte
i moshes madhore.
127. Gjykata me tej veren se sipas dispozitave ligiore te aplikueshme ne fuqi, pushimi
i te drejtes ligiore te parashtrueses se kerkeses si prind eshte pasoje e dhenies se
pelqimit te saj per adoptim. Thene kete, permes dhenies se pelqimit te saj per
adoptim, edhe GJEDNJ kishte vleresuar se kane perfunduar edhe te drejtat e saj
per te kontaktuar femijen e saj. Gjykata rikujton se ne baze te dosjes se lendes,
nuk rezulton qe c;eshtja e dhenies se pelqimit te parashtrueses se kerkeses eshte
kontestuar ne procedura para giykatave te rregullta, perfshire edhe ne
proceduren e zhvilluar giyqesore, e cila eshte objekt shqyrtimi i kesaj kerkese
(shih ne lidhje me kete vleresimin e GJEDNJ-se ne paragrafet 72 dhe 73, te
Aktgiykimit ne rastin e lartcekur 1.S. kundiir Gjermanise).
128. Megiithate, Gjykata duke iu referuar kerkeses se parashtrueses se kerkeses,
perkatesisht elementit te pare te kesaj kerkese, permes se cilit parashtruesja e
kerkeses ka kerkuar nga Qendra per Pune Sociale qe ta njoftoje femijen e saj
biologiik veren se ajo kete e mbeshtet duke interpretuar se ky obligim buron nga
paragrafi 2 i nenit 194 te Ligiit per Familjen. Ne kuptim te kesaj, Gjykata i
referohet paragrafit 2 te nenit 194 te Ligiit per Familjen, i cili percakton qe: 'Wii
moshiin madhore i adoptuari ka tii drejtii nii qasje nii tii gjitha informatat lidhur
me adoptimin e tij dhe me kiirkesii tii tij do ti ofrohen informata personale piir
prindiirit e tij biologjik". Kjo e drejte e te adoptuarit eshte e percaktuar edhe ne
paragrafin 2 te nenit 18 te Udhezimit Administrativ te MPMS-se.
129. Bazuar ne dispozitat e lartcekura te Ligiit per Familjen dhe te Udhezimit
Administrativ te MPMS-se, si dhe ne dispozitat e tjera te te njejtit ligi dhe te
udhezimit te lartcekur, respektivisht, Gjykata veren se nje obligim i tille per
Qendren per Pune Sociale apo MPMS-ne qe te njoftohet femija biologiik se eshte
i adoptuar nuk eshte i percaktuar me asnje dispozite te ketyre dy akteve te
lartcekura. Ne vijim te kesaj, Gjykata i referohet paragrafit 3 te nenit 17 [Pas
themelimit te adoptimit] te Udhezimit te MPSMS-se, i cili percakton qe: " QPS•
ja kompetente piir fomijiin, iishtii e obliguar qii tii ruaj konfidencialitetin dhe
privatiisinii e fomijiis gjatii tiirii procesit tii adoptimit dhe pas adoptimit; dhe nii
asnjii rrethanii nuk duhet tii ofroj dokumentacion ose informacion nga dosja e
fomijiis piirjashtimisht personave zyrtar kompetente ne QPS, DPSF te MPMS-sii
dhe gjykatii." Perkitazi me kete dispozite, Gjykata vendos theksin ne formulimin
"QPS-ja kompetente piir fomijiin, iishtii e obliguar qii tii ruaj konfidencialitetin
dhe privatiisinii e fomijiis gjatii tiirii procesit tii adoptimit dhe pas adoptimit".
130. Prandaj, bazuar ne ate si me lart dhe po ashtu duke marre ne konsiderate faktin
qe kerkesa e parashtrueses se kerkeses shprehimisht nuk permbante kerkesen qe
ajo drejtpersedrejti te kete qasje ne te dhenat e procedures se adoptimit dhe
35
familjes adoptuese, konstaton se: (i) refuzimi i gjykatave per ta aprovuar
kerkesen e parashtrueses se kerkeses; dhe (ii) arsyetimet e dhena nga gjykata e
rregullta perkitazi me refuzimin e kerkeses se saj jane te bazuara ne ligj.
(b) qellimi legjitim
131. Paragrafi 2 i nenit 8 numeron qellimet legjitime qe justifikojne kufizimin e te
drejtave qe mbrohen permes nenit 8 te KEDNJ-se: "ne interes te sigurise publike,
per mbrojtjen e rendit publik, shendetit ose moralit ose per mbrojtjen e te
drejtave dhe lirive te te tjereve". GJEDNJ megjithate ka vleresuar qe ky vleresim
eshte per autoritetet vendore qe te mbeshtesin qe nderhyrja ka ndjekur nje qellim
legjitim (shih rastin e GJEDNJ-se Mozer kunder Republikes se Moldavise dhe
Rusise [DHM], Aktgjykim, i 23 shkurtit 2016, paragrafi 194).
