Republika e Kosovës
Republika Kosova
Republic of Kosovo
Autoriteti i Aviacionit Civil i Kosovës
Autoritet Civilnog Vazduhoplovstva Kosova
Civil Aviation Authority of Kosovo
RREGULLORE (AAC) NR. 09/2020 PËR PËRCAKTIMIN E KËRKESAVE TË PËRBASHKËTA PËR OFRUESIT E
SHËRBIMEVE TË MENAXHIMIT TË TRAFIKUT AJROR/NAVIGIMIT AJROR DHE FUNKSIONEVE TJERA TË RRJETIT
TË MENAXHIMIT TË TRAFIKUT AJROR DHE MBIKËQYRJEN E TYRE
REGULATION (CAA) No. 09/2020 ON LAYING DOWN COMMON REQUIREMENTS FOR PROVIDERS OF AIR TRAFFIC
MANAGEMENT/AIR NAVIGATION SERVICES AND OTHER AIR TRAFFIC MANAGEMENT NETWORK FUNCTIONS AND
THEIR OVERSIGHT
UREDBA (ACV) BR. 09/2020 O UTVRĐIVANJU ZAJEDNIČKIH ZAHTEVA ZA PRUŽAOCE USLUGA UPRAVLJANJA
VAZDUŠNIM SAOBRAĆAJEM / VAZDUŠNIM NAVIGACIJAMA I DRUGIM FUNKCIJAMA MREŽE ZA UPRAVLJANJE
VAZDUŠNIM SAOBRAĆAJEM I NJIHOVIM NADZOROM
2/262
Drejtori i Përgjithshëm i Autoritetit të Aviacionit
Civil të Republikës së Kosovës,
Në mbështetje të nenit 3.5 pika (ii), neni 15.1 pika
(a), (c), (d) dhe (e), neneve 21.2, 44, 46, 47, 49, 55,
56, 60, 61, 62, 64, 66, 67, 78, 79 dhe 80 të Ligjit
Nr. 03/L-51 për Aviacionin Civil ("Gazeta Zyrtare
e Republikës së Kosovës", Viti III, Nr. 28, e datës
4 qershor 2008),
Duke marrë parasysh,
Obligimet ndërkombëtare të Republikës së
Kosovës ndaj Marrëveshjes Shumëpalëshe për
Themelimin e Hapësirës së Përbashkët Evropiane
të Aviacionit (në tekstin e mëtejmë "Marrëveshja
HPEA") që nga hyrja e saj e përkohshme në fuqi
për Kosovën më10 tetor 2006,
Rregulloren (AAC) Nr. 5/2020 të datës 30 tetor
2020, e cila zbaton rendin e brendshëm juridik të
Republikës së Kosovës, Rregullores (BE)
2018/1139 të Parlamentit Evropian dhe të Këshillit
të datës 4 korrik 2018 për rregullat e përbashkëta
në fushën e aviacionit civil dhe themelimin e
Agjencisë së Bashkimit Evropian për Sigurinë e
Aviacionit,
Rregulloren (AAC) Nr. 09/2009, e ndryshuar me
rregulloren (AAC) 01/2016, e cila zbaton rendin e
Director General of Civil Aviation Authority of
the Republic of Kosovo,
Pursuant to Article 3.5 item (ii), Article 15.1 item
(a), (c), (d), and (e), Articles 21.2, 44, 46, 47, 49,
55, 56, 60, 61, 62, 64, 66, 67, 78, 79 and 80 of the
Law No. 03/L-51 on Civil Aviation (“Official
Gazette of the Republic of Kosovo”, Year III, No.
28, of 4 June 2008),
Taking into consideration,
International obligations of the Republic of
Kosovo towards Multilateral Agreement on
Establishing the European Common Aviation
Area (hereinafter “ECAA Agreement”) since its
provisional entry into force for Kosovo on 10
October 2006,
Regulation (CAA) No 5/2020 of 30 October 2020,
implementing into the internal legal order of the
Republic of Kosovo Regulation (EU) No
2018/1139 of the European Parliament and of the
Council of 4 July 2018 on common rules in the
field of civil aviation and establishing a European
Union Aviation Safety Agency,
Regulation (CAA) No. 09/2009 implementing into
the internal legal order of the Republic of Kosovo
Generalni direktor Uprave za civilno
vazduhoplovstvo Republike Kosovo,
Na osnovu člana 3.5 tačka (ii), člana 15.1 tačke
(a), (c), (d) i (e), članaka 21.2, 44, 46, 47, 49, 55,
56, 60, 61, 62, 64, 66, 67, 78, 79 i 80 Zakona br.
03 / L-51 o civilnom vazduhoplovstvu („Službeni
list Republike Kosovo“, godina III, br. 28, od 4.
juna 2008.),
Uzimajući u obzir,
Međunarodne obaveze Republike Kosovo prema
Multilateralnom sporazumu o uspostavljanju
zajedničkog evropskog vazduhoplovnog prostora
(u daljem tekstu „Sporazum o ECAA“) od
njegovog privremenog stupanja na snagu za
Kosovo 10. oktobra 2006,
Uredbu (CAA) br. 5/2020 od 30. oktobra 2020. o
primeni u interni pravni poredak Uredbe Kosova
(EU) br. 2018/1139 Evropskog parlamenta i
Saveta od 4. jula 2018. o zajedničkim pravilima u
oblasti civilnog vazduhoplovstva i uspostavljanja
Evropske agencije za vazduhoplovnu bezbednost,
Uredbu (CAA) br. 09/2009 o primeni internog
3/262
brendshëm juridik të Republikës së Kosovës (EC)
Nr. 550/2004 të Parlamentit Evropian dhe
Këshillit, të datës10 mars 2004, për ofrimin e
shërbimeve të navigimit ajror në qiellin e vetëm
evropian (Rregullorja për ofrimin e shërbimit) (2),
e në veçanti nenet 4 dhe 6 të saj,
Rregulloren (AAC) Nr. 10/2009, e ndryshuar me
rregulloren (AAC) 01/2016, e cila zbaton rendin e
brendshëm juridik të Rregullores së Republikës së
Kosovës (EC) Nr. 551/2004 të Parlamentit
Evropian dhe të Këshillit, të datës 10 mars 2004,
për organizimin dhe përdorimin e hapësirës ajrore
në qiellin e vetëm evropian (Rregullorja e
hapësirës ajrore) (3), dhe në veçanti nenin 6 (7) i
tij,
Pas përfundimit të procesit të konsultimit publik
me të gjitha palët e interesuara, në pajtim me
Udhëzimin Administrativ Nr. 01/2012 për
procedurat e konsultimit publik të palëve të
interesuara,
Nxjerrë:
RREGULLOREN (AAC) NR. 09/2020 PËR
PËRCAKTIMIN E KËRKESAVE TË
PËRBASHKËTA PËR OFRUESIT E
SHËRBIMEVE TË MENAXHIMIT TË
TRAFIKUT AJROR/NAVIGIMIT AJROR
DHE FUNKSIONEVE TJERA TË RRJETIT
TË MENAXHIMIT TË TRAFIKUT AJROR
DHE MBIKËQYRJEN E TYRE
Regulation (EC) No 550/2004 of the European
Parliament and of the Council of 10 March 2004
on the provision of air navigation services in the
single European sky (the service provision
Regulation) (2), and in particular Articles 4 and 6
thereof,
Regulation (CAA) No. 10/2009 implementing into
the internal legal order of the Republic of Kosovo
Regulation (EC) No 551/2004 of the European
Parliament and of the Council of 10 March 2004
on the organisation and use of the airspace in the
single European sky (the airspace Regulation) (3),
and in particular Article 6(7) thereof,
Upon completion of the process of public
consultation of interested parties, in accordance
with the Administrative Instruction No. 01/2012
on procedures for public consultation of interested
parties,
Hereby issues the following:
REGULATION (CAA) No. 09/2020 ON
LAYING DOWN COMMON
REQUIREMENTS FOR PROVIDERS OF
AIR TRAFFIC MANAGEMENT/AIR
NAVIGATION SERVICES AND OTHER
AIR TRAFFIC MANAGEMENT NETWORK
FUNCTIONS AND THEIR OVERSIGHT
pravnog poretka Republike Kosovo Uredba (EK)
br. 550/2004 Evropskog parlamenta i Saveta od
10. marta 2004. o pružanju usluga u vazdušnoj
navigaciji u jedinstvenom Evropskom nebu
(uredba o pružanju usluga) (2), a posebno
njegovog člana 4 i 6,
Uredbu (CAA) br. 10/2009 o sprovođenju
unutrašnjeg pravnog poretka Republike Kosovo
Uredba (EK) br. 551/2004 Evropskog parlamenta
i Saveta od 10. marta 2004. o organizaciji i
upotrebi vazdušnog prostora u jedinstvenom
evropskom nebu (Uredba o vazdušnom prostoru)
(3), i posebno član 6 (7) Uredbe,
Po završetku procesa javne konsultacije
zainteresovanih strana, u skladu sa
Administrativnim uputstvom br. 01/2012 o
procedurama javnih konsultacija zainteresovanih
strana,
Ovde izdaje sledeću:
UREDBU (ACV) BR. 09/2020 O
UTVRĐIVANJU ZAJEDNIČKIH ZAHTEVA
ZA PRUŽAOCE USLUGA UPRAVLJANJA
VAZDUŠNIM SAOBRAĆAJEM /
VAZDUŠNIM NAVIGACIJAMA I DRUGIM
FUNKCIJAMA MREŽE ZA UPRAVLJANJE
VAZDUŠNIM SAOBRAĆAJEM I
NJIHOVIM NADZOROM
4/262
Neni 1
Qëllimi dhe Çështja lëndore
1. Qëllimi i kësaj Rregulloreje është zbatimi në
rendin e brendshëm juridik të Republikës së
Kosovës, të Rregullores Zbatuese të Komisionit
(BE) 2017/373 e datës 1 mars 2017 për
përcaktimin e kërkesave të përbashkëta për
ofruesit e menaxhimit të trafikut ajror/shërbimeve
të navigimit ajror dhe funksionet e tjera të rrjetit të
menaxhimit të trafikut ajror dhe mbikëqyrjen e
tyre.
2. Kjo Rregullore përcakton kërkesat e
përbashkëta për:
(1) ofrimin e shërbimeve të menaxhimit të trafikut
ajror dhe të navigimit ajror ('MTA/SHNA') dhe
funksionet tjera të rrjetit të menaxhimit të trafikut
ajror ('funksionet e rrjetit të MTA-së') për trafikun
e përgjithshëm ajror, veçanërisht për personat
juridik ose fizik që ofrojnë këto shërbime dhe
funksionet; dhe
(2) autoritetet kompetente dhe subjektet e
kualifikuar që veprojnë në emër të tyre, të cilët
ushtrojnë detyra të certifikimit, mbikëqyrjes dhe
zbatimit në lidhje me ofruesit e shërbimeve dhe
funksioneve të përmendura në pikën (1).
Neni 2
Përkufizimet
1. Për qëllimet e kësaj Rregulloreje, zbatohen
përkufizimet në Shtojcën I dhe përkufizimet e
mëposhtme:
Article 1
Purpose and Subject matter
1. The purpose of this Regulation is the
implementation into the internal legal order of the
Republic of Kosovo, Commission Implementing
Regulation (EU) 2017/373 of 1 March 2017 laying
down common requirements for providers of air
traffic management/air navigation services and
other air traffic management network functions
and their oversight.
2. This Regulation lays down common
requirements for:
(1) the provision of air traffic management and air
navigation services (‘ATM/ANS’) and other air
traffic management network functions (‘ATM
network functions’) for general air traffic, in
particular for the legal or natural persons
providing those services and functions; and
(2) the competent authorities, and the qualified
entities acting on their behalf, which exercise
certification, oversight and enforcement tasks in
respect of the providers of the services and
functions referred to in point (1).
Article 2
Definitions
1. For the purposes of this Regulation, the
definitions in Annex I and the following
definitions shall apply:
Član 1
Cilj i Tema
1. Cilj ove Uredbe je implementacija u interni
pravni poredak Republike Kosovo,
Implementacione uredbe Komisije (EU) 2017/373
od 1. marta 2017. o utvrđivanju zajedničkih
zahteva za pružaoce usluga upravljanja vazdušnim
saobraćajem / vazdušnim navigacijama i drugih
funkcija upravljanja vazdušnim saobraćajem i
njihov nadzor.
2. Ovom uredbom se utvrđuju zajednički zahtevi
za:
(1) pružanje usluga upravljanja vazdušnim
saobraćajem i vazdušnim navigacijama ('ATM /
ANS') i drugih funkcija mreže za upravljanje
vazdušnim saobraćajem ('ATM mrežnih funkcija')
za opšti vazdušni saobraćaj, posebno za pravna ili
fizička lica koja pružaju te usluge i funkcije; i
(2) nadležne organe i kvalifikovane subjekte koji
deluju u njihovo ime i koji vrše poslove
sertifikacije, nadzora i sprovođenja u vezi sa
pružaocima usluga i funkcija iz tačke (1).
Člana 2
Definicije
1. Za potrebe ove Uredbe primenjuju se definicije
iz Aneksa I i sledeće definicije:
5/262
(1) përkufizimet në nenin 2 të Rregullores
08/2009 dhe nenin 3 të Rregullores 5/2020, përveç
përcaktimit të "certifikatës" në nenin 2 (15) të
Rregullores 08/2009;
(2) "ofrues i shërbimit" nënkupton çdo person
juridik ose fizik që ofron funksione ose shërbime
të MTA/SHNA-së siç përcaktohet në pikën 1 (5)
të nenit 3 të Rregullores 5/2020 ose funksione të
tjera të rrjetit të MTA-së, individualisht ose me
pako për trafik të përgjithshëm ajror;
(3) "Menaxher i Rrjetit" nënkupton organin e
krijuar në përputhje me nenin 6 të Rregullores
10/2009 për të kryer detyrat e parashikuara në atë
nen;
(4) "shërbim pan-evropian" nënkupton një
aktivitet të planifikuar dhe të krijuar për
përdoruesit brenda shumicës ose të gjitha Shteteve
Anëtare dhe i cili gjithashtu mund të shtrihet përtej
hapësirës ajrore të territorit për të cilin zbatohet
Traktati;
(5) "ofrues i shërbimeve të të dhënave (ofruesi i të
DH)" nënkupton një organizatë, e cila është:
(a) ofruesi të DH-ve të tipit 1 që përpunon
të dhënat aeronautike për përdorim në
aeroplan dhe siguron një bazë të dhënash
aeronautike që plotëson DQR-të, në
kushte të kontrolluara, për të cilat nuk
është përcaktuar përputhshmëria e
aplikacionit/pajisjeve korresponduese
ajrore;
(1) the definitions in Article 2 of Regulation
08/2009 and Article 3 of Regulation 5/2020,
except for the definition of ‘certificate’ in Article
2(15) of Regulation 08/2009;
(2) ‘service provider’ means any legal or natural
person providing functions or services of
ATM/ANS as defined in point 1 (5) of Article 3 of
Regulation 5/2020 or other ATM network
functions, either individually or bundled for
general air traffic;
(3) ‘Network Manager’ means the body
established in accordance with Article 6 of
Regulation 10/2009 to perform the duties provided
for in that Article;
(4) ‘pan-European service’ means an activity
which is designed and established for users within
most or all Member States and which may also
extend beyond the airspace of the territory to
which the Treaty applies;
(5) ‘data services provider (DAT provider)’ means
an organisation, which is:
(a) type 1 DAT provider that processes
aeronautical data for use on aircraft and
provides an aeronautical database meeting
the DQRs, under controlled conditions,
for which no corresponding airborne
application/equipment compatibility has
been determined;
(b) type 2 DAT provider that processes
(1) definicije iz člana 2. Uredbe 08/2009 i člana 3
Uredbe 5/2020, osim definicije „sertifikat“ iz
člana 2 (15) Uredbe 08/2009;
(2) „pružalac usluga“ znači svako pravno ili
fizičko lice koje pruža funkcije ili usluge ATM/
ANS-a kako je definisano u tački 1 (5) člana 3.
Uredbe 5/2020 ili druge funkcije mreže
bankomata, pojedinačno ili u paketu za opšti
vazdušni saobraćaj;
(3) „Upravitelj mreže“ znači telo osnovano u
skladu sa članom 6. Uredbe 10/2009 za obavljanje
poslova predviđenih tim članom;
(4) „Panevropska usluga“ znači aktivnost koja je
osmišljena i uspostavljena za korisnike u većini ili
svih država članica i koja se takođe može proširiti
izvan vazdušnog prostora teritorije na koju se
primenjuje Ugovor;
(5) „provajder podataka (DAT provajder)“ znači
organizacija koja je:
a) dobavljač DAT tipa 1 koji obrađuje
vazduhoplovne podatke za upotrebu u
vazduhoplovima i pruža vazduhoplovnu
bazu podataka koja ispunjava DKR, pod
kontrolisanim uslovima, za koje nije
utvrđena odgovarajuća kompatibilnost
aplikacije / opreme u vazduhu;
6/262
(b) ofruesi të DH-ve të tipit 2 që përpunon
të dhënat aeronautike dhe siguron një bazë
të dhënash aeronautike për përdorim në
aplikacion/pajisje të certifikuara të avionit
që plotësojnë DQR-të për të cilat është
përcaktuar përputhshmëria me atë
aplikacion/pajisje.
2. Pa marrë parasysh paragrafin e mësipërm,
termat "Bashkimi Evropian", "Bashkimi",
"Komuniteti", "Traktati i KE-së", "Gazeta Zyrtare
e Bashkimit Evropian", "Transportuesi ajror i
komunitetit" dhe "Shtet(e) Anëtar(e), të referuar
drejtpërdrejt ose tërthorazi në këtë Rregullore,
lexohen në përputhje me Pikat 2 dhe 3 të Shtojcës
II të Marrëveshjes së ECAA-së.
3. Për qëllim të kësaj Rregulloreje,
"Autoritet Kompetent”, siç referohet në këtë
Rregullore, për organizatat që kanë vendin e tyre
kryesor të biznesit në Republikën e Kosovës, do të
thotë Autoriteti i Aviacionit Civil i Republikës së
Kosovës ose "Agjencia e Evropiane e Sigurisë së
Aviacionit”(në tekstin e mëtejmë “Agjencia") nëse
kërkohet nga Republika e Kosovës.
Neni 3
Ofrimi i funksioneve të rrjetit të MTA/SHNA-
së dhe MTA-së
1. Shtetet Anëtare sigurojnë që funksionet e
përshtatshme të funksioneve të rrjetit të
MTA/SHNA-së dhe MTA-së ofrohen në përputhje
aeronautical data and provides an
aeronautical database for use on certified
aircraft application/equipment meeting
the DQRs for which compatibility with
that application/equipment has been
determined.
2. Notwithstanding the above paragraph, terms
“European Union”, “Union”, “Community”, “EC
Treaty”, “Official Journal of the European
Union”, “Community air carrier” and “Member
State(s)”, referred to directly or indirectly in this
Regulation, shall be read in accordance with
Points 2 and 3 of Annex II to the ECAA
Agreement.
3. For the purpose of this Regulation, the
“Competent Authority”, as referred to in this
Regulation, for organisations having their
principal place of business in the Republic of
Kosovo, shall mean the Civil Aviation Authority
of the Republic of Kosovo or the “European
Aviation Safety Agency” (hereinafter referred to
as the “Agency”) if so requested by the Republic
of Kosovo.
Article 3
Provision of ATM/ANS and ATM network
functions
1. Member States shall ensure that the appropriate
ATM/ANS and ATM network functions are
provided in accordance with this Regulation in a
b) dobavljač DAT-a tipa 2 koji obrađuje
vazduhoplovne podatke i pruža
vazduhoplovnu bazu podataka za
upotrebu na sertifikovanoj upotrebi /
opremi vazduhoplova koja ispunjava
DKR za koje je utvrđena kompatibilnost
sa tom aplikacijom / opremom.
2. Bez obzira na gore navedeni stav, izrazi
„Evropska unija“, „Unija“, „Zajednica“, „Ugovor
o EZ“, „Službeni list Evropske unije“, „vazdušni
prevoznik u zajednici“ i „država članica (članice)“
direktno ili indirektno u ovoj Uredbi, čita se u
skladu sa tačkama 2 i 3 Aneksa II Sporazuma o
ECAA.
3. U svrhu ove Uredbe, „nadležni organ“, kako se
navodi u ovoj uredbi, za organizacije sa glavnim
sedištem u Republici Kosovo, znači organ
civilnog vazduhoplovstva Republike Kosovo ili „
Evropska agencija za vazduhoplovnu bezbednost
“(u daljem tekstu„ Agencija “) ako to zatraži
Republika Kosovo.
Član 3
Omogućavanje funkcija ATM / ANS i ATM
mreže
1. Države članice osiguravaju da se
odgovarajuće funkcije ATM / ANS i ATM
mreže pružaju u skladu s ovom Uredbom na
7/262
me këtë Rregullore në atë mënyrë që lehtëson
trafikun e përgjithshëm ajror, duke marrë parasysh
faktorët e sigurisë dhe kërkesat e trafikut.
2. Kur Shtetet Anëtare miratojnë dispozita shtesë
për të plotësuar këtë Rregullore për çdo çështje që
i lihet Shteteve Anëtare sipas kësaj Rregulloreje,
këto dispozita duhet të ndjekin standardet dhe
praktikat e rekomanduara të përcaktuara nga
Konventa e Çikagos. Kur përdorën dispozitat e
nenit 38 të Konventës së Çikagos, përveç njoftimit
të Organizatës Ndërkombëtare të Aviacionit Civil,
Shtetet Anëtare njoftojnë Agjencinë Evropiane të
Sigurisë së Aviacionit ("Agjencia"), me arsyetimin
e duhur, më së voni dy muaj pasi të jenë miratuar
dispozitat shtesë.
3. Shtetet Anëtare i publikojnë, në përputhje me
Konventën e Çikagos, këto dispozita shtesë
përmes publikimeve të informacioneve të tyre
aeronautike.
4. Kur një Shtet Anëtar vendos të organizojë
ofrimin e shërbimeve të caktuara të trafikut ajror
në një mjedis konkurrues, ai Shtet Anëtar i merr të
gjitha masat e duhura për të siguruar që ofruesit e
këtyre shërbimeve nuk angazhohen në sjellje që do
të kishin si objekt ose efekt të tij parandalimin,
kufizimin ose shtrembërimin e konkurrencës, e as
nuk do të angazhohen në sjellje që përbën abuzim
të pozitës dominuese, në përputhje me ligjin e
zbatueshëm të Bashkimit dhe vendit.
manner that facilitates general air traffic, while
taking into account safety considerations and
traffic requirements.
2. When Member States adopt additional
provisions to complement this Regulation on any
matters left to the Member States under this
Regulation, those provisions shall follow the
standards and recommended practices set by the
Chicago Convention. Where use is made of the
provisions of Article 38 of the Chicago
Convention, in addition to notifying the
International Civil Aviation Organisation, the
Member States shall notify the European Aviation
Safety Agency (‘Agency’), with due justification,
at the latest two months after the additional
provisions have been adopted.
3. Member States shall publish, in accordance
with the Chicago Convention, those additional
provisions through their aeronautical information
publications.
4. Where a Member State decides to organise the
provision of certain specific air traffic services in
a competitive environment, that Member State
shall take all appropriate measures to ensure that
the providers of those services shall neither engage
in conduct that would have as its object or effect
the prevention, restriction or distortion of
competition, nor shall they engage in conduct that
amounts to an abuse of a dominant position, in
accordance with applicable Union and national
law.
način koji olakšava opšti vazdušni promet,
uzimajući u obzir sigurnosna razmatranja i
saobraćajne potrebe.
2. Kada države članice usvoje dodatne odredbe
za dopunu ove Uredbe o svim pitanjima koja
su prepuštena državama članicama na osnovu
ove uredbe, te odredbe će slediti standarde i
preporučene prakse utvrđene Čikaškom
konvencijom. Kada se koriste odredbe člana
38 Čikaške konvencije, pored obaveštavanja
Međunarodne organizacije civilnog
vazduhoplovstva, države članice će najkasnije
dva meseca o tome obavestiti Evropsku
agenciju za bezbednost u vazduhoplovstvu
(„Agencija“), uz dužno obrazloženje, nakon
što su dodatne odredbe usvojene.
3. Države članice objavljuju, u skladu s
Čikaškom konvencijom, te dodatne odredbe
putem svojih vazduhoplovnih informacija.
4. Kada država članica odluči da organizuje
pružanje određenih usluga vazdušnog
saobraćaja u konkurentskom okruženju, ta
država članica će preduzeti sve odgovarajuće
mere da osigura da se pružaoci tih usluga neće
baviti ni aktivnostima koje bi imale cilj ili
uticati na sprečavanje, ograničavanje ili
narušavanje konkurencije, niti se oni bave
ponašanjem koje predstavlja zloupotrebu
vladajućeg položaja, u skladu sa važećim
zakonodavstvom Unije i nacionalnim
zakonodavstvom.
8/262
Neni 4
Autoriteti kompetent për certifikim,
mbikëqyrje dhe zbatim
1. Autoriteti kompetent përgjegjës për lëshimin e
certifikatave për ofruesit e shërbimeve, për njohjen
e pranimeve të deklaratave të bëra nga ofruesit e
shërbimeve të informacionit të fluturimit të
përmendura në nenin 7 kur është relevante, dhe për
mbikëqyrjen dhe zbatimin në lidhje me ofruesit e
shërbimeve duhet të jetë autoriteti kombëtar
mbikëqyrës i përmendur në nenin 4 të Rregullores
08/2009 të Shtetit Anëtar ku personi juridik ose
fizik që aplikon për certifikatë ose bën deklaratën
ka vendin e tij kryesor të operimit ose, nëse ka,
zyrën e tij të regjistruar përveç nëse Agjencia është
autoriteti kompetent në pajtim me nenin 80 të
Rregullores 5/2020.
Për qëllimet e kësaj Rregulloreje, ofruesit e
shërbimeve të të dhënave dhe menaxheri i rrjetit
konsiderohen të jenë ofruesit e shërbimeve pan-
evropiane për të cilat, në përputhje me pikën 1 (b)
të nenit 80 të Rregullores 5/2020, Agjencia është
autoriteti kompetent.
2. Autoritetet kompetente të përmendura në
paragrafin 1 iu përmbahen kërkesave të
përcaktuara në Shtojcën II.
3. Kur një nga ofruesit e shërbimeve në fjalë është
një organizatë në lidhje me të cilën Agjencia është
autoriteti kompetent, autoritetet kompetente të
Shteteve Anëtare përkatëse koordinojnë me
Agjencinë në mënyrë që të sigurojnë që kërkesat e
Article 4
Competent authority for certification,
oversight and enforcement
1.The competent authority responsible for the
issuing of certificates to service providers, for the
acknowledgment of receipts of declarations made
by providers of flight information services
referred to in Article 7 where relevant, and for the
oversight and enforcement in respect of service
providers shall be the national supervisory
authority referred to in Article 4 of Regulation
08/2009 of the Member State where the legal or
natural person applying for the certificate or
making the declaration has its principal place of
operation or, if any, its registered office, unless the
Agency is the competent authority pursuant to
Article 80 of Regulation 5/2020.
For the purposes of this Regulation, data services
providers and the Network Manager shall be
considered to be pan-European service providers
in respect of which, in accordance with point 1 (b)
of Article 80 of Regulation 5/2020, the Agency is
the competent authority.
2. The competent authorities referred to in
paragraph 1 shall comply with the requirements
laid down in Annex II.
3. Where one of the service providers concerned is
an organisation in respect of which the Agency is
the competent authority, the competent authorities
of the Member States concerned shall coordinate
with the Agency in order to ensure that the
Član 4
Nadležni organ za sertifikaciju, nadzor i
izvršenje
1. Nadležni organ odgovoran za izdavanje
sertifikata pružaocima usluga, za potvrđivanje o
prijemu potvrda o deklaracijima koje su podneli
pružaoci usluga letačkih informacija iz člana 7,
gde je to relevantno, i za nadzor i sprovođenje u
vezi sa pružaocima usluga biće nacionalno
nadzorno telo iz člana 4 Uredbe 08/2009 države
članice u kojoj pravno ili fizičko lice koje podnosi
zahtev za izdavanje sertifikata ili davanje izjave
ima svoje glavno mesto poslovanja ili, ako postoji,
svoje sedište osim ako je Agencija nadležno telo u
skladu s članom 80 Uredbe 5/2020.
Za potrebe ove Uredbe, pružaoci usluga podataka
i menadžer mreže smatraju se panevropskim
pružaocima usluga za koje je, u skladu sa tačkom
1 (b) članom 80 Uredbe 5/2020, Agencija nadležni
organ.
2. Nadležni organi iz stava 1. ovog člana moraju
da se pridržavaju zahteva iz Aneksa II.
3. Kada je jedan od dotičnih pružaoca usluga
organizacija u odnosu nad kojom je Agencija
nadležno telo, nadležna tela dotičnih država
članica koordinišu s Agencijom kako bi se
osiguralo da su zahtevi utvrđeni u tačkama (1) , (2)
9/262
përcaktuara në pikat (1), ( 2) dhe (3) të pikës
ATM/ANS.AR.A.005 (b) të Shtojcës II janë
përmbushur ku, në mënyrë alternative:
(a) ofruesit e shërbimeve ofrojnë shërbime
në lidhje me blloqet funksionale të
hapësirës ajrore që shtrihen në të gjithë
hapësirën ajrore që janë nën përgjegjësinë
e më shumë se një Shteti Anëtar, siç
përmendet në nenin 2 (3) të Rregullores
09/2009;
(b) ofruesit e shërbimeve ofrojnë shërbime
ndërkufitare të navigimit ajror, siç
përmendet në nenin 2 (5) të Rregullores
09/2009.
4. Kur një Shtet Anëtar ka emëruar ose themeluar
më shumë se një autoritet kompetent, në përputhje
me nenin 4 të Rregullores 08/2009 ose siç
përmendet në nenin 2 (3) deri (6) të Rregullores
09/2009 për të ushtruar detyrat e certifikimit,
mbikëqyrjes dhe zbatimit, sipas kësaj
Rregulloreje, ai siguron që fushat e kompetencave
të secilit prej këtyre autoriteteve janë përcaktuar
qartë, veçanërisht për sa i përket përgjegjësive dhe
kufizimeve gjeografike dhe hapësirës ajrore. Në
një rast të tillë, këto autoritete vendosin një
koordinim ndërmjet tyre, bazuar në marrëveshjet
me shkrim, në mënyrë që të sigurojnë një
mbikëqyrje dhe zbatim efektiv në lidhje me të
gjithë ofruesit e shërbimeve për të cilët kanë
lëshuar certifikata ose, kur është e nevojshme, të
cilët kanë bërë deklarata tek ta.
5. Kur ushtrojnë detyrat e tyre të certifikimit,
mbikëqyrjes dhe zbatimit sipas kësaj Rregulloreje,
requirements set out in points (1), (2) and (3) of
point ATM/ANS.AR.A.005(b) of Annex II are
complied with where, alternatively:
(a) service providers provide services in
respect of functional airspace blocks that
extend across the airspace falling under
the responsibility of more than one
Member State, as referred to in Article
2(3) of Regulation 09/2009;
(b) service providers provide cross-border
air navigation services as referred to in
Article 2(5) of Regulation 09/2009.
4. Where a Member State has nominated or
established more than one competent authority in
accordance with Article 4 of Regulation 08/2009
or as referred to in Article 2(3) to (6) of Regulation
09/2009 to exercise the certification, oversight and
enforcement tasks under this Regulation, it shall
ensure that the areas of competence of each of
those authorities are clearly defined, in particular
in terms of responsibilities and geographic and
airspace limitation. In such a case, those
authorities shall establish coordination between
them, based on written arrangements, so as to
ensure effective oversight and enforcement in
respect of all service providers to which they
issued certificates or, where relevant, which made
declarations to them.
5. When exercising their certification, oversight
and enforcement tasks under this Regulation, the
i (3) tačke ATM / ANS.AR.A.005 (b) Aneksa II
ispoštovani gde, alternativno:
(a) pružaoci usluga pružaju usluge u pogledu
funkcionalnih blokova vazdušnog
prostora koji se prostiru preko vazdušnog
prostora koji podleže odgovornosti više
država članica, kao što je navedeno u
članu 2 (3) Uredbe 09/2009;
(b) pružaoci usluga pružaju prekogranične
usluge vazdušne navigacije, kao što je
navedeno u članu 2 (5) Uredbe 09/2009.
4. Ako je država članica imenovala ili
uspostavila više od jednog nadležnog organa
u skladu sa članom 4. Uredbe 08/2009 ili kao
što je navedeno u članu 2 (3) do (6) Uredbe
09/2009. radi izvršavanja zadataka
sertifikacije, nadzora i primene u skladu sa
ovom Uredbom, obezbediće da su oblasti
nadležnosti svakog od tih organa jasno
definisane, posebno u pogledu odgovornosti i
geografskog i vazdušnog ograničenja. U
takvom slučaju, te vlasti će uspostaviti
koordinaciju između njih, na osnovu pismenih
aranžmana, kako bi se osigurao efikasan
nadzor i sprovođenje u odnosu na sve
pružaoce usluga kojima su izdali potvrde ili,
gde je to relevantno, koji su im dali izjave.
5. Pri izvršavanju zadataka sertifikacije, nadzora
i izvršenja u skladu sa ovom Uredbom,
nadležni organi su nezavisni od bilo kojeg
10/262
autoritetet kompetente janë të pavarura nga çdo
ofrues i shërbimit. Kjo pavarësi sigurohet me
ndarje adekuate, të paktën në nivelin funksional,
ndërmjet autoriteteve kompetente dhe ofruesve të
shërbimeve. Në këtë kontekst, Shtetet Anëtare
sigurojnë që autoritetet kompetente i ushtrojnë
kompetencat e tyre në mënyrë të paanshme dhe
transparente.
6. Shtetet Anëtare dhe, kur Agjencia është
autoriteti kompetent, Komisioni sigurojnë që
autoritetet e tyre kompetente të mos lejojnë që
personeli i tyre të përfshihet në ushtrimin e
detyrave të certifikimit, mbikëqyrjes dhe të
zbatimit të këtij autoriteti, sipas kësaj Rregulloreje,
kur ka indikacione se një përfshirje e tillë mund të
rezultojë, direkt ose indirekt, në konflikt interesi,
veçanërisht në lidhje me interesat familjare ose
financiare.
7. Agjencia mban një bazë të të dhënave për detajet
e kontaktit të autoriteteve kompetente të
përmendura në paragrafin 1. Për këtë qëllim,
Shtetet Anëtare njoftojnë Agjencinë për emrat dhe
adresat e autoriteteve të tyre kompetente, dhe për
çdo ndryshim pasues në to.
8. Shtetet Anëtare dhe, kur Agjencia është
autoriteti kompetent, Komisioni përcaktojnë
burimet dhe kapacitet e nevojshme që kërkohen
nga autoritetet kompetente për ushtrimin e
detyrave të tyre, në përputhje me nenin 4 (4) të
Rregullores 08/2009 dhe nenin 80 të Rregullores
5/2020, duke marrë parasysh të gjithë faktorët
përkatës, përfshirë një vlerësim të kryer nga
competent authorities shall be independent of any
service provider. That independence shall be
ensured by adequate separation, at least at the
functional level, between the competent
authorities and the service providers. In this
context, Member States shall ensure that the
competent authorities exercise their powers
impartially and transparently.
6. Member States and, where the Agency is the
competent authority, the Commission shall ensure
that their competent authorities do not allow their
personnel to be involved in the exercise of the
certification, oversight and enforcement tasks of
that authority under this Regulation where there
are indications that such involvement could result,
directly or indirectly, in a conflict of interest, in
particular relating to family or financial interests.
7. The Agency shall maintain a database of contact
details of the competent authorities referred to in
paragraph 1. For this purpose, Member States
shall notify the Agency of the names and
addresses of their competent authorities, and of
any subsequent changes thereto.
8. Member States and, where the Agency is the
competent authority, the Commission shall
determine the necessary resources and capabilities
required by the competent authorities for the
exercise of their tasks, in accordance with Article
4(4) of Regulation 08/2009 and Article 80 of
Regulation 5/2020, taking into account all relevant
factors, including an assessment carried out by the
pružaoca usluga. Ta nezavisnost će se
osigurati odgovarajućim razdvajanjem, barem
na funkcionalnom nivou, nadležnih organa i
pružalaca usluga. U tom kontekstu, države
članice osiguravaju da nadležni organi
izvršavaju svoja ovlašćenja nepristrano i
transparentno.
6. Države članice i, gde je Agencija nadležno
telo, Komisija će osigurati da njihova
nadležna tela ne dozvole da njihovo osoblje
bude uključeno u vršenje poslova sertifikacije,
nadzora i primene tog organa prema ovoj
uredbi tamo gde postoje indikacije da bi takva
uključenost mogla direktno ili indirektno
rezultirati sukobom interesa, posebno koji se
odnosi na porodične ili finansijske interese.
7. Agencija će održavati bazu podataka o
kontaktima nadležnih organa iz stava 1. U tu
svrhu države članice obavesti će Agenciju o
imenima i adresama svojih nadležnih organa i
svim njihovim naknadnim promenama.
8. Države članice i, gde je Agencija nadležno telo,
Komisija će odrediti potrebne resurse i
sposobnosti koja su nadležnim telima potrebna za
vršenje svojih zadataka, u skladu sa članom 4. stav
4. Uredbe 08/2009 i član 80 Uredbe 5/2020,
uzimajući u obzir sve relevantne faktore,
uključujući procenu koju su izvršili određeni
11/262
autoritetet kompetente përkatëse për të përcaktuar
burimet e nevojshme për ushtrimin e detyrave të
tyre sipas kësaj Rregulloreje.
Neni 5
Kompetencat e autoriteteve kompetente të
përmendura në nenin 4
1. Autoritetet kompetente, kur kërkohet për
ushtrimin e detyrave të tyre të certifikimit,
mbikëqyrjes dhe zbatimit sipas kësaj Rregulloreje,
janë të autorizuar:
(a) të kërkojnë nga ofruesit e shërbimeve
që i nënshtrohen mbikëqyrjes së tyre që të
sigurojnë të gjitha informacionet e
nevojshëm;
(b) të kërkojnë nga çdo përfaqësues,
menaxher ose anëtar tjetër i personelit të
atyre ofruesve të shërbimevetë japin
shpjegime gojore për çdo fakt, dokument,
objekt, procedurë a çështje tjetër të
rëndësishme për mbikëqyrjen e ofruesit të
shërbimit;
(c) të hyjnë në çdo ambient dhe tokë,
përfshirë vendet e operimit dhe mjetet e
transportit të atyre ofruesve të
shërbimeve;
(d) të ekzaminojnë, kopjojnë ose nxjerrin
ekstrakte nga çdo dokument, procesverbal
ose të dhëna të mbajtura ose të qasshme
për ata ofrues të shërbimeve, pavarësisht
nga mediumi në të cilin ruhen
informacionet në fjalë;
respective competent authorities to determine the
resources needed for the exercise of their tasks
under this Regulation.
Article 5
Powers of the competent authority referred to
in Article 4
1. The competent authorities shall, where required
for the exercise of their certification, oversight and
enforcement tasks under this Regulation, be
empowered to:
(a) require the service providers subject to
their oversight to provide all necessary
information;
(b) require any representative, manager or
other member of the personnel of those
service providers to provide oral
explanations on any fact, document,
object, procedure or other subject matter
relevant to the oversight of the service
provider;
(c) enter any premises and land, including
operating sites, and means of transport of
those service providers;
(d) examine, copy or make extracts from
any document, record or data held by or
accessible to those service providers,
irrespective of the medium on which the
information in question is stored;
nadležni organi kako bi utvrdili resurse potrebne
za izvršavanje svojih zadataka iz ove Uredbe.
Član 5
Ovlašćenja nadležnog organa iz člana 4
1. Nadležni organi će, gde je to potrebno za
vršenje poslova sertifikacije, nadzora i primene u
skladu sa ovom Uredbom, biti ovlašćeni da:
(a) traže od pružaoca usluga koji su pod
njihovim nadzorom da pruže sve potrebne
informacije;
(b) zahtevaju od bilo kojeg predstavnika,
rukovodioca ili drugog člana osoblja tih
pružaoca usluga da pruže usmena
objašnjenja o bilo kojoj činjenici,
dokumentu, predmetu, postupku ili drugoj
temi koja je relevantna za nadzor
pružaoca usluga;
(c) ulaze u sve prostorije i zemljište,
uključujući mesta rada i prevozna
sredstva tih pružaoca usluga;
(d) pregledaju, kopiraju ili izvlače
informacije iz bilo kojeg dokumenta,
zapisa ili podataka koje poseduju ili su
dostupni tim pružaocima usluga, bez
obzira na medijum na kojem se
informacije čuvaju;
12/262
(e) të kryejnë kontrolle financiare,
vlerësime, hetime dhe inspektime të atyre
ofruesve të shërbimeve.
2. Autoritetet kompetente, kur kërkohet për
ushtrimin e detyrave të tyre të certifikimit,
mbikëqyrjes dhe zbatimit sipas kësaj Rregulloreje,
gjithashtu janë të autorizuara të ushtrojnë
kompetencat e përcaktuara në paragrafin 1 në
lidhje me organizatat e kontraktuara që i
nënshtrohen mbikëqyrjes së ofruesve të
shërbimeve, siç referohet në pikën
ATM/ANS.OR.B.015 të Shtojcës III.
3. Kompetencat e parapara në paragrafët 1 dhe 2
ushtrohen në përputhje me ligjin kombëtar të
Shtetit Anëtar ku zhvillohen aktivitetet në fjalë,
duke pasur parasysh kujdesin e duhur për të
siguruar ushtrimin efektiv të atyre kompetencave
dhe për të drejtat dhe interesat legjitime të ofruesit
të shërbimit dhe çdo personi të tretë të interesuar,
dhe në përputhje me parimin e proporcionalitetit.
Kur, në përputhje me ligjin kombëtar në fuqi,
autorizimi paraprak nga autoriteti gjyqësor i
Shtetit Anëtar përkatës është i nevojshëm për të
hyrë në ambiente, tokë dhe mjete të transportit, siç
përmendet në pikën (c) të paragrafit 1, autorizimet
përkatëse ushtrohen vetëm pasi të jetë marrë një
autorizim i tillë paraprak. Gjatë ushtrimit të
kompetencave të parapara në paragrafët 1 dhe 2,
autoriteti kompetent siguron që anëtarët e stafit të
tij dhe, kur është e nevojshme, çdo ekspert tjetër
që merr pjesë në aktivitetet në fjalë janë të
autorizuar siç duhet.
(e) carry out audits, assessments,
investigations and inspections of those
service providers.
2. The competent authorities shall, where
required for the exercise of their certification,
oversight and enforcement tasks under this
Regulation, also be empowered to exercise the
powers set out in paragraph 1 in relation to the
contracted organisations subject to the service
providers' oversight, as referred to in point
ATM/ANS.OR.B.015 of Annex III.
3. The powers provided for in paragraphs 1 and
2 shall be exercised in compliance with the
national law of the Member State where the
activities in question take place, with due regard
for the need to ensure the effective exercise of
those powers and for the rights and legitimate
interests of the service provider and any third
persons concerned, and in compliance with the
principle of proportionality. Where, in
accordance with the applicable national law,
prior authorisation from the judicial authority of
the Member State concerned is needed to enter
premises, land and means of transport as referred
to in point (c) of paragraph 1, the related powers
shall be exercised only after having obtained
such prior authorisation. When exercising the
powers provided for in paragraphs 1 and 2, the
competent authority shall ensure that the
members of its staff and, where relevant, any
other expert participating in the activities in
question are duly authorised.
(e) vrše reviziju, procene, istrage i inspekcije
tih pružalaca usluga.
2. Nadležne vlasti će, gde je to potrebno za vršenje
poslova njihove sertifikacije, nadzora i primene u
skladu sa ovom Uredbom, takođe biti ovlašćene da
vrše ovlašćenja iz stava 1. u odnosu na ugovorene
organizacije koje su pod nadzorom pružaoca
usluga, kao što je navedeno u tački ATM /
ANS.OR.B.015 Aneksa III.
3. Ovlašćenja predviđena u stavovima 1. i 2. vršiće
se u skladu sa nacionalnim zakonodavstvom
države članice u kojoj se odvijaju dotične
aktivnosti, uz poštovanje potrebe da se obezbedi
efikasno vršenje tih ovlašćenja i prava i legitimne
interese pružaoca usluga i bilo kojih trećih lica u
skladu sa principom proporcionalnosti. Kada je u
skladu sa važećim nacionalnim zakonodavstvom
potrebno prethodno odobrenje pravosudnog
organa dotične države članice za ulazak u
prostorije, zemljište i prevozna sredstva kako je
navedeno u tački (c) stava 1., dotična ovlašćenja
se izvršavaju tek nakon što je pribavljeno takvo
prethodno odobrenje. Pri vršenju ovlašćenja koja
su predviđena u stavovima 1. i 2. nadležni organ
osigurava da članovi njegovog osoblja i, po
potrebi, bilo koji drugi stručnjak koji učestvuje u
dotičnim aktivnostima budu propisno ovlašćeni.
13/262
4. Autoritetet kompetente marrin ose iniciojnë çdo
masë të përshtatshme të zbatimit të nevojshme për
të siguruar që ofruesit e shërbimeve, të cilëve iu
kanë lëshuar certifikatë ose, kur është relevante, të
cilët kanë bërë një deklaratë tek ta, i zbatojnë dhe
vazhdojnë t’i zbatojnë kërkesat e kësaj
Rregulloreje.
Neni 6
Ofruesit e shërbimeve
Ofruesve të shërbimeve pajisen me certifikatë dhe
kanë të drejtë të ushtrojnë privilegjet e dhëna
brenda fushëveprimit të asaj certifikate, ku, përveç
kërkesave të përmendura në nenin 40 të
Rregullores 5/2020, ata ju përmbahen dhe
vazhdojnë t’ju përmbahen kërkesave të
mëposhtme:
(a) për të gjithë ofruesit e shërbimeve,
kërkesat e përcaktuara në Shtojcën III
(Pjesa-ATM/ANS.OR), Nën-ndarjet A
dhe B, dhe në Rregulloren 01/2018
(b) për ofruesit e shërbimeve, përveç
ofruesve të shërbimeve të trafikut ajror,
përveç kërkesave të pikës (a), kërkesat e
përcaktuara në Shtojcën III (Pjesa-
ATM/ANS.OR), Nën-pjesa C;
(c) për ofruesit e shërbimeve të navigimit
ajror, ofruesit e menaxhimit të fluksit të
trafikut ajror dhe menaxherin e rrjetit,
4. The competent authorities shall take or initiate
any appropriate enforcement measure necessary
to ensure that the service providers to which they
issued a certificate or, where relevant, which
made a declaration to them, comply and continue
to comply with the requirements of this
Regulation.
Article 6
Service providers
Service providers shall be granted a certificate
and be entitled to exercise the privileges granted
within the scope of that certificate, where, in
addition to the requirements referred to in Article
40 of Regulation 5/2020, they comply and
continue to comply with the following
requirements:
(a) for all service providers, the
requirements laid down in Annex III
(Part-ATM/ANS.OR), Subparts A and B,
and in Regulation 01/2018
(b) for service providers other than
providers of air traffic services, in
addition to the requirements of point (a),
the requirements laid down in Annex III
(Part-ATM/ANS.OR), Subpart C;
(c) for providers of air navigation
services, providers of air traffic flow
management and the Network Manager,
4. Nadležni organi preduzimaju ili pokreću sve
odgovarajuće mere izvršenja neophodne da
osiguraju da pružaoci usluga kojima su izdali
potvrdu ili, gde je to relevantno, koji su im dali
izjavu, poštuju i nastavljaju da poštuju zahteve ove
Uredbe.
Član 6
Pružaoci usluga
Pružaocima usluga se izdaje potvrda i imaju pravo
na ostvarivanje privilegija dodeljenih u okviru te
potvrde, gde su, pored zahteva iz člana 40 Uredbe
5/2020, u saglasnosti i nastavljaju da budu
saglasni sa sledećim zahtevima:
(a) za sve pružaoce usluga, zahtevi
utvrđeni u Aneksu III (Deo ATM /
ANS.OR), Pod-delima A i B, i Uredbu
01/2018;
(b) za pružaoce usluga koji nisu pružaoci
usluga u vazdušnom saobraćaju, pored
zahteva iz tačke (a), i zahteva utvrđenih u
Aneksu III (Deo ATM / ANS.OR), pod-
dela C;
(c) za pružaoce usluga u vazdušnoj
navigaciji, pružaoci usluga upravljanja
protokom vazdušnog saobraćaja i
14/262
përveç kërkesave të pikës (a), kërkesat e
përcaktuara në Shtojcën III (Pjesa-
ATM/ANS.OR), Nën-pjesa D;
(d) për ofruesit e shërbimeve të trafikut
ajror, përveç kërkesave të pikave (a) dhe
(c), kërkesat e përcaktuara në Shtojcën IV
(Pjesa-ATS);
(e) për ofruesit e shërbimeve
meteorologjike, përveç kërkesave të
pikave (a), (b) dhe (c), kërkesat e
përcaktuara në Shtojcën V (Pjesa-MET);
(f) për ofruesit e shërbimeve të
informacionit aeronautik, përveç
kërkesave të pikave (a), (b) dhe (c),
kërkesat e përcaktuara në Shtojcën VI
(Pjesa-AIS);
(g) për ofruesit e shërbimeve të të
dhënave, përveç kërkesave të pikave (a)
dhe (b), kërkesat e përcaktuara në
Shtojcën VII (Pjesa-DAT);
(h) për ofruesit e shërbimeve të
komunikimit, navigimit ose mbikëqyrjes,
përveç kërkesave të pikave (a), (b) dhe (c),
kërkesat e përcaktuara në Shtojcën VIII
(Pjesa-CNS);
(i) për ofruesit e menaxhimit të fluksit të
trafikut ajror, përveç kërkesave të pikave
(a), (b) dhe (c), kërkesat e përcaktuara në
Shtojcën IX (Pjesa-ATFM);
in addition to the requirements of point
(a), the requirements laid down in Annex
III (Part-ATM/ANS.OR), Subpart D;
(d) for providers of air traffic services, in
addition to the requirements of points (a)
and (c), the requirements laid down in
Annex IV (Part-ATS);
(e) for providers of meteorological
services, in addition to the requirements
of points (a), (b) and (c), the requirements
laid down in Annex V (Part-MET);
(f) for providers of aeronautical
information services, in addition to the
requirements of points (a), (b) and (c), the
requirements laid down in Annex VI
(Part-AIS);
(g) for data services providers, in addition
to the requirements of points (a) and (b),
the requirements laid down in Annex VII
(Part-DAT);
(h) for providers of communication,
navigation or surveillance services, in
addition to the requirements of points (a),
(b) and (c), the requirements laid down in
Annex VIII (Part-CNS);
(i) for providers of air traffic flow
management, in addition to the
requirements of points (a), (b) and (c), the
mrežnog menadžera, pored zahteva iz
tačke (a), i zahtevi utvrđeni u Aneksu III
(Deo ATM / ANS.OR), pod-dela D;
(d) za pružaoce usluga u vazdušnom
saobraćaju, pored zahteva iz tačaka (a) i
(c), zahtevi utvrđeni u Aneksu IV (Deo-
ATS);
(e) za pružaoce meteoroloških usluga,
pored zahteva iz tačaka (a), (b) i (c), i
zahtevi utvrđeni u Aneksu V (Deo MET);
(f) za pružaoce vazduhoplovnih
informacionih usluga, pored zahteva iz
tačaka (a), (b) i (c), zahtevi utvrđeni u
Aneksu VI (Deo-AIS);
(g) za pružaoce podataka, pored zahteva
iz tačaka (a) i (b), i zahtevi utvrđeni u
Aneksu VII (Deo-DAT);
(h) za pružaoce komunikacionih,
navigacionih ili nadzornih usluga, pored
zahteva iz tačaka (a), (b) i (c), i zahtevi
utvrđeni u Aneksu VIII (deo-CNS);
(i) za pružaoce upravljanja protokom
vazdušnog saobraćaja, pored zahteva iz
15/262
(j) për ofruesit e menaxhimit të hapësirës
ajrore, përveç kërkesave të pikave (a) dhe
(b), kërkesat e përcaktuara në Shtojcën X
(Pjesa-ASM);
(k) për ofruesit e hartimit të procedurës,
përveç kërkesave të pikave (a) dhe (b),
kërkesat e përcaktuara në Shtojcën XI
(Pjesa-ASD), kur ato kërkesa do të
miratohen nga Komisioni;
(l) për menaxherin e rrjetit, përveç
kërkesave të pikave (a), (b) dhe (c),
kërkesat e përcaktuara në Shtojcën XII
(Pjesa-NM).
Neni 7
Deklarata nga ofruesit e shërbimeve të
informacionit të fluturimit
Kur Shtetet Anëtare lejojnë ofruesit e shërbimeve
të informacionit të fluturimit të deklarojnë aftësinë
e tyre dhe mënyrat e ushtrimit të përgjegjësive që
lidhen me shërbimet e ofruara në përputhje me
nenin 41(5) të Rregullores 5/2020, ata ofrues i
përmbushin, përveç kërkesave të përmendura në
nenin 40(1) të Rregullores 5/2020, kërkesat e
përcaktuara në pikën ATM/ANS.OR.A.015 në
Shtojcën III të kësaj Rregulloreje.
requirements laid down in Annex IX
(Part-ATFM);
(j) for providers of airspace management,
in addition to the requirements of points
(a) and (b), the requirements laid down in
Annex X (Part-ASM);
(k) for providers of procedure design, in
addition to the requirements of points (a)
and (b), the requirements laid down in
Annex XI (Part-ASD), when those
requirements will be adopted by the
Commission;
(l) for the Network Manager, in addition
to the requirements of points (a), (b) and
(c), the requirements laid down in Annex
XII (Part-NM).