132. Gjykata, fillimisht duke iu referuar praktikes gjyqesore te GJEDNJ-se, dhe ne
menyre specifike rastit te sipercekur 1.8. kunder Gjermanise ka theksuar se
"dispozita ligjore [te Gjermanise] perkitazi me adoptimin e fiimijeve nuk
percaktojne te drejten e prinderve biologjike per te pasur kontakt me fomijet e
tyre te dhene per adoptim por kane per qellim mbrojtjen e te drejtes se fomijes
per jete private dhe Jamiljare". Ne vijim, GJEDNJ kishte nenvizuar se dispozitat
relevante ligjore te Gjermanise kane per qellim mbrojtjen e te drejtave te femijeve
per tu zhvilluar brenda familjes se tyre adoptuese (shih paragrafin 76, i
Aktgjykimit). Sipas GJEDNJ-se, dispozita perkatese ligjore e Gjermanise ishte
edhe ne pajtim me nenin 22 te Konventes se Keshillit te Evropes per Adoptim. Ne
kontekst te kesaj te fundit, se "duke ndjekur kete qellim, dispozitat ligjore
gjermane ishin ne pajtim me nenin 20 te Konventes Evropiane per Adoptim t e
vitit 1967, sikurse ishin ne pajtim edhe me nenin 22 te Konventes se ndryshuar
te vitit 2008", duke rikujtuar faktin se Gjermania nuk ishte pale nenshkruese dhe
ratifikuese e kesaj te fundit. Thene kete, GJEDNJ duke iu referuar dispozitave te
lartcekura te ketyre dy Konventave, theksoi se qellimi i tyre, sipas raporteve
pergatitore te ketyre Konventave, eshte qe te shmange veshtiresite te cilat mund
te lindin nga njohuria e prinderve biologjike ne lidhje me identitetin e adoptuesit.
GJEDNJ po ashtu theksoi se: "ne kete kontekst veren se Konventa me aktuale [e
vitit 2008] lejon rregulla me pak strikte perkitazi me adoptimin, megjithate e
njejta nukJavorizon nje qasje te tillit'.
133. Ngjashem edhe ne rastin konkret, perkatesisht bazuar ne permbajtjen e
dispozitave ligjore perkatese ne fuqi ne Republiken e Kosoves, perkatesisht nenin
194 te Ligjit per Familjen dhe nenet 17 dhe 18 te Udhezimit Administrativ te
MPMS-se, Gjykata po ashtu veren se qellimi dhe synimi i ligjvenesit ne kete rast
eshte ruajtja e konfidencilaitetit te te dhenave, te cilat kane per qellim mbrojtjen
e te drejtes se femijes dhe adoptuesit te tij per jete familjare, ne vec;anti zhvillimin
e papenguar te marredhenies se tyre familjare. Nje e drejte e tille, perkatesisht
per te pasur njohuri apo qasje ne informate lidhur me prinderit biologjike,
ligjvenesi ijep vetem femijes biologjik, i cili ne baze te zgjedhjes se tij/saj dhe pas
arritjes se moshes madhore mund te kerkoje te dhenat per prinderit e tij
biologjike.
134. Po ashtu edhe ne kontekstin krahasimor, perkatesisht te legjislacionit te shteteve
te tjera perkitazi me adoptimin, dhe ne vec;anti rregullave qe nderlidhen me te
drejtat e prinderve biologjike, familjeve adoptuese dhe te adoptuarve, Gjykata
veren se qasja ne informata rezervohet vetem per femijen e adoptuar, i eili
deshiron qe te zbuloje origjinen apo identitetin e prinderve biologjike (shih ne
kete kontekst, dispozitat relevante te ligjeve perkatese te Belgjikes, Gjermanise,
Kroacise, Malit te Zi, Shqiperise dhe Serbise te sipercituara ne pjesen e titulluar
"Dispozitat relevante ligjore te vendeve te tjera", te ketij AktgjykimiJ.
135. Gjykata, duke iu rikthyer kerkeses se parashtrueses se kerkeses, veren se
interpretimi nga ana e gjykatave te rregullta, perfshire edhe Gjykaten Supreme
ishte ne pajtueshmeri me vullnetin e ligjvenesit.
136. Gjykata ne kete rast i referohet arsyetimit te dhene te Gjykates Themelore duke
iu referuar nenit 194 te Ligjit per Familjen, paragrafit 3 te nenit 17 dhe
paragrafeve 1 dhe 2 te nenit 18 te Udhezimit Administrativ te MPMS-se, nenit 8
te KEDNJ-se, nenit 7 te Konventes per te Drejtat e Femijes dhe nenit 22 te
Konventes Evropiane per Adoptimin e Femijes ku kishte theksuar se "[ ... J te
dhenat e te adoptuarit duhet te ruhen gjate tere dhe pas proeesit te adoptimit,
dhe QPS [Qendra per Pune SocialeJ, ka per detyre ti zbuloje ato vetem ne rast e
perpara si me ligj, dhe ne rast se aplikues/kerkues eshte vete i adoptuari
madhor, qe do te thote se te drejte te qasjes ne to, e cila nuk mund ti mohohet
nga askush, ka i adoptuari madhor".
137. Se dyti, Gjykata po ashtu i referohet arsyetimit te dhene te Gjykates se Apelit, e
eila permes Aktgjykimit te saj kishte vertetuar qendrimin e dhene nga Gjykata
Themelore duke konstatuar si ne vijim: [ ... J te dhenat per adoptimin dhe
rrethanat e tij nuk duhet te zbulohen ose hetohen pa pelqimin e adoptuesit dhe
fomijes pervec; nese kete e kerkojne arsye te vec;anta te interesit publik. Ne rastin
konkret nuk kemi rrethana te vec;anta te interesit publik dhe se nje kerkese e tille
eshte e pranueshme vetem nga i adoptuari dhe jo nga prinderit e tij biologjik".
Gjykata e Apelit, ne lidhje me pretendimin e parashtrueses se kerkeses per
interpretimin e gabuar te nenit 194 te Ligjit per Familjen arsyetoi se, sipas kesaj
dispozite, te drejten per te parashtruar kerkese per njohjen e prinderve biologjike
e ka vetem i adoptuari i moshes madhore.