Article 7
Declaration by providers of flight
information services
Where Member States allow providers of flight
information services to declare their capability
and means of discharging the responsibilities
associated with the services provided in
accordance with Article 41(5) of Regulation
5/2020, those providers shall fulfil, in addition to
the requirements referred to in Article 40(1) of
Regulation 5/2020, the requirements laid down
in point ATM/ANS.OR.A.015 in Annex III to
this Regulation.
tačaka (a), (b) i (c), i zahtevi utvrđeni u
Aneksu IKS (Deo ATFM);
(j) za pružaoce upravljanja vazdušnim
prostorom, pored zahteva iz tačaka (a) i
(b), i zahtevi utvrđeni u Aneksu X (Deo-
ASM);
(k) za pružaoce dizajna postupka, pored
zahteva iz tačaka (a) i (b), i zahteva
utvrđenih u Aneksu XI (Deo-ASD), kada
će te zahteve usvojiti Komisija;
(l) za mrežnog menadžera, pored zahteva
iz tačaka (a), (b) i (c), i zahtevi utvrđeni u
Aneksu XII (Deo-NM).
Član 7
Izjava pružaoca usluga letačkih informacija
Kada države članice dozvoljavaju pružaocima
letačkih informacionih usluga da pruže izjave o
svojoj sposobnosti i načinu izvršavanja
odgovornosti povezanih sa uslugama koje se
pružaju u skladu sa članom 41(5) Uredbe 5/2020,
ti prružaoci će ispunjavati, osim zahteve iz člana
40 (1) Uredbe 5/2020, zahteve utvrđene u tački
ATM / ANS.OR.A.015 u Aneksu III ove Uredbe.
16/262
Neni 8
Certifikatat ekzistuese
1. Certifikatat që janë lëshuar në përputhje me
07/2012, konsiderohet se janë lëshuar në përputhje
me këtë Rregullore.
2. Shtetet Anëtare i zëvendësojnë certifikatat e
përmendura në paragrafin 1 me certifikatat që
plotësojnë formatin e parashikuar në Pjesën 1 të
Shtojcës II, më së voni deri më 1 janar 2022.
Neni 9
Shfuqizimi dhe ndryshimi
Me hyrjen në fuqi të kësaj Rregulloreje
shfuqizohen Rregullorja 14/2009 mbi vendosjen e
sistemit për garantimin e sigurisë së softuer-it që
duhet të implementohet nga ofruesi i shërbimeve
të navigacionit ajror, Rregulloja 06/2012 mbi
mbikëqyrjen e sigurisë në menaxhimin e trafikut
ajror dhe shërbimet e navigacionit ajror dhe
Rregullorja 07/2012 mbi kushtet për ofrimin e
shërbimeve të navigacionit ajror.
Article 8
Existing certificates
1. Certificates that have been issued in
accordance with Regulation 07/2012 shall be
deemed to have been issued in accordance with
this Regulation.
2. Member States shall replace the certificates
referred to in paragraph 1 with certificates
complying with the format laid down in
Appendix 1 to Annex II by 1 January 2022 at the
latest.
Article 9
Repeal and amendment
With the entry into force of this Regulation,
Regulation 14/2009 establishing a software
safety assurance system to be implemented by air
navigation service providers, Regulation
06/2012 on safety oversight in air traffic
management and air navigation services and
Regulation 07/2012 on conditions for provision
of air navigation services are repealed.
Član 8
Postojeći sertifikati
1. Sertifikati koji su izdati u skladu sa uredbom
07/2012 smatra će se izdatim u skladu s ovom
Uredbom.
2. Države članice će najkasnije do 1. januara 2022.
zameniti sertifikate iz stava 1. sa sertifikatima koji
su u skladu s formatom utvrđenim u Dodatku 1
Priloga II.
Član 9
Poništavanje i dopuna
Stupanjem na snagu ove Uredbe, Uredba 14/2009
o uspostavljanju softverskog sistema osiguranja
bezbednosti koji će primenjivati pružaoci usluga u
vazdušnoj plovidbi, Uredbs 06/2012 o nadzoru
bezbednosti u upravljanju vazdušnim saobraćajem
i službama vazdušne navigacije i Uredba 07/2012
o uslovima za pružanje usluga vazdušne
navigacije ukidaju se.
17/262
Neni 10
Hyrja në fuqi
Kjo rregullore hyn në fuqi në shtatë (7) ditë
pas nënshkrimit të saj.
Prishtinë, 31 dhjetor 2020
__________________________
Bujar Ejupi
Drejtor i Përgjithshëm
Article 10
Entry into force
This Regulation shall enter into force seven
(7) days upon its signature.
Done at Prishtina, 31 December 2020
__________________________
Bujar Ejupi
Director General
Član 10
Stupanje na snagu
Ova Uredba stupa na snagu sedam (7) dana od
dana njenog potpisivanja.
Sastavljeno u Prištini, 31 decembar 2020
__________________________
Bujar Ejupi
Generalni direktor
18/262
ANEKSI I
PËRKUFIZIMET E TERMEVE TË
PËRDORURA NË SHTOJCAT II DHE XIII
(Pjesa-PËRKUFIZIMET)
Për qëllimet e Shtojcave II deri XIII, zbatohen
përkufizimet e mëposhtme:
(1) ‘mjet i pranueshëm i pajtueshmërisë (AMC)’
nënkupton standardet jo detyruese të miratuara
nga Agjencia për të ilustruar mjetet për të
vërtetuar pajtueshmërinë me Rregulloren 5/2020
dhe rregullat e saj zbatuese;
(2) ‘punë ajrore’ nënkupton një operacion të
avionit, në të cilin një aeroplan përdoret për
shërbime të specializuara, siç janë bujqësia,
ndërtimtaria, fotografimi, studimi, vëzhgimi dhe
patrullimi, kërkimi dhe shpëtimi ose reklama
ajrore;
(3) 'përmbledhje klimatologjike e aerodromit'
nënkupton një përmbledhje koncize të
elementeve meteorologjike të specifikuara në një
aerodrom, bazuar në të dhënat statistikore;
(4) ‘tabela klimatologjike e aerodromit’
nënkupton një tabelë që jep të dhëna statistikore
mbi shfaqjen e vërejtur të një ose më shumë
elementeve meteorologjike në një aerodrom;
(5) 'lartësia e aerodromit' nënkupton ngritjen e
pikës më të lartë të zonës së aterrimit;
(6) ‘shërbimi i informacionit të fluturimit në
ANNEX I
DEFINITIONS OF TERMS USED IN
ANNEXES II TO XIII (Part-DEFINITIONS)
For the purposes of Annexes II to XIII, the
following definitions shall apply:
(1) ‘acceptable means of compliance (AMC)’
means non-binding standards adopted by the
Agency to illustrate means to establish
compliance with Regulation 5/2020 and its
implementing rules;
(2) ‘aerial work’ means an aircraft operation in
which an aircraft is used for specialised services
such as agriculture, construction, photography,
surveying, observation and patrol, search and
rescue or aerial advertisement;
(3) ‘aerodrome climatological summary’ means
a concise summary of specified meteorological
elements at an aerodrome, based on statistical
data;
(4) ‘aerodrome climatological table’ means a table
providing statistical data on the observed
occurrence of one or more meteorological
elements at an aerodrome;
(5) ‘aerodrome elevation’ means the elevation of
the highest point of the landing area;
(6) ‘aerodrome flight information service
(AFIS)’ means flight information service and
ANEKS I
DEFINICIJE TERMINA KOJI SE KORISTE
U ANEKSIMA OD II DO XIII (deo-
DEFINICIJE)
Za potrebe Aneksa II do XIII primenjuju se
sledeće definicije:
(1) „prihvatljivi načini usaglašavanja (AMC)“ su
neobavezujući standardi koje je usvojila Agencija
da ilustruje načine uspostavljanja usaglašenosti sa
Uredbom 5/2020 i njenim pravilima za
sprovođenje;
(2) „vazdušni posao“ znači vazduhoplovna
operacija u kojoj se vazduhoplov koristi za
specijalizovane usluge kao što su poljoprivreda,
građevinarstvo, fotografija, geodetska delatnost,
posmatranje i patrola, pretraga i spašavanje ili
reklama u vazduhu;
(3) „aerodromski klimatološki rezime“ znači
sažeti rezime određenih meteoroloških elemenata
na aerodromu, zasnovan na statističkim podacima;
(4) „aerodromska klimatološka tablica“ znači
tabela koja daje statističke podatke o uočenim
pojavama jednog ili više meteoroloških elemenata
na aerodromu;
(5) „aerodromska visina“ znači nadmorska visina
najviše tačke područja sletanja;
(6) „aerodromska informativna služba o letu
(AFIS)“ znači služba informisanja o letu i usluga
19/262
aerodrom (AFIS)’ nënkupton shërbimin e
informacionit të fluturimit dhe shërbimin e
paralajmërimit të trafiku ë aerodromit në një
aerodrom;
(7) ‘zyra meteorologjike e aerodromit’ nënkupton
një zyrën përgjegjëse për ofrimin e shërbimit
meteorologjik për një aerodrom;
(8) ‘paralajmërimi për aerodromin’ nënkupton
informacionin e lëshuar nga zyra meteorologjike
e aerodromit në lidhje me zhvillimin ose
zhvillimin e pritshëm të kushteve meteorologjike
që mund të ndikojnë negativisht në aeroplanët në
tokë, përfshirë aeroplanët e parkuar dhe objektet
dhe shërbimet e aerodromit;
(9) ‘të dhëna aeronautike’ do të thotë një
përfaqësim i fakteve, koncepteve ose udhëzimeve
aeronautike në një mënyrë të formalizuar të
përshtatshme për komunikim, interpretim ose
përpunim;
(10) 'baza e të dhënave aeronautike' nënkupton
një përmbledhje të të dhënave aeronautike të
organizuara dhe rregulluara si një grup i
strukturuar i të dhënave, të ruajtura në sistem
elektronik, të cilat janë të vlefshme për një
periudhë të caktuar dhe mund të përditësohen;
(11) 'shërbim fiks aeronautik (AFS)' nënkupton
një shërbim telekomunikues ndërmjet pikave
fikse të përcaktuara i ofruar kryesisht për sigurinë
e navigimit ajror dhe për funksionimin e rregullt,
efikas dhe ekonomik të shërbimeve ajrore;
(12) 'rrjeti i telekomunikimit fiks aeronautik
(AFTN)' nënkupton një sistem mbarëbotëror të
alerting service for aerodrome traffic at an
aerodrome;
(7) ‘aerodrome meteorological office’ means an
office responsible for providing meteorological
service for an aerodrome;
(8) ‘aerodrome warning’ means information
issued by an aerodrome meteorological office
concerning the occurrence or expected
occurrence of meteorological conditions which
could adversely affect aircraft on the ground,
including parked aircraft and the aerodrome
facilities and services;
(9) ‘aeronautical data’ means a representation of
aeronautical facts, concepts or instructions in a
formalised manner suitable for communication,
interpretation or processing;
(10) ‘aeronautical database’ means a collection
of aeronautical data organised and arranged as a
structured data set, stored electronically on
systems, which is valid for a dedicated period and
may be updated;
(11) ‘aeronautical fixed service (AFS)’ means a
telecommunication service between specified
fixed points provided primarily for the safety of air
navigation and for the regular, efficient and
economical operation of air services;
(12) ‘aeronautical fixed telecommunication
network (AFTN)’ means a worldwide system of
upozoravanja za aerodromski saobraćaj na
aerodromu;
(7) „aerodromska meteorološka kancelarija“ znači
kancelarija odgovorna za pružanje meteoroloških
usluga aerodromu;
(8) „aerodromsko upozorenje“ znači informacija
koju izdaje aerodromska meteorološka kancelarija
u vezi sa pojavom ili očekivanim nastupom
meteoroloških uslova koji mogu negativno uticati
na vazduhoplove na zemlji, uključujući parkirane
vazduhoplove i aerodromske objekte i usluge;
(9) „vazduhoplovni podaci“ znači prikaz
vazduhoplovnih činjenica, koncepata ili uputstava
na formalizovan način pogodan za komunikaciju,
tumačenje ili obradu;
(10) „vazduhoplovna baza podataka“ znači zbirka
vazduhoplovnih podataka koja je organizovana i
uređena u obliku strukturiranog skupa podataka,
koji se elektronski čuvaju na sistemima, a koji važi
za određeni period i može se ažurirati;
(11) „vazduhoplovni fiksni servis (AFS)“ je
telekomunikaciona usluga između određenih
fiksnih tačaka koja se pruža prvenstveno za
sigurnost vazdušne navigacije i za redovan,
efikasan i ekonomičan rad vazdušnih službi;
(12) „vazduhoplovna fiksna telekomunikaciona
mreža (AFTN)“ znači svetski sistem
vazduhoplovnih fiksnih kola, obezbeđen kao deo
20/262
qarqeve fikse aeronautike të siguruar, si pjesë e
AFS, për shkëmbimin e mesazheve dhe/ose të
dhënave digjitale ndërmjet stacioneve fikse
aeronautike që kanë karakteristika të njëjtat ose të
përputhshme të komunikimit;
(13) ‘informacion aeronautik’ nënkupton
informacionin që rrjedh nga montimi, analizimi
dhe formatimi i të dhënave aeronautike;
(14) ‘të dhëna e hartografimit të aerodromit’ janë
të dhënat e mbledhura me qëllim të përpilimit të
informacionit të hartografimit të aerodromit;
(15) 'baza e të dhënave për hartografimin e
aerodromit (AMDB)' nënkupton një përmbledhje
të të dhënave të hartografimit të aerodromit të
organizuara dhe rregulluara si një grup i
strukturuar i të dhënave;
(16) ‘stacion meteorologjik aeronautik
nënkupton një stacion që bën vëzhgime dhe
raporte meteorologjike për përdorim në
navigimin ajror;
(17) ‘raport ajror’ nënkupton një raport nga një
aeroplan në fluturim i përgatitur në përputhje me
kërkesat për pozicionin dhe raportimin
operacional dhe/ose meteorologjik;
(18) 'aeroplan' nënkupton çdo makinë që mund të
nxjerrë mbështetje në atmosferë nga reagimet e
ajrit, përveç reagimeve të ajrit ndaj sipërfaqes së
tokës;
(19) ‘mesazhi AIRMET’ do të thotë informacioni
i lëshuar nga një zyrë e vëzhgimit meteorologjik
në lidhje me zhvillimin ose zhvillimin e pritshëm
të fenomeneve të motit të përcaktuara gjatë
aeronautical fixed circuits provided, as part of the
AFS, for the exchange of messages and/or digital
data between aeronautical fixed stations having
the same or compatible communications
characteristics;
(13) ‘aeronautical information’ means
information resulting from the assembly,
analysis and formatting of aeronautical data;
(14) ‘aerodrome mapping data’ means data
collected for the purpose of compiling aerodrome
mapping information;
(15) ‘aerodrome mapping database (AMDB)’
means a collection of aerodrome mapping data
organised and arranged as a structured data set;
(16) ‘aeronautical meteorological station’ means
a station making observations and
meteorological reports for use in air navigation;
(17) ‘air-report’ means a report from an aircraft
in flight prepared in conformity with the
requirements for position and operational and/or
meteorological reporting;
(18) ‘aircraft’ means any machine that can derive
support in the atmosphere from the reactions of
the air other than the reactions of the air against
the earth's surface;
(19) ‘AIRMET message’ means information
issued by a meteorological watch office
concerning the occurrence or expected
occurrence of specified en-route weather
phenomena which may affect the safety of low-
AFS-a za razmenu poruka i / ili digitalnih
podataka između vazduhoplovnih nepokretnih
stanica sa istim ili kompatibilnim
komunikacijskim karakteristikama;
(13) „vazduhoplovne informacije“ znači
informacije koje su rezultat sakupljanja, analize i
oblikovanja vazduhoplovnih podataka;
(14) „podaci o mapiranju aerodroma“ znače
podatke prikupljene u svrhu prikupljanja
informacija o aerodromskom mapiranju;
(15) „baza podataka aerodromskih mapiranja
(AMDB)“ označava zbirku podataka o mapiranju
aerodromskog sistema organizovanu i uređenu
kao strukturirani skup podataka;
(16) „vazduhoplovna meteorološka stanica“ znači
stanica koja vrši opservacije i meteorološke
izveštaje za upotrebu u vazdušnoj navigaciji;
(17) „vazdušni izveštaj“ znači izveštaj iz
vazduhoplova u letu koji je pripremljen u skladu
sa zahtevima za poziciju i operativno i / ili
meteorološko izveštavanje;
(18) „vazduhoplov“ znači bilo koja mašina koja
može dobiti podršku u atmosferi reakcijama
vazduha osim reakcija vazduha na zemljinu
površinu;
(19) „AIRMET poruka“ znači informacije koje
izdaje meteorološka posmatračka služba u vezi s
pojavom ili očekivanom pojavom određenih
vremenskih pojava tokom rute koji mogu uticati
na bezbednost rada aviona niskog nivoa i na razvoj
21/262
rrugës, të cilat mund të ndikojnë në sigurinë e
operacioneve të avionëve në nivele të ulëta dhe
zhvillimin e atyre fenomeneve në kohë dhe
hapësirë dhe i cili tashmë nuk ishte përfshirë në
parashikimin e lëshuar për fluturime të nivelit të
ulët në rajonin e informacionit të fluturimit
përkatës ose nën-zonën e tyre;
(20) 'personeli i aparaturës elektronike të sigurisë
së trafikut ajror (ATSEP)' nënkupton çdo person
të autorizuar që është kompetent për të operuar,
mirëmbajtur, i larguar dhe i rikthyer në pajisjet e
operimit të sistemit funksional;
(21) 'njësia e shërbimeve të trafikut ajror' është
një term i përgjithshëm që nënkupton në mënyra
të ndryshme njësinë e kontrollit të trafikut ajror,
qendrën e informacionit të fluturimit, njësinë e
shërbimit të informacionit të fluturimit në
aerodrom ose zyrën e raportimit të shërbimeve të
trafikut ajror;
(22) ‘aerodrom alternative’ nënkupton një
aerodrom në të cilin mund të procedojë një
aeroplan kur për të bëhet e pamundur ose e
padukshme të vazhdohet ose të aterrojë në
aerodromin e aterrimit të synuar, kur shërbimet
dhe ambientet e nevojshme janë të
disponueshme, ku kërkesat e performancës së
avionit mund të jenë përmbushur dhe i cili është
funksional në kohën e pritshme të përdorimit;
(23) ‘mjetet alternative të pajtueshmërisë
(AltMOC)’ nënkuptohen ato mjete të
pajtueshmërisë që propozojnë një alternative për
një AMC ekzistuese ose ato që propozojnë mjete
të reja për të vendosur pajtueshmërinë me
level aircraft operations and of the development
of those phenomena in time and space, and which
was not already included in the forecast issued
for low-level flights in the flight information
region concerned or sub-area thereof;
(20) ‘air traffic safety electronics personnel
(ATSEP)’ means any authorised personnel who
are competent to operate, maintain, release from,
and return into operations equipment of the
functional system;
(21) ‘air traffic services unit’ is a generic term
meaning variously air traffic control unit, flight
information centre, aerodrome flight information
service unit or air traffic services reporting
office;
(22) ‘alternate aerodrome’ means an aerodrome
to which an aircraft may proceed when it
becomes either impossible or inadvisable to
proceed to or to land at the aerodrome of intended
landing where the necessary services and
facilities are available, where aircraft
performance requirements can be met and which
is operational at the expected time of use;
(23) ‘alternative means of compliance
(AltMOC)’ means those means of compliance
that propose an alternative to an existing AMC or
those that propose new means to establish
compliance with Regulation 5/2020 and its
Implementing Rules for which no associated
AMC have been adopted by the Agency;
tih pojava u vremenu i prostoru, i koji već nije
uključen u prognozu izdatu za letove niskog nivoa
u dotičnoj regiji informacija o letovima ili njenom
pod-području;
(20) „osoblje elektronske službe za vazdušni
saobraćaj“ (ATSEP) znači svako ovlašćeno
osoblje koje je kompetentno za upravljanje,
održavanje, oslobađanje i povratak u operativnu
opremu funkcionalnog sistema;
(21) „jedinica za vazdušni saobraćaj“ je opšti
termin koji znači različite jedinice za kontrolu
vazdušnog saobraćaja, centar za informacije o
letu, službu za obaveštavanje o aerodromskom
letenju ili službu za izveštavanje o vazdušnom
saobraćaju;
(22) „alternativni aerodrom“ označava aerodrom
do kojeg vazduhoplov može krenuti kada je
nemoguće ili neprimereno da se nastavi ili sleti na
aerodrom predviđenog sletanja, gde su na
raspolaganju potrebne usluge i objekti, gde
zahtevi za rad aviona mogu biti ispunjeni i koji je
operativan u očekivanom vremenu korišćenja;
(23) „alternativni načini usaglašavanja
(AltMOC)“ znači ona sredstva usaglašavanja koja
predlažu alternativu postojećem AMC-u ili ona
koja predlažu nova sredstva za uspostavljanje
usaglašenosti sa Uredbom 5/2020 i njenim
Pravilima za sprovođenje za koju nijedna
pridružena AMC nije usvojena od strane
Agencije;
22/262
Rregulloren 5/2020 dhe rregullat e saj zbatuese
për të cilat nuk janë miratuar AMC shoqëruese
nga Agjencia;
(24) "lartësia" nënkupton distancën vertikale të
një niveli, një pike ose një objekti të konsideruar
si pikë, e matur nga niveli mesatar i detit;
(25) 'qendra e kontrollit të zonës (ACC)'
nënkupton një njësi të krijuar për të siguruar
shërbimin e kontrollit të trafikut ajror për
fluturimet e kontrolluara në zonat e kontrollit nën
juridiksionin e saj;
(26) ‘parashikimi i zonës për fluturimet e nivelit
të ulët’ nënkupton një parashikim të fenomeneve
të motit për një rajon të informacionit të fluturimi
ose nën-zone të tij, i lëshuar për të mbuluar
shtresën nën nivelin e fluturimit 100 (ose nën
nivelin e fluturimit 150 në zonat malore, ose më
të larta, kur është e nevojshme);
(27) 'navigimi i zonës (RNAV)' nënkupton
metodën e navigimit që lejon operimin e
aeroplanit në çdo shteg të dëshiruar fluturimi
brenda mbulimit të asistencave të navigimit
tokësor ose hapësinor ose brenda kufijve të
mundësisë së asistencave të vetë-përmbajtura,
ose një kombinimi të tyre;
(28) 'argumenti' nënkupton një pretendim që
mbështetet përmes konkluzioneve nga një organ
provash;
(29) 'ASHTAM' do të thotë një seri e veçantë e
NOTAM që njofton me anë të një formati
specifik për ndonjë ndryshim në aktivitetin e një
vullkani, një shpërthimi vullkanik dhe/ose reje të
(24) ‘altitude’ means the vertical distance of a
level, a point, or an object considered as a point,
measured from mean sea level;
(25) ‘area control centre (ACC)’ means a unit
established to provide air traffic control service
to controlled flights in control areas under its
jurisdiction;
(26) ‘area forecast for low-level flights’ means a
forecast of weather phenomena for a flight
information region or sub-area thereof, issued to
cover the layer below flight level 100 (or below
flight level 150 in mountainous areas, or higher,
where necessary);
(27) ‘area navigation (RNAV)’ means a method
of navigation which permits aircraft operation on
any desired flight path within the coverage of
ground- or space-based navigation aids or within
the limits of the capability of self-contained aids,
or a combination of them;
(28) ‘argument’ means a claim that is supported
via inferences by a body of evidence;
(29) ‘ASHTAM’ means a special series of
NOTAM notifying by means of a specific format
of a change in the activity of a volcano, a volcanic
eruption and/or volcanic ash cloud that is of
significance to aircraft operations;
(24) „nadmorska visina“ znači vertikalna
udaljenost nivoa, tačke ili objekta koji se smatra
tačkom, mereno od srednjeg nivoa mora;
(25) „kontrolni centar za oblast (ACC)“ znači
jedinica osnovana za pružanje usluga kontrole
vazdušnog saobraćaja kontrolisanim letovima u
kontrolnim oblastima koja su u njegovoj
nadležnosti;
(26) „prognoza oblasti za letove niskog nivoa“
znači prognoza vremenskih pojava za regiju ili
područne informacije, izdatu za pokrivanje sloja
ispod nivoa leta 100 (ili ispod nivoa leta 150 u
planinskim područjima ili više, gde je potrebno);
(27) „navigacija oblasti (RNAV)“ znači metoda
navigacije koja omogućava rad aviona na bilo
kojoj željenoj putanji leta unutar pokrivanja
prizemnim ili svemirskim navigacionim
pomagalima ili u granicama mogućnosti
samostalnih pomagala, ili kombinacijom istih;
(28) „argument“ znači tvrdnju koju na osnovu
argumenata podržavaju argumenti;
(29) „ASHTAM“ označava posebnu seriju
NOTAM-a koja obaveštava pomoću određenog
formata promenu aktivnosti vulkana, vulkansku
erupciju i / ili oblak vulkanskog pepela od značaja
za avionske operacije;
23/262
hirit vullkanik që është me rëndësi për
operacionet e avionëve;
(30) ‘funksionet e rrjetit të ATM’ nënkuptohen
funksionet e kryera nga menaxheri i rrjetit
(31) 'auditimi' nënkupton një proces sistematik,
të pavarur dhe të dokumentuar për marrjen e
provave dhe vlerësimin e tyre në mënyrë
objektive për të përcaktuar shkallën në të cilën
janë përmbushur kërkesat;
(32) ‘burim autorizues’ nënkupton: (a) një
autoritet shtetëror: ose (b) një organizatë të
njohur zyrtarisht nga autoriteti shtetëror për të
siguruar dhe/ose publikuar të dhëna që plotësojnë
kërkesat për cilësinë e të dhënave (DQR) siç
përcaktohet nga ai shtet;
(33) 'sistem automatik i vëzhgimit' nënkupton
një sistem vëzhgimi që mat, nxjerr dhe raporton
të gjithë elementët e kërkuar pa ndërveprimin
njerëzor;
(34) ‘ndërmarrje e aviacionit’ nënkupton një
entitet, person ose organizatë, përveç atyre që
ofrojnë shërbime të rregulluara sipas kësaj
Rregulloreje, që ndikohet ose ndikon në një
shërbim të ofruar nga ofruesi i shërbimit;
(35) 'pushimi' nënkupton një periudhë kohe
brenda periudhës së detyrës kur një kontrollor i
trafikut ajror nuk kërkohet të kryejë detyra, për
qëllime rikuperimi;
(36) 'aplikacion i certifikuar i avionit' nënkupton
një aplikacion softuerik të aprovuar nga Agjencia
si pjesë e avionëve që i nënshtrohen nenit 9 të
(30) ‘ATM network functions’ means the
functions performed by the Network Manager;
(31) ‘audit’ means a systematic, independent and
documented process for obtaining evidence and
evaluating it objectively to determine the extent
to which requirements are complied with;
(32) ‘authoritative source’ means: (a) a State
authority: or (b) an organisation formally
recognised by the State authority to originate
and/or publish data which meets the data quality
requirements (DQRs) as specified by that State;
(33) ‘automatic observing system’ means an
observing system that measures, derives and
reports all required elements without human
interaction;
(34) ‘aviation undertaking’ means an entity,
person or organisation, other than the service
providers regulated by this Regulation, that is
affected by or affects a service delivered by a
service provider;
(35) ‘break’ means a period of time within the
duty period when an air traffic controller is not
required to perform duties, for recuperation
purposes;
(36) ‘certified aircraft application’ means a
software application approved by the Agency as
part of aircraft subject to Article 9 of Regulation
(30) „funkcije ATM mreže“ znače funkcije koje
obavlja menadžer mreže;
(31) „revizija“ znači sistematski, nezavisan i
dokumentovani postupak prikupljanja dokaza i
objektivne procene da bi se utvrdilo u kojoj meri
su ispunjeni zahtevi;
(32) „autoritativni izvor“ znači: (a) državni organ:
ili (b) organizacija koju je državno telo formalno
priznalo za poreklo i / ili objavljivanje podataka
koja ispunjava zahteve za kvalitetom podataka
(DKR) kao što je odredila ta država;
(33) „automatski sistem posmatranja“ znači
sistem za posmatranje koji meri, izvodi i izveštava
o svim potrebnim elementima bez ljudske
interakcije;
(34) „vazduhoplovno preduzeće“ znači entitet,
osobu ili organizaciju, osim pružaoca usluga
regulisanih ovom uredbom, na koji utiču ili utiče
na uslugu koju pruža pružalac usluga;
(35) „pauza“ znači vremensko razdoblje u toku
radnog perioda kada kontrolor vazdušnog
saobraćaja nije dužan da obavlja dužnosti, radi
odmora;
(36) „sertifikovana aplikacija za vazduhoplove“
znači softverski program koji je odobrila Agencija
24/262
Rregullores 5/2020;
(37) ‘re me rëndësi operacionale’ nënkupton një
re me lartësinë e bazës së resë nën 1 500 m (5000
këmbë) ose nën lartësinë më të lartë minimale të
sektorit, cilado që është më e madhe, ose një re të
stuhisë ose një re grumbulluese në çdo lartësi
(38) ‘transport ajror tregtar’ nënkupton çdo
operacion me avion që përfshin transportin e
udhëtarëve, ngarkesave ose postës për
kompensim ose konsideratë tjetër me vlerë;
(39) ‘zonë e kontrollit’ nënkupton një hapësirë
ajrore të kontrolluar që shtrihet lart nga një kufi i
caktuar mbi tokë;
(40) 'stresi i incidentit kritik' nënkupton shfaqjen
e reagimeve të pazakonta dhe/ose ekstreme
emocionale, fizike dhe/ose të sjelljes së një
individi pas një ngjarje ose incidenti;
(41) 'cilësia e të dhënave' nënkupton shkallën ose
nivelin e besueshmërisë që të dhënat e siguruara
i plotësojnë kërkesat e të dhënave të përdoruesit
për sa i përket saktësisë, zgjidhjes, integritetit
(ose nivelit të sigurisë ekuivalene),
gjurmueshmërisë, afatit, tërësisë dhe formatit;
(42) 'kërkesat për cilësinë e të dhënave (DQR)'
nënkuptojnë një specifikim të karakteristikave të
të dhënave (p.sh. saktësia, zgjidhja, integriteti
(ose niveli i sigurisë ekuivalent),
gjurmueshmëria, afati, kompletimi dhe formati)
për të siguruar që të dhënat janë në përputhje me
përdorimin e paraparë të tyre;
5/2020;
(37) ‘cloud of operational significance’ means a
cloud with the height of cloud base below 1 500
m (5 000 ft) or below the highest minimum sector
altitude, whichever is greater, or a cumulonimbus
cloud or a towering cumulus cloud at any height;
(38) ‘commercial air transport’ means any
aircraft operation involving the transport of
passengers, cargo or mail for remuneration or
other valuable consideration;
(39) ‘control area’ means a controlled airspace
extending upwards from a specified limit above
the earth;
(40) ‘critical incident stress’ means the
manifestation of unusual and/or extreme
emotional, physical and/or behavioural reactions
of an individual following an event or incident;
(41) ‘data quality’ means a degree or level of
confidence that the provided data meets the user's
data requirements in terms of accuracy,
resolution, integrity (or equivalent assurance
level), traceability, timeliness, completeness, and
format;
(42) ‘data quality requirements (DQRs)’ means a
specification of the characteristics of data (i.e.
accuracy, resolution, integrity (or equivalent
assurance level), traceability, timeliness,
completeness and format) to ensure that the data
is compatible with its intended use;
kao deo vazduhoplova podložan članu 9. Uredbe
5/2020;
(37) „oblak operativnog značaja“ znači oblak čija
je visina ispod 1 500 m (5 000 ft) ili ispod najveće
minimalne nadmorske visine, koja god je veća, ili
kumulonimbusni oblak ili visoki kumulusni oblak
na bilo kojoj visini;
(38) „komercijalni vazdušni prevoz“ znači bilo
koji vazduhoplovni rad koji uključuje prevoz
putnika, tereta ili pošte za naknadu ili drugu
vrednu naknadu;
(39) „kontrolno područje“ znači kontrolisani
vazdušni prostor koji se proteže prema gore od
određene granice iznad zemlje;
(40) „kritični stresni incident“ znači manifestacija
neobičnih i / ili ekstremnih emocionalnih, fizičkih
i / ili reakcija u ponašanju pojedinca nakon
događaja ili incidenta;
(41) „kvalitet podataka“ znači stepen ili nivo
pouzdanosti da dostavljeni podaci ispunjavaju
korisničke zahteve u pogledu tačnosti, rezolucije,
integriteta (ili ekvivalentnog nivoa pouzdanosti),
sledljivosti, pravovremenosti, potpunosti i
formata;
(42) „zahtevi za kvalitetom podataka (DQRs)“
znače specifikacije karakteristika podataka (tj.
tačnost, rezolucija, integritet (ili ekvivalentni nivo
osiguranja), sledljivost, pravovremenost,
potpunost i format) kako bi se osiguralo da su
podaci kompatibilni sa njihovim namena;
25/262
(43) ‘ndryshimi i destinacionit’ nënkupton një
aerodrom alternativ, në të cilin një aeroplan do të
jetë në gjendje të aterrojë nëse bëhet e pamundur
ose e padukshme për t’u ulur në aerodromin e
aterrimit të synuar;
(44) ‘detyra’ nënkupton çdo detyrë që një
kontrollor i trafikut ajror kërkohet të kryejë nga
ofruesi i shërbimit të kontrollit të trafikut ajror;
(45) 'periudha e detyrës' nënkupton një periudhë
e cila fillon kur një kontrollor i trafikut ajror
kërkohet nga ofruesi i shërbimit të kontrollit të
trafikut ajror të raportojë ose të jetë i
disponueshëm ose të fillojë detyrën dhe
përfundon kur kontrollori i trafikut ajror është i
lirë nga detyra;
(46) 'lartësi’ nënkupton distancën vertikale të një
pike ose një niveli, mbi ose ngjitur me sipërfaqen
e tokës, e matur nga niveli mesatar i detit;
(47) ‘alternativë gjatë rrugës’ nënkupton një
aerodrom alternative në të cilin një aeroplan do të
jetë në gjendje të aterrojë në rast se devijimi bëhet
i domosdoshëm gjatë rrugës;
(48) 'lodhje' nënkupton një gjendje fiziologjike
të aftësisë së zvogëluar të performancës mendore
ose fizike që vjen nga humbja e gjumit ose
qëndrimi i zgjatur pa gjumë, faza cirkiane ose
ngarkesa e punës (aktiviteti mendor ose fizik, ose
të dyja) që mund të dëmtojnë gatishmërinë dhe
aftësinë e një individi për të kryer me siguri
detyrat e ti/saj;
(43) ‘destination alternate’ means an alternate
aerodrome at which an aircraft would be able to
land should it become either impossible or
inadvisable to land at the aerodrome of intended
landing;
(44) ‘duty’ means any task that an air traffic
controller is required to perform by the air traffic
control service provider;
(45) ‘duty period’ means a period which starts
when an air traffic controller is required by the
air traffic control service provider to report for or
be available for or to commence duty and ends
when the air traffic controller is free from duty;
(46) ‘elevation’ means the vertical distance of a
point or a level, on or affixed to the surface of the
earth, measured from mean sea level;
(47) ‘en-route alternate’ means an alternate
aerodrome at which an aircraft would be able to
land in the event that a diversion becomes
necessary while en-route;
(48) ‘fatigue’ means a physiological state of
reduced mental or physical performance
capability resulting from sleep loss or extended
wakefulness, circadian phase or workload
(mental or physical activity, or both) that can
impair an individual's alertness and ability to
safely perform his/her tasks;
(43) „alternativno odredište“ znači alternativni
aerodrom na kome bi vazduhoplov mogao da sleti
ako postane nemoguće ili neprimereno da sleti na
aerodrom predviđenog sletanja;
(44) „dežurstvo“ znači bilo koji zadatak koji se
zahteva da obavi pružaoc usluge kontrole
vazdušnog saobraćaja;
(45) „dežurni period“ znači period koji počinje
kada kontrolor vazduhoplovnog saobraćaja zatraži
pružaoca usluga kontrole vazdušnog da izveštava
ili bude dostupan za njega ili započne sa radom i
završava kada je kontrolor vazdušnog saobraćaja
van dužnosti;
(46) „nadmorska visina“ znači vertikalna
udaljenost neke tačke ili nivoa na površini zemlje
ili pričvršćene na zemljij, izmerena od prosečnog
nivoa mora;
(47) „alternativni aerodrom na ruti“ znači
alternativni aerodrom na kojem bi vazduhoplov
mogao da sleti u slučaju da preusmeravanje
postane potrebno tokom puta;
(48) „umor“ znači fiziološko stanje smanjene
mentalne ili fizičke radne sposobnosti koja je
posledica gubitka sna ili duže budnosti,
cirkadijanske faze ili opterećenja (mentalne ili
fizičke aktivnosti ili oboje) koji mogu da naruše
budnost i sposobnost sigurnog obavljanja
njegovih/ njenih zadataka;
26/262
(49) 'dokumentacioni i fluturimit' nënkupton
dokumentet, duke përfshirë tabelat ose format, që
përmbajnë informacione meteorologjike për një
fluturim;
(50) 'qendra e informacionit të fluturimit (FIC)'
nënkupton një njësi të krijuar për të siguruar
shërbimin e informacionit mbi fluturimin dhe
shërbimin e paralajmërimit;
(51) 'rajoni i informacionit të fluturimit (FIR)'
nënkupton hapësirën ajrore të dimensioneve të
përcaktuara brenda të cilave ofrohet shërbimi i
informacionit të fluturimit dhe shërbimi i
paralajmërimit;
(52) 'niveli i fluturimit (FL)' nënkupton një
sipërfaqe të presionit të vazhdueshëm atmosferik,
e cila është e lidhur me një të dhënë specifike të
presionit, 1 013,2 hektopaskal (hPa), dhe është e
ndarë nga sipërfaqet e tjera të tilla me intervale
specifike të presionit;
(53) 'testi i fluturimit' nënkupton një fluturim për
fazën e zhvillimit të një dizajni të ri (aeroplan,
sisteme shtytëse, pjesë dhe pajisje), një fluturim
për të demonstruar pajtueshmërinë me bazën e
certifikimit ose për dizajnin e tipit të avionëve që
vijnë nga linja e prodhimit, një fluturimi i
paraparë për të eksperimentuar koncepte të reja të
projektimit që kërkojnë manovra ose profile të
pazakonta për të cilat mund të jetë e mundur të
dilet nga mbështjellësi tashmë i aprovuar i
aeroplanit ose nga një fluturim trajnimi për të
kryer cilindo nga ato fluturime;
(49) ‘flight documentation’ means documents,
including charts or forms, containing
meteorological information for a flight;
(50) ‘flight information centre (FIC)’ means a
unit established to provide flight information
service and alerting service;
(51) ‘flight information region (FIR)’ means an
airspace of defined dimensions within which
flight information service and alerting service are
provided;
(52) ‘flight level (FL)’ means a surface of constant
atmospheric pressure which is related to a specific
pressure datum, 1 013,2 hectopascals (hPa), and is
separated from other such surfaces by specific
pressure intervals;
(53) ‘flight test’ means a flight for the
development phase of a new design (aircraft,
propulsion systems, parts and appliances), a
flight to demonstrate compliance to certification
basis or to type design for aircraft coming from
the production line, a flight intended to
experiment new design concepts, requiring
unconventional manoeuvres or profiles for which
it could be possible to exit the already approved
envelope of the aircraft or a training flight to
perform either of those flights;
(49) „dokumentacija o letu“ znači dokumenta,
uključujući karte ili obrasce, koji sadrže
meteorološke informacije za let;
(50) „centar za informacije o letu (FIC)“ označava
jedinicu koja je osnovana za pružanje usluga
letenja i upozoravanja;
(51) „regija informacija o letu (FIR)“ znači
vazdušni prostor definisanih dimenzija unutar
kojeg se pružaju informacije o letu i službi
upozoravanja;
(52) „nivo leta (FL)“ označava površinu
konstantnog atmosferskog pritiska koja je
povezana sa specifičnim datumom pritiska, 1
013,2 hektopaskala (hPa), i odvojena je od drugih
takvih površina posebnim intervalima pritiska;
(53) „test leta“ znači let za razvojnu fazu novog
dizajna (vazduhoplov, pogonski sistemi, delovi i
uređaji), let da bi se dokazala usaglašenost sa
sertifikacionom osnovom ili tip konstrukcije za
vazduhoplove koji dolaze sa proizvodne linije, a
let je namenjen eksperimentu u novim
dizajnerskim konceptima, zahtevajući
nekonvencionalne manevre ili profile za koje je
moguće izaći iz već odobrene koverte aviona ili
trenažni let za obavljanje bilo kog od tih letova;
27/262
(54) 'parashikimi' nënkupton një deklaratë të
kushteve të pritshme meteorologjike për një kohë
ose periudhë të caktuar, dhe për një zonë ose
pjesë të caktuar të hapësirës ajrore;
(55) ‘parashikimi i ngritjes’ nënkupton
parashikimin për një periudhë të caktuar kohe, të
përgatitur nga zyra meteorologjike e aerodromit,
i cili përmban informacione për kushtet e pritura
mbi kompleksin e pistave në lidhje me drejtimin
dhe shpejtësinë e erës sipërfaqësore dhe çdo
ndryshim të tyre, temperaturën, presionin (QNH)
dhe çdo element tjetër siç është rënë dakord në
vend;
(56) 'sistemi funksional' nënkupton një kombinim
të procedurave, burimeve njerëzore dhe pajisjeve,
përfshirë pajisjen dhe softuerin, të organizuara
për të kryer një funksion brenda kontekstit të
MTA/SHNA-së dhe funksioneve të tjera të rrjetit
MTA;
(57) 'aviacioni i përgjithshëm' nënkupton çdo
operacion të avionëve civilë përveç punës ajrore
ose transportit ajror tregtar;
(58) 'të dhëna të pikës së rrjetit në formë digjitale’
do të thotë të dhënat meteorologjike të
përpunuara nga kompjuteri për një grup pikash të
vendosura rregullisht në tabelë, për transmetim
nga një kompjuter meteorologjik në një
kompjuter tjetër në një formë kodi të
përshtatshëm për përdorim automatik;
(54) ‘forecast’ means a statement of expected
meteorological conditions for a specified time or
period, and for a specified area or portion of
airspace;
(55) ‘forecast for take-off’ means a forecast for
a specified period of time, prepared by an
aerodrome meteorological office, which contains
information on expected conditions over the
runways complex in regard to surface wind
direction and speed and any variations thereof,
temperature, pressure (QNH) and any other
element as agreed locally;
(56) ‘functional system’ means a combination of
procedures, human resources and equipment,
including hardware and software, organised to
perform a function within the context of
ATM/ANS and other ATM network functions;
(57) ‘general aviation’ means any civil aircraft
operation other than aerial work or commercial
air transport;
(58) ‘grid point data in digital form’ means
computer-processed meteorological data for a set
of regularly spaced points on a chart, for
transmission from a meteorological computer to
another computer in a code form suitable for
automated use;
(54) „prognoza“ znači izjavu o očekivanim
meteorološkim uslovima za određeno vreme ili
period i za određeno područje ili deo vazdušnog
prostora;
(55) „prognoza za poletanje“ znači prognoza za
određeni vremenski period, pripremljena od
aerodromske meteorološke kancelarije, koja
sadrži informacije o očekivanim uslovima preko
pista s obzirom na smer i brzinu površinskog vetra
i bilo koje njegove varijacije, temperature, pritiska
(QNH) i bilo kojeg drugog elementa prema
lokalnom dogovoru;
(56) „funkcionalni sistem“ znači kombinacija
procedura, ljudskih resursa i opreme, uključujući
hardver i softver, organizovanih za obavljanje
funkcije u kontekstu ATM / ANS i drugih funkcija
ATM mreže;
(57) „opšte vazduhoplovstvo“ znači bilo koja
civilna vazduhoplovna operacija koja nije
avionski rad ili komercijalni vazdušni prevoz;
(58) „podaci mrežaste tačke u digitalnom obliku“
znači računarski obrađeni meteorološki podaci za
skup redovito raspoređenih tačaka na grafikonu,
za prenos sa meteorološkog računara na drugi
računar u kodnom obliku pogodnom za
automatizovanu upotrebu;
28/262
(59) 'material udhëzues' do të thotë materiali jo
detyrues i krijuar nga Agjencia që ndihmon për të
ilustruar kuptimin e një kërkese ose specifikimi
dhe përdoret për të mbështetur interpretimin e
Rregullores 5/2020, rregullave të saj zbatuese dhe
AMC;
(60) ‘parashikimet globale të rrjetit’ nënkuptohen
parashikimet e vlerave të pritura të elementeve
meteorologjike në një rrjet global me një rezolutë
të përcaktuar vertikale dhe horizontale;
(61) 'rreziku' nënkupton çdo gjendje, ngjarje ose
rrethanë që mund të shkaktojë një efekt të
dëmshëm;
(62) 'lartësia' nënkupton distancën vertikale të një
niveli, një pike ose një objekti që konsiderohet si
pikë, e matur nga një e dhënë e caktuar;
(63) 'niveli' është një term i përgjithshëm që
lidhet me pozicionin vertikal të një avioni gjatë
fluturimit dhe që ndryshe nënkupton lartësinë
mbi nivelin e detit, lartësinë ose nivelin i
fluturimit;
(64) "raporti rutinor lokal" nënkupton një raport
meteorologjik të lëshuar në interval kohor të
caktuar, i destinuar vetëm për shpërndarje në
aerodromin e origjinës ku janë bërë vëzhgimet;
(65) ‘raporti special lokal’ nënkupton një raport
meteorologjik të lëshuar në përputhje me kriteret
e përcaktuara për vëzhgime speciale, i paraparë
vetëm për shpërndarje në aerodromin e origjinës
ku janë bërë vëzhgimet;
(59) ‘guidance material’ means non-binding
material developed by the Agency that helps to
illustrate the meaning of a requirement or
specification and is used to support the
interpretation of Regulation 5/2020, its
implementing rules and AMC;
(60) ‘gridded global forecasts’ means forecasts
of expected values of meteorological elements on
a global grid with a defined vertical and
horizontal resolution;
(61) ‘hazard’ means any condition, event, or
circumstance which could induce a harmful
effect;
(62) ‘height’ means the vertical distance of a
level, a point or an object considered as a point,
measured from a specified datum;
(63) ‘level’ is a generic term relating to the
vertical position of an aircraft in flight and
meaning variously height, altitude or flight level;
(64) ‘local routine report’ means a
meteorological report issued at fixed time
intervals, intended only for dissemination at the
aerodrome of origin where the observations were
made;
(65) ‘local special report’ means a
meteorological report issued in accordance with
the criteria established for special observations,
intended only for dissemination at the aerodrome
of origin where the observations were made;
(59) „uputstveni materijal“ znači neobavezujući
materijal koji je razvila Agencija i koji pomaže da
se ilustruje značenje zahteva ili specifikacije i
koristi se za podršku tumačenja Uredbe 5/2020,
njenih pravila za sprovođenje i AMC;
(60) „umrežene globalne prognoze“ znači
prognoze očekivanih vrednosti meteoroloških
elemenata na globalnoj mreži sa definisanom
vertikalnom i horizontalnom rezolucijom;
(61) „opasnost“ znači bilo koje stanje, događaj ili
okolnost koji mogu izazvati štetan uticaj;
(62) „visina“ znači vertikalnu udaljenost nivoa,
tačke ili objekta koji se smatra tačkom, mereno od
određenog podatka;
(63) „nivo“ je opšti termin koji se odnosi na
vertikalni položaj vazduhoplova u letu i različito
značenje za visinu, nadmorsku visinu ili nivo leta;
(64) „lokalni rutinski izveštaj“ znači meteorološki
izveštaj izdat u određenim vremenskim
intervalima, namenjen samo za podelu na
aerodromu porekla na kome su izvršena opažanja;
(65) „lokalni specijalni izveštaj“ znači
meteorološki izveštaj izdat u skladu sa
kriterijumima utvrđenim za posebna zapažanja,
namenjen samo za podelu na aerodromu porekla
na kojem su izvršena opažanja;
29/262
(66) 'buletini meteorologjik' nënkupton një tekst
që përmban informacion meteorologjik të
paraprirë nga një titull i përshtatshëm;
(67) "informacioni meteorologjik" nënkupton
raporti, analizën, parashikimin meteorologjik dhe
çdo deklaratë tjetër në lidhje me kushtet
ekzistuese ose të pritura meteorologjike;
(68) 'vëzhgimi meteorologjik' nënkupton matjen
dhe/ose vlerësimin e një ose më shumë
elementeve meteorologjike;
(69) 'raporti meteorologjik' nënkupton një
deklaratë të kushteve meteorologjike të
vëzhguara në lidhje me një kohë dhe
vendndodhje të caktuar;
(70) 'sateliti meteorologjik' nënkupton një satelit
artificial tokësor që bën vëzhgime meteorologjike
dhe i transmeton këto vëzhgime në tokë;
(71) ‘zyra vëzhgimit meteorologjik’ nënkupton
zyrën për monitorimin e kushteve meteorologjike
që ndikojnë në operacionet e fluturimit dhe
sigurimin e informacionit në lidhje me ndodhjen
ose shfaqjen e pritshme të fenomeneve të motit të
përcaktuara gjatë rrugës, rreziqet natyrore dhe të
tjera që mund të ndikojnë në sigurinë e
operacioneve të avionëve brenda një zone të
caktuar të përgjegjësisë;
(72) ‘lartësia minimale e sektorit (MSA)’
nënkupton lartësinë më të ulët që mund të
përdoret e cila do të sigurojë një pastrim minimal
prej 300 m (1 000 këmbë) mbi të gjitha objektet
e vendosura në zonën e përfshirë brenda sektorit
(66) ‘meteorological bulletin’ means a text
comprising meteorological information preceded
by an appropriate heading;
(67) ‘meteorological information’ means
meteorological report, analysis, forecast, and any
other statement relating to existing or expected
meteorological conditions;
(68) ‘meteorological observation’ means the
measurement and/or evaluation of one or more
meteorological elements;
(69) ‘meteorological report’ means a statement of
observed meteorological conditions related to a
specified time and location;
(70) ‘meteorological satellite’ means an artificial
Earth satellite making meteorological
observations and transmitting these observations
to Earth;
(71) ‘meteorological watch office’ means an
office monitoring meteorological conditions
affecting flight operations and providing
information concerning the occurrence or
expected occurrence of specified en-route
weather phenomena, natural and other hazards
which may affect the safety of aircraft operations
within a specified area of responsibility;
(72) ‘minimum sector altitude (MSA)’ means the
lowest altitude which may be used which will
provide a minimum clearance of 300 m (1 000 ft)
above all objects located in an area contained
(66) „meteorološki bilten“ znači tekst koji sadrži
meteorološke informacije kojima prethodi
odgovarajući naslov;
(67) „meteorološke informacije“ znači
meteorološki izveštaj, analizu, prognozu i bilo
koju drugu izjavu koja se odnosi na postojeće ili
očekivane meteorološke uslove;
(68) „meteorološko posmatranje“ znači merenje i
/ ili procenu jednog ili više meteoroloških
elemenata;
(69) „meteorološki izveštaj“ znači izjavu o
posmatranim meteorološkim uslovima vezanim za
određeno vreme i lokaciju;
(70) „meteorološki satelit“ znači veštački
zemaljski satelit koji vrši meteorološka
posmatranja i prenosi ta opažanja na Zemlju;
(71) „meteorološka posmatračka kancelarija“
znači kancelarija koja nadgleda meteorološke
uslove koji utiču na letenje i pruža informacije o
pojavi ili očekivanoj pojavi određenih vremenskih
pojava na ruti, prirodnih i drugih opasnosti koje
mogu uticati na bezbednost rada vazduhoplova u
određenom području odgovornosti;
(72) „minimalna sektorska nadmorska visina
(MSA)“ znači najniža nadmorska visina koja se
može koristiti a koja će obezbediti minimalni
zazor od 300 m (1.000 ft) iznad svih objekata
smeštenih u području smeštenom u krugu od 46
30/262
të një rrethi me rreze prej 46 km (25 NM) e
përqendruar në një pikë të rëndësishme, pikën e
referencës së aerodromit (ARP) ose pikën e
referencës së heliportit (HRP);
(73) 'NOTAM' nënkupton njoftimin e shpërndarë
me anë të telekomunikimit që përmban
informacione lidhur me krijimin, gjendjen, ose
ndryshimin në çdo strukturë, shërbim, procedurë,
apo rreziqe aeronautike, njohja me kohë e së
cilave është thelbësore për personelin që merret
me operacionet e fluturimit;
(74) 'pengesë' nënkupton të gjitha objektet e
fiksuara (të përkohshme ose të përhershme) ose
të lëvizshme, ose pjesë të tyre, që: (a) janë të
vendosura në një zonë të destinuar për lëvizjen
sipërfaqësore të avionëve; ose (b) shtrihen mbi
një sipërfaqe të përcaktuar me qëllim të mbrojtjes
së avionëve gjatë fluturimit; ose (c) qëndrojnë
jashtë atyre sipërfaqeve të përcaktuara dhe janë
vlerësuar si rrezik për navigimin ajror;
(75) ‘OPMET’ nënkupton informacionin
operativ meteorologjik për t'u përdorur në
planifikimin përgatitor ose gjatë fluturimit të
operacioneve të fluturimit;
(76) ‘baza e të dhënave OPMET’ nënkupton një
bazë të dhënash të krijuar për të ruajtur dhe vënë
në dispozicion informacione meteorologjike
ndërkombëtare operative për përdorim
aeronautik;
(77) ‘aktiviteti vullkanik para-shpërthimit’
nënkupton një aktivitet vullkanik të pazakontë
dhe/ose në rritje, i cili mund të paralajmërojë një
within a sector of a circle of 46 km (25 NM)
radius centred on a significant point, the
aerodrome reference point (ARP) or the heliport
reference point (HRP);
(73) ‘NOTAM’ means a notice distributed by
means of telecommunication containing
information concerning the establishment,
condition, or change in any aeronautical facility,
service, procedure, or hazard, the timely
knowledge of which is essential to personnel
concerned with flight operations;
(74) ‘obstacle’ means all fixed (whether
temporary or permanent) and mobile objects, or
parts thereof, that: (a) are located on an area
intended for the surface movement of aircraft; or
(b) extend above a defined surface intended to
protect aircraft in flight; or (c) stand outside those
defined surfaces and have been assessed as being
a hazard to air navigation;
(75) ‘OPMET’ means operational
meteorological information for use in
preparatory or in-flight planning of flight
operations
(76)‘OPMET databank’ means a databank
established to store and make available
internationally operational meteorological
information for aeronautical use;
(77) ‘pre-eruption volcanic activity’ means an
unusual and/or increasing volcanic activity
which could presage a volcanic eruption;
km (25 NM) usredsređena na značajnu tačku,
referentnu tačku aerodroma (ARP) ili referentnu
tačku za heliodrom (HRP);
(73) „NOTAM“ je obaveštenje distribuirano
putem telekomunikacija koje sadrži informacije o
uspostavljanju, stanju ili promeni bilo kog
vazduhoplovnog objekta, službe, postupka ili
opasnosti, čije je pravovremeno poznavanje jako
bitno osoblju koje se bavi letnim operacijama;
(74) „prepreka“ znači sve fiksne (bilo privremene
ili trajne) i pokretne objekte ili njihove delovi koji:
(a) se nalaze na prostoru namenjenom
površinskom kretanju vazduhoplova; ili (b) se
protežu iznad definisane površine namenjene
zaštiti vazduhoplova u letu; ili (c) stoje izvan tih
definisanih površina i za koje je ocenjeno da
predstavljaju opasnost za vazdušnu navigaciju;
(75) „OPMET“ znači operativne meteorološke
informacije za upotrebu u pripremnom ili
letačkom planiranju operacija leta
(76) „banka podataka OPMET“ znači banka
podataka osnovana za skladištenje i stavljanje na
raspolaganje međunarodnih operativnih
meteoroloških informacija za vazduhoplovnu
upotrebu;
(77) „vulkanska aktivnost pre erupcije“ znači
neobičnu i / ili povećanu vulkansku aktivnost koja
može predusloviti erupciju vulkana;
31/262
shpërthim vullkanik;
(78) 'dukshmëria mbizotëruese' nënkupton
vlerën më të madhe të shikueshmërisë, e vërejtur
në përputhje me përkufizimin e 'dukshmërisë', e
cila arrihet brenda të paktën gjysmës së rrethit të
horizontit ose brenda të paktën gjysmës së
sipërfaqes së aerodromit. Këto zona mund të
përfshijnë sektorë të afërt ose jo të afërt;
(79) 'përdorimi problematik i substancave
psikoaktive' nënkupton përdorimin e një ose më
shumë substancave psikoaktive nga një individ,
në atë mënyrë që: (a) përbën rrezik të
drejtpërdrejtë për përdoruesit ose rrezikon jetën,
shëndetin ose mirëqenien e të tjerëve; dhe/ose (b)
shkakton ose përkeqëson një problem apo
çrregullim profesional, shoqëror, mendor a fizik;
(80) 'tabela prognostike' nënkupton një
parashikim të (a) elementit(eve) meteorologjik(e)
të specifikuara për një kohë ose periudhë të
caktuar dhe një sipërfaqe ose pjesë të caktuar të
hapësirës ajrore, të përshkruar grafikisht në
tabelë;
(81) ‘substanca psikoaktive’ do të thotë alkool,
opioide, kanabinoide, qetësues dhe hipnotikë,
kokainë, psikostimulues të tjerë, halucinogjene
dhe tretës të paqëndrueshëm, ndërsa përjashtohen
kafeina dhe duhani;
(82) 'qendra e koordinimit të shpëtimit (RCC)'
nënkupton një njësi përgjegjëse për promovimin
e një organizimi efikas të shërbimeve të kërkimit
dhe shpëtimit dhe për koordinimin e kryerjes së
operacioneve të kërkimit dhe shpëtimit brenda
(78) ‘prevailing visibility’ means the greatest
visibility value, observed in accordance with the
definition of ‘visibility’, which is reached within
at least half the horizon circle or within at least
half of the surface of the aerodrome. These areas
could comprise contiguous or non-contiguous
sectors;
(79) ‘problematic use of psychoactive
substances’ means the use of one or more
psychoactive substances by an individual, in a
way that: (a) constitutes a direct hazard to the
user or endangers the lives, health, or welfare of
others; and/or (b) causes or worsens an
occupational, social, mental or physical problem
or disorder;
(80) ‘prognostic chart’ means a forecast of (a)
specified meteorological element(s) for a
specified time or period and a specified surface
or portion of airspace, depicted graphically on a
chart;
(81)‘psychoactive substances’ means alcohol,
opioids, cannabinoids, sedatives and hypnotics,
cocaine, other psychostimulants, hallucinogens,
and volatile solvents, whereas caffeine and
tobacco are excluded;
(82) ‘rescue coordination centre (RCC)’ means a
unit responsible for promoting efficient
organisation of search and rescue services, and
for coordinating the conduct of search and rescue
operations within a search and rescue region;
(78) „preovlađujuća vidljivost“ znači najveću
vrednost vidljivosti, posmatranu u skladu sa
definicijom „vidljivosti“, koja se dostiže unutar
najmanje polovine kruga horizonta ili unutar
najmanje polovine površine aerodroma. Ova
područja mogu se sastojati od graničnih ili ne-
graničnih sektora;
(79) „problematična upotreba psihoaktivnih
supstanci“ znači upotrebu jedne ili više
psihoaktivnih supstanci od strane pojedinca na
način koji: (a) predstavlja direktnu opasnost za
korisnika ili ugrožava život, zdravlje ili dobrobit
drugih; i / ili (b) uzrokuje ili pogoršava
profesionalni, socijalni, mentalni ili fizički
problem ili poremećaj;
(80) „prognostička karta“ znači prognoza (a)
određenih meteoroloških elemenata za određeno
vreme ili period i određene površine ili dela
vazdušnog prostora, grafički prikazanih na tabeli;
(81) „psihoaktivne supstance“ znače alkohol,
opioidi, kanabinoidi, sedativi i hipnotičari, kokain,
drugi psihostimulansi, halucinogeni i isparljivi
rastvarači, dok su kofein i duvan isključeni;
(82) „centar za koordinaciju spašavanja (RCC)“
znači jedinica odgovorna za promociju efikasne
organizacije za usluge traženja i spašavanja i za
koordinaciju sprovođenja aktivnosti traganja i
spašavanja u regionu potrage i spašavanja;
32/262
një rajoni të kërkimit dhe shpëtimit;
(83) 'periudhë pushimi' nënkuptohet një periudhë
kohe të vazhdueshme dhe të përcaktuar, pas
dhe/ose para detyrës, gjatë së cilës një kontrollor
i trafikut ajror është i lirë nga të gjitha detyrat;
(84) 'sistemi i orarit të punës’ nënkupton
strukturën e detyrave dhe periudhat e pushimit të
kontrollorëve të trafikut ajror në përputhje me
kërkesat ligjore dhe operative;
(85) 'rreziku' nënkupton kombinimin e
probabilitetit të përgjithshëm ose shpeshtësinë e
shfaqjes së një efekti të dëmshëm të shkaktuar
nga një rrezik dhe ashpërsia e këtij efekti;
(86) 'pista' nënkupton zonën e përcaktuar
drejtkëndëshe në një aerodrom tokësor të
përgatitur për aterrimin dhe ngritjen e avionëve;
(87) ‘diapazoni vizual i pistës (RVR)’ nënkupton
diapazonin mbi të cilin piloti i një avioni në vijën
qendrore të pistës mund të shohë shenjat e
sipërfaqes së pistës ose dritat që përcaktojnë
pistën ose identifikojnë linjën e saj qendrore;
(88) 'direktiva e sigurisë' nënkupton një
dokument të lëshuar ose të miratuar nga një
autoritet kompetent i cili urdhëron veprimet që
duhet të kryhen në një sistem funksional ose
vendos kufizime në përdorimin e tij operacional
për të rivendosur sigurinë kur provat tregojnë se
siguria e aviacionit mund të komprometohet;
(89) 'sistemi i menaxhimit të sigurisë (SMS)'
nënkupton një qasje sistematike për menaxhimin
e sigurisë, përfshirë strukturat e nevojshme
organizative, përgjegjësitë, politikat dhe
(83) ‘rest period’ means a continuous and
defined period of time, subsequent to and/or prior
to duty, during which an air traffic controller is
free of all duties;
(84) ‘rostering system’ means the structure of
duty and rest periods of air traffic controllers in
accordance with legal and operational
requirements;
(85) ‘risk’ means the combination of the overall
probability or frequency of occurrence of a
harmful effect induced by a hazard and the
severity of that effect;
(86) ‘runway’ means a defined rectangular area
on a land aerodrome prepared for the landing and
take-off of aircraft;
(87) ‘runway visual range (RVR)’ means the
range over which the pilot of an aircraft on the
centre line of a runway can see the runway
surface markings or the lights delineating the
runway or identifying its centre line;
(88) ‘safety directive’ means a document issued
or adopted by a competent authority which
mandates actions to be performed on a functional
system or sets restrictions to its operational use to
restore safety when evidence shows that aviation
safety may otherwise be compromised;
(89)‘safety management system (SMS)’ means a
systematic approach to managing safety,
including the necessary organisational structures,
(83) „period odmora“ znači kontinuirano i
definisano vremensko razdoblje, posle i / ili pre
obavljanja dežurstva, tokom kojeg kontrolor
vazdušnog saobraćaja je oslobođen svih dužnosti;
(84) „sistem rotiranja“ znači struktura dužnosti i
odmora kontrolora vazdušnog saobraćaja u skladu
sa zakonskim i operativnim zahtevima;
(85) „rizik“ znači kombinacija ukupne
verovatnoće ili učestalosti pojave štetnog uticaja
izazvanog opasnošću i težinom tog efekta;
(86) „pista“ znači definisano pravougaono
područje na kopnenom aerodromu, pripremljeno
za sletanje i uzlet aviona;
(87) „vizuelni domet piste (RVR)“ znači domet
preko kojeg pilot vazduhoplova na središnjoj liniji
piste može videti oznake površine piste ili svetla
koja povlače pistu ili identifikuju njenu središnju
liniju;
(88) „direktiva o sigurnosti“ znači dokument koji
je izdao ili usvojio nadležni organ kojim se
propisuje da se radnje moraju obaviti na
funkcionalnom sistemu ili postavljaju ograničenja
za njegovu operativnu upotrebu radi vraćanja
sigurnosti kada dokazi pokazuju da
vazduhoplovna sigurnost u suprotnom može biti
ugrožena;
(89) „sistem upravljanja bezbednošću (SMS)“
znači sistematski pristup upravljanja sigurnošću,
33/262
procedurat;
(90) 'njësia e shërbimeve të kërkimit dhe
shpëtimit' është një term i përgjithshëm që
mbulon, siç mund të jetë rasti, qendrën e
koordinimit të shpëtimit, nën-qendrën e shpëtimit
ose pikë paralajmëruese;
(91) ‘pika e vëzhgimit të zgjedhur të vullkanit'
nënkupton një ofrues të zgjedhur nga autoriteti
kompetent, që vëzhgon veprimtarinë e një
vullkani ose një grupi vullkanesh dhe i vë këto
vëzhgime në dispozicion për një listë të
dakorduar të marrësve të aviacionit;
(92) 'sistemi i vëzhgimit gjysmë-automatik'
nënkupton një sistem vëzhgimi që lejon shtimin e
elementeve të matura dhe kërkon një njeri në
dispozicion për lëshimin e raporteve përkatëse;
(93) 'SIGMET' do të thotë informacioni në lidhje
me fenomenet e motit gjatë rrugës, të cilat mund
të ndikojnë në sigurinë e operacioneve të
avionëve;
(94) 'mesazhi SIGMET' nënkupton
informacionin e lëshuar nga një zyrë e vëzhgimit
meteorologjik në lidhje me shfaqjen ose shfaqjen
e pritshme të fenomeneve të motit të përcaktuara
gjatë rrugës, të cilat mund të ndikojnë në sigurinë
e operacioneve të avionëve dhe zhvillimin e atyre
fenomeneve në kohë dhe hapësirë;
accountabilities, policies, and procedures;
(90) ‘search and rescue services unit’ is a generic
term covering, as the case may be, rescue
coordination centre, rescue sub-centre or alerting
post;
(91) ‘selected volcano observatory’ means a
provider, selected by the competent authority,
that observes the activity of a volcano or a group
of volcanoes and makes these observations
available to an agreed list of aviation recipients;
(92) ‘semi-automatic observing system’ means
an observing system that allows the
augmentation of measured elements and requires
a human in the loop for issuing the appropriate
reports;
(93) ‘SIGMET’ means information concerning
en-route weather phenomena, which may affect
the safety of aircraft operations;
(94) ‘SIGMET message’ means information
issued by a meteorological watch office
concerning the occurrence or expected
occurrence of specified en-route weather
phenomena which may affect the safety of
aircraft operations and of the development of
those phenomena in time and space;
uključujući neophodne organizacione strukture,
odgovornosti, politike i postupke;
(90) „jedinica za pomoć u potrazi i spašavanju“ je
opšti pojam koji pokriva, u zavisnosti od slučaja,
centar za koordinaciju spašavanja, pod-centar za
spašavanje ili uzbunjivanje;
(91) „izabrani opservatorijum vulkana“ znači
provajder, izabran od strane nadležnog organa,
koji posmatra aktivnost vulkana ili grupe vulkana
i čini ta zapažanja dostupnim dogovorenom spisku
primalaca vazduhoplovstva;
(92) „poluautomatski sistem posmatranja“ znači
sistem za posmatranje koji omogućava uvećanje
izmerenih elemenata i zahteva angažovanost ljudi
za izdavanje odgovarajućih izveštaja;
(93) „SIGMET“ znači informacije koje se odnose
na vremenske pojave na ruti, koje mogu uticati na
bezbednost rada vazduhoplova;
(94) „SIGMET poruka“ označava informacije
koje izdaje meteorološka posmatračka služba u
vezi s pojavom ili očekivanim pojavama
određenih vremenskih pojava u toku rute koji
mogu uticati na bezbednost rada vazduhoplova i
na razvoj tih pojava u vremenu i prostoru;
34/262
(95) ‘raporti i veçantë i ajrit’ nënkupton një raport
meteorologjik nga një aeroplan i lëshuar në
përputhje me kriteret në bazë të vëzhgimeve të
bëra gjatë fluturimit;
(96) 'stresi' nënkupton rezultatet e përjetuara nga
një individ kur përballen me një shkak të
mundshëm ('stresuesin') të modifikimit të
performancës njerëzore. Përjetimi i stresuesit
mund të ndikojë negativisht në performancën e
individit (shqetësimi), në mënyrë neutrale ose
pozitive (eustresi), bazuar në perceptimin e
individit në aftësinë e tij/saj për të menaxhuar
stresuesin;
(97) 'trajnimi për vlerësimin e sistemit dhe
pajisjeve' nënkupton trajnimin e krijuar për të
dhënë njohuri dhe aftësi specifike të
sistemit/pajisjeve që çojnë drejt kompetencës
operative;
(98) 'të dhëna të përshtatura' do të thotë të dhëna
aeronautike të cilat sigurohen nga operatori i
avionit ose ofruesi i të dhënave në emër të
operatorit të avionit dhe të nxjerra për këtë
operator të avionit për përdorimin e tyre të synuar
operacional;
(99) 'aerodrom alternativ i ngritjes' nënkupton një
aerodrom alternativ në të cilin një aeroplan mund
të aterrojë nëse kjo bëhet e domosdoshme
menjëherë pas ngritjes dhe nëse nuk është e
mundur të përdoret aerodromi i nisjes;
(95) ‘special air-report’ means a meteorological
report by an aircraft issued in accordance with the
criteria based on observations made during the
flight;
(96) ‘stress’ means the outcomes experienced by
an individual when faced with a potential cause
(‘stressor’) of human performance modification.
The experience of the stressor may impact the
individual's performance negatively (distress),
neutrally or positively (eustress), based on the
individual's perception of his/her ability to
manage the stressor;
(97) ‘system and equipment rating training’
means training designed to impart specific
system/equipment knowledge and skills leading
towards operational competence;
(98) ‘tailored data’ means aeronautical data
which is provided by the aircraft operator or DAT
provider on the aircraft operator's behalf and
produced for this aircraft operator for its intended
operational use;
(99) ‘take-off alternate aerodrome’ means an
alternate aerodrome at which an aircraft can land
should this become necessary shortly after take-
off and if it be not possible to use the aerodrome
of departure;
(95) „specijalni izveštaj o vazduhu“ znači
meteorološki izveštaj vazduhoplova izdat u skladu
sa kriterijumima na osnovu zapažanja izvršenih
tokom leta;
(96) „stres“ znači ishode koje iskusi pojedinac
suočen sa potencijalnim uzrokom („stresora“)
modifikacije ljudske performanse. Doživljaj stresa
može negativno uticati na radnu sposobnost
(nevolja), neutralan ili pozitivan (eustress),
zasnovano na percepciji pojedinca o njegovoj
sposobnosti upravljanja stresora;
(97) „obuka za ocenjivanje sistema i opreme“
znači obuka dizajnirana da prenosi specifična
znanja o sistemima / opremi i veštinama koje vode
ka operativnoj kompetenciji;
(98) „prilagođeni podaci“ su vazduhoplovni
podaci koje pruža operater vazduhoplova ili
pružalac DAT-a u ime ovog operatera
vazduhoplova, za njegovu namensku operativnu
upotrebu;;
(99) „alternativni aerodrom za poletanje“ znači
alternativni aerodrom na koji vazduhoplov može
sleteti ukoliko to postane neophodno ubrzo nakon
poletanja i ako nije moguće koristiti aerodrom
poletanja;
35/262
(100) 'parashikimi terminal i aerodromit (TAF)'
nënkupton një deklaratë përmbledhëse të
kushteve meteorologjike të pritura në një
aerodrom për një periudhë të caktuar;
(101) 'terreni' nënkupton sipërfaqen e tokës që
përmban tipare që shfaqen natyrshëm si male,
kodra, kreshta, lugina, trupa uji, akulli dhe dëbora
e përhershme, dhe duke përjashtuar pengesat;
(102) 'pragu' nënkupton fillimin e asaj pjese të
pistës që mund të përdoret për aterrim;
(103) 'zona e prekjes' nënkupton pjesën e një
pistë, përtej pragut, ku synohet që aeroplanët që
aterrojnë kontaktojnë së pari me pistën;
(104) 'ciklon tropikal' është një term i
përgjithshëm për një ciklon jo-frontal të shkallës
sinoptike me origjinë nga ujërat tropikale ose
subtropikale me konvekcion të organizuar dhe
qarkullim të caktuar të sipërfaqes ciklonike të
erës;
(105) 'qendër këshilluese e ciklonit tropikal
(TCAC)' nënkupton një qendër meteorologjike
që ofron informacione këshilluese për zyrat e
vëzhgimit meteorologjik, qendrat e parashikimit
të zonës botërore dhe bazat e të dhënave
ndërkombëtare OPMET në lidhje me pozicionin,
drejtimin e parashikimit dhe shpejtësinë e
lëvizjes, presionin qendror dhe erën maksimale të
sipërfaqes së cikloneve tropikale;
(106) "dukshmëria" nënkupton dukshmërinë për
(100) ‘terminal aerodrome forecast (TAF)’
means a concise statement of the expected
meteorological conditions at an aerodrome for a
specified period;
(101) ‘terrain’ means the surface of the Earth
containing naturally occurring features such as
mountains, hills, ridges, valleys, bodies of water,
permanent ice and snow, and excluding
obstacles;
(102) ‘threshold’ means the beginning of that
portion of the runway usable for landing;
(103) ‘touchdown zone’ means the portion of a
runway, beyond the threshold, where it is
intended that landing aeroplanes first contact the
runway;
(104) ‘tropical cyclone’ is a generic term for a
non-frontal synoptic-scale cyclone originating
over tropical or subtropical waters with organised
convection and definite cyclonic surface wind
circulation;
(105) ‘tropical cyclone advisory centre (TCAC)’
means a meteorological centre providing
advisory information to meteorological watch
offices, world area forecast centres and
international OPMET databanks regarding the
position, forecast direction and speed of
movement, central pressure and maximum
surface wind of tropical cyclones;
(106) ‘visibility’ means visibility for aeronautical
(100) „terminalna aerodromska prognoza (TAF)“
je sažet prikaz izjave o očekivanim meteorološkim
uslovima na aerodromu za određeni period;
(101) „teren“ označava površinu Zemlje koja
sadrži karakteristike u prirodi kao što su planine,
brda, grebeni, doline, vodena tela, stalni led i sneg
i isključujuće prepreke;
(102) „prag“ znači početak dela piste koji se može
koristiti za sletanje;
(103) „zona sletanja“ označava deo piste, preko
praga, gde je predviđeno da avioni za sletanje prvi
dodirnu pistu;
(104) „tropski ciklon“ je generički izraz za
nefrontalni sinoptički ciklon skale koji potiče iz
tropskih ili suptropskih voda sa organizovanom
konvekcijom i određenom ciklonskom
površinskom cirkulacijom vetra;
(105) „savetodavni centar za tropske ciklone
(TCAC)“ označava meteorološki centar koji pruža
savetodavne informacije kancelarijama
meteoroloških praćenja, prognoznim centrima za
svetsku oblast i međunarodnim bazama podataka
OPMET u vezi sa pozicijom, smerom kretanja i
brzinom kretanja, centralnim pritiskom i
maksimalnim površinskim vetrom tropskih
ciklona;
(106) „vidljivost“ znači vidljivost za
vazduhoplovne svrhe, koja je veća od: (a)
36/262
qëllime aeronautike, e cila është më e madhe se:
(a) distanca më e madhe në të cilën një objekt i zi
me dimensione të përshtatshme, i vendosur afër
tokës, mund të shihet dhe njihet kur vërehet në
një ambient të ndritshëm; (b) distanca më e
madhe në të cilën dritat në afërsi të 1 000
kandelave mund të shihen dhe identifikohen
kundrejt një ambienti të pandriçuar;
(107) 'qendra këshilluese e hirit vullkanik
(VAAC)' nënkupton një qendër meteorologjike
që ofron informacione këshilluese për zyrat e
vëzhgimit meteorologjik, qendrat e kontrollit të
zonës, qendrat e informacionit të fluturimit,
qendrat e parashikimit të zonës botërore dhe
bazat e të dhënave ndërkombëtare OPMET në
lidhje me shtrirjen anësore dhe vertikale dhe
lëvizjen e parashikuar të hirit vullkanik në
atmosferë pas shpërthimeve vullkanike;
(108) 'qendra e parashikimit të zonës botërore
(WAFC)' nënkupton një qendër meteorologjike
që përgatit dhe lëshon parashikime të
rëndësishme të motit dhe parashikime të ajrit të
sipërm në formë digjitale në baza globale direkt
tek Shtetet Anëtare me mjete të përshtatshme si
pjesë e shërbimit fiks aeronautik;
(109) ‘sistemi i parashikimit të zonës
botërore(WAFS)’ nënkupton një sistem në të
gjithë botën me anë të të cilit qendrat e
parashikimit të zonës botërore ofrojnë
parashikime meteorologjike aeronautike gjatë
rrugës në formate të standardizuara unike.
purposes, which is the greater of: (a) the greatest
distance at which a black object of suitable
dimensions, situated near the ground, can be seen
and recognised when observed against a bright
background; (b) the greatest distance at which
lights in the vicinity of 1 000 candelas can be
seen and identified against an unlit background;
(107)‘volcanic ash advisory centre (VAAC)’
means a meteorological centre providing
advisory information to meteorological watch
offices, area control centres, flight information
centres, world area forecast centres and
international OPMET databanks regarding the
lateral and vertical extent and forecast movement
of volcanic ash in the atmosphere following
volcanic eruptions;
(108) ‘world area forecast centre (WAFC)’
means a meteorological centre preparing and
issuing significant weather forecasts and upper-
air forecasts in digital form on a global basis
direct to the Member States by appropriate means
as part of the aeronautical fixed service;
(109) ‘world area forecast system (WAFS)’
means a worldwide system by which world area
forecast centres provide aeronautical
meteorological en-route forecasts in uniform
standardised formats.
najvećeg rastojanja na kome se crni predmet
pogodnih dimenzija, koji se nalazi blizu zemlje,
može videti i prepoznati kada se posmatra na
svetloj pozadini; (b) najveća udaljenost na kojoj se
mogu videti i prepoznati svetla u blizini 1.000
kandela na neosvetljenoj pozadini;
(107) „savetodavni centar za vulkanski pepeo
(VAAC)“ znači meteorološki centar koji pruža
savetodavne informacije kancelarijama za
meteorološka praćenja, kontrolnim centrima za
područje, centrima za informacije o letovima,
svetskim prognoznim centrima i međunarodnim
bazama podataka OPMET u pogledu bočnog i
vertikalnog obima i predviđanja kretanja
vulkanskog pepela u atmosferi usled erupcija
vulkana;
(108) „centar za prognozu svetskih područja
(WAFC)“ znači meteorološki centar koji priprema
i izdaje značajne vremenske prognoze i prognoze
gornjeg vazduha u digitalnom obliku na globalnoj
osnovi, direktno državama članicama na
odgovarajući način u sklopu aeronautičkih fiksnih
usluga;
(109) „sistem prognoze svetskog područja
(WAFS)“ znači sistem širom sveta pomoću kojeg
centri za prognozu svetskih područja pružaju
aeronautičke meteorološke prognoze na putu u
jednolikim standardizovanim formatima.
37/262
ANEKSI II
KËRKESAT PËR AUTORITETET
KOMPETENTE - MBIKQYRJEN E
SHËRBIMEVE DHE FUNKSIONET TJERA
TË RRJETIT TË MTA-së (Pjesa-
ATM/ANS.AR)
NËN-PJESA A- KËRKESAT E
PËRGJITHSHME
ATM/ANS.AR.A.001 Fushëveprimi
Kjo Shtojcë përcakton kërkesat për sistemet e
administrimit dhe menaxhimit të autoriteteve
kompetente përgjegjëse për certifikim,
mbikëqyrje dhe zbatimi në lidhje me zbatimin e
kërkesave të përcaktuara në Shtojcat III deri XII
nga ofruesit e shërbimeve, në përputhje me nenin
ATM/ANS.AR.A.005 Detyrat e certifikimit,
mbikëqyrjes dhe zbatimit
(a) Autoriteti kompetent ushtron detyrat e
certifikimit, mbikëqyrjes dhe zbatimit në lidhje
me zbatimin e kërkesave të zbatueshme për
ofruesit e shërbimeve, monitoron ofrimin e sigurt
të shërbimeve të tyre dhe verifikon nëse janë
përmbushur kërkesat e zbatueshme.
(b) Autoritetet kompetente identifikojnë dhe
ushtrojnë përgjegjësitë për certifikim, mbikëqyrje
dhe zbatim në atë mënyrë që sigurojnë se:
(1) ekzistojnë pika specifike të
përgjegjësisë për të zbatuar secilën
dispozitë të kësaj Rregulloreje;
ANNEX II
REQUIREMENTS FOR COMPETENT
AUTHORITIES — OVERSIGHT OF
SERVICES AND OTHER ATM NETWORK
FUNCTIONS (Part-ATM/ANS.AR)
SUBPART A — GENERAL
REQUIREMENTS
ATM/ANS.AR.A.001 Scope
This Annex establishes the requirements for the
administration and management systems of the
competent authorities responsible for
certification, oversight and enforcement in
respect of the application of the requirements set
out in Annexes III to XII by the service providers
in accordance with Article 6.
ATM/ANS.AR.A.005 Certification, oversight
and enforcement tasks
(a) The competent authority shall exercise
certification, oversight and enforcement tasks in
respect of the application of the requirements
applicable to service providers, monitor the safe
provision of their services and verify that the
applicable requirements are met.
(b) The competent authorities shall identify and
exercise the responsibilities for certification,
oversight and enforcement in a manner which
ensures that:
(1) specific points of responsibility exist
to implement each provision of this
ANEKS II
ZAHTEVI ZA NADLEŽNE ORGANE –
USLUGE NADZORA I DRUGE FUNKCIJE
MREŽE ATM (deo ATM / ANS.AR)
POD-DEO A - OPŠTI ZAHTEVI
ATM / ANS.AR.A.001 Obim
Ovaj Aneks utvrđuje zahteve za administrativnim
i upravljačkim sistemima nadležnih organa
odgovornih za sertifikaciju, nadzor i sprovođenje
u pogledu primene zahteva od Aneksa III do XII
od strane pružalaca usluga u skladu sa članom 6.
ATM / ANS.AR.A.005 Zadaci sertifikacije,
nadzora i izvršenja
(a) Nadležni organ vrši poslove sertifikacije,
nadzora i izvršenja u vezi sa primenom zahteva
koji se primenjuju na pružaoce usluga, nadgleda
sigurno pružanje njihovih usluga i proverava da li
su zahtevi ispunjeni.
(b) Nadležni organi će identifikovati i vršiti
odgovornosti za sertifikaciju, nadzor i izvršenje na
način koji obezbeđuje da:
(1) postoje posebne tačke odgovornosti za
sprovođenje svake odredbe ove Uredbe;
38/262
(2) ato janë të vetëdijshme për
mekanizmat e mbikëqyrjes së sigurisë dhe
rezultatet e tyre;
(3) shkëmbimi i informacionit përkatës
sigurohet ndërmjet autoriteteve
kompetente. Autoritetet kompetente
përkatëse e rishikojnë rregullisht
marrëveshjen për mbikëqyrjen e ofruesve
të shërbimeve që ofrojnë shërbime të
navigimit ajror në blloqe funksionale të
hapësirës ajrore (FAB) që shtrihen në të
gjithë hapësirën ajrore që është nën
përgjegjësinë e më shumë se një Shteti
Anëtar të përmendur në nenin 2 (3) të
Rregullores 09/2009 dhe, në rastin e
ofrimit ndërkufitar të shërbimeve të
navigimit ajror, marrëveshjen për njohjen
reciproke të detyrave mbikëqyrëse të
përmendura në nenin 2 (5) të Rregullores
09/2009, si dhe zbatimin praktik të atyre
marrëveshjeve, veçanërisht për sa i përket
performancës së arritur të sigurisë së
ofruesve të shërbimeve nën mbikëqyrjen e
tyre.
(c) Autoriteti kompetent krijon marrëveshje
koordinimi me autoritetet e tjera kompetente për
ndryshimet e njoftuara në sistemet funksionale që
përfshijnë ofruesit e shërbimeve nën mbikëqyrjen
e autoriteteve të tjera kompetente. Këto
marrëveshje koordinimi sigurojnë zgjedhjen
efektive dhe rishikimin e atyre ndryshimeve të
njoftuara, në përputhje me pikën
Regulation;
(2) they are aware of the safety oversight
mechanisms and their results;
(3) relevant information exchange is
ensured between competent authorities.
The competent authorities concerned shall
regularly review the agreement on the
supervision of the service providers
providing air navigation services in
functional airspace blocks (FABs) that
extend across the airspace falling under
the responsibility of more than one
Member States referred to in Article 2(3)
of Regulation 09/2009 and, in the case of
cross-border provision of air navigation
services, the agreement on the mutual
recognition of supervisory tasks referred
to in Article 2(5) of Regulation 09/2009,
as well as the practical implementation of
those agreements, in particular in the light
of achieved safety performance of the
service providers under their supervision.
(c) The competent authority shall establish
coordination arrangements with other
competent authorities for notified changes to
functional systems involving service
providers under the oversight of the other
competent authorities. Those coordination
arrangements shall ensure the effective
selection and review of those notified
(2) da su svesni mehanizama nadzora
bezbednosti i njihovih rezultata;
(3) obezbeđuje se relevantna razmena
informacija između nadležnih organa.
Dotični nadležni organi redovno
preispituju sporazum o nadzoru pružalaca
usluga koji pružaju usluge navigacije u
funkcionalnim blokovima vazdušnog
prostora (FABs) koji se protežu po
čitavom vazdušnom prostoru i podležu
odgovornosti više država članica iz člana
2 (3) Uredbe 09/2009 i, u slučaju
prekograničnog pružanja usluga u
vazdušnoj navigaciji, sporazuma o
međusobnom priznavanju nadzornih
zadataka iz člana 2 (5) Uredbe 09/2009
kao i praktične primene tih sporazuma,
posebno u svetlu postignutih
bezbednosnih performansi pružalaca
usluga koji su pod njihovim nadzorom.
(c) Nadležni organ uspostavlja koordinaciju sa
drugim nadležnim organima za obaveštene
promene funkcionalnih sistema koji uključuju
pružaoce usluga pod nadzorom drugih nadležnih
organa. Ti dogovori o koordinaciji osiguravaju
efikasan izbor i pregled tih prijavljenih promena,
u skladu sa tačkom ATM / ANS.AR.C.025.
39/262
ATM/ANS.AR.C.025.
ATM/ANS.AR.A.010 Dokumentacioni i
certifikimit, mbikëqyrjes dhe zbatimit
Autoriteti kompetent vë në dispozicion të
personelit të tij aktet legjislative, standardet,
rregullat, botimet teknike dhe dokumentet
përkatëse, në mënyrë që të kryejnë detyrat e tyre
dhe ushtrojnë përgjegjësitë e tyre.
ATM/ANS.AR.A.015 Mjetet e pajtueshmërisë
(a) Agjencia zhvillon mjete të pranueshme të
pajtueshmërisë (AMC) që mund të përdoren
për të siguruar pajtueshmëri me kërkesat e
kësaj Rregulloreje. Kur veprohet në pajtim
me AMC, kërkesat e zbatueshme të kësaj
Rregulloreje konsiderohen se janë
përmbushur.
(b) Mjetet alternative të pajtueshmërisë
(AltMOC) mund të përdoren për të siguruar
pajtueshmëri me kërkesat e kësaj Rregulloreje.
(c) Autoriteti kompetent krijon një sistem për të
vlerësuar në mënyrë të vazhdueshme që të gjithë
AltMOC e përdorura vetvetiu ose nga ofruesit e
shërbimeve nën mbikëqyrjen e tij mundësojnë
krijimin e pajtueshmërisë me kërkesat e kësaj
Rregulloreje.
(d) Autoriteti kompetent vlerëson të gjithë
AltMOC e propozuara nga ofruesi i shërbimit në
përputhje me pikën ATM/ANS.OR.A.020 duke
analizuar dokumentacionin e dhënë dhe, nëse
changes, in accordance with point
ATM/ANS.AR.C.025.
ATM/ANS.AR.A.010 Certification, oversight
and enforcement documentation
The competent authority shall make available the
relevant legislative acts, standards, rules,
technical publications and related documents to
its personnel in order to perform their tasks and
to discharge their responsibilities.
ATM/ANS.AR.A.015 Means of compliance
(a) The Agency shall develop acceptable means
of compliance (AMC) that may be used to
establish compliance with the requirements
of this Regulation. When AMC are complied
with, the applicable requirements of this
Regulation shall be deemed to have been
met.
(b) Alternative means of compliance (AltMOC)
may be used to establish compliance with the
requirements of this Regulation.
(c) The competent authority shall establish a
system to consistently evaluate that all AltMOC
used by itself or by the service providers under
its oversight allow the establishment of
compliance with the requirements of this
Regulation.
(d) The competent authority shall evaluate all
AltMOC proposed by a service provider in
accordance with point ATM/ANS.OR.A.020 by
analysing the documentation provided and, if
considered necessary, conducting an inspection
ATM / ANS.AR.A.010 dokumentacija za
sertifikaciju, nadzor i izvršenje.
Nadležni organ stavlja na raspolaganje relevantne
zakonodavne akte, standarde, pravila, tehničke
publikacije i prateća dokumenta svom osoblju radi
izvršavanja svojih zadataka i svojih odgovornosti.
ATM / ANS.AR.A.015 Sredstva usaglašavanja
(a) Agencija će razviti prihvatljiva sredstva
usaglašavanja (AMC) koja se mogu
koristiti za utvrđivanje usaglašenosti sa
zahtevima ove Uredbe. Kada se AMC
ispoštuje, smatra se da su primenjeni
zahtevi ove Uredbe ispunjeni.
(b) Alternativni načini usaglašavanja (AltMOC)
mogu se koristiti za utvrđivanje usaglašenosti sa
zahtevima ove Uredbe.
(c) Nadležni organ uspostavlja sistem za doslednu
procenu da li sve AltMOC koje samo koriste
pružaoci usluga koji su pod njegovim nadzorom i
omogućava uspostavljanje usaglašenosti sa
zahtevima ove Uredbe.
(d) Nadležni organ će oceniti sve AltMOC koje je
predložio pružalac usluga u skladu sa tačkom
ATM / ANS.OR.A.020 analizom obezbeđene
dokumentacije i, ako to smatra neophodnim,
vršeći inspekciju pružaoca usluge. Kada nadležni
40/262
konsiderohet e domosdoshme, kryerjen e një
inspektimi të ofruesit të shërbimit. Kur autoriteti
kompetent konstaton që AltMOCjanë të
mjaftueshme për të siguruar pajtueshmërinë me
kërkesat e zbatueshme të kësaj Rregulloreje, ai
vepron pa vonesë si më poshtë:
(1) njofton aplikantin që AltMOC mund të
zbatohen dhe, nëse është e aplikueshme, të
ndryshojë certifikatën e aplikantit në
përputhje me rrethanat;
(2) njofton Agjencinë për përmbajtjen e
tyre, përfshirë kopjet e të gjithë
dokumentacionit përkatës;
(3) informon shtetet e tjera anëtare për
AltMOC që ishin pranuar.
(e) Kur vetë autoriteti kompetent përdor AltMOC
për të arritur pajtueshmëri me kërkesat e
zbatueshme të kësaj Rregulloreje, ai duhet:
(1) të vë ato në dispozicion të të gjithë
ofruesve të shërbimeve nën mbikëqyrjen e
tij;
(2) të njoftojë Agjencinë pa vonesë të
panevojshme. Autoriteti kompetent i
siguron Agjencisë një përshkrim të plotë
të AltMOC, duke përfshirë çdo rishikim të
procedurave që mund të jenë të
rëndësishme, si dhe një vlerësim që tregon
se janë përmbushur kërkesat e zbatueshme
të kësaj Rregulloreje.
of the service provider. When the competent
authority finds that the AltMOC are sufficient to
ensure compliance with the applicable
requirements of this Regulation it shall without
undue delay:
(1) notify the applicant that the AltMOC
may be implemented and, if applicable,
amend the certificate of the applicant
accordingly;
(2) notify the Agency of their content,
including copies of all relevant
documentation;
(3) inform other Member States about the
AltMOC that were accepted.
(e) When the competent authority itself uses
AltMOC to achieve compliance with the
applicable requirements of this Regulation, it
shall:
(1) make them available to all service
providers under its oversight;
(2) notify the Agency without undue
delay. The competent authority shall
provide the Agency with a full description
of the AltMOC, including any revisions to
procedures that may be relevant, as well
as an assessment demonstrating that the
applicable requirements of this
Regulation are met.
organ utvrdi da su AltMOC dovoljni da obezbede
poštovanje važećih zahteva ove Uredbe, isti će bez
nepotrebnog odlaganja:
(1) obavesti podnosioca da se AltMOC može
sprovesti i, ako je primenljivo, na
odgovarajući način izmeniti sertifikat
podnosioca prijave;
(2) obavestiti Agenciju o njihovom sadržaju,
uključujući kopije celokupne relevantne
dokumentacije;
(3) obavestiti druge države članice o
prihvaćenom AltMOC-u.
(e) kada nadležni organ sam koristi AltMOC za
postizanje usaglašenosti sa primenljivim
zahtevima ove Uredbe, isti će:
(1) staviti ih na raspolaganju svim
pružaocima usluga pod njegovim
nadzorom;
(2) o tome obavestiti Agenciju bez
nepotrebnog odlaganja. Nadležni organ će
Agenciji dostaviti potpuni opis AltMOC-
a, uključujući bilo koje revizije postupaka
koji mogu biti relevantni, kao i procenu
koja pokazuje da su zahtevi ove Uredbe
ispunjeni.
41/262
ATM/ANS.AR.A.020 Informacioni për
Agjencinë
(a) Autoriteti kompetent njofton pa vonesë të
panevojshme Agjencinë në rast të ndonjë
problemi domethënës në zbatimin e dispozitave
përkatëse të Rregullores 05/2020 dhe rregullave
të zbatimit të saj ose të Rregulloreve
08/2009,09/2009, 10/2009 dhe, pa paragjykuar
nenin 135 të Rregullores 5/2020, Rregullores
11/2009 të zbatueshme për ofruesit e shërbimeve.
(b) Pa cenuar Rregulloren 09/2017, autoriteti
kompetent i siguron Agjencisë informacione të
rëndësishme për sigurinë që burojnë nga raportet
e marra të ndodhive.
ATM/ANS.AR.A.025 Reagim i menjëhershëm
ndaj njëproblemi të sigurisë
(a) Pa cenuar Rregulloren 09/2017, autoriteti
kompetent e zbaton një sistem për të mbledhur,
analizuar dhe shpërndarë në mënyrë të duhur
informacionin e sigurisë.
(b) Agjencia zbaton një sistem për të analizuar në
mënyrë të duhur çdo informacion përkatës të
sigurisë, të marrë nga autoritetet kompetente dhe
pa vonesë të panevojshme ua siguron Shteteve
Anëtare dhe Komisionit, siç është e
përshtatshmet, çdo informacion, duke përfshirë
rekomandimet ose veprimet korrigjuese që duhen
ndërmarrë, të nevojshme për ta që të reagojnë në
kohën e duhur ndaj një problemi të sigurisë që
përfshin ofruesit e shërbimeve.
ATM/ANS.AR.A.020 Information to the
Agency
(a) The competent authority shall without undue
delay notify the Agency in case of any significant
problems with the implementation of the relevant
provisions of 5/2020 and its implementing rules
or of Regulations 08/2009, 09/2009, 10/2009
and, without prejudice to Article 135 of
Regulation 5/2020, Regulation 11/2009
applicable to service providers.
(b) Without prejudice to Regulation 09/2017, the
competent authority shall provide the Agency with
safety-significant information stemming from the
occurrence reports it has received.
ATM/ANS.AR.A.025 Immediate reaction to
safety problem
(a) Without prejudice to Regulation 09/2017, the
competent authority shall implement a system to
appropriately collect, analyse, and disseminate
safety information.
(b) The Agency shall implement a system to
appropriately analyse any relevant safety
information received from the competent
authorities and without undue delay provide to
Member States and the Commission, as
appropriate, any information, including
recommendations or corrective actions to be
taken, necessary for them to react in a timely
manner to a safety problem involving the service
providers.
ATM / ANS.AR.A.020 Informacije Agenciji
(a) Nadležni organ će bez nepotrebnog
odlaganja obavestiti Agenciju u slučaju
bilo kakvih značajnijih problema sa
primenom relevantnih odredbi Uredbe
5/2020 i njenih pravila za sprovođenje ili
Uredbe 08/2009, 09/2009, 10/2009 i, bez
predrasuda člana 135 Uredbe 5/2020,
Uredbom 11/2009 koje se primenjuju na
pružaoce usluga.
(b) Ne dovodeći u pitanje Uredbu 09/2017,
nadležni organ će Agenciji dostaviti informacije
značajne za bezbednost, koje proizilaze iz
izveštaja o događajima koje je dobio.
ATM / ANS.AR.A.025 Neposredna reakcija na
bezbednosni problem
(a) Ne dovodeći u pitanje Uredbu 09/2017,
nadležni organ će primeniti sistem za
odgovarajuće prikupljanje, analizu i
širenje informacija o bezbednosti.
(b) Agencija će implementirati sistem za
odgovarajuću analizu svih relevantnih informacija
o bezbednosti koje su primljene od nadležnih
organa i bez nepotrebnog odlaganja dostaviti
državama članicama i Komisiji, prema potrebi,
sve informacije, uključujući preporuke ili
korektivne radnje koje je potrebno preduzeti, koje
su njima neophodne da blagovremeno reaguju na
bezbednosni problem koji uključuje pružaoce
usluga.
42/262
(c) Pas marrjes së informacionit të përmendur në
pikat (a) dhe (b), autoriteti kompetent merr masa
të përshtatshme për të adresuar problemin e
sigurisë, duke përfshirë lëshimin e direktivave të
sigurisë në përputhje me pikën
ATM/ANS.AR.A. 030.
(d) Për masat e marra nën pikën (c) njoftohen
menjëherë ofruesve të shërbimeve përkatëse që
t’ju përmbahen atyre, në përputhje me pikën
ATM/ANS.OR.A.060. Autoriteti kompetent
gjithashtu e njofton për ato masa Agjencinë dhe,
kur kërkohet veprim i përbashkët, autoritetet e
tjera kompetente përkatëse.
ATM/ANS.AR.A.030 Direktivat e sigurisë
(a) Autoriteti kompetent lëshon një direktivë të
sigurisë kur përcakton ekzistencën e një gjendje
të pasigurt në një sistem funksional që kërkon
veprim të menjëhershëm
(b) Direktiva e sigurisë ju përcillet ofruesve të
shërbimeve përkatëse dhe përmban, si minimum,
informacionin e mëposhtëm:
(1) identifikimin e gjendjes së pasigurt;
(2) identifikimin e sistemit funksional të
prekur;
(3) veprimet e kërkuara dhe arsyetimin e
tyre;
(4) afatin kohor për përmbushjen e
veprimeve të kërkuara;
(c) Upon receiving the information referred to in
points (a) and (b), the competent authority shall
take adequate measures to address the safety
problem, including the issuing of safety
directives in accordance with point
ATM/ANS.AR.A.030.
(d) Measures taken under point (c) shall
immediately be notified to the service providers
concerned to comply with them, in accordance
with point ATM/ANS.OR.A.060. The competent
authority shall also notify those measures to the
Agency and, when combined action is required,
the other competent authorities concerned.
ATM/ANS.AR.A.030 Safety directives
(a) The competent authority shall issue a safety
directive when it has determined the existence of
an unsafe condition in a functional system
requiring immediate action
(b) The safety directive shall be forwarded to the
service providers concerned and contain, as a
minimum, the following information:
(1) the identification of the unsafe
condition;
(2) the identification of the affected
functional system;
(3) the actions required and their
rationale;
(4) the time limit for completing the
(c) Nakon prijema informacija navedenih u
tačkama (a) i (b), nadležni organ će preduzeti
odgovarajuće mere za rešavanje problema
bezbednosti, uključujući izdavanje bezbednosnih
direktiva u skladu sa tačkom ATM / ANS.AR.A.
030.
(d) O preduzetim merama pod tačkom (c) odmah
se obaveštavaju dotični pružaoci usluga da ih
poštuju, u skladu sa tačkom ATM /
ANS.OR.A.060. Nadležni organ o tim merama
takođe obaveštava Agenciju, a kada je
kombinovano delovanje potrebno, druga nadležna
nadležna tela.
ATM / ANS.AR.A.030 Uputstva za bezbednost
(a) Nadležni organ izdaje bezbednosnu direktivu
kada utvrdi postojanje nebezbednog stanja u
funkcionalnom sistemu koji zahteva trenutne
mere.
(b) Direktiva o bezbednosti prosleđuje se dotičnim
pružaocima usluga i sadrži, najmanje, sledeće
informacije:
(1) identifikacija nesigurnog stanja;
(2) identifikacija pogođenog funkcionalnog
sistema;
(3) potrebne radnje i njihovo obrazloženje;
(4) vremenski rok za dovršavanje potrebnih
radnji;
(5) datum stupanja na snagu.
43/262
(5) datën e hyrjes në fuqi.
(c) Autoriteti kompetent ja dërgon një kopje të
direktivës së sigurisë Agjencisë dhe çdo
autoriteti tjetër kompetent përkatës brenda
një muaji nga lëshimi i saj.
(d) Autoriteti kompetent verifikon
pajtueshmërinë e ofruesve të shërbimeve me
direktivat e zbatueshme të sigurisë.
NËN-PJESA B - MENAXHIMI
(ATM/ANS.AR.B)
ATM/ANS.AR.B.001 Sistemi i menaxhimit
(a) Autoriteti kompetent krijon dhe mirëmban një
sistem menaxhimi, duke përfshirë, si minimum,
elementët e mëposhtme:
(1) politikat dhe procedurat e
dokumentuara për të përshkruar
organizimin e tij, mjetet dhe metodat për
të arritur pajtueshmërinë me Rregulloren
5/2020 dhe rregullat e zbatimit të saj si të
nevojshme për ushtrimin e detyrave të
certifikimit, mbikëqyrjes dhe zbatimit të
tij sipas kësaj Rregulloreje. Procedurat
mbahen të përditësuara dhe shërbejnë si
dokumente themelore të punës brenda
këtij autoriteti kompetent për të gjitha
detyrat e ndërlidhura;
(2) një numër të mjaftueshëm të
personelit, përfshirë inspektorët, për të
kryer detyrat e tij dhe për të përmbushur
actions required;
(5) its date of entry into force.
(c) The competent authority shall forward a copy
of the safety directive to the Agency and any
other competent authorities concerned within
one month from its issuance.
(d) The competent authority shall verify the
compliance of service providers with the
applicable safety directives.
SUBPART B — MANAGEMENT
(ATM/ANS.AR.B)
ATM/ANS.AR.B.001 Management system
(a) The competent authority shall establish and
maintain a management system, including, as a
minimum, the following elements:
(1) documented policies and procedures
to describe its organisation, means and
methods to achieve compliance with
Regulation 5/2020 and its implementing
rules as necessary for the exercise of its
certification, oversight and enforcement
tasks under this Regulation. The
procedures shall be kept up to date and
serve as the basic working documents
within that competent authority for all
related tasks;
(2) a sufficient number of personnel,
including inspectors, to perform its tasks
(c) Nadležni organ će kopiju direktive o
bezbednosti proslediti Agenciji i svim drugim
nadležnim organima u roku od mesec dana od
njenog izdavanja.
(d) Nadležni organ mora da proveri usaglašenost
pružalaca usluga sa važećim smernicama o
bezbednosti.
POD-DEO B - UPRAVLJANJE (ATM /
ANS.AR.B)
ATM / ANS.AR.B.001 Sistem upravljanja
(a) Nadležni organ uspostavlja i održava sistem
upravljanja, uključujući najmanje sledeće
elemente:
(1) dokumentovane politike i postupke za
opisivanje svoje organizacije, sredstava i
metoda za postizanje usaglašenosti sa
Uredbom 5/2020 i pravilima za
sprovođenje po potrebi za vršenje poslova
sertifikacije, nadzora i izvršenja na
osnovu ove Uredbe. Postupci se ažuriraju
i služe kao osnovni radni dokumenti tog
nadležnog organa za sve povezane
zadatke;
(2) dovoljan broj osoblja, uključujući
inspektore, da izvršava svoje zadatke i
44/262
përgjegjësitë e tij sipas kësaj Rregulloreje.
Personeli i tillë duhet të jetë i kualifikuar
për të kryer detyrat e tyre të ndara dhe të
ketë njohuri dhe përvojë fillestare për
vendin e punës dhe trajnim të shpeshtë për
të siguruar kompetencë të vazhdueshme.
Krijohet një sistem për të planifikuar
disponueshmërinë e personelit, në mënyrë
që të sigurohet përmbushja e duhur të të
gjitha detyrave të ndërlidhura;
(3) lehtësirat e përshtatshme dhe hapësirat
për zyre për të ushtruar ato detyra të
caktuara;
(4) një proces për të monitoruar
pajtueshmërinë e sistemit të menaxhimit
me kërkesat përkatëse dhe
përshtatshmërinë e procedurave, përfshirë
krijimin e procesit të kontrollit të
brendshëm dhe procesit të menaxhimit të
rrezikut të sigurisë. Monitorimi i
pajtueshmërisë përfshin një sistem
reagues ndaj gjetjeve të auditimit për
menaxhmentin e lartë të autoritetit
kompetent për të siguruar zbatimin e
veprimeve korrigjuese sipas nevojës;
(5) një person ose një grup personash
përfundimisht përgjegjës tek
menaxhimenti i lartë i autoritetit
kompetent për funksionin e monitorimit të
pajtueshmërisë.
(b) Autoriteti kompetent, për secilën fushë të
veprimtarisë, të përfshirë në sistemin e
and discharge its responsibilities under
this Regulation. Such personnel shall be
qualified to perform their allocated tasks
and have the necessary knowledge,
experience, initial, on-the-job and
recurrent training to ensure continuing
competence. A system shall be in place to
plan the availability of personnel, in order
to ensure the proper completion of all
related tasks;
(3) adequate facilities and office
accommodation to perform those
allocated tasks;
(4) a process to monitor compliance of the
management system with the relevant
requirements and adequacy of the
procedures, including the establishment
of an internal audit process and a safety
risk management process. Compliance
monitoring shall include a feedback
system of audit findings to the senior
management of the competent authority to
ensure implementation of corrective
actions as necessary;
(5) a person or group of persons ultimately
responsible to the senior management of
the competent authority for the
compliance monitoring function.