138. Dhe se treti, Gjykata i referohet edhe arsyetimit te Gjykates Supreme, e eila ne
adresimin e pretendimeve te ngritura nga parashtruesja e kerkeses ne kerkesen e
saj per shqyrtim te jashtezakonshem te Aktgjykimit te Gjykates se Apelit kishte
konstatuar " [ ... J qendrim i kesaj gjykate eshte se te dhenat dhe rrethanat e
adoptimit nuk duhet te zbulohen ose te hulumtohen pa pelqimin e adoptuesit dhe
te fomijes, pervec; nese kjo kerkohet per arsye te vec;anta dhe per interesin publik.
Ne rastin konkret nuk ekzistojne interese te perfitimit publik dhe nje kerkese e
tille aprovohet vetem nese paraqitet nga i adoptuari dhe jo nga prinderit e tij
biologjike". Ne kontekst te ketij arsyetimi te Gjykates Supreme, Gjykata veren se
kjo e fundit pergjate arsyetimit te saj ne ve~nti vuri theksin: (i) ne paragrafet 1
dhe 2 te nenit 194 te Ligjit per Familjen; (ii) ne paragrafet 1 dhe 2 te nenit 17, dhe
paragrafet 1 dhe 2 te nenit 18 te Udhezimit Administrativ te MPMS-se duke
arsyetuar se Qendra per Pune Sociale eshte e obliguar te ruaje konfideneialitetin
dhe privatesine e femijes gjate tere proeesit te adoptimit dhe pas tij.
37
..
•
139. Ne driten e te lartcekurave, Gjykata veren se gjykatat e rregullta, dhe ne menyre
specifike Gjykata Supreme, kane ndjekur qellimin legjitim te mbrojtjes se te
drejtave dhe lirive te paleve te treta, ne ve~anti te drejtave te femijes se adoptuar
dhe familjes se tij adoptuese.
(c) I domosdoshem ne nje shoqeri demokratike
140. Gjykata fillimisht thekson se GJEDNJ permes praktikes se saj gjyqesore kishte
specifikuar se nocioni i "domosdoshem ne nje shoqeri demokratike" per qellimet
e nenit 8 te KEDNJ-se "nenkupton qe konkluzioni {perkitazi me kete kriterJ
duhet te korrespondoje me nje "nevoje te ngutshme shoqerore" (pressing social
need) dhe, ne vec;anti, duhet te mbetet proporcionale me qellimin legjitim te
ndjekur." Sipas GJEDNJ-se kur percaktohet nese nje nderhyrje ishte lie
domosdoshme", ajo do te marre parasysh hapesiren e vleresimit (margin of
appreciation) qe autoritetet shteterore kane ne diskrecion, por eshte detyrim i
autoritetit shteteror qe te demonstroje ekzistencen e nje nevoje sociale te
ngutshme qe qendron mbrapa nderhyrjes apo kufizimit te kesaj te drejte (shih
rastin e GJENDJ-se, Piechowicz kunder Polonise, Aktgjykim, i 17 prillit 2012,
paragrafi 212).
141. <;eshtja qe duhet te adresohet ne vijim eshte nese vendimet e gjykatave te
rregullta perkitazi me refuzimin e parashtrueses se kerkeses ishin te
domosdoshme qe te ndjekin qellimin e lartcekur me ligj dhe kane mundesuar nje
ekuiliber te drejte ne mes te drejtave te femijes se adoptuar, familjes adoptuese
dhe te drejtes private te parashtrueses se kerkeses si nene biologjike (shih ne
menyre te ngjashme paragrafin 79 te Aktgjykimit ne rastin 1.8. kunder
Gjermanise).
142. Gjykata, duke aplikuar kete kriter ne rrethanat e parashtrueses se kerkeses,
vlereson se procedura ne gjykatat e rregullta qe nderlidhen me kerkesen e
parashtrueses se kerkeses, te iniciuar ne Qendren per Pune Sociale, ne teresine e
tyre ishin te drejta.
143. Gjykata perserit se te drejtat ligjore te parashtrueses se kerkeses ne lidhje me
femijen e saj biologjik pushuan si rezultat i pelqimit te dhene per adoptim dhe
kete te fundit e kishte dhene ne dijeni te plote te pasojave ligjore dhe faktike.
144. Ne vijim, Gjykata vlereson se vendimet e gjykatave te rregullta per t'i dhene
perparesi konfindencialitetit te femijes se saj biologjik, tashme te moshes
madhore dhe familjes adoptuese ishin proporcionale. Per me teper, Gjykata gjen
se gjykatat e rregullta ne konstatimin e tyre ne menyre te drejte kishin zbatuar
ligjin, kur kishin konstatuar se nje obligim i tille per njoftimin e femijes qe eshte
i adoptuar nuk eshte i parapare me legjislacionin ne fuqi.
145. Prandaj, Gjykata vlereson se vendimet e gjykatave te rregullta, permes se cilave
ishte refuzuar kerkesa specifike e parashtrueses se kerkeses ishin te
domosdoshme per arsye se ishin: (i) te parapare me ligj; (ii) kishin ndjekur nje
qellim legjitim; dhe (iii) po ashtu kishin ndjekur nje ekuiliber te drejte ne mes
interesave te femijes se adoptuar, tashme te moshes madhore dhe respektimin e
te drejtes se tij private dhe familjare brenda familjes se tij adoptuese.
..
. <
Rrjedhimisht, Gjykata vlereson se konstatimet e gjykatave te rregullta, perfshire
edhe Gjykaten Supreme ishin proporcionale.