(b) The competent authority shall, for each field
of activity included in the management system,
izvršava svoje odgovornosti prema ovoj
uredbi. Takvo osoblje mora biti
kvalifikovano za obavljanje dodeljenih
zadataka i mora imati neophodno znanje,
iskustvo, inicijativu, obuku na poslu i
tekuću obuku da bi se osigurala stalna
kompetencija. Treba uspostaviti sistem
planiranja raspoloživog osoblja kako bi se
osiguralo pravilno obavljanje svih
povezanih zadataka;
(3) odgovarajuće prostorije i kancelarijski
smeštaj za obavljanje dodeljenih
zadataka;
(4) proces za praćenje usklađenosti sistema
upravljanja sa odgovarajućim zahtevima i
adekvatnošću procedura, uključujući
uspostavljanje procesa interne revizije i
procesa upravljanja bezbednosnim
rizikom. Praćenje usaglašenosti uključuje
sistem povratnih informacija o nalazima
revizije višem menadžmentu nadležnog
organa kako bi se osiguralo sprovođenje
korektivnih radnji po potrebi;
(5) osobu ili grupu osoba koja je na kraju
odgovorna višem rukovodstvu nadležnog
organa za funkciju nadgledanja
usaglašenosti.
(b) Nadležni organ će, za svaku oblast aktivnosti
koja je uključena u sistem upravljanja, imenovati
45/262
menaxhimit, cakton një ose më shumë persona
me përgjegjësi të përgjithshme për menaxhimin e
detyrës(ave) përkatëse.
(c) Autoriteti kompetent përcakton procedurat
për pjesëmarrje në një shkëmbim të ndërsjellë të
të gjithë informacionit dhe asistencës së
nevojshme me autoritetet e tjera kompetente të
caktuara, përfshirë shkëmbimin e të gjitha
gjetjeve të ngritura dhe veprimeve përcjellëse të
ndërmarra si rezultat i certifikimit dhe
mbikëqyrjes së ofruesve të shërbimeve që
ushtrojnë veprimtaritë në territorin e një Shteti
Anëtar, por të certifikuara nga autoriteti
kompetent i një Shteti tjetër Anëtar ose Agjencie.
(d) Një kopje e procedurave që lidhen me
sistemin e menaxhimit dhe ndryshimet e tyre i
vihen në dispozicion Agjencisë për qëllim të
standardizimit.
ATM/ANS.AR.B.005 Ndarja e detyrave për
subjektet e kualifikuara
(a) Autoriteti kompetent mund t'ua caktojë
detyrat e veta lidhur me certifikimin ose
mbikëqyrjen e ofruesve të shërbimeve sipas kësaj
Rregulloreje, përveç lëshimit të vetë
certifikatave, subjekteve të kualifikuar. Kur
cakton detyra të tilla, autoriteti kompetent
siguron që ka:
(1) një sistem funksional për të vlerësuar
fillimisht dhe vazhdimisht që subjekti i
kualifikuar vepron në pajtim me Shtojcë
VI të Rregullores 05/2020. Ky sistem dhe
rezultatet e vlerësimeve dokumentohen;
appoint one or more persons with the overall
responsibility for the management of the relevant
task(s).
(c) The competent authority shall establish
procedures for participation in a mutual
exchange of all necessary information and
assistance with other competent authorities
concerned, including exchange of all findings
raised and follow-up actions taken as a result of
certification and oversight of service providers
exercising activities in the territory of a Member
State, but certified by the competent authority of
another Member State or the Agency.
(d) A copy of the procedures related to the
management system and their amendments shall
be made available to the Agency for the purpose
of standardisation.
ATM/ANS.AR.B.005 Allocation of tasks to
qualified entities
(a) The competent authority may allocate its
tasks related to the certification or oversight of
service providers under this Regulation, other
than the issuance of certificates themselves, to
qualified entities. When allocating such tasks,
the competent authority shall ensure that it has:
(1) a system in place to initially and
continuously assess that the qualified
entity complies with Annex VI to
Regulation 5/2020. This system and the
results of the assessments shall be
documented; and
jednu ili više osoba sa ukupnom odgovornošću za
upravljanje relevantnim zadacima.
(c) Nadležni organ uspostavlja procedure za
učešće u međusobnoj razmeni svih potrebnih
informacija i pomoći sa drugim nadležnim
organima, uključujući razmenu svih nalaza i
naknadnih radnji preduzetih kao rezultat
sertifikacije i nadzora pružalaca usluga koji vrše
usluge aktivnosti na teritoriji države članice, ali
sertifikovane od strane nadležnog organa druge
države članice ili Agencije.
(d) Kopiju postupaka koji se odnose na sistem
upravljanja i njihovim izmenama, biće stavljeni na
raspolaganje Agenciji u svrhu standardizacije.
ATM / ANS.AR.B.005 Dodela zadataka
kvalifikovanim subjektima
(a) Nadležni organ može dodeliti kvalifikovanim
subjektima svoje zadatke koji se odnose na
sertifikaciju ili nadzor pružaoca usluga u
skladu sa ovom Uredbom, osim izdavanja
samih sertifikata. Pri raspodeli takvih
zadataka, nadležni organ osigurava da:
(1) uspostavljen sistem za početno i
kontinuirano ocenjivanje da je
kvalifikovani subjekt u skladu sa
Aneksom VI Uredbe 5/2020. Ovaj sistem
i rezultati procenjivanja biće
dokumentovani; i
46/262
dhe
(2) lidhur një marrëveshje të dokumentuar
me subjektin e kualifikuar, të aprovuar
nga të dy palët në nivelin e duhur të
menaxhmentit, e cila përcakton qartë: (i)
detyrat që duhet të kryhen; (ii) deklaratat,
raportet dhe shënimet që duhen dhënë;
(iii) kushtet teknike që duhet të
përmbushen gjatë kryerjes së detyrave të
tilla; (iv) mbulimin e përgjegjësisë; (v)
mbrojtjen e dhënë për informacionin e
siguruar gjatë kryerjes së detyrave të tilla.
(b) Autoriteti kompetent siguron që procesi i
auditimit të brendshëm dhe procesi i menaxhimit
të rrezikut të sigurisë i kërkuara nga pika
ATM/ANS.AR.B.001 (a) (4) i mbulojnë të gjitha
detyrat e ushtruara në emër të tij nga subjekti i
kualifikuar.
ATM/ANS.AR.B.010 Ndryshimet në sistemin e
menaxhimit
(a) Autoriteti kompetent ka një sistem funksional
për të identifikuar ndryshimet që ndikojnë në
aftësinë e tij për të kryer detyrat e tij dhe për të
përmbushur përgjegjësitë e tij sipas kësaj
Rregulloreje. Ky sistem i lejon atij të ndërmarrë
veprime, siç është e përshtatshme, për të siguruar
që sistemi i menaxhimit mbetet adekuat dhe
efektiv.
(b) Autoriteti kompetent përditëson sistemin e tij
të menaxhimit për të pasqyruar çdo ndryshim në
këtë Rregullore në kohën e duhur, në mënyrë që
të sigurojë zbatimin efektiv.
(2) established a documented agreement
with the qualified entity, approved by
both parties at the appropriate
management level, which clearly defines:
(i) the tasks to be performed; (ii) the
declarations, reports and records to be
provided; (iii) the technical conditions to
be met when performing such tasks; (iv)
the related liability coverage; (v) the
protection given to information acquired
when carrying out such tasks.
(b) The competent authority shall ensure that the
internal audit process and the safety risk
management process required by point
ATM/ANS.AR.B.001(a)(4) cover all tasks
performed on its behalf by the qualified entity.
ATM/ANS.AR.B.010 Changes in the
management system
(a) The competent authority shall have a system
in place to identify changes that affect its
capability to perform its tasks and discharge
its responsibilities under this Regulation.
This system shall enable it to take action, as
appropriate, to ensure that the management
system remains adequate and effective.
(b) The competent authority shall update its
management system to reflect any change to this
Regulation in a timely manner, so as to ensure
effective implementation.
(2) uspostavlja dokumentovani sporazum sa
kvalifikovanim subjektom, koji su
odobrile obe strane na odgovarajućem
nivou menadžmenta, a koji jasno definiše:
(i) zadatke koje treba obavljati; (ii) izjave,
izveštaje i evidencije koje treba pružiti;
(iii) tehničke uslove koje treba ispuniti
prilikom obavljanja takvih poslova; (iv)
pokriće povezanih odgovornosti; (v)
zaštitu datu informacijama stečenom
prilikom obavljanja takvih poslova.
(b) Nadležni organ osigurava da proces unutrašnje
revizije i postupak upravljanja bezbednosnim
rizikom koji se zahteva u tački
ATM / ANS.AR.B.001 (a) (4) pokriva sve zadatke
koje u njegovo ime obavlja kvalifikovani entitet.
ATM / ANS.AR.B.010 Promene u sistemu
upravljanja
(a) Nadležni organ ima sistem koji će
identifikovati promene koje utiču na
njegovu sposobnost da izvršava svoje
zadatke i izvršava svoje odgovornosti u
skladu sa ovom Uredbom. Ovaj sistem
će mu omogućiti da preduzme akcije,
prema potrebi, kako bi se osiguralo da
sistem upravljanja ostane adekvatan i
efikasan.
(b) Nadležni organ će ažurirati svoj sistem
upravljanja kako bi blagovremeno odrazio bilo
kakve promene ove Uredbe, kako bi se osigurala
efikasna primena.
47/262
(c) Autoriteti kompetent njofton Agjencinë për
ndryshime te rëndësishme që ndikojnë në
aftësinë e tij për të kryer detyrat e ti dhe për të
përmbushur përgjegjësitë e tij sipas kësaj
Rregulloreje
ATM/ANS.AR.B.015 Mbajtja e shënimeve
(a) Autoriteti kompetent krijon një sistem të
mbajtjes së shënimeve që siguron ruajtje dhe
qasshmëri adekuate si dhe gjurmueshmëri të
besueshme të:
(1) politikave dhe procedurave të
dokumentuara të sistemit të menaxhimit;
(2) trajnimit, kualifikimit dhe autorizimit
të personelit siç kërkohet nga pika
ATM/ANS.AR.B.001 (a) (2);
(3) caktimit të detyrave, duke përfshirë
elementet e kërkuara në pikën
ATM/ANS.AR.B.005, si dhe detajet e
detyrave të caktuara;
(4) proceseve të certifikimit dhe/ose
deklarimit;
(5) përcaktimeve të shërbimeve të trafikut
ajror dhe ofruesve të shërbimeve
meteorologjike, siç është e përshtatshme;
(6) certifikimit dhe mbikëqyrjes së
ofruesve të shërbimeve që ushtrojnë
veprimtari brenda territorit të Shtetit
Anëtar, por të certifikuar nga autoriteti
kompetent i një Shteti tjetër Anëtar ose
Agjencie, siç është rënë dakord ndërmjet
(c) The competent authority shall notify the
Agency of significant changes affecting its
capability to perform its tasks and discharge its
responsibilities under this Regulation
ATM/ANS.AR.B.015 Record-keeping
(a) The competent authority shall establish a
system of record-keeping providing for adequate
storage, accessibility, and reliable traceability of:
(1) the management system's documented
policies and procedures;
(2) training, qualification, and
authorisation of personnel as required by
point ATM/ANS.AR.B.001(a)(2);
(3) the allocation of tasks, covering the
elements required by point
ATM/ANS.AR.B.005, as well as the
details of tasks allocated;
(4) certification and/or declaration
processes;
(5) designations of air traffic services and
meteorological services providers, as
appropriate;
(6) certification and oversight of service
providers exercising activities within the
territory of the Member State, but
certified by the competent authority of
another Member State or the Agency, as
agreed between those authorities;
(c) Nadležni organ obaveštava Agenciju o
značajnim promenama koje utiču na njegovu
sposobnost da izvršava svoje zadatke i izvršava
svoje odgovornosti u skladu sa ovom Uredbom
ATM / ANS.AR.B.015 Vođenje evidencije
(a) Nadležni organ uspostavlja sistem vođenja
evidencije koji omogućava adekvatno
skladištenje, dostupnost i pouzdanu sledljivost:
(1) dokumentovane politike i procedure
sistema upravljanja;
(2) obuka, kvalifikacija i ovlašćenje osoblja
prema zahtevima tačke ATM /
ANS.AR.B.001 (a) (2);
(3) raspodelu zadataka, koji pokrivaju
elemente tražene u ATM /
ANS.AR.B.005, kao i detalje dodeljenih
zadataka;
(4) procesa sertifikacije i / ili deklaracije;
(5) imenovanje pružalaca usluga vazdušnog
saobraćaja i meteoroloških usluga, prema
potrebi;
(6) sertifikovanje i nadzor pružalaca usluga
koji obavljaju aktivnosti na teritoriji
države članice, ali sertifikovani od
nadležnog organa druge države članice ili
Agencije, u skladu sa dogovorom između
tih vlasti;
48/262
këtyre autoriteteve;
(7) vlerësimit dhe njoftimit të Agjencinë
për AltMOC e propozuara nga ofruesit e
shërbimeve dhe vlerësimit të AltMOC të
përdorura nga vetë autoriteti kompetent;
(8) pajtueshmërisë së ofruesve të
shërbimeve me kërkesat e zbatueshme të
kësaj Rregulloreje pas lëshimit të
certifikatës ose, kur është e nevojshme,
paraqitjes së deklaratës, duke përfshirë
raportet e të gjitha auditimeve, mbulimin
e gjetjeve, veprimeve korrigjuese dhe
datën e mbylljes së veprimit, dhe vërejtjet
si dhe shënimet tjera të lidhura me
sigurinë;
(9) masave përmbarimore të marra;
(10) informacioneve mbi sigurinë,
direktivat e sigurisë dhe masat përcjellëse;
(11) përdorimit të dispozitave të
fleksibilitetit në përputhje me nenin 71 të
Rregullores 5/2020.
(b) Autoriteti kompetent mban një listë të të
gjitha certifikatave të lëshuara për ofruesit të
shërbimeve dhe të deklaratave të pranuara.
(c) Të gjitha shënimet mbahen për një periudhë
minimale prej 5 viteve pasi certifikata pushon së
qëni e vlefshme ose deklarata është tërhequr, në
përputhje me ligjin e zbatueshëm për mbrojtjen e
të dhënave.
NËN-PJESA C - MBIKËQYRJA,
CERTIFIKIMI DHE ZBATIMI
(7) the evaluation and notification to the
Agency of AltMOC proposed by service
providers and the assessment of AltMOC
used by the competent authority itself;
(8) compliance of service providers with
the applicable requirements of this
Regulation after the issuance of the
certificate or, where relevant, submission
of a declaration, including the reports of
all audits, covering findings, corrective
actions, and date of action closure, and
observations as well as other safety-
related records;
(9) enforcement measures taken;
(10) safety information, safety directives
and follow-up measures;
(11) the use of flexibility provisions in
accordance with Article 71 of Regulation
5/2020.
(b) The competent authority shall maintain a list
of all service provider certificates issued and
declarations received.
(c) All records shall be kept for a minimum
period of 5 years after the certificate ceases to be
valid or the declaration is withdrawn, subject to
the applicable data protection law
SUBPART C — OVERSIGHT,
CERTIFICATION AND ENFORCEMENT
(7) procenu i obaveštenje Agencije AltMOC
koju su predložili pružaoci usluga i
procenu AltMOC-a koji koristi sam
nadležni organ;
(8) usklađenost pružalaca usluga sa
primenjivim zahtevima ove Uredbe nakon
izdavanja sertifikata ili, gde je to
relevantno, podnošenja izjave,
uključujući izveštaje svih revizija, koji
obuhvataju nalaze, korektivne radnje i
datum zatvaranja akcije i zapažanja kao i
drugih zapisa koji se tiču sigurnosti;
(9) preduzete mere izvršenja;
(10) informacije o bezbednosti,
bezbednosne smernice i prateće mere;
(11) upotreba odredbi o fleksibilnosti
u skladu sa članom 71. Uredbe 5/2020.
(b) Nadležni organ vodi listu svih izdatih
sertifikata pružalaca usluga i primljenih
deklaracija.
(c) Sve evidencije čuvaju se najmanje 5 godina
nakon što potvrda prestane da važi ili ukoliko je
deklaracija povučena, u skladu sa važećim
zakonom o zaštiti podataka.
POD-DEO C - PREGLED, SERTIFIKACIJA I
IZVRŠENJE (ATM / ANS.AR.C)
49/262
(ATM/ANS.AR.C)
ATM/ANS.AR.C.001 Monitorimi i
performancës së sigurisë
(a) Autoritetet kompetente monitorojnë
rregullisht dhe vlerësojnë performancën e
sigurisë së ofruesve të shërbimeve nën
mbikëqyrjen e tyre.
(b) Autoritetet kompetente përdorin rezultatet e
monitorimit të performancës së sigurisë në
veçanti brenda mbikëqyrjes së tyre të bazuar në
rrezik.
ATM/ANS.AR.C.005 Certifikimi, deklarimi dhe
verifikimi i pajtueshmërisë së ofruesve të
shërbimeve me kërkesat
(a) Brenda kornizës së pikës
ATM/ANS.AR.B.001 (a) (1), autoriteti
kompetent krijon një proces për të verifikuar:
(1) pajtueshmërinë e ofruesit të
shërbimeve me kërkesat e zbatueshme të
përcaktuara në Shtojcat III deri në XII,
Rregulloren 01/2018 dhe çdo kusht të
zbatueshëm të bashkangjitur në certifikatë
para lëshimit të asaj certifikate. Certifikata
lëshohet në përputhje me Pjesën1 të kësaj
Shtojce;
(2) pajtueshmërinë me çdo detyrim të
ndërlidhur me sigurinë në aktin e
përcaktimit të lëshuar në përputhje me
nenin 8 të Rregullores 09/2009;
(3) respektimin e vazhdueshëm të
(ATM/ANS.AR.C)
ATM/ANS.AR.C.001 Monitoring of safety
performance
(a) The competent authorities shall regularly
monitor and assess the safety performance of the
service providers under their oversight.
(b) The competent authorities shall use the results
of the monitoring of safety performance in
particular within their risk-based oversight.
ATM/ANS.AR.C.005 Certification, declaration,
and verification of service providers' compliance
with the requirements
(a) Within the framework of point
ATM/ANS.AR.B.001(a)(1), the competent
authority shall establish a process in order to
verify:
(1) service providers' compliance with the
applicable requirements set out in
Annexes III to XII, Regulation 01/2018
and any applicable conditions attached to
the certificate before the issue of that
certificate. The certificate shall be issued
in accordance with Appendix 1 to this
Annex;
(2) compliance with any safety-related
obligations in the designation act issued in
accordance with Article 8 of Regulation
09/2009;
ATM / ANS.AR.C.001 Monitoring sigurnosnih
performansi
(a) Nadležni organi redovno prate i procenjuju
bezbednost performansi pružalaca usluga pod
njihovim nadzorom.
(b) Nadležni organi će koristiti rezultate praćenja
sigurnosnih performansi, posebno u okviru
nadzora zasnovanog na riziku.
ATM / ANS.AR.C.005 Sertifikacija, deklaracija i
potvrda usaglašenosti pružalaca usluga sa
zahtevima
(a) U okviru tačke ATM / ANS.AR.B.001 (a) (1),
nadležni organ će uspostaviti postupak da
verifikuje:
(1) pridržavanje pružalaca usluga sa važećim
zahtevima iz Aneksa III do XII, Uredbe
01/2018, i svim primenljivim uslovima
priloženim u sertifikatu pre izdavanja
takvog sertifikata. Sertifikat se izdaje u
skladu sa Dodatkom 1 ovog Aneksa;
(2) poštovanje svih obaveza u vezi sa
bezbednošću u aktu o proglašenju
donesenom u skladu sa članom 8. Uredbe
09/2009;
50/262
kërkesave të zbatueshme të ofruesve të
shërbimeve nën mbikëqyrjen e tij;
(4) zbatimin e objektivave të sigurisë,
kërkesave të sigurisë dhe kushteve të tjera
të ndërlidhura me sigurinë të identifikuara
në deklaratat e verifikimit të sistemeve,
duke përfshirë çdo deklaratë përkatëse të
përputhshmërisë ose përshtatshmërisë për
përdorimin e përbërësve të sistemeve të
lëshuar në përputhje me Rregulloren
11/2009;
(5) zbatimin e direktivave të sigurisë,
veprimeve korrigjuese dhe masave të
zbatimit.
(b) Procesi i përmendur në pikën (a) duhet:
(1) të bazohet në procedurat e
dokumentuara;
(2) të mbështetet nga dokumentacioni i
destinuar posaçërisht për t'i ofruar
personelit të tij udhëzime për të kryer
detyrat e tyre në lidhje me certifikimin,
mbikëqyrjen dhe zbatimin;
(3) t'i sigurojë organizatës në fjalë një
indikacion të rezultateve të veprimtarisë
së certifikimit, mbikëqyrjes dhe zbatimit;
(4) të bazohet në auditime, rishikime dhe
inspektime të bëra nga autoriteti
kompetent;
(3) continued compliance with the
applicable requirements of the service
providers under its oversight;
(4) implementation of safety objectives,
safety requirements and other safety-
related conditions identified in
declarations of verification of systems,
including any relevant declaration of
conformity or suitability for use of
constituents of systems issued in
accordance with 09/2009;
(5) the implementation of safety
directives, corrective actions and
enforcement measures.
(b) The process referred to in point (a) shall:
(1) be based on documented procedures;
(2) be supported by documentation
specifically intended to provide its
personnel with guidance to perform their
tasks related to certification, oversight and
enforcement;
(3) provide the organisation concerned
with an indication of the results of the
certification, oversight and enforcement
activity;
(4) be based on audits, reviews and
inspections conducted by the competent
(3) kontinuirano poštovanje važećih zahteva
pružalaca usluga pod njegovim
nadzorom;
(4) primenu bezbednosnih ciljeva,
bezbednosnih zahteva i drugih uslova
vezanih sa bezbednošću koji su
identifikovani u izjavama o verifikaciji
sistema, uključujući bilo koju relevantnu
izjavu o usaglašenosti ili podobnosti za
upotrebu sastavnih delova sistema izdatih
u skladu sa Uredbom 11/2009 ;
(5) primena smernica o bezbednosti,
korektivnih radnji i mera za izvršenje.
(b) Proces iz tačke (a) mora:
(1) zasnivati se na dokumentovanim
procedurama;
(2) biti potpomognut dokumentacijom koja je
posebno namenjena pružanju uputstva za
obavljanje poslova koji se odnose na
sertifikaciju, nadzor i primenu;
(3) pružiti dotičnoj organizaciji naznaku
rezultata sertifikacije, nadzora i
sprovođenja aktivnosti;
(4) zasnivati se na revizijama, pregledima i
inspekcijama koje vrši nadležni organ;
51/262
(5) në lidhje me ofruesit e shërbimeve të
certifikuar, t’i sigurojë autoritetit
kompetent prova të nevojshme për të
mbështetur veprimet e mëtejshme,
përfshirë masat e përmendura në nenin 9
të Rregullores 08/2009, nenin 7 (7) të
Rregullores 09/2009, dhe nga nenet 62, 84
dhe 131 të Rregullores 5/2020 në situata
kur kërkesat nuk janë përmbushur;
(6) në lidhje me ofruesit e shërbimeve që
bëjnë deklarata, t’i sigurojë autoritetit
kompetent prova që të ndërmarrë, nëse
është e përshtatshme, veprime korrigjuese
të cilat mund të përfshijnë veprime
përmbarimore, përfshirë, kur është e
përshtatshme, sipas ligjit kombëtar.
ATM/ANS.AR.C.010 Mbikëqyrja (a)
Autoriteti kompetent, ose subjektet e
kualifikuara që veprojnë në emër të tij,
bëjnë auditime në përputhje me nenin 5.
(b) Auditimet e përmendura në pikën (a) duhet:
(1) t’i sigurojnë autoritetit kompetent
prova të pajtueshmërisë me kërkesat e
zbatueshme dhe marrëveshjet zbatuese;
(2) të jenë të pavarura nga çdo aktivitet i
auditimit të brendshëm i ndërmarrë nga
ofruesi i shërbimit;
(3) të mbulojnë marrëveshjet e plota
zbatuese ose elementet e tyre, dhe
authority;
(5) with regard to certified service
providers, provide the competent
authority with the evidence needed to
support further action, including measures
referred to in Article 9 of Regulation
08/2009, Article 7(7) of Regulation
09/2009, and by Articles 62, 84, and 131
of Regulation 5/2020 in situations where
requirements are not complied with;
(6) with regard to service providers
making declarations, provide the
competent authority with the evidence to
take, if appropriate, remedial action which
may include enforcement actions,
including, where appropriate, under
national law.
ATM/ANS.AR.C.010 Oversight
(a) The competent authority, or qualified
entities acting on its behalf, shall conduct
audits, in accordance with Article 5.
(b) The audits referred to in point (a) shall:
(1) provide the competent authority with
evidence of compliance with the
applicable requirements and with the
implementing arrangements;
(2) be independent of any internal
auditing activities undertaken by the
service provider;
(3) cover complete implementing
arrangements or elements thereof, and
(5) s obzirom na sertifikovane pružaoce
usluga, pružiti nadležnom telu dokaze
potrebne za podršku daljim radnjama,
uključujući mere iz članka 9. Uredbe
08/2009, člana 7 (7) Uredbe 09/2009 i
članovima 62, 84 i 131 Uredbe 5/2020 u
situacijama kada se zahtevi ne poštuju;
(6) u vezi sa pružaocima usluga koji daju
izjave, pružiti nadležnom organu dokaze
o preduzimanju, ako je potrebno,
korektivnih radnji koje mogu uključivati
izvršne radnje, uključujući, gde je to
potrebno, nacionalno zakonodavstvo.
ATM / ANS.AR.C.010 Nadzor (a) Nadležni organ
ili kvalifikovani subjekti koji deluju u njegovo ime
vrši revizije u skladu sa članom 5.
(b) Revizije iz tačke (a) će:
(1) nadležnom organu dostaviti dokaze o
usaglašenosti sa važećim zahtevima i
aranžmanima za sprovođenje;
(2) biti nezavisni od bilo kakvih
aktivnosti interne revizije koje
preduzima pružalac usluga;
(3) pokrivati kompletne
implementacione aranžmane ili
njihove elemente i procese ili usluge;
52/262
proceset ose shërbimet;
(4) të përcaktojnë nëse: (i) marrëveshjet
zbatuese përputhen me kërkesat e
zbatueshme; (ii) veprimet e ndërmarra
përputhen me marrëveshjet zbatuese dhe
kërkesat e zbatueshme; (iii) rezultatet e
veprimeve të ndërmarra përputhen me
rezultatet e pritura nga marrëveshjet
zbatuese.
(c) Autoriteti kompetent, në bazë të provave që
disponon, monitoron pajtueshmërinë e
vazhdueshme me kërkesat e zbatueshme të kësaj
Rregulloreje të ofruesve të shërbimeve nën
mbikëqyrjen e tij.
ATM/ANS.AR.C.015 Programi mbikëqyrës
(a) Autoriteti kompetent krijon dhe përditëson
çdo vit një program mbikëqyrës, duke marrë
parasysh natyrën specifike të ofruesve të
shërbimeve, kompleksitetin e veprimtarive të
tyre, rezultatet e certifikimit dhe/ose
veprimtarive të mbikëqyrjes dhe bazohet në
vlerësimin e rreziqeve shoqëruese. Ai përfshin
auditimet, të cilat:
(1) mbulojnë të gjitha fushat e shqetësimit
të mundshëm për sigurinë, me fokus në ato
fusha ku janë identifikuar problemet;
(2) mbulojnë të gjithë ofruesit e
shërbimeve nën mbikëqyrjen e autoritetit
kompetent;
(3) mbulojnë mjetet e zbatuara nga
processes or services;
(4) determine whether: (i) the
implementing arrangements comply with
the applicable requirements; (ii) the
actions taken comply with the
implementing arrangements and the
applicable requirements; (iii) the results
of actions taken match the results
expected from the implementing
arrangements.
(c) The competent authority shall, on the basis of
the evidence at its disposal, monitor the
continuous compliance with the applicable
requirements of this Regulation of the service
providers under its oversight.
ATM/ANS.AR.C.015 Oversight programme
(a) The competent authority shall establish and
update annually an oversight programme taking
into account the specific nature of the service
providers, the complexity of their activities, the
results of past certification and/or oversight
activities and shall be based on the assessment of
associated risks. It shall include audits, which
shall:
(1) cover all the areas of potential safety
concern, with a focus on those areas
where problems have been identified;
(2) cover all the service providers under
the supervision of the competent
authority;
(3) cover the means implemented by the
service provider to ensure the competency
(4) utvrditi da li: (i) su implementacioni
aranžmani u skladu sa važećim
zahtevima; (ii) su preduzete mere u
skladu sa aranžmanima za
sprovođenje i važećim zahtevima;
(iii) se rezultati preduzetih akcija
poklapaju sa rezultatima koji se
očekuju od realizacionih aranžmana.
(c) Nadležni organ će na osnovu dokaza sa
kojima raspolaže nadgledati kontinuirano
poštovanje važećih zahteva iz ove Uredbe
pružalaca usluga koji su pod njenim
nadzorom.
ATM / ANS.AR.C.015 Program nadzora
(a) Nadležni organ uspostavlja i ažurira program
nadzora godišnje uzimajući u obzir specifičnost
pružalaca usluga, složenost njihovih aktivnosti,
rezultate prošlih sertifikovanja i / ili nadzornih
aktivnosti i zasnivaće se na proceni povezanih
rizika. Obuhvata reviziju koja:
(1) pokriva sva područja koja predstavljaju
potencijalnu zabrinutost sigurnosti, sa
fokusom na ona područja u kojima su
identifikovani problemi;
(2) pokriva sve pružaoce usluga pod
nadzorom nadležnog organa;
(3) pokriva sredstva koja sprovodi pružalac
usluga da bi se osigurala kompetentnost
osoblja;
53/262
ofruesi i shërbimit për të siguruar
kompetencën e personelit;
(4) sigurojnë që auditimet janë kryer në
mënyrë proporcionale me nivelin e
rrezikut të paraqitur nga operacionet dhe
shërbimet e ofruara nga ofruesi i
shërbimeve; dhe
(5) sigurojnë që për ofruesit e shërbimeve
nën mbikëqyrjen e tij, aplikohet një cikël i
planifikimit mbikëqyrës që nuk tejkalon
24 muaj. Cikli i planifikimit mbikëqyrës
mund të zvogëlohet nëse ka prova se
performanca e sigurisë së ofruesit të
shërbimit është ulur. Për një ofrues të
shërbimit të certifikuar nga autoriteti
kompetent, cikli i planifikimit mbikëqyrës
mund të shtrihet në maksimum 36 muaj
nëse autoriteti kompetent ka vendosur që,
gjatë 24 muajve të mëparshëm: (i) ofruesi
i shërbimit ka demonstruar një identifikim
efektiv të rreziqeve të sigurisë së
aviacionit dhe menaxhimin e rreziqeve të
shoqëruara; (ii) ofruesi i shërbimeve ka
demonstruar vazhdimisht pajtueshmëri
me kërkesat e menaxhimit të ndryshimit
sipas pikave ATM/ANS.OR.A.040 dhe
ATM/ANS.OR.A.045; (iii) nuk janë
lëshuar gjetjet e nivelit 1; (iv) të gjitha
veprimet korrigjuese janë zbatuar brenda
periudhës kohore të pranuar ose zgjatur
nga autoriteti kompetent siç përcaktohet
në pikën ATM/ANS.AR.C.050. Nëse
përveç asaj që u përmend më sipër, ofruesi
i shërbimit ka krijuar një sistem efektiv të
of personnel;
(4) ensure that audits are conducted in a
manner commensurate with the level of
the risk posed by the service provider
operations and services provided; and
(5) ensure that for service providers under
its supervision, an oversight planning
cycle not exceeding 24 months is applied.
The oversight planning cycle may be
reduced if there is evidence that the safety
performance of the service provider has
decreased. For a service provider certified
by the competent authority, the oversight
planning cycle may be extended to a
maximum of 36 months if the competent
authority has established that, during the
previous 24 months: (i) the service
provider has demonstrated an effective
identification of aviation safety hazards
and management of associated risks; (ii)
the service provider has continuously
demonstrated compliance with the change
management requirements under points
ATM/ANS.OR.A.040 and
ATM/ANS.OR.A.045; (iii) no level 1
findings have been issued; (iv) all
corrective actions have been implemented
within the time period accepted or
extended by the competent authority as
defined in point ATM/ANS.AR.C.050. If,
in addition to the above, the service
provider has established an effective
continuous reporting system to the
(4) obezbeđuje da se revizije sprovode na
način koji je proporcionalan nivou rizika
koji predstavlja poslovanje pružaoca
usluga i pružene usluge; i
(5) obezbeđuje da se za pružaoce usluga pod
nadzorom nadležnog organa primenjuje
ciklus planiranja nadzora koji ne prelazi
24 meseca. Ciklus planiranja nadzora
može se smanjiti ako postoje dokazi da se
bezbednosni učinak pružaoca usluga
smanjio. Za davaoca usluga koji je
sertifikovao nadležni organ, ciklus
planiranja nadzora može se produžiti na
najviše 36 meseci ako je nadležni organ
utvrdio da je tokom prethodna 24 meseca:
(i) davalac usluge pokazao efikasnu
identifikaciju sigurnosne opasnosti
vazduhoplovstva i upravljanje povezanim
rizicima; (ii) davalac usluge kontinuirano
pokazuje da se poštuju zahtevi za
upravljanje promenama pod tačkama
ATM / ANS.OR.A.040 i ATM /
ANS.OR.A.045; (iii) nisu objavljeni
nikakvi nalazi nivoa 1; (iv) da su sve
korektivne akcije sprovedene u roku koji
je nadležni organ prihvatio ili produžio
kao što je definisano u tački ATM /
ANS.AR.C.050. Ako je, pored gore
navedenog, pružalac usluga uspostavio
efikasan kontinuirani sistem izveštavanja
nadležnom organu o bezbednosnim
54/262
raportimit të vazhdueshëm tek autoriteti
kompetent për performancën e sigurisë
dhe përputhshmërinë rregullatore të
ofruesit të shërbimit, i cili është aprovuar
nga autoriteti kompetent, cikli i
planifikimit mbikëqyrës mund të zgjatet
deri në maksimum 48 muaj;
(6) sigurojnë përcjelljen e zbatimit të
veprimeve korrigjuese;
(7) i nënshtrohen konsultimit me ofruesit
e shërbimeve përkatës dhe njoftimit pas
kësaj;
(8) tregojnë intervalin e parashikuar të
inspektimeve të vendeve të ndryshme,
nëse ka.
(b) Autoriteti kompetent mund të vendosë të
modifikojë objektivat dhe fushën e auditimeve të
para-planifikuara, përfshirë rishikimet e
dokumenteve dhe auditimet shtesë, kurdo që të
paraqitet kjo nevojë.
(c) Autoriteti kompetent vendos se cilat
marrëveshje, elemente, shërbime, funksione,
vendndodhje fizike dhe aktivitete duhet të
auditohen brenda një afati të caktuar kohor.
(d) Vërejtjet dhe gjetjet e auditimit të lëshuara në
përputhje me pikën ATM/ANS.AR.C.050 duhet
të dokumentohen. Këto të fundit mbështeten me
prova dhe identifikohen në lidhje me kërkesat në
fuqi dhe mënyrat e zbatimit të tyre për të cilat
është kryer auditimi.
competent authority on the safety
performance and regulatory compliance
of the service provider, which has been
approved by the competent authority, the
oversight planning cycle may be extended
to a maximum of 48 months;
(6) ensure follow-up of the
implementation of corrective actions;
(7) be subject to consultation with the
service providers concerned and
notification thereafter;
(8) indicate the envisaged interval of the
inspections of the different sites, if any.
(b) The competent authority may decide to
modify the objectives and the scope of pre-
planned audits, including documentary reviews
and additional audits, wherever that need arises.
(c) The competent authority shall decide which
arrangements, elements, services, functions,
physical locations, and activities are to be
audited within a specified time frame.
(d) Audit observations and findings issued in
accordance with point ATM/ANS.AR.C.050
shall be documented. The latter shall be
supported by evidence, and identified in terms of
the applicable requirements and their
implementing arrangements against which the
performansama i usklađenosti propisa
pružaoca usluge koji je odobrio nadležni
organ, ciklus planiranja nadzora može se
produžiti najviše 48 meseci;
(6) obezbeđuje praćenje sprovođenja
korektivnih akcija;
(7) je predmet konsultacija sa dotičnim
pružaocima usluga i obaveštenja nakon
toga;
(8) navodi predviđeni interval pregleda
različitih lokacija, ako ih ima.
(b) Nadležni organ može odlučiti da izmeni ciljeve
i obim unapred planiranih revizija, uključujući
dokumentovane preglede i dodatne revizije, gde
god je to potrebno.
(c) Nadležni organ odlučuje koji aranžmani,
elementi, usluge, funkcije, fizičke lokacije i
aktivnosti treba da se revidiraju u određenom
vremenskom okviru.
(d) zapažanja i nalazi revizije izdati u skladu sa
tačkom ATM / ANS.AR.C.050 moraju biti
dokumentovani. Potonji će biti potkrepljeni
dokazima i identifikovani u smislu primenljivih
zahteva i njihovih aranžmana za sprovođenje
naspram kojih je izvršena revizija.
55/262
(e) Një raport i auditimit, duke përfshirë detajet e
gjetjeve dhe vëzhgimeve, hartohet dhe i
komunikohet ofruesit të shërbimit në fjalë.
ATM/ANS.AR.C.020 Lëshimi i certifikatave
(a) Pas procesit të përcaktuar në pikën
ATM/ANS.AR.C.005 (a), pas pranimit të një
kërkese për lëshimin e një certifikate një ofruesi
të shërbimit, autoriteti kompetent verifikon
pajtueshmërinë e ofruesit të shërbimit me
kërkesat e zbatueshme të kësaj Rregulloreje.
(b) Autoriteti kompetent mund të kërkojë çdo
auditim, inspektim ose vlerësim që ai e sheh të
nevojshme para lëshimit të certifikatës.
(c) Certifikata lëshohet për një kohëzgjatje të
pakufizuar. Privilegjet e veprimtarive që ofruesi i
shërbimit është miratuar të kryejë, specifikohen
në kushtet e ofrimit të shërbimit që i
bashkëngjiten certifikatës.
(d) Certifikata nuk lëshohet kur një konstatim i
nivelit 1 mbetet i hapur. Në rrethana të
jashtëzakonshme, gjetja(et), përveç nivelit 1,
vlerësohen dhe zbuten sipas nevojës nga ofruesi i
shërbimit dhe një plan veprimi korrigjues për
mbylljen e gjetjeve miratohet nga autoriteti
kompetent përpara se të lëshohet certifikata.
ATM/ANS.AR.C.025 Ndryshimet
(a) Pas marrjes së një njoftimi për një ndryshim
në përputhje me pikën ATM/ANS.OR.A.045,
autoriteti kompetent vepron në përputhje me
pikat ATM/ANS.AR.C.030,
audit has been conducted.
(e) An audit report, including the details of the
findings and observations, shall be drawn up and
communicated to the service provider concerned.
ATM/ANS.AR.C.020 Issue of certificates
(a) Following the process laid down in point
ATM/ANS.AR.C.005(a), upon receiving an
application for the issuance of a certificate to a
service provider, the competent authority shall
verify the service provider's compliance with the
applicable requirements of this Regulation.
(b) The competent authority may require any
audits, inspections or assessments it finds
necessary before issuing the certificate.
(c) The certificate shall be issued for an unlimited
duration. The privileges of the activities that the
service provider is approved to conduct shall be
specified in the service provision conditions
attached to the certificate.
(d) The certificate shall not be issued where a
level 1 finding remains open. In exceptional
circumstances, finding(s), other than level 1,
shall be assessed and mitigated as necessary by
the service provider and a corrective action plan
for closing the finding(s) shall be approved by the
competent authority prior to the certificate being
issued.
ATM/ANS.AR.C.025 Changes
(a) Upon receiving a notification for a change in
accordance with point ATM/ANS.OR.A.045, the
competent authority shall comply with points
(e) Izveštaj revizije, uključujući detalje nalaza i
zapažanja, sastavlja se i dostavlja dotičnom
pružaocu usluge.
ATM / ANS.AR.C.020 Izdavanje sertifikata
(a) Nakon postupka utvrđenog u tački ATM /
ANS.AR.C.005 (a), nakon prijema
zahteva za izdavanje sertifikata pružaocu
usluga, nadležni organ će proveriti da li
pružalac usluga poštuje odgovarajuće
zahteve ove uredbe.
(b) Nadležni organ može zahtevati bilo kakve
revizije, inspekcije ili procene koje smatra
neophodnim pre izdavanja potvrde.
(c) Sertifikat se izdaje na neograničeno vreme.
Privilegovane aktivnosti koje su pružaocu usluge
odobrene za obavljanje biće specifikovane u
uslovima pružanja usluga u priloženom
sertifikatu.
(d) Sertifikat se ne izdaje ako nalaz nivoa 1 ostane
otvoren. U izuzetnim okolnostima, nalazi nivoa,
osim nivoa 1, po potrebi biće procenjeni i ublaženi
od strane pružaoca usluga , a plan korektivnih
akcija za zatvaranje nalaza biće odobren od strane
nadležnog organa pre izdavanja sertifikata.
ANS.AR.C.025 Promene
(a) Nakon prijema obaveštenja o promeni u skladu
sa tačkom ATM / ANS.OR.A.045, nadležni organ
56/262
ATM/ANS.AR.C.035 dhe
ATM/ANS.AR.C.040.
(b) Pas marrjes së njoftimit për një ndryshim në
përputhje me pikën ATM/ANS.OR.A.040 (a) (2)
që kërkon miratimin paraprak, autoriteti
kompetent:
(1) verifikon pajtueshmërinë e ofruesit të
shërbimit me kërkesat në fuqi përpara se
të japë miratimin e ndryshimit;
(2) ndërmerr veprime të menjëhershme
dhe të përshtatshme, pa cenuar ndonjë
masë shtesë të zbatimit, kur ofruesi i
shërbimit zbaton ndryshimet që kërkojnë
miratim paraprak pa marrë miratimin e
autoriteteve kompetente të përmendura në
pikën (1).
(c) Për t'i mundësuar një ofruesi të shërbimit të
zbatojë ndryshimet në sistemin e tij të
menaxhimit dhe/ose sistemin e menaxhimit të
sigurisë, siç është e aplikueshme, pa miratimin
paraprak në përputhje me pikën
ATM/ANS.OR.A.040 (b), autoriteti kompetent
miraton një procedurë që përcakton fushën e
ndryshimeve të tilla dhe përshkruan se si këto
ndryshime do të njoftohen dhe menaxhohen. Në
procesin e mbikëqyrjes së vazhdueshme,
autoriteti kompetent vlerëson informacionin e
dhënë në njoftim për të verifikuar nëse veprimet
e ndërmarra përputhen me procedurat e
aprovuara dhe kërkesat e zbatueshme. Në rast të
ndonjë mospajtueshmërie, autoriteti kompetent:
ATM/ANS.AR.C.030, ATM/ANS.AR.C.035
and ATM/ANS.AR.C.040.
(b) Upon receiving a notification for a change in
accordance with point
ATM/ANS.OR.A.040(a)(2) that requires prior
approval, the competent authority shall:
(1) verify the service provider's
compliance with the applicable
requirements before issuing the change
approval;
(2) take immediate appropriate action,
without prejudice to any additional
enforcement measures, when the service
provider implements changes requiring
prior approval without having received
competent authority approval referred to
in point (1).
(c) To enable a service provider to implement
changes to its management system and/or safety
management system, as applicable, without prior
approval in accordance with point
ATM/ANS.OR.A.040 (b), the competent
authority shall approve a procedure defining the
scope of such changes and describing how such
changes will be notified and managed. In the
continuous oversight process, the competent
authority shall assess the information provided in
the notification to verify whether the actions
taken comply with the approved procedures and
applicable requirements. In case of any non-
compliance, the competent authority shall:
će se pridržavati tačaka ATM / ANS.AR.C.030,
ATM / ANS.AR.C.035 i ATM / ANS.AR.C.040.
(b) Nakon prijema obaveštenja za promenu u
skladu sa tačkom ATM / ANS.OR.A.040 (a) (2)
koja zahteva prethodno odobrenje, nadležni organ
će:
(1) proveriti da li je saglasnost pružalaca
usluga sa važećim zahtevima pre
izdavanja odobrenja za promenu;
(2) odmah preduzeti odgovarajuće mere, ne
dovodeći u pitanje bilo koje dodatne mere
izvršenja, kada pružalac usluga
primenjuje izmene koje zahtevaju
prethodno odobrenje, a da nije dobio
odobrenje nadležnog organa iz tačke (1).
(c) omogućiti pružaocu usluga da sprovede
izmene svog sistema upravljanja i / ili sistema
upravljanja bezbednošću, po potrebi, bez
prethodnog odobrenja u skladu sa tačkom ATM /
ANS.OR.A.040 (b), nadležni organ odobri će
postupak koji definiše obim takvih promena i
opisati kako će takve promene biti obaveštene i
upravljane. U procesu kontinuiranog nadzora
nadležni organ će proceniti informacije navedene
u notifikaciji kako bi se proverilo da li su
preduzete radnje u skladu sa odobrenim
procedurama i primenljivim zahtevima.
U slučaju bilo kojih neusklađenosti, nadležni
organ mora:
57/262
(1) njofton ofruesin e shërbimit për
mospajtueshmërinë dhe kërkon ndryshime të
mëtejshme;
(2) në rast të gjetjeve të nivelit 1 dhe
nivelit 2, vepron në përputhje me pikën
ATM/ANS.AR.C.050.
ATM ANS.AR.C.030 Miratimi i procedurave të
ndryshimit të menaxhimit për sistemet funksionale
(a) Autoriteti kompetent rishikon:
(1) procedurat e ndryshimit të menaxhimit
për sistemet funksionale ose ndonjë
modifikim material në ato procedura të
paraqitura nga ofruesi i shërbimit në
përputhje me pikën ATM/ANS.OR.B.010
(b);
(2) çdo devijim nga procedurat e
përmendura në pikën (1) për një ndryshim
të veçantë, kur kërkohet nga ofruesi i
shërbimit në përputhje me pikën
ATM/ANS.OR.B.010 (c) (1).
(b) Autoriteti kompetent aprovon procedurat,
ndryshimet dhe devijimet e përmendura në pikën
(a) kur ka përcaktuar se ato janë të nevojshme dhe
të mjaftueshme për ofruesin e shërbimit për të
demonstruar pajtueshmërinë me pikat
ATM/ANS.OR.A.045, ATM/ANS.OR.C.005,
ATS.OR.205, dhe ATS.OR.210, sipas rastit.
ATM/ANS.AR.C.035 Vendim për të rishikuar
një ndryshim të njoftuar në sistemin funksional
(a) Pas marrjes së një njoftimi në përputhje me
(1) notify the service provider of the non-
compliance and request further changes;
(2) in case of level 1 and level 2 findings,
act in accordance with point
ATM/ANS.AR.C.050.
ATM/ANS.AR.C.030 Approval of change
management procedures for functional systems
(a) The competent authority shall review:
(1) change management procedures for
functional systems or any material
modification to those procedures
submitted by the service provider in
accordance with point
ATM/ANS.OR.B.010(b);
(2) any deviation from the procedures
referred to in point (1) for a particular
change, when requested by a service
provider in accordance with point
ATM/ANS.OR.B.010(c)(1).
(b) The competent authority shall approve the
procedures, modifications and deviations
referred to in point (a) when it has determined
that they are necessary and sufficient for the
service provider to demonstrate compliance with
points ATM/ANS.OR.A.045,
ATM/ANS.OR.C.005, ATS.OR.205, and
ATS.OR.210, as applicable.
ATM/ANS.AR.C.035 Decision to review a
notified change to the functional system
(a) Upon receipt of a notification in accordance
(1) obavestiti pružaoca usluga o nepoštovanju
i zatražiti dalje izmene;
(2) u slučaju nalaza nivoa 1 i 2, postupati u
skladu sa tačkom ATM / ANS.AR.C.050.
ATM / ANS.AR.C.030 Odobrenje izmene
postupaka upravljanja za funkcionalne sisteme
(a) Nadležni organ pregledaće:
(1) promene postupaka upravljanja
funkcionalnim sistemima ili bilo kakve
materijalne izmene onih postupaka koje je
dostavio pružalac usluga u skladu sa
tačkom ATM / ANS.OR.B.010 (b);
(2) svako odstupanje od postupaka iz tačke
(1) za određenu promenu, na zahtev
pružaoca usluga u skladu sa tačkom ATM
/ ANS.OR.B.010 (c) (1).
(b) Nadležni organ mora da odobri procedure,
izmene i odstupanja iz tačke (a) kada utvrdi da su
one neophodne i dovoljne da pružalac usluge
pokaže usaglašenost sa tačkama ATM /
ANS.OR.A.045, ATM / ANS.OR.C.005,
ATS.OR.205 i ATS.OR.210, po potrebi.
ATM / ANS.AR.C.035 Odluka za pregled
prijavljene izmene funkcionalnog sistema
(a) Nakon prijema obaveštenja u skladu sa tačkom
ATM / ANS.OR.A.045 (a) (1), ili po prijemu
modifikovanih informacija u skladu sa tačkom
58/262
pikën ATM/ANS.OR.A.045 (a) (1), ose pas
marrjes së informacionit të modifikuar në
përputhje me pikën ATM/ANS.OR.A.045 (b),
autoriteti kompetent merr vendim nëse do të
rishikojë apo jo ndryshimin. Autoriteti
kompetent kërkon çdo informacion shtesë të
nevojshëm nga ofruesi i shërbimit për të
mbështetur këtë vendim.
(b) Autoriteti kompetent përcakton nevojën për
një rishikim të bazuar në kritere specifike, të
vlefshme dhe të dokumentuara që, si minimum,
sigurojnë që ndryshimi i njoftuar rishikohet nëse
kombinimi i mundësisë që argumenti të jetë
kompleks ose i panjohur për ofruesin e shërbimit
dhe ashpërsia e pasojave të mundshme të
ndryshimit është i rëndësishme.
(c) Kur autoriteti kompetent vendos nevojën për
një rishikim të bazuar në kritere të tjera të bazuara
në rrezik përveç pikës (b), këto kritere duhet të
jenë specifike, të vlefshme dhe të dokumentuara.
(d) Autoriteti kompetent informon ofruesin e
shërbimit për vendimin e tij për të rishikuar një
ndryshim të njoftuar në një sistem funksional dhe
i siguron arsyetimin e shoqëruar ofruesit të
shërbimit sipas kërkesës.
ATM/ANS.AR.C.040 Shqyrtimi i një ndryshimi të
njoftuar në sistemin funksional
(a) Kur autoriteti kompetent shqyrton argumentin
për një ndryshim të njoftuar, ai:
with point ATM/ANS.OR.A.045(a)(1), or
upon receipt of modified information in
accordance with point
ATM/ANS.OR.A.045(b), the competent
authority shall make a decision on whether to
review the change or not. The competent
authority shall request any additional
information needed from the service provider
to support this decision.
(b) The competent authority shall determine the
need for a review based on specific, valid and
documented criteria that, as a minimum, ensure
that the notified change is reviewed if the
combination of the likelihood of the argument
being complex or unfamiliar to the service
provider and the severity of the possible
consequences of the change is significant.
(c) When the competent authority decides the
need for a review based on other risk based
criteria in addition to point (b), these criteria shall
be specific, valid and documented.
(d) The competent authority shall inform the
service provider of its decision to review a
notified change to a functional system and
provide the associated rationale to the service
provider upon request.
ATM/ANS.AR.C.040 Review of a notified
change to the functional system
(a) When the competent authority reviews the
argument for a notified change, it shall:
ATM / ANS.OR.A.045 (b) , nadležni organ donosi
odluku da li će izmenu preispitati ili ne. Nadležni
organ će zatražiti sve dodatne informacije
potrebne od pružaoca usluga da podrži ovu
odluku.
(b)Nadležni organ utvrđuje potrebu za revizijom
na osnovu posebnih, validnih i dokumentovanih
kriterijuma koji, najmanje, osiguravaju da se
obaveštena izmena preispita ukoliko je
verovatnoća kombinacija da će argument biti
složen ili nepoznat za pružaoca usluga i
ozbiljnost mogućih posledica izmene je
značajna.
(c) Kada nadležni organ odluči o potrebi za
pregledom na osnovu drugih kriterijuma
zasnovanih na riziku pored tačke (b), ovi
kriterijumi će biti specifični, validni i
dokumentovani.
(d) Nadležni organ obavesti će pružaoca usluge o
svojoj odluci da pregleda prijavljenu izmenu
funkcionalnog sistema i pruži priloženo
racionalno obrazloženje pružaocu usluge na
zahtev.
ATM / ANS.AR.C.040 Pregled obaveštene
promene funkcionalnog sistema
(a) Kada nadležni organ razmotri argument za
obaveštenu izmenu, isti će:
59/262
(1) vlerëson vlefshmërinë e argumentit të
paraqitur në lidhje me pikën
ATM/ANS.OR.C.005 (a) (2) ose ATS.
OR.205 (a) (2);
(2) koordinon aktivitetet e tij me
autoritetet e tjera kompetente kur është e
nevojshme.
(b) Autoriteti kompetent, në mënyrë alternative:
(1) aprovon argumentin e përmendur në
pikën (a) (1), me kushtet kur është e
aplikueshme, kur është treguar e vlefshme
dhe kështu informon ofruesin e shërbimit,
(2) kundërshton argumentin e përmendur
në pikën (a) (1) dhe informoni ofruesin e
shërbimit së bashku me një arsyetim
mbështetës.