146. Bazuar ne sqarimin si me siper, Gjykata konstaton seAktgjykimi [ARJ-UZVP. nr.
37/2020] i 11 qershorit 2020, i Gjykates Supreme ne lidhje me Aktgjykimin [AA.
nr. 178/2019] e 15 majit 2020, te Gjykates se Apelit dhe Aktgjykimin [A. nr.
651/16] e 25janarit 2019, te Gjykates Themelore nuk eshte i perfshire ne shkelje
te se drejtes se parashtrueses se kerkeses per respektimin e jetes se saj private, te
garantuar me nenin 36 te Kushtetutes, ne lidhje me nenin 8 te KEDNJ-se.
147. Ne kuptim te objektit te c;eshtjes se kerkeses, Gjykata ve ne pah dhe sqaron se
kerkesa e parashtrueses se kerkeses perkitazi me pretendimin e saj per shkelje te
nenit 8 te KEDNJ-se eshte trajtuar dhe shqyrtuar ne kuptim te kerkeses se saj te
parashtruar prane autoriteteve publike dhe gjykatave te rregullta, dhe se per
objekt shqyrtimi te kesaj kerkese nuk perben shqyrtimi dhe elaborimi i te drejtave
te femijes se adoptuar per te kerkuar informata ne lidhje me prinderit biologjike,
e te cilat jane percaktuar permes ligjit ne fuqi, konventave nderkombetare dhe
praktikes gjyqesore te GJEDNJ-se.
II. Perkitazi me pretendimin per shkelje te nenit 31 te Kushtetutes,
ne lidhje me nenin 6 te KEDNJ-se
148. Pas konstatimeve te lartcekura, Gjykata ne vijim gjithashtu do te shqyrtoje
pretendimet e parashtrueses se kerkeses perkitazi me shkeljen e te drejtes se saj
per gjykim te drejte dhe te paanshem, te garantuar me nenin 31 te Kushtetutes ne
lidhje me nenin 6 te KEDNJ-se, ne kuptim te pretendimit specifik te saj per
mungese te vendimit te arsyetuar gjyqesor. Per kete qellim, Gjykata do te
shtjelloje parimet e pergjithshme qe burojne nga praktika gjyqesore e Gjykates
dhe e GJEDNJ-se perkitazi me nenin 31 te Kushtetutes, ne lidhje me nenin 6 te
KEDNJ-se dhe do t'i aplikoje te njejtat ne rrethanat e rastit konkret.
A. PUMmet e pergjithshme
149. Perkitazi me te drejten per nje vendim te arsyetuar gjyqesor te garantuar me
nenin 31 te Kushtetutes ne lidhje me nenin 6 te KEDNJ-se, Gjykata fillimisht
thekson se ajo tashme ka nje praktike te konsoliduar gjyqesore. Kjo praktike eshte
ndertuar duke u bazuar ne praktiken gjyqesore te GJEDNJ-se (perfshire por duke
mos u kufizuar ne rastet Hadjianastassiou kunder Greqise, Aktgjykim i 16
dhjetorit 1992; Van de Hurk kunder Holandes, Aktgjykim i 19 prillit 1994; Hiro
Balani kunder Spanjes, Aktgjykim i 9 dhjetorit 1994; Higgins dhe te tjeret
kunder Frances, Aktgjykimi i 19 shkurtit 1998; Garcia Ruiz kunder Spanjes,
Aktgjykimi i 21 janarit 1999; Hirvisaari kunder Fin landes, Aktgjykim i 27
shtatorit 2001; Suominen kunder Finlandes, Aktgjykim i 1 korrikut 2003;
Buzescu kunder Rumanise, Aktgjykim i 24 majit 2005; dhe Tatishvili kunder
Rusise, Aktgjykimi i 22 shkurtit 2007. Per me teper, parimet themelore sa i perket
te drejtes per nje vendim te arsyetuar gjyqesor jane elaboruar po ashtu ne rastet
e kesaj Gjykate, duke perfshire por duke mos u kufizuar ne KI22/16, parashtrues
Naser Husaj, Aktgjykim i 9 qershorit 2017; KI97/16, parashtrues IKK Classic,
Aktgjykim i 9 janarit 2018; KII43/16, parashtrues Muharrem Blaku dhe te tjeret,
39
Aktvendim per papranueshmeri i 13 qershorit 2018; KI87/18, parashtrues i
kerkeses IF Skadiforsikring, Aktgjykim, i 27 shkurtit 2019, dhe KI24/17,
parashtrues Bedri Salihu, Aktgjykim, i 27 majit 2019, KI35/18, parashtrues
Bayerische Versicherungsverbrand, Aktgjykim, i 11 dhjetorit 2019; si dhe rastin
e Gjykates KI230/19, parashtrues Albert Rakipi, Aktgjykim i 9 dhjetorit 2020,
paragrafi 135).
150. Ne parim, Gjykata thekson se garancite e misheruara ne nenin 31 te Kushtetutes,
ne lidhje me nenin 6 te KEDNJ -se perfshijne detyrimin qe gjykatat te japin arsye
te mjaftueshme per vendimet e tyre (shih rastin e Gjykates KI230/ 19, parashtrues
Albert Rakipi, te cituar me lart, paragrafi 139).
151. Gjykata po ashtu thekson se bazuar ne praktiken e saj gjyqesore gjate vleresimit
te parimit i cili i referohet administrimit te duhur te drejtesise, vendimet e
gjykatave duhet te permbajne arsyetimin ne te cilat ato bazohen. Shkalla ne te
cilen zbatohet detyrimi per te dhene arsye mund te ndryshoje varesisht nga
natyra e vendimit dhe duhet te percaktohet ne driten e rrethanave te rastit
konkret. Jane argumentet thelbesore te parashtruesve te kerkeses qe duhet te
adresohen dhe arsyet e dhena duhet te jene te bazuara ne ligjin e aplikueshem
(shih ne menyre te ngjashme rastet e GJEDNJ-se Garcia Ruiz kunder Spanjes,
kerkesa nr. 30544/96, Aktgjykim i 21 janarit 1999, paragrafi 29; Hiro Balani
kunder Spanjes, Aktgjykim i 9 dhjetorit 1994, paragrafi 27; dhe Higgins dhe te
tjeret kunder Frances, paragrafi 42, shih, po ashtu, rastin e Gjykates KI97/16,
parashtrues IKK Classic, te cituar me lart, paragrafi 48; dhe rastin KI87/18 IF
Skadeforsikring, te cituar me lart, paragrafi 48). Duke mos kerkuar nje pergjigje
te detajuar per secilen ankese te ngritur nga parashtruesi i kerkeses, ky obligim
nenkupton qe palet ne procedure gjyqesore mund te presin qe te pranojne nje
pergjigje specifike dhe eksplicite ndaj pretendimeve te tyre qe jane vendimtare
per rezultatin e procedures se zhvilluar (shih rastin Moreira Ferreira kunder
Portugalise, Aktgjykim, i 5 korrikut 2011 paragrafi 84 dhe te gjitha referencat e
perdorura aty; si dhe rastin e Gjykates KI230/19, parashtrues Albert Rakipi,
Aktgjykim i 9 dhjetorit 2020, paragrafi 137).
152. Per me teper, GJEDNJ gjithashtu perdor konceptin e "mjaftueshmerise se
arsyetimit" edhe ne rastet kur i deshirueshem do te mund te ishte nje arsyetim
me i gjere dhe me i detajuar (shih rastin Merabishvili kunder Gjeorgjise,
Aktgjykimi i Dhomes se Madhe i 28 nentorit 2017, paragrafi 227). Ndonese
rrethanat e rastit konkret nuk jane te njejta me ato te rastit te referuar te
GJEDNJ-se, koncepti i "mjaftueshmerise se arsyetimit" permes ketij rasti te
Dhomes se Madhe te GJEDNJ-ne nenkupton qe arsyetimi i vendimeve perkatese
te gjykatave te rregullta, ne rrethana te caktuara, edhe pse jo i deshirueshem,
mund te jete i mjaftueshem. Ne kete aspekt, ne Aktgjykimin e lartcekur te
GJEDNJ-se, kjo e fundit kishte theksuar me sa vijon: "Perderisa nje arsyetim me
i detajuar do te ishte i deshirueshem, Gjykata [GJEDNJ] eshte e kenaqur qe ky
[arsyetim] ishte i mjaftueshem ne keto rrethana" (shih, gjithashtu rastin nr.
KI48/18, me parashtrues, Arban Abrashi dhe Lidhja Demokratike e Kosoves,
Aktgjykim i 4 shkurtit 2019, paragrafi 186).
40
B. Aplikimi i ketyre parimeve ne rrethanat e rasat konkret
153. Gjykata fillimisht ne menyre te permbledhur rikujton se parashtruesja e kerkeses
ne kerkesen e saj per rishqyrtim te jashtezakonshem te vendimit gjyqesor, te
parashtruar ne Gjykaten Supreme kishte pretenduar si ne vijim: (i) perkitazi me
pretendimin e saj per zbatim te gabuar te se drejtes materiale, parashtruesja e
kerkeses kishte theksuar se "eshte detyre e organit te kujdestarise qe pervec;
keshillave, te njoftoje dhe udhezoje prinderit adoptues si dhe flmijet e kesaj
moshe se, posafomija te arrije moshen 18 vjec;are, ai e fiton te drejten ligjore per
te pare te dhenat e adoptimit, perfshire ketu edhe te dhenat personale per
prinderit biologjik". Sipas saj: "[ ... J pastaj eshte vetem e drejte ekskluzive e te
biresuarit se, a deshiron t'i njohe dhe te kontaktoje me prinderit biologjik, te dj";
(ii) po ashtu kishte specifikuar se Aktgjykimi i Gjykates se Apelit ishte i perfshire
me mungese te arsyetimit te vendimit gjyqesor; dhe (iii) se ajo nuk ka kerkuar qe
ajo personalisht te kete qasje ne dokumentacionin e adoptimit te femijes se saj
biologjik, por ka kerkuar qe femija i saj biologjik te njoftohet per faktin e biresimit
te tij, ne menyre qe ai te kete te drejte te vendos nese deshiron ta njoftoje nenen
e tij biologjike.
154. Perderisa ne kerkesen e saj ne Gjykate perkitazi me pretendimin e saj per mos
arsyetim te vendimit gjyqesor, parashtruesja e kerkeses specifikon se kerkesa e
saj e ngritur para instancave gjyqesore eshte keqkuptuar per arsye se ajo nuk ka
kerkuar qe ajo personalisht te kete qasje ne dokumentacionin e adoptimit te
femijes se saj biologjik, por ka kerkuar qe femija i saj biologjik te njoftohet per
faktin e biresimit te tij, ne menyre qe ai te kete te drejte te vendos "nese deshiron
apo jo ta njoh nenen e dj biologjike". Ne vijim, parashtruesja e kerkeses
specifikon se kjo kerkese themelore e paraqitur ne padine e saj para Gjykates
Themelore nuk eshte adresuar nga gjykatat e rregullta. Ne kontekst te ketij
pretendimi, parashtruesja e kerkeses po ashtu thekson se gjykatat e rregullta
asnjehere nuk kane dhene arsye se pse nuk jane te zbatueshme dispozitat e Ligjit
per Sherbime Sociale dhe Familjare.