ATM/ANS.AR.C.045 Deklaratat e ofruesve të
shërbimeve të informacionit të fluturimit
(a) Pas marrjes së deklaratës nga ofruesi i
shërbimeve të informacionit të fluturimit që
synojnë të ofrojnë shërbime të tilla, autoriteti
kompetent verifikon që deklarata përmban të
gjitha informacionet e kërkuara në pikën
ATM/ANS.OR. A.015 dhe konfirmon pranimin e
deklaratës së atij ofruesi të shërbimit.
(b) Nëse deklarata nuk përmban informacionet e
kërkuara, ose përmban informacione që tregojnë
për mosrespektimin e kërkesave në fuqi, autoriteti
kompetent njofton ofruesin e shërbimeve të
informacionit të fluturimit përkatëse
(1) assess the validity of the argument
presented with respect to point
ATM/ANS.OR.C.005(a)(2) or ATS.
OR.205(a)(2);
(2) coordinate its activities with other
competent authorities whenever
necessary.
(b) The competent authority shall, alternatively:
(1) approve the argument referred to in
point (a)(1), with conditions where
applicable, when it is shown to be valid
and so inform the service provider,
(2) reject the argument referred to in
point (a)(1) and inform the service
provider together with a supporting
rationale.
ATM/ANS.AR.C.045 Declarations of flight
information services providers
(a) Upon receiving a declaration from a provider
of flight information services intending to provide
such services, the competent authority shall verify
that the declaration contains all the information
required by point ATM/ANS.OR. A.015 and shall
acknowledge receipt of the declaration to that
service provider.
(b) If the declaration does not contain the required
information, or contains information that indicates
non-compliance with the applicable requirements,
the competent authority shall notify the provider
of flight information services concerned about the
(1) oceniti valjanost argumenta koji su
predstavljeni u vezi sa tačkom ATM /
ANS.OR.C.005 (a) (2) ili ATS. OR.205
(a) (2);
(2) koordinirati svoje aktivnosti sa drugim
nadležnim organima kad god je to
potrebno.
(b) Nadležni organ, alternativno će:
(1) odobriti argument naveden u tački (a) (1),
sa uslovima gde je to primenljivo, kad se
ukaže da su validni i o tome obavestiti
pružaoca usluga,
(2) odbaciti argument iz tačke (a) (1) i
obavestiti pružaoca usluga zajedno s
racionalnim podrživim obrazloženjem.
ATM / ANS.AR.C.045 Izjave o letačkim
informacijama pružaoaca usluga
(a) Nakon što primi izjavu od pružaoca
usluga za letačke informacije s namerom
da se pruže takve usluge, nadležni organ
će proveriti da deklaracija sadrži sve
podatke koje zahteva tačka ATM /
ANS.OR. A.015 i potvrđuje prijem
deklaracije tom pružaocu usluga.
(b) Ako deklaracija ne sadrži tražene podatke
ili sadrži informacije koje ukazuju na
neusklađenost sa važećim zahtevima,
nadležni organ će obavestiti dotičnog
pružaoca usluga o informacijama leta što
60/262
mospërputhjen dhe kërkon informacione të
mëtutjeshme. Nëse është e nevojshme, autoriteti
kompetent kryen auditimin e ofruesit të
shërbimeve të informacionit të fluturimit. Nëse
konfirmohet mospajtueshmëria, autoriteti
kompetent ndërmerr veprime të parashikuara në
pikën ATM/ANS.AR.C.050.
(c) Autoriteti kompetent mban një regjistër të
deklaratave të ofruesve të shërbimeve të
informacionit të fluturimit, të cilat i janë bërë atij
në përputhje me këtë Rregullore.
ATM/ANS.AR.C.050 Gjetjet, veprimet
korrigjuese dhe masat e zbatimit
(a) Autoriteti kompetent duhet të ketë një sistem
për të analizuar gjetjet lidhur me rëndësinë e tyre
të sigurisë dhe vendosë për masat e zbatimit në
bazë të rrezikut të sigurisë të paraqitur nga
mospajtueshmëria e ofruesit të shërbimit.
(b) Në rrethana kur asnjë ose një rrezik shumë i
ulët i sigurisë është i pranishëm në masate
menjëhershme të zbutjes, autoriteti kompetent
mund të pranojë ofrimin e shërbimeve për të
siguruar vazhdimësinë e shërbimit derisamerren
veprime korrigjuese.
(c) Një konstatim i nivelit 1 lëshohet nga autoriteti
kompetent kur ndonjë mospajtueshmëri serioze
zbulohet me kërkesat e zbatueshme të Rregullores
5/2020 dhe rregullave të saj zbatuese, si dhe
Rregulloreve 08/2009, 09/2009, 10/2009, dhe
11/2009 dhe rregullat e tyre zbatuese, me
procedurat dhe manualet e ofruesit të shërbimit,
non-compliance and request further information.
If necessary, the competent authority shall carry
out an audit of the provider of flight information
services. If the non-compliance is confirmed, the
competent authority shall take action provided for
in point ATM/ANS.AR.C.050.
(c)The competent authority shall keep a register
of the declarations of providers of flight
information services which were made to it in
accordance with this Regulation.
ATM/ANS.AR.C.050 Findings, corrective
actions, and enforcement measures
(a) The competent authority shall have a system
to analyse findings for their safety significance
and decide on enforcement measures on the basis
of the safety risk posed by the service provider's
non-compliance.
(b) In circumstances where no or very low
additional safety risk would be present with
immediate appropriate mitigation measures, the
competent authority may accept the provision of
services to ensure continuity of service whilst
corrective actions are being taken.
(c) A level 1 finding shall be issued by the
competent authority when any serious non-
compliance is detected with the applicable
requirements of Regulation 5/2020 and its
implementing rules as well as Regulations
08/2009, 09/2009, 10/2009, and 11/2009 and their
implementing rules, with the service provider's
se tiče neusklađenosti i zatražiće dodatne
informacije. Ako je potrebno, nadležni
organ će izvršiti reviziju pružaoca
informacija o letovima. Ukoliko se
potvrdi neusklađenost, nadležni organ će
preduzeti mere predviđene tačkom ATM /
ANS.AR.C.050.
(c) Nadležni organ vodi registar deklaracija
pružalaca usluga letačkih informacija koje su mu
date u skladu sa ovom Uredbom.
ATM / ANS.AR.C.050 Nalazi, korektivne radnje
i mere izvršenja
(a) Nadležni organ ima sistem za analizu nalaza o
njihovom značaju za bezbednost i odlučivanje o
izvršnim merama na osnovu bezbednosnog rizika
usled neusklađenosti pružaoca usluge.
(b) U okolnostima kada ne bi postojao nikakav ili
vrlo nizak dodatni bezbednosni rizik uz
neposredne odgovarajuće mere ublažavanja,
nadležni organ može da prihvati pružanje usluga
kako bi se osigurao kontinuitet servisiranja, dok se
preduzimaju korektivne radnje.
(c) Nadležni organ izdaje nalaz nivoa 1 kada se
otkrije ozbiljna neusklađenost sa primenljivim
zahtevima Uredbe 5/2020 i njenih pravila za
sprovođenje, kao i Uredbe 08/2009, 09/2009,
10/2009 i 11/2009 i njihovim pravilima za
sprovođenje, sa procedurama i priručnicima
pružaoca usluga, sa sertifikatima o projektnim
zadacima ili sertifikatima, sa aktom o imenovanju,
61/262
me afatet dhe kushtet e certifikatës ose
certifikatën, me aktin e përcaktimit, nëse
aplikohet, ose me përmbajtjen e një deklarate që
paraqet rrezik të konsiderueshëm për sigurinë e
fluturimit ose përndryshe vë në dyshim aftësinë e
ofruesit të shërbimit për të vazhduar operacionet.
Gjetjet e nivelit 1 përfshijnë, por nuk kufizohen
vetëm në:
(1) shpalljen e procedurave operative
dhe/ose sigurimin e një shërbimi në atë
mënyrë që paraqet një rrezik të
konsiderueshëm për sigurinë e fluturimit;
(2) marrjen ose ruajtjen e vlefshmërisë së
certifikatës së ofruesit të shërbimit duke
falsifikuar provat e paraqitura materiale;
(3) dëshminë e keqpërdorimit ose
përdorimit mashtrues të certifikatës së
ofruesit të shërbimit;
(4) mungesën e një menaxheri të
përgjegjshëm.
(d) Një konstatim i nivelit 2 lëshohet nga
autoriteti kompetent kur ndonjë mospajtueshmëri
tjetër zbulohet me kërkesat e zbatueshme të
Rregullores 5/2020 dhe rregullave të saj
zbatuese, si dhe Rregulloreve 08/2009, 09/2009,
10/2009, dhe 11/2009 dhe rregullat e tyre
zbatuese, me procedurat dhe manualet e ofruesit
të shërbimit ose me afatet dhe kushtet ose
certifikatën, ose me përmbajtjen të një deklarate.
procedures and manuals, with the terms of
conditions of certificate or certificate, with the
designation act, if applicable, or with the content
of a declaration which poses a significant risk to
flight safety or otherwise calls into question the
service provider's capability to continue
operations.
Level 1 findings shall include but not be limited
to:
(1) promulgating operational procedures
and/or providing a service in a way which
introduces a significant risk to flight
safety;
(2) obtaining or maintaining the validity
of the service provider's certificate by
falsification of submitted documentary
evidence;
(3) evidence of malpractice or fraudulent
use of the service provider's certificate;
(4) the lack of an accountable manager.
(d) A level 2 finding shall be issued by the
competent authority when any other non-
compliance is detected with the applicable
requirements of Regulation 5/2020 and its
implementing rules as well as Regulations
08/2009, 09/2009, 10/2009, and 11/2009 and
their implementing rules, with the service
provider's procedures and manuals or with the
terms of conditions or certificate, or with the
content of a declaration.
ako je primenljivo, ili sa sadržajem deklaracije
koji predstavlja značajan rizik po bezbednost leta
ili na drugi način dovodi u pitanje sposobnost
pružaoca usluga da nastavi s radom.
Nalazi nivoa 1 uključuju, ali nisu ograničeni na:
(1) objavljivanje operativnih procedura i / ili
pružanje usluga na način koji predstavlja
značajan rizik po bezbednost leta;
(2) pribavljanje ili održavanje validnosti
sertifikata pružaoca usluga
falsifikovanjem dostavljenih
dokumentacionih dokaza;
(3) dokaz o zloupotrebi ili lažnoj upotrebi
sertifikata pružaoca usluge;
(4) nedostatak odgovornog menadžera.
(d) Nalaz nivoa 2 izdaje nadležno telo kada se
otkrije bilo koja druga neusklađenost sa
primenljivim zahtevima Uredbe 5/2020 i
njenih pravila za sprovođenje, kao i Uredbe
08/2009, 09/2009, 10/2009 i 11/2009 i
njihovim pravilima za sprovođenje, sa
procedurama i priručnicima pružaoca
usluga ili sa projektnim zadacima i
sertifikatima, ili sa sadržajem izjave.
62/262
(e) Kur zbulohet një gjetje, gjatë mbikëqyrjes
ose me çfarëdo mjeti tjetër, autoriteti kompetent,
pa cenuar ndonjë veprim shtesë të kërkuar nga
Rregullorja 5/2020 dhe rregullave të saj zbatuese,
si dhe Rregulloreve 08/2009, 09/2009, 10/2009,
dhe 11/2009 dhe rregullat e tyre zbatuese, e
njofton me shkrim ofruesin e shërbimit për
gjetjen dhe kërkon veprime korrigjuese për të
adresuar mospajtueshmërinë(të) e identifikuara.
(1) Në rastin e gjetjeve të nivelit 1, autoriteti
kompetent ndërmerr veprime të menjëhershme
dhe të përshtatshme, dhe, nëse është e
përshtatshme, mund të kufizojë, pezullojë ose
revokojë plotësisht ose pjesërisht certifikatën,
duke siguruar vazhdimësinë e shërbimeve, me
kusht që siguria të mos jetë komprometuar, dhe
në rastin e menaxherit të rrjetit, ai informon
Komisionin. Masa e marrë varet nga përmasa e
gjetjes dhe mbetet derisa të jetë ndërmarrë një
veprim i suksesshëm korrigjues nga ofruesi i
shërbimit.
(2) Në rastin e gjetjeve të nivelit 2,
autoriteti kompetent: (i) i japë ofruesit të
shërbimeve një periudhë korrigjuese të
zbatimit të veprimit të përfshirë në një
plan veprimi të përshtatshëm për natyrën e
gjetjes; (ii) vlerëson veprimin korrigjues
dhe planin e zbatimit të propozuar nga
ofruesi i shërbimit dhe, nëse vlerësimi
gjen se ato janë të mjaftueshme për të
adresuar mospajtueshmërinë, i pranon ato.
(e) When a finding is detected, during oversight
or by any other means, the competent authority
shall, without prejudice to any additional action
required by Regulation 5/2020 and its
implementing rules as well as Regulations
08/2009, 09/2009, 10/2009, and 11/2009 and
their implementing rules, communicate the
finding to the service provider in writing and
require corrective action to address the non-
compliance(s) identified.
(1) In the case of level 1 findings, the
competent authority shall take immediate
and appropriate action, and may, if
appropriate, limit, suspend or revoke in
whole or in part the certificate while
ensuring the continuity of services
provided that safety is not compromised,
and in the case of the Network Manager,
it shall inform the Commission. The
measure taken shall depend upon the
extent of the finding and shall remain until
successful corrective action has been
taken by the service provider.
(2) In the case of level 2 findings, the
competent authority shall: (i) grant the
service provider a corrective action
implementation period included in an
action plan appropriate to the nature of the
finding; (ii) assess the corrective action
and implementation plan proposed by the
service provider and, if the assessment
concludes that they are sufficient to
address the non-compliance(s), accept
them.
(e) Kada se nalaz otkrije, tokom nadzora ili na bilo
koji drugi način, nadležni organ ne dovodeći u
pitanje bilo koje dodatne radnje zahtevane
Uredbom 5/2020 i ovom Uredbom, kao i
Uredbama 08/2009, 09/2009, 10/2009 i 11/2009 i
njihovim pravilima za sprovođenje, pismeno
saopštit taj nalaz pružaocu usluge i zahtevati
korektivne mere kako bi se rešila utvrđena
neusaglašenost.
(1) U slučaju nalaza nivoa 1, nadležni organ
će odmah preduzeti odgovarajuće mere i,
ako je prikladno, ograničiti, suspendovati
ili opozvati sertifikat u celini ili delom,
osiguravajući kontinuitet usluga pod
uslovom da sigurnost nije ugrožen, a u
slučaju mrežnog menadžera, on će o tome
obavestiti Komisiju. Preduzeta mera
zavisiće od obima nalaza i ostaće sve dok
pružalac usluga ne preduzme uspešne
korektivne mere.
(2) U slučaju nalaza nivoa 2, nadležni organ
će: (i) odobriti pružaocu usluge period
sprovođenja korektivnih akcija koji je
uključen u akcionom planu koji odgovara
prirodi nalaza; (ii) oceniti plan
korektivnih akcija i primene koje je
predložio pružalac usluga i, ako se
procenom zaključi da su dovoljni za
rešavanje neusklađenosti, prihvatiti ih.
63/262
(3) Në rastin e gjetjeve të nivelit 2, kur
ofruesi i shërbimit nuk paraqet një plan
veprimi korrigjues që është i pranueshëm
nga autoriteti kompetent në lidhje me
gjetjen, ose kur ofruesi i shërbimit nuk
arrin të kryejë veprimet korrigjuese
brenda periudhës kohore të pranuara ose të
ofruara nga autoriteti kompetent, gjetja
mund të ngrihet në gjetjen e nivelit 1, dhe
ndërmerren veprimet siç përcaktohen në
pikën (1).
(f) Për ato raste që nuk kërkojnë gjetje të nivelit
1 dhe 2, autoriteti kompetent mund të lëshojë
vërejtje.
ANEKSI III
KËRKESAT E PËRBASHKËTA PËR
OFRUESIT E SHËRBIMEVE
(PJESA-ATM/ANS.OR)
NËN-PJESA A - KËRKESAT E
PËRGJITHSHME (ATM/ANS.OR.A)
ATM/ANS.OR.A.001 Fushëveprimi
Në përputhje me nenin 6, kjo Shtojcë përcakton
kërkesat që duhet të përmbushen nga ofruesit e
shërbimeve.
ATM/ANS.OR.A.005 Aplikim për certifikatë të
ofruesit të shërbimit
(a) Kërkesa për certifikatë të ofruesit të shërbimit
ose ndryshim në një certifikatë ekzistuese bëhet në
formën dhe mënyrëne përcaktuar nga autoriteti
kompetent, duke marrë parasysh kërkesat e
(3) In the case of level 2 findings, where
the service provider fails to submit a
corrective action plan that is acceptable to
the competent authority in light of the
finding, or where the service provider
fails to perform the corrective action
within the time period accepted or
extended by the competent authority, the
finding may be raised to a level 1 finding,
and action taken as laid down in point (1).
(f) For those cases not requiring level 1
and 2 findings, the competent authority
may issue observations.
ANNEX III
COMMON REQUIREMENTS FOR
SERVICE PROVIDERS (Part-
ATM/ANS.OR)
SUBPART A — GENERAL REQUIREMENTS
(ATM/ANS.OR.A)
ATM/ANS.OR.A.001 Scope
In accordance with Article 6, this Annex
establishes the requirements to be met by the
service providers.
ATM/ANS.OR.A.005 Application for a service
provider certificate
(a) Application for a service provider certificate
or an amendment to an existing certificate shall be
made in a form and manner established by the
competent authority, taking into account the
(3) U slučaju nalaza nivoa 2, kada pružalac
usluge ne dostavi plan korektivnih akcija
koji je prihvatljiv nadležnom organu u
svetlu nalaza ili kada pružalac usluga ne
izvrši korektivnu radnju u roku ako ga
nadležni organ prihvati ili produži, nalaz
se može podići na nivo 1 i preduzeti mere
kako je određeno u tački (1).
(f) Za one slučajeve koji ne zahtevaju nalaze
nivoa 1 i 2, nadležni organ može izdati
opservacije.
ANEKS III
ZAJEDNIČKI ZAHTEVI ZA PRUŽAOCE
USLUGA (deo ATM / ANS.OR)
POD-DEO A - OPŠTI ZAHTEVI (ATM /
ANS.OR.A)
ATM / ANS.OR.A.001 Obim
U skladu sa članom 6., ovaj aneks utvrđuje
zahteve koje moraju da ispunjavaju pružaoci
usluga.
ATM / ANS.OR.A.005 Prijava za sertifikat
pružaoca usluga
(a) Prijava za sertifikat pružaoca usluga ili dopuna
postojećeg sertifikata podnosi se u formi i načinu
koji utvrdi nadležni organ, uzimajući u obzir
primenljive zahteve ove Uredbe.
64/262
zbatueshme të kësaj Rregulloreje.
(b) Në përputhje me nenin 6, për të marrë
certifikatën, ofruesi i shërbimit duhet t’iu
përmbahet:
(1) kërkesave të përmendura në nenin 40
(1) të Rregullores 5/2020;
(2) kërkesave të përbashkëta të
përcaktuara në këtë Shtojcë;
(3) kërkesave specifike të përcaktuara në
Shtojcat IV deri XII dhe Rregulloren
01/2018, kur ato kërkesa janë të
zbatueshme lidhur me shërbimet që
ofruesi i shërbimit ofron ose planifikon të
ofrojë.
ATM/ANS.OR.A.010 Aplikim për certifikatë të
kufizuar
(a) Pavarësisht nga pika (b), ofruesi i shërbimeve
të trafikut ajror mund të bëjë kërkesë për
certifikatë të kufizuar për ofrimin e shërbimeve
në hapësirën ajrore nën përgjegjësinë e Shtetit
Anëtar, ku ndodhet vendi i tij kryesor i operimit
ose, nëse ka, zyra e regjistruar, kur ofron ose
planifikon të ofrojë shërbime vetëm në lidhje me
një ose më shumë nga kategoritë e mëposhtme:
(1) punën ajrore;
(2) aviacionin e përgjithshëm;
(3) transportin ajror tregtar të kufizuar në
aeroplan me më pak se 10 ton të masës
maksimale të ngritjes ose më pak se 20
applicable requirements of this Regulation.
(b) In accordance with Article 6, in order to obtain
the certificate, the service provider shall comply
with:
(1) the requirements referred to in Article
40(1) of Regulation 5/2020;
(2) the common requirements set out in
this Annex;
(3) the specific requirements set out in
Annexes IV to XII and Regulation
01/2018, where those requirements are
applicable in light of the services that the
service provider provides or plans to
provide.
ATM/ANS.OR.A.010 Application for a limited
certificate
(a) Notwithstanding point (b), the air traffic
services provider may apply for a certificate
limited to the provision of services in the
airspace under the responsibility of the Member
State where its principal place of operation or, if
any, registered office is located, when it provides
or plans to provide services only with respect to
one or more of the following categories:
(1) aerial work;
(2) general aviation;
(3) commercial air transport limited to
aircraft with less than 10 tonnes of
maximum take-off mass or less than 20
(b) U skladu sa članom 6., da bi dobio sertifikat,
pružalac usluga se pridržava:
(1) zahteva iz člana 40 (1) Uredbe 5/2020;
(2) zajedničkih zahteva iz ovog Aneksa;
(3) posebnih zahteva utvrđenih u aneksima
IV do XII i Uredbu 01/2018, gde su ti
zahtevi primenljivi s obzirom na usluge
koje pružalac usluga pruža ili planira da
pruži.
ATM / ANS.OR.A.010 Prijava za ograničenu
potvrdu
(a) Bez obzira na tačku (b), pružalac usluga
vazdušnog saobraćaja može podneti zahtev za
potvrdu ograničenu na pružanje usluga u
vazdušnom prostoru pod odgovornošću države
članice u kojoj je njeno glavno mesto poslovanja
ili, ako postoji, registrovano sedište , kada pruža
ili planira da pruža usluge samo u odnosu na jednu
ili više sledećih kategorija:
(1) vazdušni rad
(2) generalno vazduhoplovstvo;
(3) komercijalni vazdušni prevoz ograničen
na vazduhoplove sa manje od 10 tona
maksimalne uzletne mase ili manjom od
20 putničkih sedišta;
65/262
vende pasagjerësh;
(4) transportin ajror tregtar me më pak se
10 000 lëvizje në vit, pavarësisht nga masa
maksimale e ngritjes dhe numri i vendeve
të pasagjerëve; për qëllimet e kësaj
dispozite, "lëvizja" nënkupton, në një vit
të caktuar, mesataren gjatë tri viteve të
mëparshme të numrit të përgjithshëm të
ngritjeve dhe aterrimeve.
(b) Përveç kësaj, ofruesit e mëposhtëm të
shërbimit të navigimit ajror mund të aplikojnë
gjithashtu për certifikatë të kufizuar:
(1) ofruesi i shërbimit të navigimit ajror,
përveç ofruesit të shërbimeve të trafikut
ajror, me një qarkullim vjetor bruto prej 1
000 000 EUR ose më pak në lidhje me
shërbimet që ata ofrojnë ose planifikojnë
të ofrojnë;
(2) ofruesi i shërbimit të navigimit ajror që
ofron shërbime të informacionit të
fluturimit në aerodrom duke vepruar
rregullisht jo më shumë se një pozicion
pune në çdo aerodrom.
(c) Siç përcaktohet nga autoriteti kompetent,
ofruesi i shërbimit të navigimit ajror që aplikon
për certifikatë të kufizuar, në përputhje me pikat
(a) ose (b) (1), duhet t’iu përmbahet, si minimum,
kërkesave të mëposhtme të përcaktuara në:
(1) pikën ATM/ANS.OR.B.001
Kompetenca dhe kapaciteti teknik dhe
operativ;
(2) pikën ATM/ANS.OR.B.005 Sistemi i
passenger seats;
(4) commercial air transport with less than
10 000 movements per year, regardless of
the maximum take-off mass and the
number of passenger seats; for the
purposes of this provision, ‘movements’
means, in a given year, the average over
the previous three years of the total
number of take-offs and landings.
(b) In addition, the following air navigation
service providers may also apply for a limited
certificate:
(1) an air navigation service provider,
other than a provider of air traffic
services, with a gross annual turnover of
EUR 1 000 000 or less in relation to the
services they provide or plan to provide;
(2) an air navigation service provider
providing aerodrome flight information
services by operating regularly not more
than one working position at any
aerodrome.
(c) As determined by the competent authority, an
air navigation service provider applying for a
limited certificate in accordance with points (a)
or (b)(1) shall comply, as a minimum, with the
following requirements set out in:
(1) point ATM/ANS.OR.B.001 Technical
and operational competence and
capability;
(4) komercijalni vazdušni prevoz sa manje od
10 000 kretanja godišnje, bez obzira na
najveću masu poletanja i broj putničkih
sedišta; u svrhu ove odredbe, „pomeranje“
znači u određenoj godini, prosek ukupnog
broja poletanja i sletanja u prethodne tri
godine.
(b) Pored toga, sledeći pružaoci usluga
vazdušne navigacije takođe mogu da
podnesu zahtev za ograničenu potvrdu:
(1) pružalac usluga u vazdušnoj navigaciji,
osim pružaoca usluga u vazdušnom
saobraćaju, sa bruto godišnjim prometom
od 1 000 000 EUR ili manje u odnosu na
usluge koje pružaju ili planiraju da
pružaju;
(2) pružalac usluga vazdušne navigacije koji
pruža aerodromske informacije o letu
redovno radeći ne više od jednog radnog
mesta na bilo kom aerodromu.
(c) Prema odredbi nadležnog organa, pružalac
usluga u vazdušnoj navigaciji koji podnosi zahtev
za ograničenu potvrdu u skladu sa tačkama (a) ili
(b) (1) ispunjava, najmanje, sledeće zahteve iz:
(1) tačke ATM / ANS.OR.B.001 Tehnička i
operativna kompetencija i sposobnost;
(2) tačke ATM / ANS.OR.B.005 Sistem
upravljanja;
66/262
menaxhimit;
(3) pikën ATM/ANS.OR.B.020 Kërkesat
për personel;
(4) pikën ATM/ANS.OR.A.075 Ofrimi i
shërbimeve të hapura dhe transparente;
(5) Shtojcat IV, V, VI dhe VIII, kur ato
kërkesa janë të zbatueshme në kuadër të
shërbimeve që ofruesi i shërbimit ofron
ose planifikon të ofrojë, në përputhje me
nenin 6.
(d) Siç përcaktohet nga autoriteti kompetent,
ofruesi i shërbimit të navigimit ajror që aplikon
për certifikatë të kufizuar në përputhje me pikën
(b) (2) ju përmbahet, si minimum, kërkesave të
përcaktuara në pikat (c) (1) deri në (c) (4) dhe
kërkesave specifike të përcaktuara në Shtojcën
IV.
(e) Aplikanti për certifikatë të kufizuar i paraqet
një kërkesë autoritetit kompetent në formën dhe
mënyrën e përcaktuar nga autoriteti kompetent.
ATM/ANS.OR.A.015 Deklarata nga ofruesit e
shërbimeve të informacionit të fluturimit
(a) Në përputhje me nenin 7, ofruesi i
shërbimeve të informacionit të fluturimit
mund të deklarojë aftësinë e tij dhe mënyrat
e ushtrimit të përgjegjësive që lidhen me
shërbimet e ofruara kur i përmbush, përveç
kërkesave të përmendura në nenin 40 (1) të
Rregullores 5/2020, kërkesat e mëposhtme
(2) point ATM/ANS.OR.B.005
Management system;
(3) point ATM/ANS.OR.B.020
Personnel requirements;
(4) point ATM/ANS.OR.A.075 Open and
transparent provision of services;
(5) Annexes IV, V, VI and VIII, where
those requirements are applicable in light
of the services that the service provider
provides or plans to provide, in
accordance with Article 6.
(d) As determined by the competent authority,
the air navigation service provider applying for a
limited certificate in accordance with point (b)(2)
shall comply, as a minimum, with the
requirements set out in points (c)(1) to (c)(4) and
with the specific requirements set out in Annex
IV.
(e) An applicant for a limited certificate shall
submit an application to the competent authority
in a form and manner established by the
competent authority.
ATM/ANS.OR.A.015 Declaration by flight
information services providers
(a) Pursuant to Article 7, a flight information
services provider may declare its capability and
means of discharging the responsibilities
associated with the services provided where it
meets, in addition to the requirements referred to
in Article 40(1) of Regulation 5/2020, the
following alternative requirements:
(3) tačke ATM / ANS.OR.B.020 Zahtevi za
osoblje;
(4) tačke ATM / ANS.OR.A.075 Otvoreno i
transparentno pružanje usluga;
(5) Aneksi IV, V, VI i VIII, gde se ti zahtevi
primenjuju s obzirom na usluge koje
pružalac usluga pruža ili planira da pruži
u skladu sa članom 6.
(d) Kako je utvrdio nadležni organ, pružalac
usluga u vazdušnoj navigaciji koji podnosi zahtev
za ograničenu potvrdu u skladu sa tačkom (b) (2)
ispunjava minimum zahteva iz tačke (c) (1) do (c)
(4) i sa posebnim zahtevima iz Aneksa IV.
(e) Podnosilac zahteva za ograničenu potvrdu
podnosi zahtev nadležnom organu u formi
i na način koji utvrdi nadležni organ.
ATM / ANS.OR.A.015 Izjava letačkih pružaoca
informacija
(a) U skladu sa članom 7, pružalac informacija o
letovima može da izjavi svoju sposobnost i
sredstva za izvršavanje odgovornosti u vezi sa
uslugama koje se pružaju tamo gde se
ispunjavaju, pored zahteva iz člana 40 (1)
Uredbe 5/2020, sledeći alternativni zahtevi:
(1) pružalac usluga letačkih informacija
pruža ili planira da pruža svoje usluge
67/262
alternative:
(1) ofruesi i shërbimeve të informacionit
të fluturimit ofron ose planifikon të ofrojë
shërbimet e tij duke operuar rregullisht jo
më shumë se një pozicion pune;
(2) ato shërbime janë të një natyre të
përkohshme, për një kohëzgjatje të rënë
dakord me autoritetin kompetent si të
nevojshme për të ofruar garancitë
proporcionale të sigurisë.
(b) Ofrues i shërbimeve të informacionit të
fluturimit që deklaron aktivitetet e tij:
(1) i siguron autoritetit kompetent të gjitha
informacionet përkatëse para fillimit të
operacioneve, në një formë dhe mënyrë të
përcaktuar nga autoriteti kompetent;
(2) i siguron autoritetit kompetent një listë
të mjeteve alternative të pajtueshmërisë së
përdorur, në përputhje me pikën
ATM/ANS.OR.A.020;
(3) mirëmban pajtueshmërinë me kërkesat
e zbatueshme dhe me informacionin e
dhënë në deklaratë;
(4) njofton autoritetin kompetent për çdo
ndryshim në deklaratën e tij ose mënyrën
e pajtueshmërisë që ai përdor përmes
dorëzimit të një deklarate të ndryshuar;
(5) siguron shërbimet e tij në përputhje me
manualin e tij të punës dhe ju përmbahet
të gjitha dispozitave përkatëse të përfshira
(1) the flight information services
provider provides, or plans to provide, its
services by operating regularly not more
than one working position;
(2) those services are of a temporary
nature, for a duration agreed with the
competent authority as necessary to
ensure proportional safety assurance.
(b) A flight information services provider
declaring its activities shall:
(1) provide the competent authority with
all the relevant information prior to
commencing operations, in a form and
manner established by the competent
authority;
(2) provide the competent authority with a
list of the alternative means of compliance
used, in accordance with point
ATM/ANS.OR.A.020;
(3) maintain compliance with the
applicable requirements and with the
information given in the declaration;
(4) notify the competent authority of any
changes to its declaration or the means of
compliance it uses through submission of
an amended declaration;
(5) provide its services in accordance with
its operations manual and comply with all
the relevant provisions contained therein.
radeći redovno na ne više od jednog
radnog mesta;
(2) te usluge su privremene prirode, u trajanju
dogovorenom sa nadležnim organom ako
je neophodno da bi se osiguralo
proporcionalno osiguranje bezbednosti.
(b) pružalac informacija o letovima koji izjavljuje
svoje aktivnosti mora:
(1) pružiti nadležnom organu sve relevantne
informacije pre početka operacija, u formi
i na način koji utvrdi nadležni organ;
(2) da nadležnom organu dostavi listu
korišćenih alternativnih sredstava u
skladu sa tačkom ATM / ANS.OR.A.020;
(3) da se pridržava važećih zahteva i
informacija navedenih u deklaraciji;
(4) da obavesti nadležni organ o nekim
promenama u svojoj deklaraciji ili
načinima usaglašavanja koje koristi
podnošenjem izmenjene izjave;
(5) pruža svoje usluge u skladu sa svojim
priručnikom za poslovanje i u skladu sa
68/262
në të.
(c) Para se të pushojë ofrimin e shërbimeve të tij,
ofruesi i shërbimeve të informacionit të fluturimit
që deklaron veprimtaritë e tij, njofton autoritetin
kompetent brenda një periudhe kohore të
përcaktuar nga autoriteti kompetent.
(d) Ofruesi i shërbimeve të informacionit të
fluturimit që deklaron aktivitetet e tij duhet të
përputhet me kërkesat e mëposhtme të
përcaktuara në:
(1) pikën ATM/ANS.OR.A.001
Fushëveprimi;
(2) pikën ATM/ANS.OR.A.020 Mjetet e
pajtueshmërisë;
(3) pikën ATM/ANSS.OR.A.035
Demonstrimi i pajtueshmërisë;
(4) pikën ATM/ANS.OR.A.040
Ndryshimet - të përgjithshme;
(5) pikën ATM/ANS.OR.A.045
Ndryshimet në sistemin funksional;
(6) pikën ATM/ANS.OR.A.050
Lehtësimi dhe bashkëpunimi;
(7) pikën ATM/ANS.OR.A.055 Të
gjeturat dhe veprimet korrigjuese;
(8) pikën ATM/ANS.OR.A.060 Reagim i
menjëhershëm ndaj një problemi të
sigurisë;
(b) Before ceasing the provision of its services,
the flight information services provider
declaring its activities shall notify the
competent authority within a period
determined by the competent authority.
(d) A flight information services provider
declaring its activities shall comply with the
following requirements set out in:
(1) point ATM/ANS.OR.A.001 Scope;
(2) point ATM/ANS.OR.A.020 Means of
compliance;
(3) point ATM/ANS.OR.A.035
Demonstration of compliance;
(4) point ATM/ANS.OR.A.040 Changes
— general;
(5) point ATM/ANS.OR.A.045 Changes
to the functional system;
(6) point ATM/ANS.OR.A.050
Facilitation and cooperation;
(7) point ATM/ANS.OR.A.055 Findings
and corrective actions;
(8) point ATM/ANS.OR.A.060
Immediate reaction to a safety problem;
(9) point ATM/ANS.OR.A.065
Occurrence reporting;
svim relevantnim odredbama koje su
sadržane u istom.
(c) Pre prekida pružanja svojih usluga, pružalac
usluga letačkih informacija koji izjavljuje svoje
aktivnosti obavestiće nadležni organ u roku koji
odredi nadležni organ.
(d) Pružalac informacija o letovima koji izjavljuje
svoje aktivnosti mora da se pridržava sledećih
uslova iz:
(1) tačke ATM / ANS.OR.A.001 Obim;
(2) tačke ATM / ANS.OR.A.020 Sredstva za
usklađivanje;
(3) tačke ATM / ANS.OR.A.035 Dokaz o
usklađenosti;
(4) tačke ATM / ANS.OR.A.040 Promene -
opšte;
(5) tačka ATM / ANS.OR.A.045 Promene u
funkcionalnom sistemu;
(6) tačke ATM / ANS.OR.A.050
Olakšavanje i saradnja;
(7) tačka ATM / ANS.OR.A.055 Nalazi i
korektivne radnje;
(8) tačka ATM / ANS.OR.A.060
Neposredna reakcija na bezbednosni
problem;
(9) tačka ATM / ANS.OR.A.065
Izveštavanje o događajima;
(10) tačke ATM / ANS.OR.B.001
Tehnička i operativna kompetencija i
sposobnost;
69/262
(9) pikën ATM/ANSOR.A.065
Raportimi i rastit;
(10) pikën ATM/ANS.OR.B.001
Kompetenca dhe kapaciteti teknik dhe
operativ;
(11) pikën ATM/ANS.OR.B.005 Sistemi
i menaxhimit;
(12) pikën ATM/ANS.OR.B.020
Kërkesat për personel;
(13) pikën ATM/ANS.OR.B.035
Manualët e operimit;
(14) pikën ATM/ANS.OR.D.020
Përgjegjësia dhe mbulimi i sigurimit,
(15) Shtojca IV.
(e) Ofruesi i shërbimeve të informacionit të
fluturimit që deklaron aktivitetet fillon punën
vetëm pasi të marrë konfirmimin për pranimin e
deklaratës nga autoriteti kompetent.
ATM/ANS.OR.A.020 Mjetet e pajtueshmërisë
(a) Mjetet alternative të pajtueshmërisë
(AltMOC) në AMC të miratuara nga Agjencia
mund të përdoren nga ofruesi i shërbimit për të
vendosur pajtueshmërinë me kërkesat e kësaj
Rregulloreje.
(b) Kur ofruesi i shërbimit dëshiron të përdorë një
AltMOC, ai para zbatimit të tij, i siguron
autoritetit kompetent një përshkrim të plotë të
AltMOC. Përshkrimi përfshin çdo rishikim të
manualeve ose procedurave që mund të jenë
relevante, si dhe një vlerësim që tregon
(10) point ATM/ANS.OR.B.001
Technical and operational competence
and capability;
(11) point ATM/ANS.OR.B.005
Management system;
(12) point ATM/ANS.OR.B.020
Personnel requirements;
(13) point ATM/ANS.OR.B.035
Operations manuals;
(14) point ATM/ANS.OR.D.020
Liability and insurance cover,
(15) Annex IV.
(e)A flight information services provider
declaring its activities shall only start operation
after receiving the acknowledgement of receipt of
the declaration from the competent authority.
ATM/ANS.OR.A.020 Means of compliance
(a) Alternative means of compliance (AltMOC)
to the AMC adopted by the Agency may be
used by the service provider to establish
compliance with the requirements of this
Regulation.
(b) When the service provider wishes to use an
AltMOC, it shall, prior to implementing it,
provide the competent authority with a full
description of the AltMOC. The description shall
include any revisions to manuals or procedures
that may be relevant, as well as an assessment
(11) tačke ATM / ANS.OR.B.005
Sistem upravljanja;
(12) tačke ATM / ANS.OR.B.020
Zahtevi za osoblje;
(13) tačke ATM / ANS.OR.B.035
Uputstva za upotrebu;
(14) tačke ATM / ANS.OR.D.020
Odgovornost i pokriće osiguranja,
(15) Aneksa IV.
(e) Pružalac informativnih usluga o letu, koji
izjavi svoje aktivnosti, započet će sa radom tek
nakon što od nadležnog organa primi potvrdu o
prijemu izjave.
ATM / ANS.OR.A.020 Sredstva za usklađivanje
(a) Alternativni načini usaglašavanja (AltMOC)
AMC usvojenih od strane agencije mogu se
koristiti od strane pružaoca usluga za
uspostavljanje usaglašenosti sa zahtevima ove
Uredbe.
(b) Kada pružalac usluga želi da koristi AltMOC,
pre implementacije, nadležnom organu će pružiti
potpuni opis AltMOC-a. Opis uključuje revizije
priručnika ili postupaka koji mogu biti relevantni,
kao i procenu koja dokazuje usklađenost sa
zahtevima ove Uredbe. Pružalac usluga može
implementirati ove alternativne načine
70/262
pajtueshmërinë me kërkesat e kësaj Rregulloreje.
Ofruesi i shërbimit mund të zbatojë këto mjete
alternative të pajtueshmërisë pas miratimit
paraprak nga autoriteti kompetent dhe pas
marrjes së njoftimit siç përshkruhet në pikën
ATM/ANS.AR.A.015 (d).
ATM/ANS.OR.A.025 Vlefshmëria e
vazhdueshme e një certifikate
(a) Certifikata e një ofruesi të shërbimit mbetet e
vlefshme nëse:
(1) ofruesi i shërbimit mbetet në
pajtueshmëri me kërkesat e zbatueshme të
kësaj Rregulloreje, përfshirë ato që lidhen
me lehtësimin dhe bashkëpunimin për
qëllime të ushtrimit të kompetencave të
autoriteteve kompetente dhe atyre që kanë
të bëjnë me trajtimin e gjetjeve siç
përcaktohet në pikat
ATM/ANS.OR.A.050 respektivisht
ATM/ ANS.OR.A.055;
(2) certifikata nuk është dorëzuar,
pezulluar ose revokuar.
(b) Pas revokimit ose dorëzimit, certifikata i
kthehet autoritetit kompetent pa vonesë.
ATM/ANS.OR.A.030 Vlefshmëria e
vazhdueshme e deklaratës së një ofruesi të
shërbimeve të informacionit të fluturimit
Një deklaratë e bërë nga ofruesi i shërbimeve të
informacionit të fluturimit në përputhje me pikën
demonstrating compliance with the requirements
of this Regulation. A service provider may
implement these alternative means of
compliance subject to prior approval by the
competent authority and upon receipt of the
notification as prescribed in point
ATM/ANS.AR.A.015(d).
ATM/ANS.OR.A.025 Continued validity of a
certificate
(a) A service provider's certificate shall remain
valid subject to:
(1) the service provider remaining in
compliance with the applicable
requirements of this Regulation, including
those concerning facilitating and
cooperating for the purposes of the
exercise of the powers of the competent
authorities and those concerning the
handling of findings as specified in points
ATM/ANS.OR.A.050 and
ATM/ANS.OR.A.055 respectively;
(2) the certificate not having been
surrendered, suspended or revoked.
(b) Upon revocation or surrender, the certificate
shall be returned to the competent authority
without delay.
ATM/ANS.OR.A.030 Continued validity of a
declaration of a flight information services
provider
A declaration made by the flight information
services provider in accordance with point
ATM/ANS.OR.A.015 shall remain valid subject
usaglašavanja uz prethodno odobrenje od strane
nadležnog organa i nakon prijema obaveštenja kao
što je propisano u tački ATM / ANS.AR.A.015 (d)
ATM / ANS.OR.A.025 Nastavak važenja
sertifikata
(a) Sertifikat pružaoca usluga ostaje validan
pod uslovom da:
(1) pružalac usluga koji ostaje u skladu sa
primenljivim zahtevima ove Uredbe,
uključujući one koji se tiču olakšavanja i
saradnje u svrhu vršenja ovlašćenja
nadležnih organa i onih koji se tiču
rukovanja nalazima kao što je utvrđeno u
tačkama ATM / ANS .OR.A.050 i
respektivno ATM / ANS.OR.A.055;
(2) sertifikat nije predat, suspendovan ili
opozvan.
(b) Nakon opoziva ili predaje, potvrda će se bez
odlaganja vratiti nadležnom organu.
ATM / ANS.OR.A.030 Nastavak važenja izjave
pružaoca usluga o letačkim informacijama
Izjava koju je dao pružalac usluga letačkih
informacija u skladu sa tačkom ATM /
ANS.OR.A.015 ostaje validna pod uslovom da:
71/262
ATM/ANS.OR.A.015 mbetet e vlefshme nëse:
(a) shërbimet e informacionit të fluturimit
mbeten në përputhje me kërkesat e zbatueshme të
kësaj Rregulloreje, përfshirë ato që lidhen me
lehtësimin dhe bashkëpunimin për qëllime të
ushtrimit të kompetencave të autoriteteve
kompetente dhe atyre që kanë të bëjnë me
trajtimin e gjetjeve siç përcaktohet në pikën
ATM/ANS.OR.A.050 respektivisht
ATM/ANS.OR.A.055;
(b) ka deklaratë se nuk është tërhequr nga ofruesi
i këtyre shërbimeve ose është çregjistruar nga
autoriteti kompetent.
ATM/ANS.OR.A.035 Demonstrimi i
pajtueshmërisë
Ofruesi i shërbimit siguron të gjitha provat
përkatëse për të demonstruar pajtueshmërinë me
kërkesat e zbatueshme të kësaj Rregulloreje me
kërkesë të autoritetit kompetent.
ATM/ANS.OR.A.040 Ndryshimet - të
përgjithshme
(a) Njoftimi dhe menaxhimi i:
(1) një ndryshim në sistemin funksional
ose një ndryshim që prek sistemin
funksional bëhet në përputhje me pikën
ATM/ANS.OR.A.045;
(2) një ndryshim në ofrimin e shërbimit,
sistemin e menaxhimit të ofruesit të
to:
(a) the flight information services remaining in
compliance with the applicable requirements of
this Regulation, including those concerning
facilitating and cooperating for the purposes of
the exercise of the powers of the competent
authorities and those concerning the handling of
findings as specified in point
ATM/ANS.OR.A.050 and
ATM/ANS.OR.A.055 respectively;
(b) the declaration not having been withdrawn by
the provider of such services or deregistered by
the competent authority.
ATM/ANS.OR.A.035 Demonstration of
compliance
A service provider shall provide all the relevant
evidence to demonstrate compliance with the
applicable requirements of this Regulation at the
request of the competent authority.
ATM/ANS.OR.A.040 Changes — general
(b) The notification and management of:
(1) a change to the functional system or a
change that affects the functional system
shall be carried out in accordance with
point ATM/ANS.OR.A.045;
(2) a change to the provision of service,
the service provider's management system
and/or safety management system, that
does not affect the functional system,
shall be carried out in accordance with
(a) letačke informacije ostaju u skladu sa
primenljivim zahtevima ove Uredbe, uključujući
one koje se tiču olakšavanja i saradnje u svrhu
vršenja ovlašćenja nadležnih organa i one koje se
tiču rukovanja nalazima kao što je određeno u
tački ATM / ANS.OR.A.050 i respektivno ATM /
ANS.OR.A.055;
(b) deklaraciju nije povukao pružalac takvih
usluga ili je odjavio nadležni organ.
ATM / ANS.OR.A.035 Dokaz o usklađenosti
Pružalac usluga će na zahtev nadležnog organa
pružiti sve relevantne dokaze koji dokazuju
usklađenost sa primenljivim zahtevima ove
Uredbe.
ATM / ANS.OR.A.040 Promene - opšte
(a) Obaveštenje i upravljanje:
(1) promeni funkcionalnog sistema ili
promeni koja utiče na funkcionalni sistem
vrši se u skladu sa tačkom ATM /
ANS.OR.A.045;
(2) promeni u pružanju usluge, sistema
upravljanja pružaoca usluga i / ili sistema
upravljanja bezbednošću, koji ne utiče na
funkcionalni sistem, vrši se u skladu sa
tačkom (b).
72/262
shërbimit dhe/ose sistemin e menaxhimit
të sigurisë, që nuk ndikon në sistemin
funksional, kryhet në përputhje me pikën
(b).
(b) Çdo ndryshim i përmendur në pikën (a) (2)
kërkon miratimin paraprak para zbatimit, përveç
nëse një ndryshim i tillë njoftohet dhe
menaxhohet në përputhje me procedurëne
aprovuar nga autoriteti kompetent siç
përcaktohet në pikën ATM/ANS. AR.C.025 (c).
ATM/ANS.OR.A.045 Ndryshimet në sistemin
funksional
(a) Ofruesi i shërbimit që planifikon një ndryshim
në sistemin e tij funksional:
(1) njofton autoritetin kompetent për
ndryshimin;
(2) i ofron autoritetit kompetent, nëse
kërkohet, çdo informacion shtesë që lejon
autoritetin kompetent të vendosë nëse do
të rishikojë apo jo argumentin për
ndryshimin;
(3) informon ofruesit e tjerë të
shërbimeve dhe, kur është e mundur,
ndërmarrjet e aviacionit të prekur nga
ndryshimi i planifikuar.
(b) Pasi të ketë njoftuar një ndryshim, ofruesi i
shërbimit informon autoritetin kompetent sa herë
që informacionet e dhëna në përputhje me pikat
(a) (1) dhe (2) janë modifikuar materialisht, dhe
ofruesit e shërbimeve përkatëse dhe ndërmarrjet
e aviacionit sa herë që informacioni i dhënë në
përputhje me pikën (a) (3) është modifikuar
point (b).
(b) Any change as referred to in point (a)(2) shall
require prior approval before implementation,
unless such a change is notified and managed in
accordance with a procedure approved by the
competent authority as laid down in point
ATM/ANS.AR.C.025(c).
ATM/ANS.OR.A.045 Changes to a functional
system
(a) A service provider planning a change to its
functional system shall:
(1) notify the competent authority of the
change;
(2) provide the competent authority, if
requested, with any additional
information that allows the competent
authority to decide whether or not to
review the argument for the change;
(3) inform other service providers and,
where feasible, aviation undertakings
affected by the planned change.
(b) Having notified a change, the service
provider shall inform the competent authority
whenever the information provided in
accordance with points (a)(1) and (2) is
materially modified, and the relevant service
providers and aviation undertakings whenever
the information provided in accordance with
(b) Svaka promena navedena u tački (a) (2)
zahteva prethodno odobrenje pre primene, osim
ako je takva promena prijavljena i upravlja se u
skladu sa postupkom koji je odobrilo nadležni
organ kao što je utvrđeno u tački ATM / ANS.
AR.C.025 (c).
ATM / ANS.OR.A.045 Promene funkcionalnog
sistema
(a) Pružalac usluga koji planira promenu svog
funkcionalnog sistema mora:
(1) obavestiti nadležni organ o promeni;
(2) pružiti nadležnom organu, ako se to traži,
sve dodatne informacije koje
omogućavaju nadležnom organu da
odluči da li će ili ne preispitati argument
za promenu ili ne;
(3) obavestiti druge pružaoce usluga i, gde je
to izvodljivo, vazduhoplovna preduzeća
koja su pogođena planiranom promenom.
(b) Nakon obaveštenja o promeni, pružalac usluga
obaveštava nadležni organ kad god su informacije
dobijene u skladu sa tačkama (a) (1) i (2)
materijalno izmenjene, i relevantne pružaoce
usluga i vazduhoplovna preduzeća kad god su
pružene informacije u skladu sa tačkom (a) (3) i
ako su materijalno modifikovane.
73/262
materialisht.
(c) Ofruesi i shërbimit lejon vetëm pjesët e
ndryshimit, për të cilat aktivitetet e kërkuara nga
procedurat e përmendura në pikën
ATM/ANS.OR.B.010 kanë përfunduar, për të
hyrë në shërbimin operacional.
(d) Nëse ndryshimi i nënshtrohet rishikimit të
autoritetit kompetent në përputhje me pikën
ATM/ANS.AR.C.035, ofruesi i shërbimit lejon
vetëm pjesët e ndryshimit për të cilat autoriteti
kompetent ka miratuar argumentin për të hyrë në
shërbim operativ.
(e) Kur një ndryshim prek ofruesit e tjerë të
shërbimeve dhe/ose ndërmarrjet e aviacionit, siç
përcaktohet në pikën (a) (3), ofruesi i shërbimit
dhe këta ofrues të tjerë të shërbimit, në
koordinim, përcaktojnë:
(1) varësitë me njëra-tjetrën dhe, kur është
e mundur, me ndërmarrjet e aviacionit të
prekur;
(2) supozimet dhe zbutjet e rrezikut që
kanë të bëjnë me më shumë se një ofrues
të shërbimit ose ndërmarrje të aviacionit.
(f) Ata ofrues të shërbimeve të prekura nga
supozimet dhe zbutjet e rrezikut të përmendura
në pikën (e) (2) përdorin, vetëm në argumentin e
tyre për ndryshimin, supozimet e dakorduara dhe
të lidhura dhe zbutjet e rrezikut me njëri-tjetrin
dhe, kur është e mundur, me ndërmarrjet e
aviacionit.
point (a)(3) is materially modified.
(c) A service provider shall only allow the parts
of the change, for which the activities required
by the procedures referred to in point
ATM/ANS.OR.B.010 have been completed, to
enter into operational service.
(d) If the change is subject to competent
authority review in accordance with point
ATM/ANS.AR.C.035, the service provider shall
only allow the parts of the change for which the
competent authority has approved the argument
to enter into operational service.
(e) When a change affects other service
providers and/or aviation undertakings, as
identified in point (a)(3), the service provider and
these other service providers, in coordination,
shall determine:
(1) the dependencies with each other and,
where feasible, with the affected aviation
undertakings;
(2) the assumptions and risk mitigations
that relate to more than one service
provider or aviation undertaking.
(f) Those service providers affected by the
assumptions and risk mitigations referred to in
point (e)(2) shall only use, in their argument for
the change, agreed and aligned assumptions and
risk mitigations with each other and, where
feasible, with aviation undertakings.
ATM/ANS.OR.A.050 Facilitation and
(c) Pružalac usluge dozvoljava samo promene
delova, za koje su aktivnosti zahtevane
postupcima navedenim u tački ATM /
ANS.OR.B.010 kompletirane, za stupanje u
funkciju usluga.
(d) Ako je promena podvrgnuta pregledu
nadležnog organa u skladu sa tačkom ATM /
ANS.AR.C.035, pružalac usluga će dozvoliti
samo promene delova za koje je nadležni organ
odobrio argument da stupe u funkciju usluga.
(e) Kada promena utiče na druge pružaoce usluga
i / ili vazduhoplovne kompanije, kako je utvrđeno
u tački (a) (3), pružalac usluga i ovi ostali pružaoci
usluga u koordinaciji određuju:
(1) međusobnu zavisnost i, gde je to
izvodljivo, sa pogođenim
vazduhoplovnim preduzećima;
(2) pretpostavke i ublažavanje rizika koji se
odnose na više od jednog pružaoca usluga
ili vazduhoplovnog preduzeća.