155. Ne kontekst te kesaj te fundit, Gjykata rikujton kerkesen e parashtrueses se
kerkeses te parashtruar ne Qendren per Pune Sociale, permes se ciles kishte
kerkuar qe femija i saj biologjik, i moshes madhore dhe te cilin e kishte dhene per
biresim ne vitin 1989 te njoftohet: (i) ne lidhje me ekzistimin e nenes se tij
biologjike dhe (ii) interesimin e saj per ta njoftuar ate. Gjykata po ashtu rikujton
se parashtruesja e kerkeses kete kerkese e kishe bazuar ne nenin 194, paragrafin
2 te Ligjit per Familjen te Kosoves, nenin 8 te KEDNJ-se dhe nenin 22 te
Konventes Evropiane per Adoptimin e Femijeve.
156. Ne pergjigjen ndaj kerkeses se parashtrueses se kerkeses, Komisioni i Ankesave i
MPMS-se duke iu referuar dispozitave te lartcekura te Ligjit per Familjen,
respektivisht nenit 194 dhe neneve 17 dhe 18 te Udhezimit Administrativ te
MPMS-se kishte arsyetuar se "nuk ka asnje mbeshtetje ligjore dhe obligim ligjor
qe ta informoj flmijen e adoptuar per familjen biologjike perderisa flmiu
biologjik nuk paraqet kerkese me shkrim per njohjen e prinderve biologjik. E
drejta ekskluzive per kerkim te prindit/erve biologjik eshte e flmijes".
41
157. Ne vijim, Gjykata rikujton se si rezultat i kerkesepadise se parashtrueses se
kerkeses ne Gjykaten Themelore, kjo e fundit e kishte mbeshtetur konstatimin e
lartcekur te Komisionit te MPMS-se duke interpretuar nenin 194 te Ligjit per
Familjen dhe nenet 17 dhe 18 te Udhezimit Administrativ te MPMS-se. Ne vijim
te kesaj, Gjykata e Apelit po ashtu kishe konstatuar se "te dhenat per adoptimin
dhe rrethanat e tij nuk duhet te zbulohen ose hetohen pa pelqimin e adoptuesit
dhe flimijes perve~ nese kete e kerkojne arsye te ve~anta te interesit publik. Ne
kete kontekst, Gjykata e Apelit kishte konstatuar se ne rastin konkret nuk
ekzistojne rrethana te ve~anta te interesit publik dhe se nje kerkese e tille eshte
e pranueshme vetem nese eshte parashtruar nga i adoptuari dhe jo nga
prinderit e tij biologjik".
158. Perderisa Gjykata Supreme ne adresimin e pretendimeve te ngritura nga
parashtruesja e kerkeses ne kerkesen e saj per shqyrtim te jashtezakonshem te
Aktgjykimit te Gjykates se Apelit kishte theksuar se "Me nenin 194 paragrafi 1
dhe 2 te Ligjit te Kosoves per familjen percaktohet se,faktet te cilat do te munde
te zbulonin ekzistimin dhe rrethanat e adoptimit te flimijes nuk guxojne te
zbulohen e as te hetohen pa pelqimin e adoptuesit dhe te flimijes, perve~ nese kjo
kerkohet per arsye te ve<;anta dhe per interesin publik. Me arritjen e moshes
madhore, i adoptuarifiton te drejten ne qasje ne te gjitha informatat lidhur me
adoptimin e tij dhe me kerkese te tij do t'i ofrohen informata personale per
prinderit e tij biologjik. Me nenin 17, paragrafi 1 dhe 2 i Udhezimit
Administrative Nr. 09-2014 per rregullimin e procedurave te adoptimit te
flimijeve pa perkujdesje prinderore percaktohet qe QPS kompetente per flimijen,
eshte e obliguar qe te ruajne konfidencialitetin dhe privatesine e flmijes gjate
tere procesit te adoptimit, dhe asnje rrethane nuk duhet te ofroje
dokumentacionin nga dosja e flimijes, perjashtimisht personave zyrtar
kompetent nga QPS, DPSF (MPMS) dhe Gjykate. Neni 18 paragrafi 1 Udhezimit
te cekur Administrative, percakton se per mbrojtjen e te dhenave dhe
privatesine e informacioneve te mbledhura gjate procesit te adoptimit, jane
pergjegjes Gjykata Themelore ku eshte bere adoptimi dhe Organi i Kujdestarise
kompetent per mbrojtjen e flimijes, ndersa me paragrafin 2 parashihet qe i
adoptuari me moshen madhore ka te drejte ne te gjitha informatat lidhur me
adoptimin e tij dhe me kerkese te tij do t'i ofrohen informata personale per
prinderit e tij biologjike".
159. Gjykata, duke iu referuar edhe pretendimit te parashtrueses se kerkeses ne
kerkesen e parashtruar ne Gjykaten Supreme, dhe ne ate ne Gjykate vendos
theksin ne arsyetimin e Gjykates Supreme si ne vijim: "Duke pasur parasysh
nenet e sipercekura te Ligjit dhe te Udhezimit dhe sipas mendimit te kesaj,
gjykata, e paditura {parashtruesja e kerkeses], gjegjesisht nena biologjike e
flimiut te adoptuar nuk ka baze ligjore qe te informoj flmiun e adoptuar per
nenen e tij biologjike derisaflimiu i adoptuar nuk te paraqese kerkese te shkruar
per te njohur prinderit e tij biologjike, meqe kjo e drejte i takon vetem flimiut.