(f) Oni pružaoci usluga koji su pod uticajem
pretpostavki i izbegavanju rizika iz tačke (e) (2),
koristiće samo u svom argumentu za promenu
usaglašene i usklađene pretpostavke i izbegavanje
rizika jedni sa drugima i, gde je to izvodljivo, sa
vazduhoplovnim preduzećima.
ATM / ANS.OR.A.050 Olakšavanje i saradnja
74/262
ATM/ANS.OR.A.050 Lehtësimi dhe
bashkëpunimi
Ofrues i shërbimeve lehtëson inspektimet dhe
kontrollet nga autoriteti kompetent ose nga një
entitet i kualifikuar që vepron në emër të tij dhe
ai bashkëpunon kur është e nevojshme për
ushtrimin efikas dhe efektiv të kompetencave të
autoriteteve kompetente të përmendura në nenin
5.
ATM/ANS.OR.A.055 Gjetjet dhe veprimet
korrigjuese
Pas marrjes së njoftimit të gjetjeve nga autoriteti
kompetent, ofruesi i shërbimit duhet:
(a) të identifikojë shkakun thelbësor të
mospajtueshmërisë;
(b) të përcaktojë një plan veprimi korrigjues që
plotëson miratimin nga autoriteti kompetent;
(c) të demonstrojë zbatimin e veprimit korrigjues
sipas kërkesës së autoritetit kompetent brenda
periudhës kohore të propozuar nga ofruesi i
shërbimit dhe rënë dakord me atë autoritet, siç
përcaktohet në pikën ATM/ANS.AR.C.050 (e).
ATM/ANS.OR.A.060 Reagim i menjëhershëm
ndaj një problemi të sigurisë
Ofrues i shërbimit zbaton çdo masë sigurie,
përfshirë direktivat e sigurisë, të mandatuara nga
autoriteti kompetent, në përputhje me pikën
ATM/ANS.AR.A.025 (c).
ATM/ANS.OR.A.065 Raportimi i rastit
cooperation
A service provider shall facilitate inspections
and audits by the competent authority or by a
qualified entity acting on its behalf and it shall
cooperate as necessary for the efficient and
effective exercise of the powers of the competent
authorities referred to in Article 5.
ATM/ANS.OR.A.055 Findings and corrective
actions
After receipt of notification of findings from the
competent authority, the service provider shall:
(a) identify the root cause of the non-compliance;
(b) define a corrective action plan that meets the
approval by the competent authority;
(c) demonstrate corrective action
implementation to the satisfaction of the
competent authority within the time period
proposed by the service provider and agreed with
that authority, as defined in point
ATM/ANS.AR.C.050(e).
ATM/ANS.OR.A.060 Immediate reaction to a
safety problem
A service provider shall implement any safety
measures, including safety directives, mandated
by the competent authority in accordance with
point ATM/ANS.AR.A.025(c).
Pružalac usluga će olakšati inspekcije i revizije od
strane nadležnog organa ili od strane
kvalifikovanog subjekta koji deluje u njegovo ime
i sarađivaće po potrebi za efikasno i efektivno
vršenje ovlašćenja nadležnih organa iz člana 5.
ATM / ANS.OR.A.055 Nalazi i korektivne radnje
Nakon prijema obaveštenja o nalazu od nadležnog
organa, pružalac usluga će:
(a) utvrditi osnovni uzrok neusklađenosti;
(b) definisati plan korektivnih akcija koji
ispunjava odobrenje od strane nadležnog organa;
(c) demonstrirati sprovođenje korektivnih akcija
na zadovoljstvo nadležnog organa u roku koji je
predložio pružalac usluga i dogovorio sa tim
organom, kao što je definisano u tački ATM /
ANS.AR.C.050 (e).
ATM / ANS.OR.A.060 Neposredna reakcija na
bezbednosni problem
Pružalac usluga primenjuje sve mere bezbednosti,
uključujući bezbednosne smernice, koje je
ovlastio nadležni organ u skladu sa tačkom ATM
/ ANS.AR.A.025 (c).
ATM / ANS.OR.A.065 Izveštavanje o događajima
75/262
(a) Ofruesi i shërbimit i raporton autoritetit
kompetent, dhe çdo organizate tjetër të kërkuar
nga Shteti Anëtar, ku ofruesi i shërbimit ofron
shërbimet e tij, për çdo aksident, incident të rëndë
dhe ndodhi siç përcaktohet në Rregulloren
(KHAIA/ZKM) 01/2019 dhe Rregulloren
(KHAIA/ZKM) 01/2017 të Zyrës së
Kryeministrit dhe Rregulloren 09/2017.
(b) Pa cenuar pikën (a), ofruesi i shërbimit i
raporton autoritetit kompetent dhe organizatës
përgjegjëse për hartimin e sistemit dhe
përbërësve, nëse është i ndryshëm nga ofruesi i
shërbimit, për ndonjë keqfunksionim, defekt
teknik, tejkalim të kufizimeve teknike, ndodhi
ose ndonjë rrethanë tjetër të parregullt që ka ose
mund të ketë rrezikuar sigurinë e shërbimeve dhe
që nuk ka rezultuar në një aksident ose incident
të rëndë.
(c) Pa cenuar Rregulloret KHAIA/ZKM)
01/2019 dhe (KHAIA/ZKM) 01/2017 dhe
Rregulloren 09/2017, raportet e përmendura në
pikat (a) dhe (b) përgatitën në formën dhe
mënyrën e përcaktuar nga autoriteti kompetent
dhe përmbajnë të gjithë informacionin përkatës
në lidhje me ngjarjen e njohur për ofruesin e
shërbimit.
(d) Raportet përgatiten sa më shpejt të jetë e
mundur dhe në çdo rast brenda 72 orëve nga
ofruesi i shërbimit që identifikon detajet e
ngjarjes së cilës i referohet raporti përveç nëse
rrethanat e jashtëzakonshme e parandalojnë këtë.
(e) Pa cenuar Rregulloren 09/2017, kur është e
nevojshme, ofruesi i shërbimit harton një raport
ATM/ANS.OR.A.065 Occurrence reporting
(a) A service provider shall report to the
competent authority, and to any other
organisation required by the Member State
where the service provider provides its services,
any accident, serious incident and occurrence as
defined in Regulation (KHAIA/ZKM) 01/2019
and Regulation (KHAIA/ZKM) 01/2017 of the
Prime Minister Office and Regulation 09/2017.
(b) Without prejudice to point (a), the service
provider shall report to the competent authority
and to the organisation responsible for the design
of system and constituents, if different from the
service provider, any malfunction, technical
defect, exceeding of technical limitations,
occurrence, or other irregular circumstance that
has or may have endangered the safety of
services and that has not resulted in an accident
or serious incident.
(c) Without prejudice to Regulations
(KHAIA/ZKM) 01/2019 and (KHAIA/ZKM)
01/2017 and Regulation 09/2017 , the reports
referred to in points (a) and (b) shall be made in
a form and manner established by the competent
authority and contain all the pertinent
information about the event known to the service
provider.
(d) Reports shall be made as soon as possible and
in any case within 72 hours of the service
provider identifying the details of the event to
which the report relates unless exceptional
circumstances prevent this.
(e) Without prejudice to Regulation 09/2017,
(a) Pružalac usluga dužan je da podnese izveštaj
nadležnom organu i bilo kojoj drugoj organizaciji
koja zahteva država članica kojoj pružalac usluga
pruža svoje usluge, o bilo kojoj nezgodi,
ozbiljnom incidentu i događaju kako je definisano
u Uredbe (KHAIA/ZKM) 01/2019 i
(KHAIA/ZKM) 01/2017 Kancelarije Premijera i
Uredbi 09/2017.
(b) Ne dovodeći u pitanje tačku (a), pružalac
usluga mora da podnese izveštaj nadležnom
organu i organizaciji odgovornoj za dizajn sistema
i komponenti, ako se razlikuje od pružaoca usluge,
o bilo kakvom kvaru, tehničkoj neispravnosti,
prekoračenju tehničkih ograničenja, pojavi ili
drugih neregularnih okolnosti koja je mogla
ugroziti sigurnost usluga i koja nije rezultirala
nezgodom ili ozbiljnim incidentom.
(c) Ne dovodeći u Uredbe (KHAIA/ZKM)
01/2019, (KHAIA/ZKM) 01/2017 i 09/2017,
izveštaji navedeni iz tačaka (a) i (b) sastavljaju se
u formi i na način koji utvrdi nadležni organ i
sadržavaju sve relevantne informacije o događaju
poznatom pružaocu usluga.
(d) Izveštaji se sastavljaju što je pre moguće i u
svakom slučaju u roku od 72 sata od strane
pružaoca usluga o identifikovanju detalja
događaja na koji se izveštaj odnosi, osim ako
izuzetne okolnosti to sprečavaju.
(e) Ne dovodeći u pitanje Uredbu 09/2017, gde je
to relevantno, pružalac usluga će pripremiti
76/262
përcjellës për të dhënë detaje të veprimeve që
synon të ndërmarrë për të parandaluar dukuri të
ngjashme në të ardhmen, sa më shpejt që këto
veprime janë identifikuar. Ky raport përpilohet
formën dhe mënyrën e përcaktuar nga autoriteti
kompetent.
ATM ANS.OR.A.070 Planet e emergjencës
Ofruesi i shërbimit duhet të ketë në dispozicion
plane emergjente për të gjitha shërbimet që ai
ofron në rast të ngjarjeve që rezultojnë në
degradim ose ndërprerje të konsiderueshme të
operacioneve të tij.
ATM/ANS.OR.A.075 Ofrimi i shërbimeve të
hapura dhe transparente
(a) Ofruesi i shërbimeve i ofron shërbimet e tij në
mënyrë të hapur dhe transparente. Ai publikon
kushtet e qasjes në shërbimet e tij dhe ndryshimet
e tyre dhe krijon një proces konsultimi me
përdoruesit e shërbimeve të tij në baza të rregullta
ose sipas nevojës për ndryshimet specifike në
ofrimin e shërbimeve, individuale ose kolektive.
(b) Ofruesi i shërbimeve nuk bën diskriminim për
shkak të kombësisë ose karakteristikave tjera të
përdoruesit ose klasës së përdoruesve të
shërbimeve të tij në atë mënyrë që është në
kundërshtim me ligjin e Bashkimit.
NËN-PJESA B - MENAXHIMI
(ATM/ANS.OR.B)
ATM/ANS.OR.B.001 Kompetenca dhe
kapaciteti teknik dhe operativ
where relevant, the service provider shall
produce a follow-up report to provide details of
actions it intends to take to prevent similar
occurrences in the future, as soon as these actions
have been identified. This report shall be
produced in a form and manner established by
the competent authority.
ATM/ANS.OR.A.070 Contingency plans
A service provider shall have in place
contingency plans for all the services it provides
in the case of events which result in significant
degradation or interruption of its operations.
ATM/ANS.OR.A.075 Open and transparent
provision of services
(a) A service provider shall provide its services
in an open and transparent manner. It shall
publish the conditions of access to its services
and changes thereto and establish a consultation
process with the users of its services on a regular
basis or as needed for specific changes in service
provision, either individually or collectively.
(b) A service provider shall not discriminate on
grounds of nationality or other characteristic of
the user or the class of users of its services in a
manner that is contrary to Union law.
SUBPART B — MANAGEMENT
(ATM/ANS.OR.B)
ATM/ANS.OR.B.001 Technical and operational
izveštaj o praćenju radi pružanja detalja o
radnjama koje namerava da preduzme kako bi
sprečio slične događaje u budućnosti, čim te akcije
budu identifikovane. Ovaj izveštaj se sastavlja u
formi i na način koji utvrdi nadležni organ.
ATM / ANS.OR.A.070 Planovi za vanredne
situacije
Pružalac usluga mora da ima planove za vanredne
situacije za sve usluge koje pruža u slučaju
događaja koji rezultiraju značajnom degradacijom
ili prekidom njegovog poslovanja.
ATM / ANS.OR.A.075 Otvoreno i transparentno
pružanje usluga
(a) Pružalac usluga pruža svoje usluge na otvoren
i transparentan način. Isti će objavljivati uslove
pristupa svojim uslugama i njihovim promenama i
uspostaviti proces konsultacija sa korisnicima
svojih usluga na redovnoj osnovi ili prema potrebi
za određene promene u pružanju usluga,
pojedinačno ili zajedno.
(b) Pružalac usluga ne diskriminiše na osnovu
nacionalnosti ili drugih karakteristika korisnika ili
klase korisnika njegovih usluga na način koji je u
suprotnosti sa zakonom Unije.
POD-DEO B - UPRAVLJANJE (ATM /
ANS.OR.B)
ATM / ANS.OR.B.001 Tehnička i operativna
kompetencija i sposobnost
77/262
Ofruesi i shërbimeve siguron që ai është në
gjendje të ofrojë shërbimet e tij në një mënyrë të
sigurt, efikase, të vazhdueshme dhe të
qëndrueshme, në përputhje me çdo nivel të
parashikuar të kërkesës së përgjithshme për një
hapësirë ajrore të caktuar. Për këtë qëllim, ai
mirëmban kapacitet dhe ekspertizë të
përshtatshme teknike dhe operative.
ATM/ANS.OR.B.005 Sistemi i menaxhimit
(a) Ofruesi i shërbimit zbaton dhe mirëmban një
sistem menaxhimi që përfshin:
(1) linja të përcaktuara qartë të
përgjegjësisë dhe përgjegjësisë në të gjithë
organizatën e tij, duke përfshirë
përgjegjësinë e drejtpërdrejtë të
menaxherit përgjegjës;
(2) përshkrimin i filozofive dhe parimeve
të përgjithshme të ofruesit të shërbimeve
në lidhje me sigurinë, cilësinë dhe sigurinë
e shërbimeve të tij, që përbëjnë
kolektivisht një politikë, të nënshkruar nga
menaxheri përgjegjës;
(3) mjetet për të verifikuar performancën
e organizatës së ofruesit të shërbimit në
lidhje me treguesit e performancës dhe
objektivave të performancës së sistemit të
menaxhimit;
(4) një proces për të identifikuar
ndryshimet brenda organizatës së ofruesit
të shërbimit dhe kontekstin në të cilin ai
operon, i cili mund të ndikojë në proceset,
procedurat dhe shërbimet e vendosura
competence and capability
A service provider shall ensure that it is able to
provide its services in a safe, efficient,
continuous and sustainable manner, consistent
with any foreseen level of overall demand for a
given airspace. To this end, it shall maintain
adequate technical and operational capacity and
expertise.
ATM/ANS.OR.B.005 Management system
(a) A service provider shall implement and
maintain a management system that includes:
(1)clearly defined lines of responsibility
and accountability throughout its
organisation, including a direct
accountability of the accountable
manager;
(2) a description of the overall
philosophies and principles of the service
provider with regard to safety, quality,
and security of its services, collectively
constituting a policy, signed by the
accountable manager;
(3) the means to verify the performance of
the service provider's organisation in light
of the performance indicators and
performance targets of the management
system;
(4) a process to identify changes within
the service provider's organisation and the
Pružalac usluga mora osigurati da je u mogućnosti
da pruža svoje usluge na siguran, efikasan,
kontinuiran i održiv način, u skladu sa bilo kojim
predviđenim nivoom ukupne potrebe za
određenim vazdušnim prostorom. U tom cilju, on
će održavati odgovarajuće tehničke i operativne
kapacitete i stručnost.
ATM / ANS.OR.B.005 Sistem upravljanja
(a) Pružalac usluga će implementirati i održavati
sistem upravljanja koji uključuje:
(1) jasno definisane linije odgovornosti i
odgovornosti u celoj svojoj organizaciji,
uključujući direktnu odgovornost
odgovornog rukovodioca;
(2) opis celokupne filozofije i principa
pružaoca usluga u pogledu sigurnosti,
kvaliteta i sigurnosti njegovih usluga, koji
zajedno čine politiku, a potpisuje
odgovorni rukovodilac;
(3) sredstva za verifikaciju performansi
organizacije pružaoca usluga u svetlu
pokazatelja performansi i ciljeva sistema
upravljanja;
(4) postupak identifikacije promena unutar
organizacije pružaoca usluga i konteksta u
kojem on deluje, koji može uticati na
uspostavljene procese, postupke i usluge
i, po potrebi, promeniti sistem upravljanja
78/262
dhe, kur është e nevojshme, të ndryshojë
sistemin e menaxhimit dhe/ose sistemin
funksional për t'i përshtatur ato
ndryshime;
(5) një proces për të rishikuar sistemin e
menaxhimit, për të identifikuar shkaqet e
performancës standarde të sistemit të
menaxhimit, për të përcaktuar implikimet
e një performancë të tillë standarde dhe
për të eliminuar ose zbutur shkaqet e tilla;
(6) një proces për të siguruar që personeli
i ofruesit të shërbimit është i trajnuar dhe
kompetent për të kryer detyrat e tyre në një
mënyrë të sigurt, efikase, të vazhdueshme
dhe të qëndrueshme. Në këtë kontekst,
ofruesi i shërbimeve vendosë politika për
rekrutimet dhe trajnimet e personelit të tij;
(7) mjetet zyrtar për komunikim që
sigurojnë që i gjithë personeli i ofruesit të
shërbimit është plotësisht i vetëdijshëm
për sistemin e menaxhimit që lejon të
transmetohen informacione kritike dhe që
bën të mundur shpjegimin se pse
ndërmerren veprime të veçanta dhe pse
paraqiten ose ndryshohen procedurat.
(b) Ofruesi i shërbimit dokumenton të gjitha
proceset kryesore të sistemit të menaxhimit,
përfshirë një proces për të bërë të vetëdijshëm
personelin për përgjegjësitë e tyre, dhe
procedurën për ndryshimin e atyre proceseve.
(c) Ofruesi i shërbimit krijon një funksion për të
context in which it operates, which may
affect established processes, procedures
and services and, where necessary,
change the management system and/or the
functional system to accommodate those
changes;
(5) a process to review the management
system, identify the causes of substandard
performance of the management system,
determine the implications of such
substandard performance, and eliminate
or mitigate such causes;
(6) a process to ensure that the personnel
of the service provider are trained and
competent to perform their duties in a
safe, efficient, continuous and sustainable
manner. In this context, the service
provider shall establish policies for the
recruitments and training of its personnel;
(7) a formal means for communication
that ensures that all personnel of the
service provider are fully aware of the
management system that allows critical
information to be conveyed and that
makes it possible to explain why
particular actions are taken and why
procedures are introduced or changed.
(b) A service provider shall document all
management system key processes, including a
process for making personnel aware of their
responsibilities, and the procedure for the
amendment of those processes.
(c) A service provider shall establish a function
i / ili funkcionalni sistem koji će prihvatiti
te promene;
(5) postupak preispitivanja sistema
upravljanja, utvrđivanja uzroka
nestandardnih performansi sistema
upravljanja, utvrđivanja implikacija
takvih nestandardnih performansi i
uklanjanja ili ublažavanja takvih uzroka;
(6) postupak kojim se osigurava da je osoblje
pružaoca usluga obučeno i kompetentno
da obavljaju svoje dužnosti na siguran,
efikasan, kontinuiran i održiv način. U
tom kontekstu, pružalac usluga će
uspostaviti politiku zapošljavanja i obuke
svog osoblja;
(7) formalna sredstva za komunikaciju
kojima se osigurava da je celokupno
osoblje pružaoca usluga u potpunosti
svesno sistema upravljanja koji
omogućava prenošenje kritičnih
informacija i omogućava objašnjavanje
zašto se preduzimaju određene radnje i
zašto se uvode ili menjaju procedure.
(b) Pružalac usluga mora dokumentovati sve
ključne procese u sistemu upravljanja,
uključujući postupak usmeravanja osoblja o
njihovim odgovornostima i postupak izmene
tih procesa.
(c) Pružalac usluga uspostavlja funkciju za
nadgledanje usklađenosti svoje organizacije sa
79/262
monitoruar përputhjen e organizatës së tij me
kërkesat e zbatueshme dhe përshtatshmërinë e
procedurave. Monitorimi i pajtueshmërisë
përfshin sistemin reagues të gjetjeve te
menaxheri përgjegjës për të siguruar zbatimin
efektiv të veprimeve korrigjuese sipas nevojës.
(d) Ofruesi i shërbimit monitoron sjelljen e
sistemit të tij funksional dhe, kur identifikohet
niveli i ulët i performancës, ai përcakton shkaqet
e saj dhe i eliminon ato ose, pasi të ketë
përcaktuar implikimin e mosfunksionimit,
lehtëson efektet e saj.
(e) Sistemi i menaxhimit duhet të jetë në
përpjesëtim me madhësinë e ofruesit të shërbimit
dhe kompleksitetin e veprimtarive të tij, duke
marrë parasysh rreziqet dhe rreziqet që shoqërojnë
ato në këto aktivitete.
(f) Brenda sistemit të tij të menaxhimit, ofruesi i
shërbimit vendos bashkëpunim formal me
ofruesit e shërbimeve përkatëse dhe ndërmarrjet
e aviacionit, me qëllim që:
(1) të sigurojë që rreziqet e sigurisë së
aviacionit të shkaktuara nga aktivitetet e
tij janë identifikuar dhe vlerësuar, dhe
rreziqet e shoqëruara menaxhohen dhe
zbuten siç është e përshtatshme;
(2) të sigurojë që ai ofron shërbimet e tij
në përputhje me kërkesat e kësaj
Rregulloreje.
(g) Në rastin kur ofruesi i shërbimit mban
gjithashtu një certifikatë të operatorit të
to monitor compliance of its organisation with
the applicable requirements and the adequacy of
the procedures. Compliance monitoring shall
include a feedback system of findings to the
accountable manager to ensure effective
implementation of corrective actions as
necessary.
(d) A service provider shall monitor the
behaviour of its functional system and, where
underperformance is identified, it shall establish
its causes and eliminate them or, after having
determined the implication of the
underperformance, mitigate its effects.
(e) The management system shall be
proportionate to the size of the service provider
and the complexity of its activities, taking into
account the hazards and associated risks inherent
in those activities.
(f) Within its management system, the service
provider shall establish formal interfaces with
the relevant service providers and aviation
undertakings in order to:
(1) ensure that the aviation safety hazards
entailed by its activities are identified and
evaluated, and the associated risks are
managed and mitigated as appropriate;
(2) ensure that it provides its services in
accordance with the requirements of this
Regulation.
važećim zahtevima i adekvatnošću postupaka.
Nadgledanje usklađenosti uključuje sistem
povratnih informacija o nalazima odgovornom
rukovodiocu kako bi se osiguralo efikasno
sprovođenje korektivnih radnji po potrebi.
(d) Pružalac usluga će pratiti ponašanje svog
funkcionalnog sistema i, ukoliko se utvrdi
nedovoljno izvršenje, utvrdiće njegove
uzroke i otkloniti ih ili, nakon što utvrdi
implikaciju nedovoljnog učinka, ublaži
njegove efekte.
(e) Sistem upravljanja mora biti
proporcionalan veličini pružaocu usluga i
složenosti njegovih aktivnosti, uzimajući
u obzir opasnosti i povezane rizike koji su
povezani sa tim aktivnostima
(f) U okviru svog sistema upravljanja, pružalac
usluga uspostavlja formalne interfejse sa
relevantnim pružaocima usluga i vazduhoplovnim
preduzećima u cilju da:
(1) osigura da su opasnosti od vazduhoplovne
bezbednosti povezane sa njegovim
aktivnostima identifikovane i ocenjene i
da se propratnim rizicima upravlja i da se
izbegavaju na prikladan način;
(2) osigura da pruža svoje usluge u skladu sa
zahtevima ove Uredbe.
80/262
aerodromit, ai siguron që sistemi i menaxhimit
mbulon të gjitha aktivitetet në fushëveprimin e
certifikatave të tij.
ATM/ANS.OR.B.010 Procedurat e ndryshimit të
menaxhimit
(a) Ofruesi i shërbimit përdorë procedurat për të
menaxhuar, vlerësuar dhe, nëse është e
nevojshme, për të lehtësuar ndikimin e
ndryshimeve në sistemet e tij funksionale në
përputhje me pikat ATM/ANS.OR.A.045,
ATM/ANS.OR.C.005, ATS.OR.205 dhe
ATS.OR.210 siçështë e përshtatshme.
(b) Procedurat e përmendura në pikën (a) ose
ndonjë ndryshim material në ato procedura: (1) i
paraqitet, për miratim, nga ofruesi i shërbimit
autoritetit kompetent; (2) nuk do të përdoret
derisa të miratohet nga autoriteti kompetent.
(c) Kur procedurat e aprovuara të përmendura në
pikën (b) nuk janë të përshtatshme për një
ndryshim të veçantë, ofruesi i shërbimit duhet:
(1) të bëjë një kërkesë tek autoriteti
kompetent për përjashtim për të devijuar
nga procedurat e miratuara;
(2) të sigurojë detajet e devijimit dhe
arsyetimin e përdorimit të tij për
autoritetin kompetent;
(3) të mos përdor devijimin para se të
aprovohet nga autoriteti kompetent.
(g) In the case that the service provider holds
also an aerodrome operator certificate, it shall
ensure that the management system covers all
activities in the scope of its certificates.
ATM/ANS.OR.B.010 Change management
procedures
(a) A service provider shall use procedures to
manage, assess and, if necessary, mitigate the
impact of changes to its functional systems in
accordance with points ATM/ANS.OR.A.045,
ATM/ANS.OR.C.005, ATS.OR.205 and
ATS.OR.210, as applicable.
(b) The procedures referred to in point (a) or any
material modifications to those procedures shall:
(1) be submitted, for approval, by the service
provider to the competent authority; (2) not be
used until approved by the competent authority.
(c) When the approved procedures referred to in
point (b) are not suitable for a particular change,
the service provider shall:
(1) make a request to the competent
authority for an exemption to deviate from
the approved procedures;
(2) provide the details of the deviation and
the justification for its use to the
competent authority;
(3) not use the deviation before being
approved by the competent authority.
(g) U slučaju da pružalac usluga poseduje i
sertifikat aerodromskog operatera, mora osigurati
da sistem upravljanja pokriva sve aktivnosti u
okviru njegovih sertifikata.
ATM / ANS.OR.B.010 Postupci upravljanja
promenama
(a) Pružalac usluga koristi postupke za
upravljanje, procenu i, ako je potrebno,
ublažavanje uticaja promena na njegove
funkcionalne sisteme u skladu sa tačkama ATM /
ANS.OR.A.045, ATM / ANS.OR.C.005 ,
ATS.OR.205 i ATS.OR.210, po potrebi.
(b) Postupke iz tačke (a) ili bilo kakve značajne
materijalne izmene tih postupaka: (1) biće podnete
na odobrenje nadležnom organu; (2) neće se
koristiti dok to ne odobri nadležni organ.
(c) Kada odobrene procedure iz tačke (b) nisu
pogodne za određenu promenu, pružalac usluge:
(1) podnosi zahtev nadležnom organu za
izuzeće radi odstupanja od odobrenih
postupaka;
(2) dostavlja detalje odstupanja i opravdanje
za njegovo korišćenje nadležnom organu;
(3) ne koristiti odstupanje pre nego što ga
odobri nadležni organ.
81/262
ATM/ANS.OR.B.015 Aktivitete e kontraktuara
(a) Aktivitetet e kontraktuara përfshijnë të gjitha
aktivitetet brenda fushëveprimit të operacioneve
të ofruesit të shërbimit, në përputhje me kushtet
e certifikatës, që kryhen nga organizata të tjera që
ose janëtë certifikuar për të kryer një veprimtari
të tillë ose nuk janë të certifikuara, por që
punojnë nën mbikëqyrja e ofruesit të shërbimit.
Ofruesi i shërbimit siguron që kur kontraktohet
ose blihet ndonjë pjesë e aktiviteteve të tij nga
organizatat e jashtme, aktiviteti, sistemi ose
përbërësi i kontraktuar ose i blerë janë në
përputhje me kërkesat e zbatueshme.
(b) Kur ofruesi i shërbimit kontrakton ndonjë
pjesë të aktiviteteve të tij me një organizatë që
nuk është vetë e certifikuar në përputhje me këtë
Rregullore për të kryer një aktivitet të tillë, ai
siguron që organizata e kontraktuar funksion nën
mbikëqyrjen e tij. Ofruesi i shërbimit siguron që
autoritetit kompetent t'i jepet qasje në
organizatën e kontraktuar për të përcaktuar
pajtueshmërinë e vazhdueshme me kërkesat e
zbatueshme sipas kësaj Rregulloreje.
ATM/ANS.OR.B.020 Kërkesat për personel
(a) Ofruesi i shërbimit cakton një menaxher të
përgjegjshëm, i cili ka autoritetin të sigurojë
që të gjitha aktivitetet mund të financohen
dhe kryhen në përputhje me kërkesat në fuqi.
Menaxheri i përgjegjshëm është përgjegjës
për krijimin dhe mbajtjen e një sistemi
efektiv të menaxhimit.
ATM/ANS.OR.B.015 Contracted activities
(a) Contracted activities include all the
activities within the scope of the service
provider's operations, in accordance with
the terms of the certificate, that are
performed by other organisations either
themselves certified to carry out such
activity or if not certified, working under the
service provider's oversight. A service
provider shall ensure that when contracting
or purchasing any part of its activities to
external organisations, the contracted or
purchased activity, system or constituent
conforms to the applicable requirements.
(b) When a service provider contracts any part of
its activities to an organisation that is not itself
certified in accordance with this Regulation to
carry out such activity, it shall ensure that the
contracted organisation works under its
oversight. The service provider shall ensure that
the competent authority is given access to the
contracted organisation to determine continued
compliance with the applicable requirements
under this Regulation.
ATM/ANS.OR.B.020 Personnel requirements
(a) A service provider shall appoint an
accountable manager, who has the authority over
ensuring that all activities can be financed and
carried out in accordance with the applicable
requirements. The accountable manager shall be
responsible for establishing and maintaining an
ATM / ANS.OR.B.015 Ugovorene aktivnosti
(a) Ugovorene aktivnosti obuhvataju sve
aktivnosti u okviru operacija pružaoca
usluga, u skladu sa uslovima sertifikata,
koje obavljaju druge organizacije ili su
same sertifikovane za obavljanje takvih
aktivnosti ili ako nisu sertifikovane, koje
rade u okviru nadzora pružaoca usluga.
Pružalac usluga osiguraće da kada
ugovaranje ili kupovina bilo kog dela
svoje aktivnosti od strane eksternih
organizacija, ugovorena ili kupljena
aktivnost, sistem ili komponenta budu u
skladu sa važećim zahtevima.
(b) Kada pružalac usluga ugovori bilo koji deo
svojih aktivnosti sa organizacijom koja nije
sertifikovana u skladu sa ovom Uredbom za
obavljanje takve aktivnosti, osigurava da
ugovorena organizacija radi pod njenim
nadzorom. Pružalac usluga mora osigurati da
nadležni organ dobije pristup ugovornoj
organizaciji kako bi utvrdio kontinuirano
poštovanje primenjivih zahteva prema ovoj
Uredbi.
ATM / ANS.OR.B.020 Zahtevi za osoblje
(a) Pružalac usluga imenuje odgovornog
rukovodioca, koji je ovlašćen da osigura da
se sve aktivnosti mogu finansirati i sprovesti
u skladu sa važećim zahtevima. Odgovorni
rukovodilac je odgovoran za uspostavljanje i
održavanje efikasnog sistema upravljanja.
(b) Pružalac usluga definiše ovlašćenja, dužnosti i
odgovornosti imenovanih nosilaca funkcija,
82/262
(b) Ofruesi i shërbimit përcakton autoritetin,
detyrat dhe përgjegjësitë e mbajtësve të postave
të emëruar, veçanërisht të personelit drejtues të
ngarkuar me sigurinë, cilësinë, sigurimin,
financat dhe funksionet e lidhura me burimet
njerëzore, siç është e aplikueshme.
ATM/ANS.OR.B.025 Kërkesa për objekte
Ofruesi i shërbimit siguron që ka hapësira
adekuate dhe të përshtatshme për të kryer dhe
menaxhuar të gjitha detyrat dhe aktivitetet në
përputhje me kërkesat në fuqi.
ATM/ANS.OR.B.030 Mbajtja e shënimeve
(a) Ofruesi i shërbimit krijon një sistem të
mbajtjes së shënimeve që lejon ruajtjen e duhur
të shënimeve dhe gjurmueshmërinë e besueshme
të të gjitha aktiviteteve të tij, duke përfshirë
veçanërisht të gjitha elementet e cekura në pikën
ATM/ANS.OR.B.005.
(b) Formati dhe periudha e mbajtjes së shënimeve
të përmendura në pikën (a) specifikohen në
procedurat e sistemit të menaxhimit të ofruesit të
shërbimit.
(c) Shënimet ruhen në atë mënyrë që sigurojnë
mbrojtje nga dëmtimi, ndryshimi dhe vjedhja.
ATM/ANS.OR.B.035 Manualët e operimit
(a) Ofruesi i shërbimit siguron dhe përditëson
manualet e tij të operimit në lidhje me ofrimin e
shërbimeve të tij për përdorimin dhe drejtimin e
effective management system.
(b) A service provider shall define the authority,
duties and responsibilities of the nominated post
holders, in particular of the management
personnel in charge of safety, quality, security,
finance and human resources-related functions as
applicable.
ATM/ANS.OR.B.025 Facilities requirements
A service provider shall ensure that there are
adequate and appropriate facilities to perform
and manage all tasks and activities in accordance
with the applicable requirements.
ATM/ANS.OR.B.030 Record-keeping
(a) A service provider shall establish a system of
record-keeping that allows adequate storage of
the records and reliable traceability of all its
activities, covering in particular all the elements
indicated in point ATM/ANS.OR.B.005.
(b) The format and the retention period of the
records referred to in point (a) shall be specified
in the service provider's management system
procedures.
(c) Records shall be stored in a manner that
ensures protection against damage, alteration and
theft.
ATM/ANS.OR.B.035 Operations manuals
(a) A service provider shall provide and keep up
to date its operations manuals relating to the
provision of its services for the use and guidance
posebno rukovodećeg osoblja zaduženog za
sigurnost, kvalitet, sigurnost, finansije i funkcije
povezane sa ljudskim resursima, ukoliko je to
primenljivo.
ATM / ANS.OR.B.025 Zahtevi za objekte
Pružalac usluga mora osigurati da postoje
odgovarajući i prikladni objekti za obavljanje i
upravljanje svim zadacima i aktivnostima u skladu
sa važećim zahtevima.
ATM / ANS.OR.B.030 Vođenje evidencije
(a) Pružalac usluga mora uspostaviti sistem
vođenja evidencije koji omogućava adekvatno
čuvanje zapisa i pouzdanu sledljivost svih
njegovih aktivnosti, posebno obuhvatajući sve
elemente naznačene u tački ATM /
ANS.OR.B.005.
(b) Format i period zadržavanja zapisa iz tačke (a)
biće precizirani u procedurama sistema davanja
usluga.
(c) Zapisi se čuvaju na način koji obezbeđuje
zaštitu od oštećenja, izmena i krađe.
ATM / ANS.OR.B.035 Operativni priručnici
(a) Pružalac usluga će pružati i ažurirati svoje
priručnike o radu koji se odnose na pružanje
njegovih usluga za upotrebu i vođenje operativnog
osoblja.
(b) Pružalac će obezbediti da:
83/262
personelit të operacioneve.
(b) Ai siguron që:
(1) manualet e operimeve përmbajnë
udhëzimet dhe informacionin e kërkuar
nga personeli i operacioneve për të kryer
detyrat e tyre;
(2) pjesët përkatëse të manualeve të
operimeve janë të arritshme për personelin
përkatës;
(3) personeli i operacioneve informohet
për ndryshimet në manualin e operimeve
që zbatohen në detyrat e tyre në atë
mënyrë që mundësojnë zbatimin e tyre që
nga hyrja e tyre në fuqi.
NËN-PJESA C - KËRKESAT E ORGANIZIMIT
SPECIFIK PËR OFRUESIT E SHËRBIMIT
PËRVEÇ OFRUESVE TË ANS
(ATM/ANS.OR.C)
ATM/ANS.OR.C.001 Fushëveprimi
Kjo nën-pjesë përcakton kërkesat që duhet të
përmbushen nga ofruesi i shërbimit përveç ofruesit
të shërbimeve të trafikut ajror, përveç kërkesave të
përcaktuara në Nën-pjesët A dhe B.
ATM/ANS.OR.C.005 Vlerësimi i mbështetjes së
sigurisë dhe sigurimi i ndryshimeve në sistemin
funksional
(a) Për çdo ndryshim të njoftuar në përputhje me
pikën ATM/ANS.OR.A.045 (a) (1), ofruesi i
of operations personnel.
(b) It shall ensure that:
(1) operations manuals contain the
instructions and information required by
the operations personnel to perform their
duties;
(2) relevant parts of the operations
manuals are accessible to the personnel
concerned;
(3) the operations personnel are informed
of amendments to the operations manual
applying to their duties in a manner that
enables their application as of their entry
into force.
SUBPART C — SPECIFIC ORGANISATION
REQUIREMENTS FOR SERVICE PROVIDERS
OTHER THAN ATS PROVIDERS
(ATM/ANS.OR.C)
ATM/ANS.OR.C.001 Scope
This Subpart establishes the requirements to be
met by the service provider other than the air
traffic services provider, in addition to the
requirements set out in Subparts A and B.
ATM/ANS.OR.C.005 Safety support assessment
and assurance of changes to the functional system
(a) For any change notified in accordance with
point ATM/ANS.OR.A.045(a)(1), the service
provider other than the air traffic services provider
(1) operativni priručnici sadrže uputstva i
informacije koje operativno osoblje zahteva za
obavljanje svojih zadataka;
(2) relevantni delovi uputstva za upotrebu su
dostupni dotičnom osoblju;
(3) operativno osoblje se obaveštava o izmenama
i dopunama operativnog priručnika koji se
primenjuju na njihove dužnosti na način koji
omogućava njihovu primenu od stupanja na
snagu.
POD-DEO C - POSEBNI ORGANIZACIONI
ZAHTEVI ZA PRUŽAOCE USLUGA OSIM
PRUŽAOCA ATS
(ATM / ANS.OR.C)
ATM / ANS.OR.C.001 Obim
Ovaj pod-deo utvrđuje zahteve koje mora da
ispunjava i pružalac usluga koji nije pružalac
usluga vazdušnog saobraćaja, pored zahteva
utvrđenih u pod-delovima A i B.
ATM / ANS.OR.C.005 Procena bezbednosne
podrške i osiguranje promena u funkcionalnom
sistemu
(a) Za svaku promenu koja je obaveštena u skladu
sa tačkom ATM / ANS.OR.A.045 (a) (1), pružalac
usluga koji nije pružalac usluga vazdušnog
saobraćaja će:
84/262
shërbimit, përveç ofruesit të shërbimeve të trafikut
ajror:
(1) siguron që është kryer një vlerësim i
mbështetjes së sigurisë që mbulon fushën e
ndryshimit si: (i) pajisjet, elementet
procedurale dhe njerëzore që ndryshohen; (ii)
ndërlidhjet dhe ndërveprimet ndërmjet
elementeve që ndryshohen dhe pjesës tjetër të
sistemit funksional; (iii) ndërlidhjet dhe
ndërveprimet ndërmjet elementeve që
ndryshohen dhe kontekstit në të cilin synohet
të operojë; (iv) ciklit jetësor të ndryshimit nga
përkufizimi në operacione, përfshirë kalimin
në shërbim; (v) mënyrat e planifikuara të
degraduara;
(2) ofron siguri, me besim të mjaftueshëm,
përmes një argumenti të plotë, të dokumentuar
dhe të vlefshëm se shërbimi do të sillet dhe do
të vazhdojë të sillet vetëm siç përcaktohet në
kontekstin e specifikuar.
(b) Ofruesi i shërbimit përveç një ofruesi të
shërbimeve të trafikut ajror siguron që vlerësimi
i mbështetjes së sigurisë të përmendur në pikën
(a) përfshinë:
(1) verifikimin se: (i) vlerësimi
korrespondon me fushën e ndryshimit siç
përcaktohet në pikën (a) (1); (ii) shërbimi
sillet vetëm siç përcaktohet në kontekstin
e specifikuar; (iii) mënyrën se si sillet
shërbimi përputhet dhe nuk është në
kundërshtim me ndonjë kërkesë të
zbatueshme të kësaj Rregulloreje të
vendosur në shërbimet e ofruara nga
shall:
(1) ensure that a safety support assessment
is carried out covering the scope of the
change which is: (i) the equipment,
procedural and human elements being
changed; (ii) interfaces and interactions
between the elements being changed and
the remainder of the functional system;
(iii) interfaces and interactions between
the elements being changed and the
context in which it is intended to operate;
(iv) the life cycle of the change from
definition to operations including
transition into service; (v) planned
degraded modes;
(2) provide assurance, with sufficient
confidence, via a complete, documented
and valid argument that the service will
behave and will continue to behave only
as specified in the specified context.
(b) A service provider other than an air traffic
services provider shall ensure that the safety
support assessment referred to in point (a)
comprises:
(1) verification that: (i) the assessment
corresponds to the scope of the change as
defined in point (a)(1); (ii) the service
behaves only as specified in the specified
context; (iii) the way the service behaves
complies with and does not contradict any
applicable requirements of this
Regulation placed on the services
provided by the changed functional
(1) osigurati da se vrši procena bezbednosne
podrške koja pokriva obim promene koji
je: (i) oprema, proceduralni i ljudski
elementi koji se menjaju; (ii) interfejsi i
interakcije između elemenata koji se
menjaju i ostatka funkcionalnog sistema;
(iii) interfejsi i interakcije između
elemenata koji se menjaju i konteksta u
kojem je namenjeno da rade; (iv) životni
ciklus promene sa definicije na operacije,
uključujući prelazak u službu; (v)
planirani degradirani modusi;
(2) pružiti dovoljno pouzdanja, s potpunim,
dokumentovanim i validnim argumentom
da će se služba ponašati i da će se nastaviti
ponašati samo onako kako je naznačeno u
specificiranom kontekstu.
(b) Pružalac usluga koji nije pružalac usluga u
vazdušnom saobraćaju mora osigurati da procena
bezbednosne podrške iz tačke (a) sadrži:
(1) verifikaciju da: (i) procena odgovara
obimu promene koji je definisan u tački
(a) (1); (ii) da se služba ponaša samo
onako kako je navedeno u navedenom
kontekstu; (iii) način na koji se služba
ponaša i koji nije u suprotnosti sa bilo
kojim primenljivim zahtevima ove
Uredbe koji se postavljaju uslugama koje
pruža izmenjeni funkcionalni sistem; i
(2) specifikacija kriterijuma za nadgledanje
koji su neophodni da bi se pokazalo da će
85/262
sistemi funksional i ndryshuar; dhe
(2) specifikimin e kritereve të
monitorimit të nevojshme për të
demonstruar se shërbimi i ofruar nga
sistemi funksional i ndryshuar do të
vazhdojë të sillet vetëm siç përcaktohet në
kontekstin e specifikuar.
NËN-PJESA D - KËRKESAT SPECIFIKE
ORGANIZATIVE PËR OFRUESIT E ANSDHE
ATFM-së Dhe Menaxheri I Rrjetit
(ATM/ANS.OR.D)
ATM/ANS.OR.D.001 Fushëveprimi
Kjo nën-pjesë përcakton kërkesat që duhet të
përmbushen nga ofruesit e shërbimeve të
navigimit ajror (ANS) dhe ofruesit e menaxhimit
të fluksit ajror (ATFM) dhe menaxheri i rrjetit,
përveç kërkesave të përcaktuara në nën-
paragrafët A, B dhe C.
ATM/ANS.OR.D.005 Planet e biznesit, vjetore
dhe të performancës
(a) Plani i biznesit
(1) Shërbimet e navigimit ajror dhe
ofruesit e menaxhimit të fluksit të trafikut
ajror hartojnë një plan biznesi që përfshin
një periudhë minimale prej pesë viteve.
Plani i biznesit duhet: (i) të përcaktojë
synimet dhe qëllimet e përgjithshme të
shërbimeve të navigimit ajror dhe
ofruesve të menaxhimit të fluksit të
trafikut ajror, dhe strategjinë e tyre për
arritjen e tyre në përputhje me çdo plan të
përgjithshëm afatgjatë të ofruesit të
system; and
(2) specification of the monitoring
criteria necessary to demonstrate that the
service delivered by the changed
functional system will continue to behave
only as specified in the specified context.
SUBPART D — SPECIFIC
ORGANISATIONAL REQUIREMENTS FOR
ANS AND ATFM PROVIDERS AND THE
NETWORK MANAGER (ATM/ANS.OR.D)
ATM/ANS.OR.D.001 Scope
This Subpart establishes the requirements to be
met by air navigation services (ANS) and air
traffic flow management (ATFM) providers and
the Network Manager, in addition to the
requirements set out in Subparts A, B and C.
ATM/ANS.OR.D.005 Business, annual, and
performance plans
(a) Business plan
(1) Air navigation services and air traffic
flow management providers shall
produce a business plan covering a
minimum period of five years. The
business plan shall: (i) set out the overall
aims and goals of the air navigation
services and of the air traffic flow
management providers, and their
strategy towards achieving them in
consistency with any overall longer-term
usluga koju pruža izmenjeni funkcionalni
sistem i dalje ponašati samo onako kako
je naznačeno u specifikovanom
kontekstu.
POD-DEO D - POSEBNI ORGANIZACIJSKI
ZAHTEVI ZA ANS I ATM PRUŽAOCE
USLUGA I MENADŽERA MREŽE (ATM /
ANS.OR.D)
ATM / ANS.OR.D.001 Obim
Ovaj pod-deo utvrđuje zahteve koje moraju da
ispunjavaju pružaoci usluga vazdušne navigacije
(ANS) i upravljanja protokom vazdušnog
saobraćaja (ATFM) i menadžer mreže, pored
zahteva utvrđenih u pod-delovima A, B i C.
ATM / ANS.OR.D.005 Poslovni, godišnji i
planovi performanse
(a) Poslovni plan
(1) Usluge vazdušne navigacije i upravljači
protokom vazdušnog saobraćaja
sačinjavaju poslovni plan koji pokriva
minimum pet godina. Poslovni plan će: (i)
utvrditi opšte ciljeve i ciljeve usluga za
vazdušnu navigaciju i pružaoca za
upravljanje protokom vazdušnog
saobraćaja, njihovu strategiju za njihovo
postizanje u skladu sa bilo kojim ukupnim
dugoročnim planom pružaoca usluga
vazdušne navigacije ili pružaoca za
upravljanje protokom vazdušnog
86/262
shërbimeve të navigimit ajror ose ofruesit
të menaxhimit të fluksit të trafikut ajror
dhe me kërkesat përkatëse të ligjit të
Bashkimit për zhvillimin e infrastrukturës
ose teknologjisë tjetër; (ii) të përmbajë
objektiva të performancës për sa i përket
sigurisë, kapacitetit, mjedisit dhe
ekonomizimit, siç mund të jetë i
zbatueshëm në përputhje me
legjislacionin në fuqi
(2) Informacioni i cekur në pikat (i) dhe
(ii) të pikës (1) përafrohet me planin e
performancës të përmendur në nenin 11 të
Rregullores 08/2009 dhe, sa i përket të
dhënave të sigurisë, duhet të jetë në
përputhje me programin shtetëror të
sigurisë të përmendur në Standardin 3.1.1
të Shtojcës 19 të Konventës së Çikagos në
botimin e saj të parë të korrikut 2013.
(3) Shërbimet e navigimit ajror dhe
ofruesit e menaxhimit të fluksit të trafikut
ajror japin arsyetimin e sigurisë dhe
biznesit për projektet kryesore investive,
përfshirë, kur është e nevojshme, ndikimin
e vlerësuar në objektivat e duhur të
performancës të përmendura në pikën (1)
(ii) dhe identifikimin e investimeve që
rrjedhin nga kërkesat ligjore që lidhen me
zbatimin e Programit Kërkimor të Qiellit
të Vetëm Evropian (SESAR).
(b) Plani vjetor
(1) Shërbimet e navigimit ajror dhe
plan of the air navigation services
provider or of the air traffic flow
management provider and with the
relevant requirements of Union law for
the development of infrastructure or
other technology; (ii) contain
performance targets in terms of safety,
capacity, environment and cost-
efficiency, as may be applicable
pursuant to applicable legislation.
(2) The information listed in points (i)
and (ii) of point (1) shall be aligned
with the performance plan referred to
in Article 11 of Regulation 08/2009
and, as far as safety data is concerned,
it shall be consistent with the state
safety programme referred to in
Standard 3.1.1 of Annex 19 to the
Chicago Convention in its first edition
of July 2013.
(3) Air navigation services and air traffic
flow management providers shall provide
safety and business justifications for
major investment projects including,
where relevant, the estimated impact on
the appropriate performance targets
referred to in point (1)(ii) and identifying
investments stemming from the legal
requirements associated with the
implementation of the Single European
Sky ATM Research Programme
(SESAR).
(b) Annual plan
saobraćaja i sa relevantnim zahtevima
zakonodavstva Unije za razvoj
infrastrukture ili druge tehnologije; (ii)
sadržati ciljeve performansi u pogledu
bezbednosti, kapaciteta, životne sredine i
ekonomičnosti, kao što je moguće
primeniti u skladu sa važećim
zakonodavstvom.
(2) Podaci navedeni u tačkama (i) i (ii) tačke
(1) moraju biti usklađeni s planom
uspešnosti iz člana 11. Uredbe 08/2009 i,
što se tiče podataka o sigurnosti, biće u
skladu sa državnim programom
bezbednosti iz standarda 3.1.1 Aneksa 19
Čikaške konvencije u svom prvom
izdanju iz jula 2013. godine.
(3) Usluge vazdušne navigacije i pružaoci
usluga upravljanja protokom vazdušnog
prometa pružaju bezbednost i poslovna
opravdanja za velike investicione projekte
uključujući, gde je to relevantno,
procenjeni uticaj na odgovarajuće ciljeve
performansi iz tačke (1) (ii) i identifikuju
investicije koje proizilaze iz zakonskih
zahteva povezanih sa sprovođenjem
Istraživačkog programa jedinstvenog
evropskog neba o ATM (SESAR).
(b) Godišnji plan
87/262
ofruesit e menaxhimit të fluksit të trafikut
ajror hartojnë një plan vjetor që përfshin
vitin e ardhshëm i cili specifikon më tej
tiparet e planit të biznesit dhe përshkruan
çdo ndryshim në të në krahasim me planin
e mëparshëm.
(2) Plani vjetor përfshin dispozitat e
mëposhtme për nivelin dhe cilësinë e
shërbimit, siç është niveli i pritshëm i
kapacitetit, sigurisë, mjedisit dhe
ekonomizimit: (i) informacionin mbi
zbatimin e infrastrukturës së re ose
zhvillimet e tjera, dhe një deklaratë se si
ato do të kontribuojnë në përmirësimin e
performancës së ofruesit të shërbimeve të
navigimit ajror ose të ofruesit të
menaxhimit të fluksit të trafikut ajror,
përfshirë nivelin dhe cilësinë e
shërbimeve; (ii) treguesit e performancës,
siç mund të jetë e zbatueshëm, në
përputhje me planin e performancës të
përmendur në nenin 11 të Rregullores
08/2009, kundër të cilit niveli i
performancës dhe cilësia e shërbimit
mund të vlerësohen në mënyrë të
arsyeshme; (iii) informacionin mbi masat
e parashikuara për të zbutur rreziqet e
sigurisë së identifikuara nga shërbimet e
navigimit ajror dhe ofruesi i menaxhimit
të fluksit të trafikut ajror, duke përfshirë
treguesit e sigurisë për të monitoruar
rrezikun e sigurisë dhe, kur është e
(1) Air navigation services and air traffic
flow management providers shall produce
an annual plan covering the forthcoming
year which shall further specify the
features of the business plan and describe
any changes to it as compared to the
previous plan.
(2) The annual plan shall cover the
following provisions on the level and
quality of service, such as the expected
level of capacity, safety, environment and
cost-efficiency: (i) information on the
implementation of new infrastructure or
other developments, and a statement on
how they will contribute to improving the
performance of the air navigation services
provider or of the air traffic flow
management provider, including level and
quality of services; (ii) performance
indicators, as may be applicable,
consistent with the performance plan
referred to in Article 11 of Regulation
08/2009, against which the performance
level and quality of service may be
reasonably assessed; (iii) information on
the measures foreseen to mitigate the
safety risks identified by the air
navigation services and air traffic flow
management provider, including safety
indicators to monitor safety risk and,
where appropriate, the estimated cost of
mitigation measures; (iv) the air
(1) Pružaoci usluge vazdušne navigacije i
pružaoci usluga protoka vazdušnog
saobraćaja sačinjavaju godišnji plan koji
pokriva narednu godinu koji će dalje
precizirati karakteristike poslovnog plana
i opisati sve njegove izmene u odnosu na
prethodni plan.