Ne fakt, qendrimi i kesaj gjykata eshte se te dhenat dhe rrethanat e adoptimit
nuk duhet te zbulohen ose te hulumtohen pa pelqimin e adoptuesit dhe te flimijes,
perve~ nese kjo kerkohet per arsye te ve~anta dhe per interesin publik. Ne rastin
konkret nuk ekzistojne interese te perfitimit publik dhe ne kerkese e tille
aprovohet vetem nese paraqitet nga i adoptuari dhe jo nga prinderit e tij
biologjike".
42
160. Gjykata duke rikujtuar: (i) pretendimin specifik te parashtrueses se kerkeses se
gjykatat e rregullta nuk kane trajtuar kerkesen e saj specifike te parashtruar ne
Qendren per Pune Sociale dhe kerkesepadine e saj ne Gjykaten Themelore,
gjegjesisht se ajo permes ketyre te fundit shprehimisht kishte kerkuar qe te
kerkohet nga Qendra per Pune Sociale qe te njoftohet femija i saj biologjik i
moshes madhore ne lidhje me biresimin e tij; dhe (ii) arsyetimin e sipercekur te
gjykatave te rregullta, konsideron se keto te fundit i jane pergjigjur dhe kane
adresuar kerkesen e saj duke vene theksin ne faktin se me asnje baze ligjore nuk
eshte e percaktuar qe Qendra per Pune Sociale apo MPMS jane te obliguara qe ta
njoftojne femijen e saj biologjik per faktin e biresimit te tij.
161. Ne vijim, dhe bazuar ne arsyetimet e lartcekura, te ofruara nga gjykatat e
rregullta, ne vec;anti te asaj te Gjykates Supreme, Gjykata rikujton se ne rastet kur
nje gjykate e shkalles se trete, si ne rastin e parashtrueses se kerkeses Gjykata
Supreme, e cila verteton vendimet e marra nga gjykatat me te uleta - obligimi i
saj per te arsyetuar vendimmarrjen dallon nga rastet kur nje gjykate ndryshon
vendimmarrjen e gjykatave me te uleta (shih, ne menyre te ngjashme, rastet e
Gjykates KI194/18, parashtrues Kadri Muriqi dhe Zenun Muriqi, Aktvendim per
papranueshmeri i 5 shkurtit 2020, paragrafi 106; dhe KI122/19, parashtrues
F.M., Aktvendim per papranueshmeri, i 9 korrikut 2020, paragrafi 100). Ne
rastin konkret, Gjykata Supreme nuk ka ndryshuar vendimin e Gjykates se Apelit
e as ate te Gjykates Themelore permes te cilave eshte refuzuar kerkesa e
parashtrueses se kerkeses te paraqitur ne Qendren per Punes Sociale por vetem
ka vertetuar konstatimin dhe ligjshmerine e tij. Ne lidhje me kete, Gjykata
Supreme kishte vertetuar se Aktgjykimi i Gjykates se Apelit ishte i qarte dhe i
kuptueshem dhe se i njejti permban arsyetim te mjaftueshem ne lidhje me faktet
vendimtare.
162. Nga sa u tha me lart, Gjykata vlereson se ne rastin konkret, parashtrueses se
kerkeses i jane dhene mundesite procedurale per te adresuar pretendimet e saj
dhe se ne substance, ajo ka marre pergjigje ndaj pretendimeve thelbesore te saj
te parashtruara ne kerkesen per rishqyrtim te jashtezakonshem te vendimit
gjyqesor ne Gjykaten Supreme. Prandaj, Gjykata konsideron se Aktgjykimi i
kontestuar permbush kriteret dhe standardin e percaktuar permes praktikes
gjyqesore te vet Gjykates dhe asaj te GJEDNJ-se per nje vendim te arsyetuar
gjyqesor, ashtu sic; garantohet me nenin 31 te Kushtetutes, ne lidhje me nenin 6
te KEDNJ-se.
163. Rrjedhimisht, bazuar ne si me siper, Gjykata konstaton qe Aktgjykimi [ARJ•
UZVP. nr. 37/2020] i 11 qershorit 2020, i Gjykates Supreme eshte ne
pajtueshmeri me nenin 31 te Kushtetutes ne lidhje me nenin 6 te KEDNJ-se.
Perfundime
164. Gjykata ne vleresimin e permbushjes se kritereve te pranueshmerise, perkitazi
me pretendimin e parashtrueses se kerkeses perkitazi me nenin 7 te Konventes
per te Drejtat e Femijes konstatoi se kjo dispozite nuk gjen zbatim ne rastin e saj,
dhe si i tille ky pretendim eshte i papranueshem. Perderisa perkitazi me
pretendimet e parashtrueses se kerkeses se Aktgjykimi i kontestuar i Gjykates
43
Supreme eshte nxjerre ne shkelje te nenit 8 te KEDNJ-se dhe nenit 31 te
Kushtetutes, ne lidhje me nenin 6 te KEDNJ-se, Gjykata konstatoi se kerkesa ka
permbushur te gjitha kriteret e pranueshmerise te percaktuar me Kushtetute,
Ligj dhe Rregullore te punes, dhe rrjedhimisht vazhdoi me shqyrtimin e kerkeses
ne merita.
165. Pas vleresimit te meritave te kerkeses se parashtrueses se kerkeses, Gjykata
konstatoi se: (i) Aktgjykimi [ARJ.UZVP. nr. 37/2020] i 11 qershorit 2020 i
Gjykates Supreme ne lidhje me Aktgjykimin [AA. nr. 178/2019] e 15 majit 2020,
te Gjykates se Apelit dhe Aktgjykimin [A. nr. 651/16] e 25 janarit 2019, te
Gjykates Themelore eshte ne pajtueshmeri me paragrafin 1 te nenit 36 te
Kushtetutes ne lidhje me nenin 8 te KEDNJ-se; dhe (ii) Aktgjykimi [ARJ.UZVP.
nr. 37/2020] i 11 qershorit 2020 i Gjykates Supreme eshte ne pajtueshmeri me
nenin 31 te Kushtetutes ne lidhje me nenin 6 te KEDNJ-se.
166. Se pari, per te arritur ne konstatimin e lartcekur, Gjykata fillimisht ka sqaruar se
rrethanat e rastit konkret, perkatesisht refuzimin e autoriteteve publike te
kerkeses se parashtrueses se kerkeses per ta njoftuar femijen e saj biologjik te
moshes madhore per ekzistimin e saj dhe interesimin e saj per ta njoftuar ate
ngerthejne <;eshtje qe nderlidhen me te drejten ne jete private, ne kuptim te
nocionit te se drejtes private te parashtrueses se kerkeses si<; eshte garantuar me
paragrafin 1 te nenit 8 te KEDNJ-se. Rrjedhimisht, Gjykata konstatoi se neni 36,
paragrafi 1 i Kushtetutes dhe neni 8, paragrafi 1 i KEDNJ-se jane te aplikueshem
ne rastin e parashtrueses se kerkeses. Ne kete kontekst dhe pergjate shqyrtimit
te ketij rasti, Gjykata ka shtjelluar parimet e pergjithshme qe burojne nga
praktika gjyqesore e e GJEDNJ -se perkitazi me paragrafin 2 te nenit 8 te KEDNJ•
se per te konstatuar nese vendimet e autoriteteve publike per refuzimin e
kerkeses se parashtrueses se kerkeses perbejne nderhyrje ne te drejten e saj te
garantuar me nenin 36, paragrafin 1 te Kushtetutes, ne lidhje me paragrafin 1 te
nenit 8 te KEDNJ-se, dhe me pas ka aplikuar te njejtat ne rrethanat e rastit
konkret. Ne kete aspekt, dhe ne kuptim te objektit te <;eshtjes se kerkeses, Gjykata
po ashtu sqaroi, se kerkesa e parashtrueses se kerkeses eshte trajtuar dhe
shqyrtuar ne kuptim te kerkeses se saj te parashtruar prane autoriteteve publike
dhe gjykatave te rregullta, dhe se per objekt shqyrtimi te kesaj kerkese nuk
perbejne shqyrtimi dhe elaborimi i te drejtave te femijes se adoptuar per te
kerkuar informata ne lidhje me prinderit biologjike, te cilat jane percaktuar
permes ligjit ne fuqi, konventave nderkombetare dhe praktikes gjyqesore te
GJEDNJ-se.
167. Se dyti, perkitazi me pretendimin per shkelje te se drejtes per gjykim te drejte dhe
te paanshem, si rezultat i mungeses se vendimit te arsyetuar gjyqesor, Gjykata,
duke aplikuar parimet e pergjithshme te vendosura permes praktikes gjyqesore
te Gjykates dhe te GJEDNJ-se ne rrethanat e rastit konkret ka konstatuar se
Aktgjykimi i kontestuar i Gjykates Supreme permbush kriteret dhe standardin
per nje vendim te arsyetuar gjyqesor, ashtu si<; garantohet me nenin 31 te
Kushtetutes, ne lidhje me nenin 6 te KEDNJ-se.
44
168. Rrjedhimisht, dhe perfundimisht Gjykata gjeti se Aktgjykimi [ARJ.UZVP. nr.
37/2020] i 11 qershorit 2020 i Gjykates Supreme eshte ne pajtueshmeri me te
drejtat dhe lirite themelore te parashtrueses se kerkeses te garantuara permes:
(0 paragrafit 1 te nenit 36 te Kushtetutes ne lidhje me paragrafin 1 te nenin 8 te
KEDNJ-se; dhe (i0 nenit 31 te Kushtetutes ne lidhje me nenin 6 te KEDNJ-se.
PER KETO ARSYE
Gjykata Kushtetuese, ne pajtim me nenin 113.7 te Kushtetutes, me nenet 20 dhe 47 te
Ligjit dhe me rregullin 59 (1) te Rregullores se punes, ne seancen e mbajtur me 7 tetor
2021, njezeri:
VENDOS
I. TE DEKLAROJE kerkesen te pranueshme;
II. TE KONSTATOJE se Aktgjykimi [ARJ.UZVP. nr.37/2020] i 11 qershorit
2020, i Gjykates Supreme eshte ne pajtueshmeri me nenin 36 [E Drejta
e Privatesise] te Kushtetutes ne lidhje me nenin 8 (E drejta per
respektimin e jetes private dhe familjare) te Konventes Evropiane per te
Drejtat e Njeriut;
III. TE KONSTATOJE se Aktgjykimi [ARJ.UZVP. nr.37/2020] i 11 qershorit
2020, i Gjykates Supreme eshte ne pajtueshmeri me nenin 31 [E Drejta
per Gjykim te Drejte dhe te Paanshem] te Kushtetutes, ne lidhje me
nenin 6 (E drejta per nje proces te rregullt) te Konventes Evropiane per
te Drejtat e Njeriut;
IV. T'UA KUMTOJE kete Aktgjykim paleve dhe, ne pajtim me nenin 20.4 te
Ligjit, ta publikoje ne Gazeten Zyrtare;
V. Ky Aktgjykim hyn ne fuqi menjehere.
Gjyqtari raportues
~PrtJ{)H/~
Radomir Laban
45