(2) Godišnji plan treba da obuhvati sledeće
odredbe o nivou i kvalitetu usluge, kao što
su očekivani nivo kapaciteta, bezbednosti,
okruženje i ekonomičnosti: (i) informacije
o primeni nove infrastrukture ili drugog
razvoja i izjavu o tome kako će doprineti
poboljšanju performansi pružaoca usluga
u vazdušnoj navigaciji ili pružaoca usluge
upravljanja protokom vazdušnog
saobraćaja, uključujući nivo i kvalitet
usluga; (ii) pokazatelji performansi, ako je
moguće, u skladu sa planom učinka iz
člana 11 Uredbe 08/2009, naspram koga
se nivo opravdanosti i kvaliteta usluge
može razumno proceniti; (iii) informacije
o merama predviđenim za izbegavanje
bezbednosnih rizika koje su identifikovali
služba za vazdušnu navigaciju i pružalac
usluga za protok vazdušnog saobraćaja,
uključujući sigurnosne pokazatelje za
praćenje bezbednosnog rizika i, prema
potrebi, procenjene troškove mera za
ublažavanje; (iv) očekivane kratkoročne
finansijske pozicije pružalaca usluga u
vazdušnoj navigaciji i protoka vazdušnog
88/262
përshtatshme, koston e vlerësuar të
masave zbutëse; (iv) shërbimet e
navigimit ajror dhe gjendjen financiare
afatshkurtër të pritshme të ofruesve të
menaxhimit të fluksit të trafikut ajror, si
dhe çdo ndryshim ose ndikim në planin e
biznesit.
(c) Pjesa e performancës së planeve
Shërbimet e navigimit ajror dhe ofruesit e
menaxhimit të fluksit të trafikut ajror e vënë
përmbajtjen pjesë së performancës të planeve të
tyre të biznesit dhe planeve të tyre vjetore në
dispozicion të Komisionit pas kërkesës së tij,
sipas kushteve të përcaktuara nga autoriteti
kompetent në përputhje me ligjin kombëtar.
ATM/ANS.OR.D.010 Menaxhimi i sigurisë
(a) Shërbimet e navigimit ajror dhe ofruesit e
menaxhimit të fluksit të trafikut ajror dhe
Menaxheri i Rrjetit krijojnë, si pjesë përbërëse e
sistemit të tyre të menaxhimit siç kërkohet në
pikën ATM/ANS.OR.B.005, një sistem të
menaxhimit të sigurisë për të siguruar:
(1) sigurinë e ambienteve dhe personelit
të tyre në mënyrë që të parandalojë
ndërhyrjen e paligjshme në ofrimin e
shërbimeve;
(2) sigurinë e të dhënave operacionale që
ata marrin, ose prodhojnë, ose përndryshe
i përdorin, në mënyrë që qasja në to të
kufizohet vetëm për ata që janë të
navigation services and air traffic flow
management providers' expected short-
term financial position as well as any
changes to or impacts on the business
plan.
(c) Performance part of the plans
The air navigation services and the air traffic
flow management providers shall make the
content of the performance part of their business
plans and of their annual plans available to the
Commission on its request, under the conditions
set by the competent authority in accordance
with national law.
ATM/ANS.OR.D.010 Security management
(a) Air navigation services and air traffic flow
management providers and the Network
Manager shall, as an integral part of their
management system as required in point
ATM/ANS.OR.B.005, establish a security
management system to ensure:
(1) the security of their facilities and
personnel so as to prevent unlawful
interference with the provision of
services;
(2) the security of operational data they
receive, or produce, or otherwise employ,
so that access to it is restricted only to
those authorised.
saobraćaja, kao i sve promene na poslovni
plan ili uticaje na isti.
(c) Deo plana performanse
Službe za navigaciju u vazduhu i pružaoci usluga
upravljanja protokom vazdušnog prometa
stavljaju na raspolaganju sadržaj radnog plana
Komisiji i svoje godišnje planove, pod uslovima
koje je postavilo nadležno telo u skladu sa
nacionalnim zakonodavstvom.
ATM / ANS.OR.D.010 Upravljanje sigurnošću
(a) Usluge vazdušne navigacije i pružaoci usluga
za protok vazdušnog saobraćaja i Menadžer mreže
će, kao sastavni deo njihovog sistema upravljanja,
kako se zahteva u tački ATM / ANS.OR.B.005,
uspostaviti sistem upravljanja sigurnošću kako bi
se osiguralo:
(1) sigurnost njihovih objekata i osoblja kako
bi se sprečilo nezakonito ometanje
pružanja usluga;
(2) sigurnost operativnih podataka koje
dobijaju, proizvode ili ih na drugi način
koriste, tako da je pristup njima ograničen
samo na one koji su ovlašćeni.
89/262
autorizuar.
(b) Sistemi i menaxhimit të sigurisë përcakton:
(1) procedurat në lidhje me vlerësimin
dhe zbutjen e rrezikut të sigurisë,
monitorimin dhe përmirësimin e sigurisë,
rishikimet e sigurisë dhe shpërndarjen e
mësimeve;
(2) mjetet e krijuara për të zbuluar
shkeljet e sigurisë dhe për të njoftuar
personelin me paralajmërimet e duhura të
sigurisë;
(3) mjetet për të kontrolluar efektet e
shkeljeve të sigurisë dhe për të
identifikuar veprimet e rimëkëmbjes dhe
procedurat lehtësuese për të parandaluar
rishfaqjen.
(c) Shërbimet e navigimit ajror dhe ofruesit e
menaxhimit të fluksit të trafikut ajror dhe
Menaxheri i Rrjetit sigurojnë verifikimin e
sigurisë së personelit të tyre, nëse është e duhur,
dhe koordinojnë me autoritetet përkatëse civile
dhe ushtarake për të siguruar sigurinë e
hapësirave, personelit dhe të dhënave të tyre.
d) Shërbimet e navigimit ajror dhe ofruesit e
menaxhimit të fluksit të trafikut ajror dhe
Menaxheri i Rrjetit marrin masat e nevojshme për
të mbrojtur sistemet e tyre, përbërësit në
përdorim dhe të dhënat dhe parandalojnë
komprometimin e rrjetit kundër kërcënimeve të
informacionit dhe sigurisë kibernetike të cilat
mund të kenë një ndërhyrje të paligjshme në
ofrimin e shërbimit të tyre.
(b) The security management system shall
define:
(1) the procedures relating to security risk
assessment and mitigation, security
monitoring and improvement, security
reviews and lesson dissemination;
(2) the means designed to detect security
breaches and to alert personnel with
appropriate security warnings;
(3) the means of controlling the effects of
security breaches and to identify recovery
action and mitigation procedures to
prevent re-occurrence.
(c) Air navigation services and air traffic flow
management providers and the Network
Manager shall ensure the security clearance of
their personnel, if appropriate, and coordinate
with the relevant civil and military authorities to
ensure the security of their facilities, personnel
and data.
d) Air navigation services and air traffic flow
management providers and the Network
Manager shall take the necessary measures to
protect their systems, constituents in use and data
and prevent compromising the network against
information and cyber security threats which
may have an unlawful interference with the
provision of their service.
(b) Sistem upravljanja sigurnošću definiše:
(1) procedure koje se odnose na procenu i
ublažavanje bezbednosnog rizika,
nadgledanje i poboljšanje bezbednosti,
preglede bezbednosti i podelu lekcija;
(2) sredstva namenjena otkrivanju kršenja
sigurnosti i upozoravanju osoblja s
odgovarajućim sigurnosnim
upozorenjima;
(3) sredstva za kontrolu efekata kršenja
bezbednosti i za identifikaciju postupaka
oporavka i olakšavanja radi sprečavanja
ponovnog pojavljivanja.
(c) Službe za vazdušnu navigaciju i pružaoci
usluga upravljanja protokom vazdušnog
saobraćaja i Menadžer mreže obezbeđuju
bezbednosno odobrenje svom osoblju, ako je
prikladno, i koordiniraju sa odgovarajućim
civilnim i vojnim vlastima da obezbede sigurnost
svojih objekata, osoblja i podataka.
d) Usluge vazdušne navigacije i upravljači
protokom vazdušnog saobraćaja i Menadžer
mreže će preduzeti neophodne mere da zaštite
svoje sisteme, sastavne delove u upotrebi i
podatke i spreče ugrožavanje mreže protiv pretnji
informacijama i sajber bezbednosti koje mogu
imati nezakonite smetnje u pružanju njihovih
usluga.
90/262
ATM/ANS.OR.D.015 Fuqia financiare -
Kapaciteti ekonomik dhe financiar
Shërbimet e navigimit ajror dhe ofruesit e
menaxhimit të fluksit të trafikut ajror duhet të
jenë në gjendje të përmbushin detyrimet e tyre
financiare, siç janë kostot fikse dhe të
ndryshueshme të operacionit ose kostot e
investimeve kapitale. Ata përdorin një sistem të
duhur të llogaritjes së kostos. Ata demonstrojnë
aftësinë e tyre përmes planit vjetor, siç përmendet
në pikën ATM/ANS.OR.D.005 (b), si dhe
përmes bilanceve dhe llogarive, siç është e
zbatueshme në statutin e tyre ligjor, dhe
rregullisht i nënshtrohen një kontrolli të pavarur
financiar.
ATM/ANS.OR.D.020 Përgjegjësia dhe mbulimi
i sigurimit
(a) Shërbimet e navigimit ajror dhe ofruesit e
menaxhimit të fluksit të trafikut ajror dhe
Menaxheri i Rrjetit kanë në dispozicion
marrëveshje për të mbuluar detyrimet që lidhen
me ekzekutimin e detyrave të tyre në përputhje
me ligjin në fuqi.
(b) Metoda e përdorur për të siguruar mbulesën
duhet të jenë të përshtatshme me humbjen dhe
dëmtimin e mundshëm në fjalë, duke marrë
parasysh statusin juridik të ofruesve të interesuar
dhe menaxherin e rrjetit dhe nivelin e mbulimit të
sigurimeve tregtare në dispozicion.
(c) Shërbimet e navigimit ajror dhe ofruesit e
menaxhimit të fluksit të trafikut ajror dhe
Menaxheri i Rrjetit që përfitojnë nga shërbimet e
një ofruesi tjetër të shërbimit sigurojnë që
ATM/ANS.OR.D.015 Financial strength —
economic and financial capacity
Air navigation services and air traffic flow
management providers shall be able to meet their
financial obligations, such as fixed and variable
costs of operation or capital investment costs.
They shall use an appropriate cost-accounting
system. They shall demonstrate their ability
through the annual plan as referred to in point
ATM/ANS.OR.D.005(b), as well as through
balance sheets and accounts, as applicable under
their legal statute, and regularly undergo an
independent financial audit.
ATM/ANS.OR.D.020 Liability and insurance
cover
(a) Air navigation services and air traffic flow
management providers and the Network
Manager shall have in place arrangements to
cover liabilities related to the execution of
their tasks in accordance with the applicable
law.
(b) The method employed to provide the cover
shall be appropriate to the potential loss and
damage in question, taking into account the legal
status of the providers concerned and the
Network Manager and the level of commercial
insurance cover available.
(c) Air navigation services and air traffic flow
management providers and the Network
Manager which avail themselves of services of
another service provider shall ensure that the
ATM / ANS.OR.D.015 Finansijska snaga -
ekonomska i finansijska sposobnost
Usluge vazdušne navigacije i pružaoci usluga
upravljanja protokom vazdušnog saobraćaja biće
u mogućnosti da ispune svoje finansijske obaveze,
kao što su fiksni i promenljivi troškovi rada ili
troškovi kapitalnih ulaganja. Oni će koristiti
odgovarajući sistem obračuna troškova. Oni će
demonstrirati svoju sposobnost putem godišnjeg
plana navedenog u tački ATM / ANS.OR.D.005
(b), kao i putem bilansa i računa, prema potrebi
prema svom zakonskom statutu, i redovno
prolaziti nezavisnu finansijsku reviziju.
ATM / ANS.OR.D.020 Obaveze i pokriće
osiguranja
(a) Usluge vazdušne navigacije i pružaoci
upravljanja protokom vazdušnog saobraćaja i
menadžer mreže moraju uspostaviti aranžmane za
pokriće obaveza u vezi sa izvršavanjem svojih
zadataka u skladu sa važećim zakonom.
(b) Metoda koja se koristi da se osigura
pokriće biće odgovarajuća potencijalnom
gubitku i šteti, uzimajući u obzir pravni
status dotičnih pružalaca i mrežnog
menadžera i nivo dostupnog pokrića
komercijalnog osiguranja.
(c) Usluge vazdušne navigacije i pružaoci
usluge upravljanja protokom vazdušnog
saobraćaja i Mrežni menadžer koji koriste
usluge drugog pružaoca usluga
91/262
marrëveshjet që ata lidhin në lidhje me këtë
specifikojnë ndarjen e përgjegjësisë ndërmjet
tyre.
ATM/ANS.OR.D.025 Kërkesat e raportimit
(a) Shërbimet e navigimit ajror dhe ofruesit e
menaxhimit të fluksit të trafikut ajror i paraqesin
një raport vjetor të veprimtarive të tyre
autoriteteve kompetente.
(b) Për shërbimet e navigimit ajror dhe ofruesit e
menaxhimit të fluksit të trafikut ajror, raporti
vjetor përfshin rezultatet e tyre financiare, pa
cenuar nenin 12 të Rregullores 09/2009, si dhe
performancën e tyre operacionale dhe çfarëdo
aktiviteti dhe zhvillimi tjetër në veçanti në fushën
e sigurisë.
(c) -
(d) Raportet vjetore të përmendura në pikat (a)
dhe (c) përfshijnë si minimum:
(1) vlerësimin e nivelit të performancës së
shërbimeve të ofruara;
(2) për shërbimet e navigimit ajror dhe
ofruesit e menaxhimit të fluksit të trafikut
ajror, performancën e tyre në krahasim me
objektivat e performancës të përcaktuara
në planin e biznesit të përmendur në pikën
ATM/ANS.OR.D.005 (a), duke krahasuar
performancën aktuale me grupin e
performancës në planin vjetor duke
përdorur treguesit e performancës të
përcaktuar në planin vjetor;
(3) -
agreements that they conclude to that effect
specify the allocation of liability between them.
ATM/ANS.OR.D.025 Reporting requirements
(a) Air navigation services and air traffic flow
management providers shall provide an annual
report of their activities to the competent
authority.
(b) For air navigation services and air traffic flow
management providers, the annual report shall
cover their financial results, without prejudice to
Article 12 of Regulation 09/2009, as well as their
operational performance and any other
significant activities and developments in
particular in the area of safety.
(c) - mungon
(d) The annual reports referred to in points (a)
and (c) shall include as a minimum:
(1) an assessment of the level of
performance of services provided;
(2) for air navigation services and air
traffic flow management providers, their
performance compared to the
performance targets established in the
business plan referred to in point
ATM/ANS.OR.D.005(a), comparing
actual performance against the
performance set out in the annual plan by
using the indicators of performance
established in the annual plan;
osiguravaju da sporazumi koje zaključe u
tom smislu preciziraju raspodelu
odgovornosti među njima.
ATM / ANS.OR.D.025 Zahtevi za izveštavanje
(a) Usluge vazdušne navigacije i pružaoci usluga
upravljanja protokom vazdušnog saobraćaja
podnose godišnje izveštaje o svojim aktivnostima
nadležnom organu.
(b) Za pružaoce usluga vazdušne navigacije i
upravljanja protokom vazdušnog saobraćaja,
godišnji izveštaj pokriva njihove finansijske
rezultate, ne dovodeći u pitanje član 12. Uredbe
9/2009, kao i njihove operativne performanse i
bilo koje druge značajne aktivnosti i razvoj
posebno u oblasti bezbednosti.
(c) -
(d) Godišnji izveštaji iz tačaka (a) i (c) uključuju
najmanje:
(1) procenu nivoa performansi pruženih
usluga;
(2) za usluge vazdušne navigacije i pružaoce
usluga upravljanja protokom vazdušnog
saobraćaja, njihov učinak u poređenju sa
ciljevima performansi utvrđenim u
poslovnom planu iz tačke ATM /
ANS.OR.D.005 (a), upoređujući stvarne
performanse sa postavljenim
performansama u godišnjem planu,
korišćenjem pokazatelja performansi
utvrđenih u godišnjem planu;
(3) –
92/262
(4) një shpjegim për ndryshimet me
synimet dhe objektivat përkatëse dhe
identifikimin e masave të kërkuara për të
adresuar çdo boshllëk ndërmjet planeve
dhe performancës aktuale, gjatë periudhës
referuese të përmendur në nenin 11 të
Rregullores 08/2009;
(5) zhvillimet në operacione dhe
infrastrukturë;
(6) rezultatet financiare, kur ato nuk
publikohen veçmas në përputhje me nenin
12 (1) të Rregullores 09/2009;
(7) informacionet rreth procesit zyrtar të
konsultimit me përdoruesit e shërbimeve
të tij;
(8) informacionet rreth politikës së
burimeve njerëzore.
(e) Shërbimet e navigacionit ajror dhe ofruesit e
menaxhimit të fluksit të trafikut ajror dhe
Menaxheri i Rrjetit i vënë në dispozicion
Komisionit dhe Agjencisë raportet e tyre vjetore
në bazë të kërkesës së tyre. Ata gjithashtu i bëjnë
ato raporte të disponueshme për publikun, nën
kushtet e përcaktuara nga autoriteti kompetent në
përputhje me ligjin e Bashkimit dhe vendit.
ANEKSI IV KËRKESAT SPECIFIKE PËR
OFRUESIT E SHËRBIMEVE TË
TRAFIKUT AJROR (Pjesa-ATS)
NËN-PJESA A - KËRKESAT E
ORGANIZIMIT SHTESË PËR OFRUESIT E
(3)- mungon
(4) an explanation for differences with the
relevant targets and objectives and an
identification of the measures required to
address any gaps between the plans and
actual performance, during the reference
period referred to in Article 11 of
Regulation 08/2009;
(5) developments in operations and
infrastructure;
(6) the financial results, where they are
not published separately in accordance
with Article 12(1) of Regulation 09/2009;
(7) information about the formal
consultation process with the users of its
services;
(8) information about the human
resources policy.
(e) Air navigation services and air traffic flow
management providers and the Network
Manager shall make their annual reports
available to the Commission and the Agency on
their request. They shall also make those reports
available to the public, under the conditions set
by the competent authority in accordance with
Union and national law.
ANNEX IV SPECIFIC REQUIREMENTS
FOR PROVIDERS OF AIR TRAFFIC
SERVICES (Part-ATS)
(4) objašnjenje za razlike s relevantnim
ciljevima i ciljevima i identifikacija mera
potrebnih za otklanjanje razlika između
planova i stvarne performanse, tokom
referentnog perioda iz člana 11. Uredbe
08/2009;
(5) razvoj operacija i infrastrukture;
(6) finansijski rezultati, ukoliko se ne
objavljuju odvojeno u skladu sa članom
12 (1) Uredbe 09/2009;
(7) informacije o formalnom postupku
konsultacija sa korisnicima svojih usluga;
(8) informacije o politici ljudskih resursa.
(e) Usluge vazdušne navigacije i pružaoc
upravljanja protokom vazdušnog saobraćaja i
menadžer mreže stavljaju na raspolaganje
Komisiju i Agenciji svoje godišnje izveštaje, na
njihov zahtev. Oni takođe stavljaju te izveštaje na
raspolaganje javnosti, pod uslovima koje je
postavilo nadležno telo u skladu sa
zakonodavstvom Unije i nacionalnim
zakonodavstvom.
ANEKS IV. POSEBNI ZAHTEVI ZA
PRUŽAOCE USLUGA VAZDUŠNOG
SAOBRAĆAJA (deo ATS)
93/262
SHËRBIMEVE TË TRAFIKUT AJROR
(ATS.OR)
SEKSIONI 1 - KËRKESAT E
PËRGJITHSHME
ATS.OR.100 Pronësia
(a)Ofruesi i shërbimeve të trafikut ajror njofton
autoritetet kompetente për:
(1) statusin e tij juridik, strukturën e tij të
pronësisë dhe çdo marrëveshje që ka një
ndikim të rëndësishëm në kontrollin e
pasurive të tij;
(2) çdo lidhje me organizatat që nuk janë
të përfshirë në ofrimin e shërbimeve të
navigimit ajror, përfshirë aktivitetet
tregtare në të cilat ata janë të angazhuar
direkt ose përmes ndërmarrjeve të
ndërlidhura, të cilat përbëjnë më shumë se
1% të të ardhurave të tyre të pritshme; për
më tepër, ai njofton çdo ndryshim të çdo
aksionari të vetëm që përfaqëson 10% ose
më shumë të aksioneve të tyre totale.
(b) Ofruesi i shërbimeve të trafikut ajror i merr të
gjitha masat e nevojshme për të parandaluar çdo
situatë të konfliktit të interesit që mund të
rrezikojë ofrimin e paanshëm dhe objektiv të
shërbimeve të tij.
ATS.OR.105 Ofrimi i shërbimit të hapur dhe
transparent
Përveç pikës ATM/ANS.OR.A.075 të Shtojcës
III, ofruesi i shërbimit të trafikut ajror nuk
angazhohet as në sjellje që do të kishte si objekt
SUBPART A — ADDITIONAL
ORGANISATION REQUIREMENTS FOR
PROVIDERS OF AIR TRAFFIC SERVICES
(ATS.OR)
SECTION 1 — GENERAL REQUIREMENTS
ATS.OR.100 Ownership
(a) An air traffic services provider shall notify
the competent authorities of:
(1) its legal status, its ownership structure
and any arrangements having a significant
impact on control over its assets;
(2) any links with organisations not
involved in the provision of air navigation
services, including commercial activities
in which they are engaged either directly
or through related undertakings, which
account for more than 1 % of their
expected revenue; furthermore, it shall
notify any change of any single
shareholding which represents 10 % or
more of their total shareholding.
(b) An air traffic services provider shall take all
necessary measures to prevent any situation
of conflict of interests that could
compromise the impartial and objective
provision of its services.
ATS.OR.105 Open and transparent provision of
service
In addition to point ATM/ANS.OR.A.075 of
Annex III, the air traffic service provider shall
POD-DEO A - DODATNI ZAHTEVI
ORGANIZACIJE ZA PRUŽAOCE USLUGA
VAZDUŠNOG SAOBRAĆAJA (ATS.OR)
DEO 1 - OPŠTI ZAHTEVI
ATS.OR.100 Vlasništvo
(a) Pružalac usluga u vazdušnom saobraćaju
obavestiće nadležne organe o:
(1) svom pravnom statusu, vlasničkoj
strukturi i bilo kojim aranžmanima koji
imaju značajan uticaj na kontrolu nad
njegovom imovinom;
(2) sve veze sa organizacijama koje nisu
uključene u pružanje usluga u vazdušnoj
navigaciji, uključujući komercijalne
aktivnosti u kojima su angažovane
direktno ili preko povezanih preduzeća, a
koje čine više od 1% očekivanog prihoda;
nadalje, obavestiće svaku promenu
svakog pojedinačnog udela koji
predstavlja 10% ili više njihovog ukupnog
udela.
(b) Pružalac usluga u vazdušnom saobraćaju
preduzima sve potrebne mere da spreči svaku
situaciju sukoba interesa koja bi mogla ugroziti
nepristrasno i objektivno pružanje svojih usluga.
ATS.OR.105 Otvoreno i transparentno pružanje
usluga
94/262
ose efekt parandalimin, kufizimin ose
shtrembërimin e konkurrencës, as nuk do të
angazhohet në sjellje. që përbën një abuzim të një
pozite mbizotërues, në përputhje me ligjin e
zbatueshëm të Bashkimit dhe vendit.
SEKSIONI 2 - SIGURIA E SHËRBIMEVE
ATS.OR.200 Sistemi i menaxhimit të sigurisë
Ofruesi i shërbimeve të trafikut ajror ka në
funksion një sistem të menaxhimit të sigurisë
(SMS), i cili mund të jetë pjesë integrale e
sistemit të menaxhimit të kërkuar në pikën
ATM/ANS.OR.B.005, që përfshin përbërësit e
mëposhtëm:
(1) Politikën dhe objektivat e sigurisë
(i) Angazhimin dhe përgjegjësinë e
menaxhmentit në lidhje me sigurinë, e
cilapërfshihet në politikën e sigurisë.
(ii) Përgjegjësitë e sigurisë në lidhje me
zbatimin dhe mirëmbajtjen e SMS dhe
autoritetin për të marrë vendime në lidhje
me sigurinë.
(iii) Emërimin e një menaxheri të sigurisë
që është përgjegjës për zbatimin dhe
mirëmbajtjen e një SMS efektive;
(iv) Koordinimin e planifikimi të reagimit
emergjent me ofruesit e tjerë të
shërbimeve dhe ndërmarrjet e aviacionit
që ndërveprojnë me ofruesin e ATS gjatë
ofrimit të shërbimeve të tij.
neither engage in conduct that would have as its
object or effect the prevention, restriction or
distortion of competition, nor shall they engage
in conduct that amounts to an abuse of a
dominant position, in accordance with applicable
Union and national law.
SECTION 2 — SAFETY OF SERVICES
ATS.OR.200 Safety management system
An air traffic services provider shall have in
place a safety management system (SMS), which
may be an integral part of the management
system required in point ATM/ANS.OR.B.005,
that includes the following components:
(1) Safety policy and objectives
(i) Management commitment and
responsibility regarding safety which
shall be included in the safety policy.
(ii) Safety accountabilities regarding the
implementation and maintenance of the
SMS and the authority to make decisions
regarding safety.
(iii) Appointment of a safety manager
who is responsible for the implementation
and maintenance of an effective SMS;
(iv) Coordination of an emergency
response planning with other service
providers and aviation undertakings that
interface with the ATS provider during
the provision of its services.
(v) SMS documentation that describes all
the elements of the SMS, the associated
Pored tačke ATM / ANS.OR.A.075 Aneksa III,
pružalac usluga u vazdušnom saobraćaju ne sme
se angažovati u radnji koja bi imala za cilj ili
efekat sprečavanja, ograničavanja ili narušavanja
konkurencije, niti će se baviti radnjom koja
predstavlja zloupotrebu dominantnog položaja, u
skladu sa važećim zakonodavstvom Unije i
nacionalnim zakonodavstvom.
ODELJAK 2 - BEZBEDNOST USLUGA
ATS.OR.200 Sistem upravljanja bezbednošću
Pružalac usluga u vazdušnom saobraćaju mora da
ima sistem upravljanja bezbednošću (SMS), koji
može biti sastavni deo sistema upravljanja koji se
zahteva u tački ATM / ANS.OR.B.005, a koji
uključuje sledeće komponente:
(1) Bezbednosnu politiku i ciljeve
(i) Posvećenost rukovodstva i
odgovornost u pogledu bezbednosti
koja će biti uključena u bezbednosnu
politiku.
(ii) Bezbednosna odgovornost u vezi sa
primenom i održavanjem SMS-a i
ovlašćenja pri donošenju odluka koje
se odnose na bezbednost.
(iii) Imenovanje menadžera za bezbednost
koji je odgovoran za implementaciju i
održavanje efektivnog SMS-a;
(iv) Koordinaciju planiranja za
reagovanje u vanrednim situacijama
sa drugim pružaocima usluga i
vazduhoplovnim preduzećima koja su
međusobno povezana sa pružaocem
ATS-a tokom pružanja usluga.
95/262
(v) Dokumentacionin e SMS që
përshkruan të gjithë elementët e SMS,
proceset shoqëruese të SMS dhe rezultatet
e SMS.
(2) Menaxhimin e rrezikut të sigurisë
(i) Procesin për të identifikuar rreziqet që
lidhen me shërbimet e tij i cili bazohet në
kombinim të metodave reaktive, proaktive
dhe parashikuese të mbledhjes së të
dhënave të sigurisë.
(ii) Procesin që siguron analizë, vlerësim
dhe kontroll të rreziqeve të sigurisë të
shoqëruara me rreziqe të identifikuara.
(iii) Procesin për të siguruar që kontributi
i tij në rrezikun e aksidenteve të avionëve
të minimizohet aq sa është arsyeshëm e
praktikueshme.
(3) Garantimin e sigurisë
(i) Monitorimin dhe matjen e
performancës së sigurisë që do të thotë për
të verifikuar performancën e sigurisë së
organizatës dhe për të vërtetuar
efektivitetin e kontrolleve të rrezikut të
sigurisë.
(ii) Procesin për të identifikuar ndryshimet
që mund të ndikojnë në nivelin e rrezikut
të sigurisë që lidhet me shërbimin e tij dhe
për të identifikuar dhe menaxhuar rreziqet
e sigurisë që mund të vijnë nga ato
ndryshime.
SMS processes and the SMS outputs.
(2) Safety risk management
(i) A process to identify hazards
associated to its services which shall be
based on a combination of reactive,
proactive and predictive methods of
safety data collection.
(ii) A process that ensures analysis,
assessment and control of the safety risks
associated with identified hazards.
(iii) A process to ensure that its
contribution to the risk of aircraft
accidents is minimised as far as is
reasonably practicable.
(3) Safety assurance
(i) Safety performance monitoring and
measurement means to verify the safety
performance of the organisation and
validate the effectiveness of the safety risk
controls.
(ii) A process to identify changes which
may affect the level of safety risk
associated with its service and to identify
and manage the safety risks that may arise
from those changes.
(iii) A process to monitor and assess the
effectiveness of the SMS to enable the
continuous improvement of the overall
(v) SMS dokumentacija koja opisuje sve
elemente SMS-a, pridružene SMS
procese i SMS učinke.
(2) Upravljanje sigurnosnim rizikom
(i) Proces identifikacije opasnosti
povezanih sa uslugama koji će se
zasnivati na kombinaciji reaktivnih,
proaktivnih i prediktivnih metoda
prikupljanja podataka o sigurnosti.
(ii) Proces koji obezbeđuje analizu,
procenu i kontrolu bezbednosnih
rizika povezanih sa identifikovanim
opasnostima.
(iii) Postupak kojim se obezbeđuje da svoj
doprinos riziku od avionskih nesreća
bude sveden na najmanju moguću
meru, koliko je to moguće izvodljivo.
(3) Obezbeđivanje sigurnosti
(i) Praćenje i merenje bezbednosnih
performansi znači verifikaciju
bezbednosnih performansi
organizacije i potvrđivanje
efikasnosti kontrole bezbednosnog
rizika.
(ii) Proces identifikacije promena koje
mogu uticati na nivo bezbednosnog
rizika povezanih sa takvom uslugom i
identifikovanjem i upravljanjem
bezbednosnim rizicima koji mogu
proisteći iz tih promena.
(iii) Proces praćenja i procene efikasnosti
SMS-a kako bi se omogućilo
96/262
(iii) Procesin për të monitoruar dhe
vlerësuar efektivitetin e SMS për të
mundësuar përmirësimin e vazhdueshëm
të performancës së përgjithshme të SMS.
(4) Promovimin e sigurisë
(i) Programin e trajnimit që siguron që
personeli është i trajnuar dhe kompetent
për të kryer detyrat e tyre me SMS.
(ii) Komunikimin e sigurisë që siguron që
personeli është i vetëdijshëm për zbatimin
e SMS.
ATS.OR.205 Vlerësimi i sigurisë dhe garantimi i
ndryshimeve në sistemin funksional
(a) Për çdo ndryshim të njoftuar në përputhje me
pikën ATM/ANS.OR.A.045 (a) (1), ofruesi i
shërbimeve të trafikut ajror:
(1) siguron që është bërë një vlerësim i sigurisë
që mbulon fushën e ndryshimit, si:
(i) pajisjet, elementet procedurale dhe
njerëzore që ndryshohen;
(ii) ndërlidhjet dhe ndërveprimet ndërmjet
elementeve që ndryshohen dhe pjesës
tjetër të sistemit funksional;
(iii) ndërlidhjet dhe ndërveprimet
ndërmjet elementeve që ndryshohen dhe
kontekstit në të cilin synohet të operojë;
(iv) ciklit jetësor të ndryshimit nga
përkufizimi në operacione, përfshirë
kalimin në shërbim;
(v) mënyrat e planifikuara të degraduara të
performance of the SMS.
(4) Safety promotion
(i) Training programme that ensures that
the personnel are trained and competent to
perform their SMS duties.
(ii) Safety communication that ensures
that the personnel are aware of the SMS
implementation.
ATS.OR.205 Safety assessment and assurance of
changes to the functional system
(a) For any change notified in accordance with
point ATM/ANS.OR.A.045(a)(1), the air traffic
services provider shall:
(1) ensure that a safety assessment is carried out
covering the scope of the change, which is:
(i) the equipment, procedural and human
elements being changed;
(ii) interfaces and interactions between
the elements being changed and the
remainder of the functional system;
(iii) interfaces and interactions between
the elements being changed and the
context in which it is intended to operate;
(iv) the life cycle of the change from
definition to operations including
transition into service;
(v) planned degraded modes of operation
kontinuirano poboljšavanje ukupnih
performansi SMS-a.
(4) Promocija sigurnosti
(i) Program obuke koji osigurava da je
osoblje obučeno i kompetentno za
obavljanje svojih dužnosti putem
SMS-a.
(ii) Bezbedna komunikacija koja
osigurava da osoblje bude upoznato
sa implementacijom SMS-a.
ATS.OR.205 Procena bezbednosti i osiguranje
promena u funkcionalnom sistemu
(a) Za svaku promenu koja je obaveštena u skladu
sa tačkom ATM / ANS.OR.A.045 (a) (1), pružalac
usluga vazdušnog saobraćaja će:
(1) osigurati da se izvrši procena bezbednosti koja
pokriva opseg promene, a to je:
(i) oprema, proceduralni i ljudski
elementi koji se menjaju;
(ii) interfejsi i interakcije između
elemenata koji se menjaju i ostatka
funkcionalnog sistema;
(iii) interfejsa i interakcije između
elemenata koji se menjaju i konteksta
u kojem je namenjeno da deluju;
(iv) životni ciklus promene sa definicije
na operacije, uključujući prelazak u
službu;
97/262
funksionimit të sistemit funksional; dhe
(2) ofron siguri, me besim të mjaftueshëm,
përmes një argumenti të plotë, të dokumentuar
dhe të vlefshëm se kriteret e sigurisë të
identifikuara nëpërmjet zbatimit të pikës
ATS.OR.210 janë të vlefshme, do të jenë të
kënaqshme dhe do të mbesin të pranueshme.
(b) Ofruesi i shërbimeve të trafikut ajror siguron
që vlerësimi i sigurisë së përmendur në pikën (a)
përmban:
(1) identifikimin e rreziqeve;
(2) përcaktimin dhe arsyetimin e kritereve
të sigurisë që zbatohen për ndryshimin në
përputhje me pikën ATS.OR.210;
(3) analizën e rrezikut të efekteve që
lidhen me ndryshimin;
(4) vlerësimin e rrezikut dhe, nëse
kërkohet, zbutjen e rrezikut për
ndryshimin, në mënyrë që të mund të
plotësojë kriteret e zbatueshme të sigurisë;
(5) verifikimin se: (i) vlerësimi
korrespondon me fushën e ndryshimit siç
përcaktohet në pikën (a) (1); (ii) ndryshimi
plotëson kriteret e sigurisë;
(6) specifikimin e kritereve të monitorimit
të nevojshme për të demonstruar se
shërbimi i ofruar nga sistemi funksional i
ndryshuar do të vazhdojë të përmbushë
kriteret e sigurisë.
ATS.OR.210 Kriteret e sigurisë
of the functional system; and
(2) provide assurance, with sufficient
confidence, via a complete, documented and
valid argument that the safety criteria identified
via the application of point ATS.OR.210 are
valid, will be satisfied and will remain satisfied.
(b) An air traffic services provider shall ensure
that the safety assessment referred to in point (a)
comprises:
(1) the identification of hazards;
(2) the determination and justification of
the safety criteria applicable to the change
in accordance with point ATS.OR.210;
(3) the risk analysis of the effects related
to the change;
(4) the risk evaluation and, if required,
risk mitigation for the change such that it
can meet the applicable safety criteria;
(5) the verification that: (i) the
assessment corresponds to the scope of
the change as defined in point (a)(1); (ii)
the change meets the safety criteria;
(6) the specification of the monitoring
criteria necessary to demonstrate that the
service delivered by the changed
functional system will continue to meet
the safety criteria.
ATS.OR.210 Safety criteria
(a) An air traffic services provider shall
(v) planirani degradirani načini rada
funkcionalnog sistema; i
(2) pružiti dovoljno pouzdanja, s potpunim,
dokumentovanim i validnim argumentom da su
bezbednosni kriterijumi utvrđeni primenom tačke
ATS.OR.210 važeći, biće ispunjeni i ostaće
zadovoljavajući.
(b) pružalac usluga za vazdušni saobraćaj mora
osigurati da procena bezbednosti iz tačke (a)
sadrži:
(1) identifikaciju opasnosti;
(2) određivanje i opravdanje bezbednosnih
kriterijuma koji se primenjuju na promenu
u skladu sa tačkom ATS.OR.210;
(3) analizu rizika efekata povezanih sa
promenom;
(4) procenu rizika i, ako je potrebno,
izbegavanje rizika za promenu tako da
ona može da ispuni primenljive
bezbednosne kriterijume;
(5) verifikaciju da: (i) procena odgovara
obimu promene kao što je definisano u
tački (a) (1); (ii) promena ispunjava
bezbednosne kriterijume;
(6) specifikacija kriterijuma za nadgledanje
neophodnih da se pokaže da će predata
usluga izmenjenim funkcionalnim
sistemom i dalje ispunjavati bezbednosne
kriterijume.
ATS.OR.210 Bezbednosni kriterijumi
98/262
(a) Ofruesi i shërbimeve të trafikut ajror
përcakton pranueshmërinë e sigurisë së një
ndryshimi në një sistem funksional, bazuar në
analizën e rreziqeve të paraqitura nga bërja e
ndryshimit, të diferencuar në bazë të llojeve të
operacioneve dhe klasave të palëve të interesit,
siç është e përshtatshme.
(b) Pranueshmëria e sigurisë së një ndryshimi
vlerësohet duke përdorur kritere specifike dhe të
verifikueshme të sigurisë, kur secili kriter
shprehet në kuptimin e një niveli të qartë, sasior
të rrezikut të sigurisë ose ndonjë mase tjetër që
lidhet me rrezikun e sigurisë.
(c) Ofruesi shërbimeve të trafikut ajror siguron që
kriteret e sigurisë:
(1) arsyetohen për ndryshimin specifik,
duke marrë parasysh llojin e ndryshimit;
(2) kur të përmbushen, parashikon se
sistemi funksional pas ndryshimit do të
jetë po aq i sigurt sa ishte përpara
ndryshimit ose ofruesi i shërbimeve të
trafikut ajror siguron një argument që
justifikon që: (i) çdo rënie e përkohshme e
sigurisë do të kompensohet nga
përmirësimi i ardhshëm i sigurisë; ose (ii)
çdo rënie e përhershme e sigurisë ka
pasoja të tjera të dobishme;
(3) kur merren në mënyrë kolektive,
siguron që ndryshimi nuk krijon një rrezik
të papranueshëm për sigurinë e shërbimit;
(4) mbështesin përmirësimin e sigurisë sa
herë që është e arsyeshme.
determine the safety acceptability of a change to
a functional system, based on the analysis of the
risks posed by the introduction of the change,
differentiated on basis of types of operations and
stakeholder classes, as appropriate.
(b) The safety acceptability of a change shall be
assessed by using specific and verifiable safety
criteria, where each criterion is expressed in
terms of an explicit, quantitative level of safety
risk or another measure that relates to safety risk.
(c) An air traffic services provider shall ensure
that the safety criteria:
(1) are justified for the specific change,
taking into account the type of change;
(2) when fulfilled, predict that the
functional system after the change will be
as safe as it was before the change or the
air traffic services provider shall provide
an argument justifying that: (i) any
temporary reduction in safety will be
offset by future improvement in safety; or
(ii) any permanent reduction in safety has
other beneficial consequences;
(3) when taken collectively, ensure that
the change does not create an
unacceptable risk to the safety of the
service;
(4) support the improvement of safety
whenever reasonably practicable.
(a) Pružalac usluga u vazdušnom saobraćaju
određuje bezbednosnu prihvatljivosti promene
funkcionalnog sistema na osnovu analize rizika
koje predstavlja uvođenje promene,
diferencirajući se na osnovu vrsta operacija i klasa
zainteresovanih strana, prema potrebi.
(b) Sigurnosna prihvatljivost promene ocenjuje se
korišćenjem posebnih i proverljivih bezbednosnih
kriterijuma, pri čemu se svaki kriterijum izražava
u eksplicitnom, kvantitativnom nivou
bezbednosnog rizika ili drugoj meri koja se odnosi
na rizik bezbednosti.
(c) Pružalac usluga u vazdušnom saobraćaju mora
osigurati da sigurnosni kriterijumi:
(1) su opravdani za određenu promenu,
uzimajući u obzir vrstu promene;
(2) kada se ispuni, predvideti da će
funkcionalni sistem posle promene biti
bezbedan kao i pre promene ili će pružalac
usluga vazdušnog saobraćaja pružiti
argument koji opravdava: (i) svako
privremeno smanjenje bezbednosti će se
nadoknaditi u budućnosti poboljšanjem
bezbednosti; ili (ii) svako trajno
smanjenje bezbednosti ima i druge
korisne posledice;
(3) kada se uzimaju kolektivno, osigurati da
promena ne stvara neprihvatljiv rizik po
bezbednost usluge;
(4) podržati poboljšanje sigurnosti kad god je
to razumno moguće.
99/262
ATS.OR.215 Kërkesat për licencim dhe
certifikim mjekësor për kontrollorët e trafikut
ajror
Ofruesi i shërbimeve të trafikut ajror siguron që
kontrollorët e trafikut ajror janë të licencuar siç
duhet dhe mbajnë një certifikatë të vlefshme
mjekësore, në përputhje me Rregulloren
19/2017.
SEKSIONI 3 - KËRKESAT SPECIFIKE TË
FAKTORËVE NJERI PËR OFRUESIT E
SHËRBIMIT TË KONTROLLIT TË
TRAFIKUT AJROR
ATS.OR.300 Fushëveprimi
Ky seksion përcakton kërkesat që duhet të
përmbushen nga ofruesi i shërbimit të kontrollit
të trafikut ajror në lidhje me performancën
njerëzore në mënyrë që:
(a) të parandalojnë dhe zbusin rrezikun që
shërbimi i kontrollit të trafikut ajror ofrohet nga
kontrollorët e trafikut ajror me përdorimin
problematik të substancave psikoaktive;
(b) të parandalojnë dhe zbusin efektet negative të
stresit tek kontrollorët e trafikut ajror për të
garantuar sigurinë e trafikut ajror;
(c) të parandalojnë dhe zbusin efektet negative të
lodhjes tek kontrollorët e trafikut ajror për të
garantuar sigurinë e trafikut ajror.
ATS.OR.305 Përgjegjësitë e ofruesve të
ATS.OR.215 Licensing and medical certification
requirements for air traffic controllers
An air traffic services provider shall ensure that
air traffic controllers are properly licensed and
hold a valid medical certificate, in accordance
with Regulation 19/2017.
SECTION 3 — SPECIFIC HUMAN FACTORS
REQUIREMENTS FOR AIR TRAFFIC
CONTROL SERVICE PROVIDERS
ATS.OR.300 Scope
This section establishes the requirements to be
met by the air traffic control service provider
with regard to human performance in order to:
(a) prevent and mitigate the risk that air traffic
control service is provided by air traffic
controllers with problematic use of psychoactive
substances;
(b) prevent and mitigate the negative effects of
stress on air traffic controllers to ensure the
safety of air traffic;
(c) prevent and mitigate the negative effects of
fatigue on air traffic controllers to ensure the
safety of air traffic.
ATS.OR.305 Responsibilities of air traffic
control service providers with regard to the
problematic use of psychoactive substances by
ATS.OR.215 Zahtevi za licenciranje i lekarsko
sertifikovanje kontrolora letenja
Pružalac usluga vazdušnog saobraćaja mora
osigurati da kontrolori vazdušnog saobraćaja
imaju odgovarajuću licencu i poseduju važeće
medicinsko uverenje, u skladu sa Uredbom
19/2017.
POGLAVLJE 3 - POSEBNI ZAHTEVI ZA
LJUDSTVO PRUŽAOCA USLUGA
KONTROLE LETA
ATS.OR.300 Obim
Ovaj odeljak utvrđuje zahteve koje mora ispuniti
pružalac usluga kontrole vazdušnog saobraćaja u
pogledu ljudskih performansi kako bi:
(a) sprečio i izbegao rizik da je kontrola
vazdušnog saobraćaja pod pretpostavkom sa
kontrolorima vazdušnog saobraćaja i
problematičnom upotrebom psihoaktivnih
supstanci;
(b) sprečio i ublažio negativne efekte stresa na
kontrolore vazdušnog saobraćaja kako bi se
osigurala sigurnost vazdušnog saobraćaja;
(c) sprečio i ublažio negativne efekte umora na
kontrolore vazdušnog saobraćaja kako bi se
osigurala sigurnost vazdušnog saobraćaja.
ATS.OR.305 Odgovornosti pružalaca usluga
kontrole vazdušnog saobraćaja u pogledu sa
problematičnom upotrebom psihoaktivnih
100/262
shërbimit të kontrollit të trafikut ajror në lidhje
me përdorimin problematik të substancave
psikoaktive nga kontrollorët e trafikut ajror
(a) Ofruesi i shërbimit të kontrollit të trafikut
ajror harton dhe zbaton një politikë, me
procedurat përkatëse, në mënyrë që të sigurojë që
përdorimi problematik i substancave psikoaktive
të mos ndikojë në ofrimin e shërbimit të kontrollit
të trafikut ajror.
(b) Pa cenuar dispozitat e përcaktuara në Ligjin
Nr. 06/L-082 dhe legjislacionin kombëtar në fuqi
për testimin e individëve, ofruesi i shërbimit të
kontrollit të trafikut ajror zhvillon dhe zbaton një
objektiv, procedurë transparente dhe jo-
diskriminuese për zbulimin e rasteve të
përdorimit problematik të substancave
psikoaktive nga kontrollorët e trafikut ajror. Kjo
procedurë merr parasysh dispozitat e përcaktuara
në pikën ATCO.A.015 të Rregullores 19/2017.
(c) Procedura në pikën (b) miratohet nga
autoriteti kompetent.
ATS.OR.310 Stresi
Në përputhje me pikën ATS.OR.200, ofruesi i
shërbimit të kontrollit të trafikut ajror:
(a) zhvillon dhe mban një politikë të stresit të
kontrollorëve të trafikut ajror, përfshirë zbatimin
e një programi kritik të menaxhimit të stresit;
(b) ju siguron kontrollorëve të trafikut ajror
programe edukimi dhe informimi për
air traffic controllers
(a) An air traffic control service provider shall
develop and implement a policy, with related
procedures, in order to ensure that the
problematic use of psychoactive substances does
not affect the provision of air traffic control
service.
(b) Without prejudice to provisions laid down in
Law No. 06/L-082 and to the applicable national
legislation on testing of individuals, the air traffic
control service provider shall develop and
implement an objective, transparent and non-
discriminatory procedure for the detection of
cases of problematic use of psychoactive
substances by air traffic controllers. This
procedure shall take into account provisions laid
down in point ATCO.A.015 of Regulation
19/2017.
(c) The procedure in point (b) shall be approved
by the competent authority.
ATS.OR.310 Stress
In accordance with point ATS.OR.200, an air
traffic control service provider shall:
(a) develop and maintain a policy for the
management of air traffic controllers' stress,
including the implementation of a critical
incident stress management programme;
supstanci od strane kontrolora vazdušnog
saobraćaja
(a) Pružalac usluga kontrole vazdušnog saobraćaja
razviće i primeniti politiku, sa propratnim
procedurama, kako bi se osiguralo da
problematična upotreba psihoaktivnih supstanci
ne utiče na pružanje usluge kontrole vazdušnog
saobraćaja.
(b) Ne dovodeći u pitanje odredbe Zakona br.
06/L-082 i primenjivog nacionalnog
zakonodavstva o ispitivanju pojedinaca, pružalac
usluga kontrole vazdušnog saobraćaja razvija i
sprovodi ciljni , transparentan i nediskriminatorski
postupak za otkrivanje slučajeva problematične
upotrebe psihoaktivnih supstanci od strane
kontrolora vazdušnog saobraćaja. Ovaj postupak
uzima u obzir odredbe utvrđene u tački
ATCO.A.015 Uredbe 19/2017.
(c) Postupak iz tačke (b) odobrava nadležni organ.
ATS.OR.310 Stres
U skladu sa tačkom ATS.OR.200, pružalac usluga
kontrole vazdušnog saobraćaja mora:
(a) razviti i održavati politiku upravljanja stresom
kontrolora vazdušnog saobraćaja, uključujući
sprovođenje programa upravljanja stresom u
kritičnim incidentima;
101/262
parandalimin e stresit, përfshirë stresin kritik të
incidenteve, duke plotësuar trajnimin e faktorëve
njerëzorë të siguruar në përputhje me Seksionet 3
dhe 4 të Nën-pjesës D të Shtojcës I të Rregullores
19/2017.
ATS.OR.315 Lodhja
Në përputhje me pikën ATS.OR.200, ofruesi i
shërbimit të kontrollit të trafikut ajror:
(a) zhvillon dhe mban një politikë për
menaxhimin e lodhjes së kontrollorëve të trafikut
ajror;
(b) ju siguron kontrollorëve të trafikut ajror
programe informimi për parandalimin e lodhjes,
duke plotësuar trajnimin e faktorëve njerëzorë të
siguruar në përputhje me Seksionet 3 dhe 4 të
Nën-pjesës D të Shtojcës I të Rregullores
19/2017.
ATS.OR.320 Sistemi(et) e orarit kontrollorëve të
trafikut ajror
(a) Ofruesi i shërbimit të kontrollit të trafikut
ajror zhvillon, zbaton dhe monitoron një sistem
të orarit në mënyrë që të menaxhojë rreziqet e
lodhjes profesionale të kontrollorëve të trafikut
ajror përmes një alternative të sigurt të
periudhave të detyrës dhe pushimit. Në kuadër të
sistemit të orarit, ofruesi i shërbimit të kontrollit
të trafikut ajror specifikon elementët e
mëposhtëm:
(1) ditët maksimale të punës radhazi me
detyrë;
(b) provide air traffic controllers with education
and information programmes on the prevention
of stress, including critical incident stress,
complementing human factors training provided
in accordance with Sections 3 and 4 of Subpart
D of Annex I to Regulation 19/2017.
ATS.OR.315 Fatigue
In accordance with point ATS.OR.200, an air
traffic control service provider shall:
(a) develop and maintain a policy for the
management of air traffic controllers'
fatigue;
(b) provide air traffic controllers with
information programmes on the prevention of
fatigue, complementing human factors training
provided in accordance with Sections 3 and 4 of
Subpart D of Annex I to Regulation 19/2017.
ATS.OR.320 Air traffic controllers' rostering
system(s)
(a) An air traffic control service provider shall
develop, implement and monitor a rostering
system in order to manage the risks of
occupational fatigue of air traffic controllers
through a safe alternation of duty and rest
periods. Within the rostering system, the air
traffic control service provider shall specify
the following elements:
(1) maximum consecutive working days
(b) pružiti kontrolorima vazdušnog saobraćaja
obrazovne i informativne programe o prevenciji
stresa, uključujući stres kritične nesreće,
dopunjujući obuku o ljudskim faktorima koja se
pruža u skladu sa odeljcima 3. i 4. pod-dela D
Aneksa I Uredbe 19/2017.
ATS.OR.315 Zamor
U skladu sa tačkom ATS.OR.200, pružalac usluga
kontrole vazdušnog saobraćaja mora:
(a) razviti i održavati politiku upravljanja
zamorom kontrolora vazdušnog saobraćaja;
(b) pružiti kontrolorima vazdušnog saobraćaja
informativne programe o sprečavanju zamora,
nadopunjujući obuku o ljudskim faktorima koja se
pruža u skladu sa odeljcima 3 i 4 pod-dela D
Aneksa I Uredbe 19/2017.
ATS.OR.320 Sistemi rotiranja kontrolora
vazdušnog saobraćaja
(a) Pružalac usluga kontrole vazdušnog
saobraćaja razvija će, implementirati i
nadgledati sistem rotiranja kako bi
upravljao rizikom profesionalnog zamora
kontrolora vazdušnog saobraćaja kroz
sigurnu izmenu dužnosti i perioda
odmora. Unutar sistema rotiranja,
pružalac usluga kontrole vazdušnog
saobraćaja mora da odredi sledeće
elemente:
(1) maksimalne uzastopne radne dane;
102/262
(2) orët maksimale për periudhën e
detyrës;
(3) kohën maksimale të ofrimit të
shërbimit të kontrollit të trafikut ajror pa
pushime;
(4) shkallën e periudhave në detyrë
kundrejt pushimeve kur ofron shërbim të
kontrollit të trafikut ajror;
(5) periudhat minimale të pushimit;
(6) periudhat maksimale në detyrë të
vazhdueshme që përshkojnë kohën e
natës, nëse aplikohet, në varësi të orarit të
punës të njësisë së kontrollit të trafikut
ajror përkatës;
(7) periudhë minimale të pushimit pas një
periudhe në detyrë që përshkon kohën e
natës;
(8) numrin minimal të periudhave të
pushimit brenda një cikli të orarit.
(b) Ofruesi i shërbimit të kontrollit të trafikut
ajror konsultohet me kontrollorët e trafikut ajror
të cilët do t'i nënshtrohen sistemit të orarit të
punës, ose, siç është e zbatueshme, përfaqësuesit
e tyre, gjatë zhvillimit dhe zbatimit të tij, për të
identifikuar dhe zbutur rreziqet në lidhje me
lodhjen që mund të ndodhin për shkak të vetë
sistemin të orarit.
with duty;
(2) maximum hours per duty period;
(3) maximum time providing air traffic
control service without breaks;
(4) the ratio of duty periods to breaks
when providing air traffic control service;
(5) minimum rest periods;
(6) maximum consecutive duty periods
encroaching the night time, if applicable,
depending upon the operating hours of the
air traffic control unit concerned;
(7) minimum rest period after a duty
period encroaching the night time;
(8) minimum number of rest periods
within a roster cycle.
(b) An air traffic control services provider shall
consult those air traffic controllers who will
be subject to the rostering system, or, as
applicable, their representatives, during its
development and its application, to identify
and mitigate risks concerning fatigue which
could be due to the rostering system itself.
(2) maksimalne sate perioda dužnosti;
(3) maksimalno vreme pružanja usluge
kontrole vazdušnog saobraćaja bez pauze;
(4) odnos radnih perioda i odmora prilikom
pružanja usluge kontrole vazdušnog
saobraćaja;
(5) minimalne periode odmora;
(6) maksimalno uzastopne dežurne periode
koji zadiru u noćno vreme, ako je
primenjivo, u zavisnosti od radnog
vremena dotične jedinice za vazdušni
saobraćaj;
(7) minimalni period odmora nakon radnog
vremena tokom noćnog vremena;
(8) minimalni broj odmora unutar rotirajućeg
ciklusa.
(b) pružalac usluga kontrole vazdušnog
saobraćaja konsultuje one kontrolore
vazdušnog saobraćaja koji će biti
podvrgnuti sistemu rotiranja ili, ako je
primenljivo, njihove predstavnike,
tokom razvoja i primene, kako bi se
utvrdili i izbegli rizici u vezi sa
zamorom koji bi mogao nastati samim
sistemom rotiranja.
103/262
NËN-PJESA B - KËRKESAT TEKNIKE PËR
OFRUESIT E SHËRBIMEVE TË TRAFIKUT
AJROR (ATS.TR) SEKSINI 1 - KËRKESAT E
PËRGJITHSHME ATS.TR.100
Metodat e punës dhe procedurat e funksionimit
për ofruesit e shërbimeve të trafikut ajror
(a) Ofruesi i shërbimeve të trafikut ajror duhet të
jetë në gjendje të tregojë se metodat e tij të punës
dhe procedurat e funksionimit janë në përputhje
me:
(1) Rregulloren 01/2020; dhe
(2) standardet e përcaktuara në Shtojcat e
mëposhtme të Konventës së Çikagos, për
aq sa ato janë të relevante për ofrimin e
shërbimeve të trafikut ajror në hapësirën
ajrore përkatëse
(i) pa cenuar Rregulloren 02/2016,
Shtojcën 10 për telekomunikimeve
aeronautike, Vëllimi II për procedurat e
komunikimit, përfshirë ato me statusin
PANS, në publikimin e 6-të të tetorit
2001, duke përfshirë të gjitha ndryshimet
deri dhe përfshirë nr. 89;
(ii) pa cenuar Rregulloren 01/2020 dhe
Rregulloren 04/2013, Shtojcën 11 për
shërbimet e trafikut ajror në publikimin e
13-të të korrikut 2001, duke përfshirë të
gjitha ndryshimet deri dhe përfshirë nr. 49.
(b) Pavarësisht nga pika (a), për njësitë e
shërbimit të trafikut ajror që ofrojnë shërbime për
testimin e fluturimit, autoriteti kompetent mund
të specifikojë kushte dhe procedura shtesë ose
SUBPART B — TECHNICAL
REQUIREMENTS FOR PROVIDERS OF AIR
TRAFFIC SERVICES (ATS.TR) SECTION 1
— GENERAL REQUIREMENTS ATS.TR.100
Working methods and operating procedures for
providers of air traffic services
(a) An air traffic services provider shall be able
to demonstrate that its working methods and
operating procedures are compliant with:
(1) Regulation 01/2020; and
(2) the standards laid down in the
following Annexes to the Chicago
Convention, as far as they are relevant to
the provision of air traffic services in the
airspace concerned:
(i) without prejudice to Regulation
02/2016, Annex 10 on aeronautical
telecommunications, Volume II on
communication procedures including
those with PANS Status in its 6th edition
of October 2001, including all
amendments up to and including No 89;
(ii) without prejudice to Regulation
01/2020 and Regulation 04/2013, Annex
11 on air traffic services in its 13th edition
of July 2001, including all amendments
up to and including No 49.
(b) Notwithstanding point (a), for air traffic
services units providing services for flight
testing, the competent authority may specify
additional or alternative conditions and
POD-DEO B - TEHNIČKI ZAHTEVI ZA
PRUŽAOCE USLUGA VAZDUŠNOG
SAOBRAĆAJA (ATS.TR)
ODELJAK 1 - OPŠTI ZAHTEVI ATS.TR.100
Metode rada i operativne procedure za pružaoce
usluga vazdušnog saobraćaja
(a) Pružalac usluga u vazdušnom saobraćaju mora
biti u mogućnosti da pokaže da su njegove metode
rada i operativne procedure u skladu sa:
(1) Uredbom 01/2020; i
(2) utvrđenim standardima u sledećim
aneksima Čikaške konvencije, ukoliko su
relevantni za pružanje usluga vazdušnog
saobraćaja u dotičnom vazdušnom
prostoru:
(i) ne dovodeći u pitanje Uredbu
02/2016, Aneks 10 o vazduhoplovnim
telekomunikacijama, Volumen II o
komunikacijskim procedurama
uključujući one sa PANS Statusom u
svom 6. izdanju iz oktobra 2001. godine,
uključujući sve izmene i dopune do br.
89;
(ii) ne dovodeći u pitanje Uredbu
01/2020 i Uredbu 04/2013, Aneks 11 o
uslugama vazdušnog saobraćaja, u svom
13. izdanju iz jula 2001. godine,
uključujući sve izmene i do 49.
(b) Bez obzira na tačku (a), za službe vazdušnog
saobraćaja koje pružaju usluge ispitivanja leta,
nadležni organ može odrediti dodatne ili
104/262
alternative për ato të përfshira në pikën (a) kur
kërkohet kështu për ofrimin e shërbimeve për
testimin e fluturimit.
ANEKSI V
KËRKESAT SPECIFIKE PËR OFRUESIT
E SHËRBIMEVE METEOROLOGJIKE
(Pjesa-MET)
NËN-PJESA A- KËRKESAT E ORGANIZIMIT
SHTESË PËR OFRUESIT E SHËRBIMEVE
METEOROLOGJIKE (MET.OR)
SEKSIONI 1 - KËRKESAT E
PËRGJITHSHME
MET.OR.100 Të dhëna dhe informacionet
meteorologjike
(a) Ofruesi i shërbimeve meteorologjike ju
siguron operatorëve, anëtarëve të ekuipazhit të
fluturimit, njësive të shërbimit të trafikut ajror,
njësive të shërbimeve të kërkimit dhe shpëtimit,
operatorëve të aerodromit, organeve të hetimit të
aksidenteve dhe incidenteve, dhe ofruesve të
tjerë të shërbimit dhe subjekteve të aviacionit
informacionet meteorologjik, të nevojshëm për
ushtrimin e funksioneve të tyre përkatëse, të
përcaktuara nga autoriteti kompetent.
(b) Ofruesi i shërbimeve meteorologjike
konfirmon saktësinë e dëshirueshme
operacionale të informacionit të shpërndarë për
operacione, përfshirë burimin e këtij
informacioni, duke siguruar gjithashtu që
procedures to those contained in point (a) when
so required for the provision of services for flight
testing.
ANNEX V
SPECIFIC REQUIREMENTS FOR
PROVIDERS OF METEOROLOGICAL
SERVICES (Part-MET)
SUBPART A — ADDITIONAL
ORGANISATION REQUIREMENTS FOR
PROVIDERS OF METEOROLOGICAL
SERVICES (MET.OR)
SECTION 1 — GENERAL REQUIREMENTS
MET.OR.100 Meteorological data and
information
(a) A meteorological services provider shall
provide operators, flight crew members, air
traffic services units, search and rescue
services units, aerodrome operators,
accident and incident investigation bodies,
and other service providers and aviation
entities with the meteorological information
necessary for the performance of their
respective functions, as determined by the
competent authority.
(b) A meteorological services provider shall
confirm the operationally desirable accuracy
of the information distributed for operations,
including the source of such information,
whilst also ensuring that such information is
alternativne uslove i postupke onih koji su
sadržani u tački (a) kada je to neophodno za
pružanje usluga ispitivanja leta.
ANEKS V.
POSEBNI ZAHTEVI ZA PRUŽAOCE
METEOROLOŠKIH USLUGA (Deo MET)
POD-DEO A - DODATNI ZAHTEVI
ORGANIZACIJE ZA PRUŽAOCE
METEOROLOŠKIH USLUGA (MET.OR)
DEO 1 - OPŠTI ZAHTEVI
MET.OR.100 Meteorološki podaci i informacije
(a) Pružalac meteoroloških usluga će operaterima,
članovima letačke posade, jedinicama službe
vazdušnog saobraćaja, jedinicama službe za
traženje i spasavanje, operatorima aerodroma,
organima za istraživanje nesreća i drugim
pružaocima usluga i vazduhoplovnim subjektima
obezbediti meteorološke informacije neophodne
za obavljanje njihove odgovarajuće funkcije, kako
je utvrdio nadležni organ.
(b) Pružalac meteoroloških usluga mora potvrditi
operativno poželjnu tačnost informacija
distribuiranih za operacije, uključujući izvor
takvih informacija, istovremeno obezbeđujući da
105/262
informacioni i tillë shpërndahet në kohën e duhur
dhe përditësohet siç kërkohet.
MET.OR.105 Ruajtja e informacioneve
meteorologjike
(a) Ofruesi i shërbimeve meteorologjike ruan
informacionin meteorologjik të lëshuar për një
periudhë të paktën 30 ditë nga data e lëshimit.
(b) Ky informacion meteorologjik vihet në
dispozicion, sipas kërkesës, për kërkime ose
hetime dhe, për këto qëllime, ruhet derisa të
përfundojë kërkimi ose hetimi.
MET.OR.110 Kërkesat për shkëmbim të
informacionit meteorologjik
Ofruesi i shërbimeve meteorologjike siguron që
ai ka sisteme dhe procese funksionale, si dhe
qasje në hapësirat e përshtatshme të
telekomunikimeve që:
(a) të mundësojë shkëmbimin e informacionit
operacional meteorologjik me ofruesit e tjerë të
shërbimeve meteorologjike;
(b) të sigurojë informacionin e kërkuar
meteorologjik për përdoruesit në kohën e duhur.
MET.OR.115 Buletinet meteorologjike
Ofruesi i shërbimeve meteorologjike përgjegjës
për zonën përkatëse siguron buletinet
meteorologjike për përdoruesit përkatës,
distributed in a timely manner and updated,
as required.
MET.OR.105 Retention of meteorological
information
(a) A meteorological services provider shall
retain meteorological information issued for a
period of at least 30 days from the date of issue.
(b) This meteorological information shall be
made available, on request, for inquiries or
investigations and, for these purposes, shall be
retained until the inquiry or investigation is
completed.
MET.OR.110 Meteorological information
exchange requirements
A meteorological services provider shall ensure
it has systems and processes in place, as well as
access to suitable telecommunications facilities
to:
(a) enable the exchange of operational
meteorological information with other
meteorological services providers;
(b) provide the required meteorological
information to the users in a timely manner.
MET.OR.115 Meteorological bulletins
The meteorological services provider responsible
for the area concerned shall provide
meteorological bulletins to the relevant users, via
se takve informacije blagovremeno distribuiraju i
ažuriraju, prema potrebi.
MET.OR.105 Zadržavanje meteoroloških
podataka
(a) Pružalac meteoroloških usluga zadržava
meteorološke informacije izdate najmanje 30 dana
od datuma izdavanja.
(b) Ove meteorološke informacije na zahtev se
stavljaju na raspolaganje ispitivanjima ili
istragama i u te svrhe se čuvaju do završetka
ispitivanja ili istrage.
MET.OR.110 Zahtevi za razmenu meteoroloških
informacija
Pružalac meteoroloških usluga mora da obezbedi
da postoje sistemi i procesi, kao i pristup
odgovarajućim telekomunikacionim objektima
da:
(a) omogući razmenu operativnih meteoroloških
informacija sa drugim pružaocima meteoroloških
usluga;
(b) pravovremeno pruži neophodne meteorološke
informacije korisnicima.
MET.OR.115 Meteorološki bilteni
Pružalac meteoroloških usluga koji je odgovoran
za dotično područje dužan je da dostavi
meteorološke biltene relevantnim korisnicima,
putem vazduhoplovne fiksne službe ili interneta
106/262
nëpërmjet shërbimit fiks aeronautik ose
internetit.
MET.OR.120 Njoftimi për mospërputhjet në
qendrat e parashikimit të zonës botërore (WAFC)
Ofruesi i shërbimeve meteorologjike përgjegjës
për zonën përkatëse, duke përdorur të dhënat
WAFS BUFR, njofton WAFC përkatës
menjëherë nëse zbulohen ose raportohen
mospërputhje të konsiderueshme në lidhje me
parashikimet e rëndësishme të motit WAFS
(SIGWX), në lidhje me:
(a) akullin, turbulencën, retë e stuhisë që janë të
errësuara, të shpeshta, të ngulitura, ose që
ndodhin në një vijë mbledhjeje, dhe stuhitë e
rërës/stuhitë e pluhuri;
b) shpërthimet vullkanike ose lëshimin e
materialeve radioaktive në atmosferë me rëndësi
për operacionet e avionëve.
SEKSIONI 2 - KËRKESAT SPECIFIKE
Kapitulli 1 - Kërkesat për stacionet
meteorologjike aeronautike
MET.OR.200 Raportet meteorologjike dhe
informacionet tjera
(a) Stacioni meteorologjik aeronautik shpërndan:
(1) raporte rutinore lokale në intervale të
caktuara vetëm për shpërndarje në
aerodromin e origjinës;
(2) raporte speciale vendore, vetëm për
the aeronautical fixed service or the internet.
MET.OR.120 Notification of discrepancies to
the world area forecast centres (WAFC)
The meteorological services provider
responsible for the area concerned shall, using
WAFS BUFR data, notify the WAFC concerned
immediately if significant discrepancies are
detected or reported in respect of WAFS
significant weather (SIGWX) forecasts,
concerning:
(a) icing, turbulence, cumulonimbus clouds that
are obscured, frequent, embedded, or
occurring at a squall line, and
sandstorms/dust storms;
b) volcanic eruptions or a release of radioactive
materials into the atmosphere of significance to
aircraft operations.
SECTION 2 — SPECIFIC REQUIREMENTS
Chapter 1 — Requirements for aeronautical
meteorological stations
MET.OR.200 Meteorological reports and other
information
(a) An aeronautical meteorological station shall
disseminate:
(1) local routine reports at fixed intervals,
only for dissemination at the aerodrome of
origin;
.
MET.OR.120 Obaveštenje o odstupanjima sa
svetskim centrima prognoze (WAFC)
Pružalac meteoroloških usluga koji je odgovoran
za dotičnu oblast, koristeći podatke WAFS BUFR,
odmah obaveštava dotičnu WAFC ako se otkriju
ili jave značajne razlike u vezi s prognozama
značajnih vremenskih (SIGWX) WAFS-a, koje se
odnose na:
(a) zaleđivanje, turbulenciju, kumulonimbusne
oblake koji su zatamnjeni, česti, ugrađeni ili se
javljaju u liniji udarnog vetra i peščanih oluja;
(b) vulkanske erupcije ili ispuštanje radioaktivnih
materijala u atmosferu od značaja za
vazduhoplovne operacije.
ODELJAK 2 - POSEBNI ZAHTEVI
Poglavlje 1 - Zahtevi za vazduhoplovne
meteorološke stanice
MET.OR.200 Meteorološki izveštaji i ostale
informacije
(a) Vazduhoplovna meteorološka stanica će
distribuirati:
(1) lokalne rutinske izveštaje u fiksnim
intervalima, samo za distribuciju na
aerodrom porekla;
107/262
shpërndarje në aerodromin e origjinës;
(3) METAR në intervale gjysmë-orëshe
në aerodromet që kryejnë operacione
ndërkombëtare të planifikuara të
transportit ajror për shpërndarje përtej
aerodromit të origjinës.
(b) Stacioni meteorologjik aeronautik informon
njësitë e shërbimit të trafikut ajror dhe shërbimin
e informacionit aeronautik të aerodromit për
ndryshimet në statusin e shërbimit të pajisjeve të
automatizuara të përdorura për vlerësimin e
diapazonit vizual të pistës.
(c) Stacioni meteorologjik aeronautik raporton
tek njësia e shërbimeve të trafikut ajror, njësia e
shërbimeve të informacionit aeronautik dhe zyra
e vëzhgimit meteorologjik për zhvillimin e
veprimtarisë vullkanike para-shpërthimit,
shpërthimet vullkanike dhe retë e hirit vullkanik.
(d) Stacion meteorologjik aeronautik krijon një
listë të kritereve për të siguruar raporte speciale
lokale në konsultim me njësitë përkatëse të ATS,
operatorët dhe të tjerët të përfshirë.
MET.OR.205 Raportimi i elementeve
meteorologjike
Në aerodromet që kryejnë operacione të
planifikuara ndërkombëtare të transportit ajror
tregtar, stacioni meteorologjik aeronautik
raporton:
(2) local special reports, only for
dissemination at the aerodrome of origin;
(3) METAR at half-hourly intervals at
aerodromes serving scheduled
international commercial air transport
operations for dissemination beyond the
aerodrome of origin.
(b) An aeronautical meteorological station shall
inform the air traffic service units and
aeronautical information service of an aerodrome
of changes in the serviceability status of the
automated equipment used for assessing runway
visual range.
(c) An aeronautical meteorological station shall
report to the associated air traffic services unit,
aeronautical information services unit, and
meteorological watch office the occurrence of
pre-eruption volcanic activity, volcanic
eruptions and volcanic ash cloud.
(d) An aeronautical meteorological station shall
establish a list of criteria to provide local special
reports in consultation with the appropriate ATS
units, operators and others concerned.
MET.OR.205 Reporting of meteorological
elements
At aerodromes serving scheduled international
commercial air transport operations, an
aeronautical meteorological station shall report:
(a) surface wind direction and speed;
(2) lokalne posebne izveštaje, samo za
distribuciju na aerodromu porekla;
(3) METAR u intervalima od pola sata na
aerodrome koji služe redovnim
međunarodnim operacijama
komercijalnog vazdušnog prevoza za
distribuciju izvan aerodroma porekla.
(b) Vazduhoplovna meteorološka stanica
obaveštava jedinice za vazdušni saobraćaj i
vazduhoplovne informacione službe o
aerodromskim promenama u statusu
upotrebljivosti automatizovane opreme koja se
koristi za procenu vizuelnog dometa piste.
(c) Vazduhoplovna meteorološka stanica treba da
izveštava udruženu jedinicu za vazdušni
saobraćaj, jedinicu za vazduhoplovne informacije
i meteorološke kancelariju za praćenje o pojavi
vulkanskih aktivnosti pre erupcije, vulkanskih
erupcija i oblaku vulkanskog pepela.
(d) Vazduhoplovna meteorološka stanica utvrđuje
spisak kriterijuma za pružanje lokalnih posebnih
izveštaja uz konsultacije sa odgovarajućim ATS
jedinicama, operaterima i ostalim zainteresovanim
stranama.
MET.OR.205 Izveštavanje o meteorološkim
elementima
Na aerodromima koji služe redovnim
međunarodnim operacijama komercijalnog
vazdušnog prevoza vazduhoplovna meteorološka
stanica treba da izveštava:
(a) površinski smer i brzinu vetra;
108/262
(a) drejtimin dhe shpejtësinë e erës në sipërfaqe;
(b) dukshmërinë;
(c) diapazonin vizual të pistës, nëse është e
aplikueshme;
(d) motin e aktual në aerodrom dhe afërsinë e tij;
(e) retë;
(f) temperaturën e ajrit dhe temperaturën e pikës
së vesës;
(g) presionin atmosferik;
(h) informacionin shtesë kur është e
aplikueshme.
Kur autorizohet nga autoriteti kompetent, në
aerodromet që nuk kryejnë operacione
ndërkombëtare të planifikuara të transportit ajror
tregtar, stacioni meteorologjik aeronautik mund
të raportojë vetëm një nëngrup të elementeve
meteorologjike që janë relevante për llojet e
fluturimeve në atë aerodrom. Ky grup i të
dhënave publikohet në publikimin e
informacionit aeronautik.
MET.OR.210 Vëzhgimi i elementeve
meteorologjike
Në aerodromet që kryejnë operacione të
planifikuara ndërkombëtare të transportit ajror
tregtar, stacioni meteorologjik aeronautik
vëzhgon dhe/ose mat:
(a) drejtimin dhe shpejtësinë e erës në sipërfaqe;
(b) dukshmërinë;
(c) diapazonin vizual të pistës, nëse është e
(b) visibility;
(c) runway visual range, if applicable;
(d) present weather at the aerodrome and its
vicinity;
(e) clouds;
(f) air temperature and dew point temperature;
(g) atmospheric pressure;
(h) supplementary information when applicable.
Where authorised by the competent authority, at
aerodromes not serving scheduled international
commercial air transport operations, an
aeronautical meteorological station may report
only a subset of the meteorological elements as
relevant to the types of flights at that aerodrome.
This data set shall be published in the
aeronautical information publication.
MET.OR.210 Observing meteorological
elements
At aerodromes serving scheduled international
commercial air transport operations, an
aeronautical meteorological station shall observe
and/or measure:
(a) surface wind direction and speed;
(b) visibility;
(b) vidljivost;
(c) vizuelni domet piste, ako je primenljivo;
(d) trenutne vremenske prilike na aerodromu i
njegovoj blizini;
(e) oblake;
(f) temperaturu vazduha i temperaturu
kondenzacije;
(g) atmosferski pritisak;
(h) dodatne informacije kada je to primenljivo.
Ako to odobri nadležni organ, na aerodromima
koji ne obavljaju planirane međunarodne
operacije komercijalnog vazdušnog prevoza,
vazduhoplovna meteorološka stanica može da
prijavi samo podskup meteoroloških elemenata
koji su relevantni za vrste letova na tom
aerodromu. Ovaj skup podataka biće objavljen u
publikaciji o vazduhoplovnim informacijama.
MET.OR.210 Posmatranje meteoroloških
elemenata
Na aerodromima koji služe redovnim
međunarodnim operacijama komercijalnog
vazdušnog prevoza vazduhoplovna meteorološka
stanica treba da posmatra i / ili meri:
(a) površinski smer i brzinu vetra;
(b) vidljivost;
(c) vizuelni domet piste, ako je primenljivo;
109/262
aplikueshme;
(d) motin aktual në aerodrom dhe afërsinë e tij;
(e) retë;
(f) temperaturën e ajrit dhe temperaturën e pikës
së vesës;
(g) presionin atmosferik;
(h) informacionin shtesë, kur është e aplikueshme:
Kur autorizohet nga autoriteti kompetent, në
aerodromet që nuk kryejnë operacione të
planifikuara ndërkombëtare të transportit ajror
tregtar, stacioni meteorologjik aeronautik mund të
vëzhgojë dhe/ose të matë vetëm një nëngrup të
elementeve meteorologjike që janë relevante për
llojet e fluturimeve në atë aerodrom. Ky grup i të
dhënave publikohet në publikimin e informacionit
aeronautik.
Kapitulli 2 - Kërkesat për zyrat meteorologjike të
aerodromeve
MET.OR.215 Parashikimet dhe informacionet
tjera
Zyra meteorologjike e aerodromit duhet:
(a) të përgatisë dhe/ose të sigurojë parashikime
dhe informacione tjera përkatëse meteorologjike të
nevojshme për kryerjen e funksioneve përkatëse
për fluturimet me të cilat merret, siç përcaktohet
nga autoriteti kompetent;
(b) të sigurojë parashikime dhe/ose paralajmërime
për kushtet meteorologjike lokale në aerodromet
për të cilët është përgjegjëse;
(c) runway visual range, if applicable;
(d) present weather at the aerodrome and its
vicinity;
(e) clouds;
(f) air temperature and dew point temperature;
(g) atmospheric pressure;
(h) supplementary information, when applicable:
Where authorized by the competent authority, at
aerodromes not serving scheduled international
commercial air transport operations, an
aeronautical meteorological station may observe
and/or measure only a subset of the meteorological
elements as relevant to the types of flights at that
aerodrome. This data set shall be published in the
aeronautical information publication.
Chapter 2 — Requirements for aerodrome
meteorological offices
MET.OR.215 Forecasts and other information
An aerodrome meteorological office shall:
(a) prepare and/or obtain forecasts and other
relevant meteorological information necessary for
the performance of its respective functions for
flights with which it is concerned, as determined
by the competent authority;
(b) provide forecasts and/or warnings for local
meteorological conditions on aerodromes for
which it is responsible;
(c) keep the forecasts and warnings under
(d) trenutne vremenske prilike na aerodromu i
njegovoj blizini;
(e) oblake;
(f) temperaturu vazduha i temperaturu
kondenzacije;
(g) atmosferski pritisak;
(h) dodatne informacije, kada je primenljivo:
Tamo gde to odobri nadležni organ, na
aerodromima koji ne obavljaju redovne
međunarodne komercijalne vazdušne prevoze,
vazduhoplovna meteorološka stanica može da
posmatra i / ili meri samo podskup meteoroloških
elemenata koji su relevantni za vrste letova na tom
aerodromu. Ovaj skup podataka biće objavljen u
publikaciji o vazduhoplovnim informacijama.
Poglavlje 2 - Zahtevi za aerodromske
meteorološke kancelarije
MET.OR.215 Prognoze i ostale informacije
Aerodromska meteorološka kancelarija će:
(a) pripremiti i / ili pribaviti prognoze i druge
relevantne meteorološke informacije
neophodne za obavljanje svojih funkcija za
letove na koje se odnosi, kako to odredi
nadležni organ;
(b) pružiti prognoze i / ili upozorenja za lokalne
meteorološke uslove na aerodromima za koje je
nadležna;
110/262
(c) të mbajë parashikimet dhe paralajmërimet nën
shqyrtim të vazhdueshëm dhe të bëjë ndryshime
menjëherë kur është e nevojshme, dhe anulojë çdo
parashikim të të njëjtit lloj të lëshuar më parë për
të njëjtin vend dhe për të njëjtën periudhë
vlefshmërie ose një pjesë të tij;
(d) të ofrojë dokumentacionin e njoftimit,
konsultimit dhe fluturimit për anëtarët e ekuipazhit
të fluturimit dhe/ose personelin tjetër të
operacioneve të fluturimit;
(e) të sigurojë informacione klimatologjike;
(f) t’i ofrojë njësisë së saj të ndërlidhur të shërbimit
të trafikut ajror, njësisë së shërbimit të
informacionit aeronautik dhe zyrës së vëzhgimit
meteorologjik informacionet e marra mbi
veprimtarinë vullkanike para-shpërthimit,
shpërthimin vullkanik ose retë e hirit vullkanik;
(g) të sigurojë, nëse është e aplikueshme,
informacione meteorologjike për njësitë e
shërbimeve të kërkimit dhe shpëtimit dhe të
veprojë së bashku me njësinë(itë) e shërbimeve të
kërkimit dhe shpëtimit gjatë një operacioni
kërkimi dhe shpëtimi;
(h) të sigurojë informacione meteorologjike për
njësitë përkatëse të shërbimeve të informacionit
aeronautik, sipas nevojës, për kryerjen e
funksioneve të tyre;
(i) të përgatisë dhe/ose të marrë parashikime dhe
informacione të tjera përkatëse meteorologjike të
nevojshme për kryerjen e funksioneve të njësive të
ATS në përputhje me pikën MET.OR.242;
(j) t’i ofrojë njësisë së saj të ndërlidhur të
continuous review and issue amendments
promptly when necessary, and cancel any forecast
of the same type previously issued for the same
place and for the same period of validity or part
thereof;
(d) provide briefing, consultation and flight
documentation to flight crew members and/or
other flight operations personnel;
(e) provide climatological information;
(f) provide its associated air traffic services unit,
aeronautical information service unit and
meteorological watch office with information
received on pre-eruption volcanic activity, a
volcanic eruption or volcanic ash cloud;
(g) provide, if applicable, meteorological
information to search and rescue services units and
maintain liaison with the search and rescue
services unit(s) throughout a search and rescue
operation;
(h) provide meteorological information to relevant
aeronautical information services units, as
necessary, for the conduct of their functions;
(i) prepare and/or obtain forecast and other
relevant meteorological information necessary for
the performance of the ATS units functions in
accordance with point MET.OR.242;
(j) provide its associated air traffic services unit,
aeronautical information service unit and
meteorological watch offices with information
(c) kontinuirano pregledavati prognoze i
upozorenja i odmah izdavati dopune i poništavati
svaku prognozu istog tipa koja je prethodno izdata
za isto mesto i za isti period važenja ili njen deo;
(d) pružati brifing, konsultacije i dokumentacije o
letu članovima posade i / ili drugom osoblju
operacije leta;
(e) pružati klimatološke informacije;
(f) obezbediti svojoj dotičnoj službi za vazdušni
saobraćaj, jedinici za vazduhoplovne informacije i
meteorološkoj kancelariji za praćenje dobijenu
informaciju o vulkanskoj aktivnosti pred
erupcijom, vulkanskoj erupciji ili oblaku
vulkanskog pepela;
(g) pružiti, ako je primenljivo, meteorološke
informacije za jedinice traganja i spašavanja i
održavati vezu sa jedinicama (službama) traganja
i spašavanja tokom operacije potrage i spasavanja;
(h) pružati meteorološke informacije relevantnim
jedinicama vazduhoplovnih informacionih službi,
po potrebi, za obavljanje njihovih funkcija;
(i) pripremiti i / ili pribaviti prognoze i druge
relevantne meteorološke informacije neophodne
za obavljanje funkcija jedinica ATS u skladu sa
tačkom MET.OR.242;
111/262
shërbimit të trafikut ajror, njësisë së shërbimit të
informacionit aeronautik dhe zyrës së vëzhgimit
meteorologjik informacionet e marra për lëshimin
e materialeve radioaktive në atmosferë.
MET.OR.220 Parashikimet për aerodromin
(a) Zyra meteorologjike e aerodromit lëshon
parashikime për aerodromit si një TAF në një kohë
të caktuar.
(b) Kur lëshon TAF, zyra meteorologjike e
aerodromit siguron që jo më shumë se një TAF të
jetë i vlefshëm në aerodrom në çdo kohë të
caktuar.
MET.OR.225 Parashikimet për aterrim
(a) Zyra meteorologjike e aerodromit përgatit
parashikimet për aterrim siç përcaktohet nga
autoriteti kompetent.
(b) Ky parashikim për aterrim lëshohet në formën
e një parashikimi TREND.
(c) Periudha e vlefshmërisë së një parashikimi të
TREND-it duhet të jetë 2 orë nga koha e raportit
që është pjesë e parashikimit të aterrimit.
MET.OR.230 Parashikimet për ngritje
Zyra meteorologjike e aerodromit duhet:
(a) të përgatisë parashikime për ngritje, siç
përcaktohet nga autoriteti kompetent;
(b) të ofrojë parashikime për ngritje për operatorët
dhe anëtarët e ekuipazhit të fluturimit sipas
received on the release of radioactive materials
into the atmosphere.
MET.OR.220 Aerodrome forecasts
(a) An aerodrome meteorological office shall
issue aerodrome forecasts as a TAF at a
specified time.
(b) When issuing TAF, the aerodrome
meteorological office shall ensure that not
more than one TAF is valid at an
aerodrome at any given time.
MET.OR.225 Forecasts for landing
(a) An aerodrome meteorological office shall
prepare forecasts for landing as determined by the
competent authority.
(b) This forecast for landing shall be issued in the
form of a TREND forecast.
(c) The period of validity of a TREND forecast
shall be 2 hours from the time of the report which
forms part of the landing forecast.
MET.OR.230 Forecasts for take-off
An aerodrome meteorological office shall:
(a) prepare forecasts for take-off as determined by
the competent authority;
(b) supply forecasts for take-off to operators and
flight crew members on request within the 3 hours
(j) svojim povezanim službama za vazdušni
saobraćaj, jedinici za vazduhoplovne informacije i
kancelarijama meteoroloških stražara pružiti
dobijee informacije o ispuštanju radioaktivnih
materijala u atmosferu.
MET.OR.220 Aerodromske prognoze
(a) Aerodromska meteorološka kancelarija izdaje
prognoze aerodroma kao TAF u određenom
vremenu.
(b) Pri izdavanju TAF-a, aerodromska
meteorološka kancelarija obezbeđuje da na
aerodromu u bilo koje vreme nije validno više od
jednog TAF-a.
MET.OR.225 Prognoze za sletanje
(a) Aerodromska meteorološka kancelarija
priprema prognoze za sletanje koje odredi
nadležni organ.
(b) Ova prognoza za sletanje izdaje se u obliku
TREND prognoze.
(c) Period važenja TREND-ove prognoze je 2 sata
od vremena kada je izveštaj sastavljen kao deo
sletanja.
MET.OR.230 Prognoze za poletanje
Aerodromska meteorološka kancelarija:
(a) priprema prognoze za poletanje kako je utvrdio
nadležni organ;
112/262
kërkesës brenda 3 orëve para kohës së pritshme të
nisjes.
MET.OR.235 Paralajmërimet e aerodromit dhe
paralajmërimet dhe alarmet e shpejtësisë së erës
Zyra meteorologjike e aerodromit duhet:
(a) të ofrojë informacione për paralajmërimet e
aerodromit;
(b) të përgatisë paralajmërime të shpejtësisë së
erës për aerodromet kur shpejtësia e erës
konsiderohet si një faktor, në përputhje me
aranzhimet lokale me njësinë e duhur të ATS dhe
operatorët përkatës;
(c) të lëshojë, në aerodromet kur shpejtësia e erës
zbulohet nga pajisjet e automatizuara, të
vendosura në tokë, pajisjet për zbulimin nga
distanca të shpejtësisë së erës, alarmet e
shpejtësisë së erës të krijuara nga këto sisteme;
(d) të anulojë paralajmërimet kur kushtet nuk
ndodhin më dhe/ose nuk priten më të ndodhin në
aerodrom.
MET.OR.240 Informacion për përdorim nga
operatori ose ekuipazhi i fluturimit
(a) Zyra meteorologjike e aerodromit ju siguron
operatorëve dhe anëtarëve të ekuipazhit të
fluturimit:
(1) parashikimet, që vijnë nga WAFS, të
elementeve të cekura në pikat (1) dhe (2)
të pikës MET.OR.275 (a);
(2) METAR ose SPECI, përfshirë
parashikimet e TREND, TAF ose TAF të
before the expected time of departure.
MET.OR.235 Aerodrome warnings and wind
shear warnings and alerts
An aerodrome meteorological office shall:
(a) provide aerodrome warnings information;
(b) prepare wind shear warnings for aerodromes
where wind shear is considered a factor, in
accordance with local arrangements with the
appropriate ATS unit and operators concerned;
(c) issue, at aerodromes where wind shear is
detected by automated, ground-based, wind shear
remote-sensing or detection equipment, wind
shear alerts generated by these systems;
(d) cancel warnings when the conditions are no
longer occurring and/or no longer expected to
occur at the aerodrome.
MET.OR.240 Information for use by operator or
flight crew
(a) An aerodrome meteorological office shall
provide operators and flight crew members with:
(1) forecasts, originating from the WAFS,
of the elements listed in points (1) and (2)
of point MET.OR.275(a);
(2) METAR or SPECI, including TREND
forecasts, TAF or amended TAF for the
aerodromes of departure and intended
landing, and for take-off, en-route and
(b) obezbeđuje prognoze za poletanje operaterima
i članovima posade na zahtev u roku od 3 sata pre
očekivanog vremena polaska.
MET.OR.235 Aerodromska upozorenja i
upozorenja o smicanju vetra
Aerodromska meteorološka kancelarija:
(a) pruža informacije o upozorenjima na
aerodromu;
(b) priprema upozorenja o smicanju vetra za
aerodrome gde se smicanje vetra smatra faktorom,
u skladu sa lokalnim aranžmanima sa
odgovarajućom ATS jedinicom i dotičnim
operaterima;
(c) izdaje, na aerodromima na kojima se detekcija
vetra otkriva automatizovanom, prizemnom,
daljinskim senzorom za smicanje vetra ili
uređajem za detekciju, upozorenje o smirivanju
vetra koje generišu ovi sistemi;
(d) otkazuje upozorenja kada se uslovi više ne
javljaju i / ili se više ne očekuje da se pojave na
aerodromu.
MET.OR.240 Informacije za upotrebu od strane
operatera ili letačke posade
(a) Aerodromska meteorološka kancelarija pruža
operaterima i članovima posade:
(1) prognoze, koje proističu iz WAFS,
elemenata navedenih u tačkama (1) i (2)
tačke MET.OR.275 (a);
(2) METAR ili SPECI, uključujući TREND
prognoze, TAF ili izmenjeni TAF za
aerodrome poletanja i predviđeno
113/262
ndryshuar për aerodromet e nisjes dhe
aterrimit të synuar, dhe për aerodromet
alternative të ngritjes, fluturimit dhe
destinacionit;
(3) parashikimet e aerodromit për ngritje;
(4) SIGMET dhe raportet speciale ajrore
që lidhen me tërë linjën;
(5) informacionet këshilluese të hirit
vullkanik dhe ciklonit tropikal, relevante
për tërë linjën;
(6) parashikimet e zonës për fluturime të
nivelit të ulët në formë grafiku të
përgatitura në mbështetje të lëshimit të një
mesazhi AIRMET, dhe një mesazhi
AIRMET për fluturime të nivelit të ulët,
relevante për të gjithë linjën;
(7) paralajmërimet e aerodromit për
aerodromin lokal;
(8) imazhet satelitore meteorologjike;
(9) informacionin mbi motin nga radari
tokësor.
(b) Kurdoherë që informacioni meteorologjik që
do të përfshihet në dokumentacionin e fluturimit
ndryshon thelbësisht nga ai i disponueshëm për
planifikimin e fluturimit, zyra meteorologjike e
aerodromit:
(1) njofton menjëherë operatorin ose
ekuipazhin e fluturimit përkatës;
(2) nëse është e mundshme, siguron
informacionin e rishikuar meteorologjik
destination alternate aerodromes;
(3) aerodrome forecasts for take-off;
(4) SIGMET and special air-reports
relevant to the whole route;
(5) volcanic ash and tropical cyclone
advisory information relevant to the
whole route;
(6) area forecasts for low-level flights in
chart form prepared in support of the
issuance of an AIRMET message, and an
AIRMET message for low-level flights
relevant to the whole route;
(7) aerodrome warnings for the local
aerodrome;
(8) meteorological satellite images;
(9) ground-based weather radar
information.
(b) Whenever the meteorological information to
be included in the flight documentation differs
materially from that made available for flight
planning, the aerodrome meteorological office
shall:
(1) advise immediately the operator or
flight crew concerned;
(2) if practicable, provide the revised
meteorological information in agreement
with the operator.
sletanje, kao i za poletanje, sletanje i
destinacije alternativnih aerodroma;
(3) aerodromske prognoze za poletanje;
(4) SIGMET i posebne izveštaje o vazduhu
relevantni za celokupnu rutu;
(5) savetodavne informacije o vulkanskom
pepelu i tropskim ciklonima relevantnim
za celokupnu rutu;
(6) prognoze područja za letove niskog nivoa
u obliku grafikona, pripremljene kao
podrška izdavanju AIRMET poruke i
AIRMET poruke za letove niskog nivoa,
relevantne za celu rutu;
(7) upozorenja aerodroma za lokalni
aerodrom;
(8) meteorološke satelitske snimke;
(9) informacije sa kopnenih vremenskih
radara.
(b) Kad god se meteorološke informacije koje
treba uključiti u dokumentaciju o letu značajno
razlikuju od podataka dostupnih za planiranje leta,
aerodromska meteorološka kancelarija:
(1) odmah obaveštava zainteresovanog
operatera ili letnu posadu;
(2) ukoliko je izvodljivo, dostavlja revidirane
meteorološke informacije u dogovoru sa
operaterom.
114/262
në marrëveshje me operatorin.
MET.OR.242 Informacioni që do t'iu sigurohet
njësive të shërbimeve të trafikut ajror
(a) Zyra meteorologjike e aerodromit ja
siguron, kur është e nevojshme, kullës së
saj të kontrollit të aerodromit përkatës:
(1) raportet rutinore lokale dhe ato
speciale, parashikimet dhe ndryshimet e
tyre të METAR, TAF dhe TREND;
(2) informacionet SIGMET dhe AIRMET,
paralajmërimet dhe alarmet e shpejtësisë
së erës dhe paralajmërimet e aerodromit;
(3) çdo informacion shtesë meteorologjik
i rënë dakord në vend, siç janë
parashikimet e erës sipërfaqësore për
përcaktimin e ndryshimeve të mundshme
të pistës;
(4) informacionet e marra mbi retë e hirit
vullkanik, për të cilën një SIGMET nuk
është lëshuar tashmë, siç është rënë
dakord ndërmjet zyrës meteorologjike të
aerodromit dhe kullës së kontrollit të
aerodromit përkatës;
(5) informacionet e marra mbi
veprimtarinë vullkanike para-shpërthimit
dhe/ose shpërthimin vullkanik siç është
rënë dakord ndërmjet zyrës
meteorologjike të aerodromit dhe kullës së
kontrollit të aerodromit përkatës.
(b) Zyra meteorologjike e aerodromit ja siguron
njësinë e saj përkatëse të kontrollit të qasjes:
MET.OR.242 Information to be provided to air
traffic services units
(a) An aerodrome meteorological office shall
provide, as necessary, its associate
aerodrome control tower with:
(1) local routine and special reports,
METAR, TAF and TREND forecasts and
amendments thereto;
(2) SIGMET and AIRMET information,
wind shear warnings and alerts and
aerodrome warnings;
(3)any additional meteorological
information agreed upon locally, such as
forecasts of surface wind for the
determination of possible runway
changes;
(4) information received on volcanic ash
cloud, for which a SIGMET has not
already been issued, as agreed between
the aerodrome meteorological office and
the aerodrome control tower concerned;
(5) information received on pre-eruption
volcanic activity and/or a volcanic
eruption as agreed between the aerodrome
meteorological office and the aerodrome
control tower concerned.
(b) An aerodrome meteorological office shall
provide its associate approach control unit with:
MET.OR.242 Informacije koje treba dostaviti
jedinicama službe za vazdušni saobraćaj
(a) Aerodromska meteorološka kancelarija
obezbeđuje, po potrebi, pridruženi aerodromski
kontrolni toranj sa:
(1) lokalnim rutinskim i posebnim
izveštajima, METAR, TAF i TREND
prognozama i dopunama;
(2) informacijama SIGMET i AIRMET,
upozorenja o smicanju vetra i upozorenja
aerodroma;
(3) svim dodatnim meteorološkim
informacijama koje su dogovorene na
lokalnom nivou, kao što su prognoze
površinskog vetra za utvrđivanje mogućih
promena piste;
(4) informacijama dobijenih o oblaku
vulkanskog pepela za koje SIGMET još
nije izdat, u skladu sa dogovorom između
aerodromske meteorološke kancelarije i
aerodromskog kontrolnog tornja;
(5) informacijama dobijenih o pred
eruptivnoj vulkanskoj aktivnosti i / ili o
vulkanskoj erupciji kako je dogovoreno
između aerodromske meteorološke
kancelarije i dotičnog aerodromskog
kontrolnog tornja.
(b) Aerodromska meteorološka kancelarija će
svojoj kontrolnoj jedinici za kontrolu leta
dostaviti:
115/262
(1) raportet rutinore lokale dhe ato
speciale, parashikimet dhe ndryshimet e
tyre të METAR, TAF dhe TREND;
(2) informacionet SIGMET dhe AIRMET,
paralajmërimet dhe alarmet e shpejtësisë
së erës dhe paralajmërimet e aerodromit;
(3) çdo informacion shtesë meteorologjik
për të cilin është rënë dakord në vend;
(4) informacionet e marra mbi retë e hirit
vullkanik, për të cilën një SIGMET nuk
është lëshuar tashmë, siç është rënë
dakord ndërmjet zyrës meteorologjike të
aerodromit dhe kullës së kontrollit të
aerodromit përkatës;
(5) informacionet e marra mbi
veprimtarinë vullkanike para-shpërthimit
dhe/ose shpërthimin vullkanik siç është
rënë dakord ndërmjet zyrës
meteorologjike të aerodromit dhe kullës së
kontrollit të aerodromit përkatës.
Kapitulli 3 - Kërkesat për zyrat e vëzhgimit
meteorologjik
MET.OR.245 Vëzhgimi meteorologjik dhe
informacionet tjera
Brenda zonës së saj të përgjegjësisë, zyra e
shikimit meteorologjik duhet:
(a) të mbajë vëzhgim të vazhdueshëm mbi
kushtet meteorologjike që ndikojnë në
operacionet e fluturimit;
(b) të koordinojë me organizatën përgjegjëse për
ofrimin e NOTAM dhe/ose ASHTAM për të
(1) local routine and special reports,
METAR, TAF and TREND forecasts and
amendments thereto;
(2) SIGMET and AIRMET information,
wind shear warnings and alerts and
appropriate special air-reports and
aerodrome warnings;
(3) any additional meteorological
information agreed upon locally;
(4) information received on volcanic ash
cloud, for which a SIGMET has not
already been issued, as agreed between
the aerodrome meteorological office and
the approach control unit concerned;
(5) information received on pre-eruption
volcanic activity and/or a volcanic
eruption as agreed between the aerodrome
meteorological office and the approach
control unit concerned.
Chapter 3 — Requirements for meteorological
watch offices
MET.OR.245 Meteorological watch and other
information Within its area of responsibility, the
meteorological watch office shall:
(a) maintain continuous watch over
meteorological conditions affecting flight
operations;
(b)coordinate with the organisation responsible
for the provision of NOTAM and/or ASHTAM
to ensure that meteorological information on
(1) lokalne rutinske i posebne izveštaje,
METAR, TAF i TREND prognoze i
dopune;
(2) informacije SIGMET i AIRMET,
upozorenja i upozorenja o smicanju vetra
i odgovarajuće posebne izveštaje o
vazduhu i upozorenja aerodroma;
(3) sve dodatne meteorološke informacije
dogovorene na lokalnom nivou;
(4) informacije dobijene o oblaku vulkanskog
pepela za koje SIGMET još nije izdat, u
skladu sa dogovorom između
aerodromske meteorološke kancelarije i
dotične jedinice za prilaz;
(5) dobijene informacije o pred eruptivnoj
vulkanskoj aktivnosti i / ili o vulkanskoj
erupciji kako je dogovoreno između
aerodromske meteorološke kancelarije i
dotične jedinice za prilaz.
Poglavlje 3 - Zahtevi za kancelarije meteoroloških
praćenja
MET.OR.245 Meteorološko praćenje i ostale
informacije
U okviru svog područja nadležnosti, meteorološka
kancelarija za praćenje će:
(a) stalno pratiti meteorološke uslove koji utiču
na operacije letenja;
(b) koordinisati sa organizacijom odgovornom za
pružanje NOTAM-a i / ili ASHTAM-a kako bi
116/262
siguruar që informacioni meteorologjik mbi hirin
vullkanik të përfshirë në mesazhet SIGMET dhe
NOTAM dhe/ose ASHTAM është i
qëndrueshëm;
(c) të koordinojë me pikat vëzhguese të zgjedhura
të vullkanit për të siguruar që informacionet mbi
aktivitetin vullkanik të merren në mënyrë efikase
dhe me kohë;
(d) t’ia sigurojë VAAC të tij përkatës
informacionet e marra mbi veprimtarinë
vullkanike para-shpërthimit, shpërthimin
vullkanik dhe retë e hirit vullkanik, për të cilën
një SIGMET nuk është lëshuar tashmë;
(e) t’ia sigurojë njësive të tij të shërbimit të
informacionit aeronautik informacionin e marrë
për lëshimin e materialeve radioaktive në
atmosferë në zonën ose zonat e ngjitura për të
cilat bën vëzhgimin dhe për të cilat një SIGMET
nuk është lëshuar;
(f) t’ia sigurojë qendrës e tij përkatëse të
kontrollit të zonës dhe qendrës së informacionit
të fluturimit (ACC/FIC), sipas nevojës,
informacionet relevante për:
(1) METAR, përfshirë të dhënat e
presionit aktual për aerodromet dhe
vendet e tjera, parashikimet TAF dhe
TREND dhe ndryshimet e tyre;
(2) parashikimet e erërave të sipërme,
temperaturat e ajrit të sipërm dhe dukuritë
e rëndësishme të motit gjatë rrugës dhe
ndryshimet në to, informacionet e
SIGMET dhe AIRMET dhe raportet
volcanic ash included in SIGMET and NOTAM
and/or ASHTAM messages is consistent;
(c) coordinate with selected volcano
observatories to ensure that information on
volcanic activity is received in an efficient and
timely manner;
(d) provide its associated VAAC with
information received on pre-eruption volcanic
activity, a volcanic eruption and volcanic ash
cloud for which a SIGMET has not already been
issued;
(e) provide its aeronautical information service
units with information received on the release of
radioactive materials into the atmosphere in the
area or adjacent areas for which it maintains
watch and for which a SIGMET has not already
been issued;
(f) provide its associated area control centre and
flight information centre (ACC/FIC), as
necessary, with relevant:
(1) METAR, including current pressure
data for aerodromes and other locations,
TAF and trend forecasts and amendments
thereto;
(2) forecasts of upper winds, upper-air
temperatures and significant en-route
weather phenomena and amendments
thereto, SIGMET and AIRMET
information and appropriate special air-
reports;
osigurali da su meteorološke informacije o
vulkanskom pepelu uključene u SIGMET i
NOTAM i / ili ASHTAM poruke konzistentne;
(c) koordinisati sa odabranim opservatorijama
vulkana kako bi se osiguralo da se informacije o
vulkanskoj aktivnosti dobijaju na efikasan i
blagovremeni način;
(d) pružiti pridruženom VAAC-u informacije
primljene o vulkanskoj aktivnosti pre erupcije,
vulkanskoj erupciji i oblaku vulkanskog pepela za
koje SIGMET još nije izdat;
(e) svojim jedinicama za vazduhoplovne
informacije pružiti informacije primljene o
ispuštanju radioaktivnih materijala u atmosferu
unutar područja ili susednog područja za koje
održava praćenje i za koje SIGMET još nije izdat;
(f) po potrebi obezbediti pripadajućem centru za
kontrolu oblasti i centru za informacije o letu
(ACC / FIC) odgovarajuće:
(1) METAR, uključujući trenutne podatke o
pritisku za aerodrome i druge lokacije,
TAF i prognoze kretanja i njihovim
dopunama;
(2) prognoze gornjih vetrova, temperatura
gornjeg vazduha i značajnih vremenskih
pojava tokom rute i njihovih izmena,
informacije SIGMET i AIRMET i
odgovarajuće specijalne izveštaje o
vazduhu;
117/262
speciale të përshtatshme ajrore;
(3) çdo informacion tjetër meteorologjik i
kërkuar nga ACC/FIC për të përmbushur
kërkesat e avionëve në fluturim;
(4) informacionet e marra mbi retë e hirit
vullkanik, për të cilën një SIGMET nuk
është lëshuar tashmë, siç është rënë
dakord ndërmjet zyrës së vëzhgimit
meteorologjik dhe ACC/FIC;
(5) informacionet e marra në lidhje me
lëshimin e materialit radioaktiv në
atmosferë, siç është rënë dakord ndërmjet
zyrës së vëzhgimit meteorologjik dhe
ACC/FIC;
(6) informacionet këshilluese të ciklonit
tropikal të lëshuara nga një TCAC në
fushën e tij të përgjegjësisë;
(7) informacionet këshilluese të hirit
vullkanik të lëshuara nga një VAAC në
fushën e tij të përgjegjësisë;
(8) informacionet e marra mbi aktivitetin
vullkanik para-shpërthimit dhe/ose
shpërthimin vullkanik siç është rënë
dakord ndërmjet zyrës së vëzhgimit
meteorologjik dhe ACC/FIC.
MET.OR.250 Mesazhet SIGMET
Zyra e vëzhgimi meteorologjik:
(a) siguron dhe shpërndan mesazhe SIGMET;
(b) siguron që mesazhi SIGMET anulohet kur
(3) any other meteorological information
required by the ACC/FIC to meet requests
from aircraft in flight;
(4) information received on volcanic ash
cloud, for which a SIGMET has not
already been issued, as agreed between
the meteorological watch office and the
ACC/FIC;
(5) information received concerning the
release of radioactive material into the
atmosphere, as agreed between the
meteorological watch office and the
ACC/FIC;
(6) tropical cyclone advisory information
issued by a TCAC in its area of
responsibility;
(7) volcanic ash advisory information
issued by a VAAC in its area of
responsibility;
(8) information received on pre-eruption
volcanic activity and/or a volcanic
eruption as agreed between the
meteorological watch office and the
ACC/FIC.
MET.OR.250 SIGMET messages
A meteorological watch office shall:
(a) provide and disseminate SIGMET messages;
(b) ensure that the SIGMET message is
(3) sve druge meteorološke informacije
potrebne od ACC / FIC-a za ispunjavanje
zahteva aviona u letu;
(4) informacije dobijene o oblaku vulkanskog
pepela za koje SIGMET još nije izdat, u
skladu sa dogovorom između
meteorološke službe za praćenje i ACC /
FIC;
(5) informacije primljene u vezi sa
ispuštanjem radioaktivnog materijala u
atmosferu, u skladu sa dogovorom između
meteorološke kancelarije za praćenje i
ACC / FIC;
(6) savetodavne informacije o tropskim
ciklonima koje izdaje TCAC u svojoj zoni
odgovornosti;
(7) savetodavne informacije o vulkanskom
pepelu koje izdaje VAAC u svojoj zoni
odgovornosti;
(8) informacije dobijene o aktivnostima pred
vulkanske erupcije i / ili o vulkanskoj
erupciji kako je dogovoreno između
meteorološke kancelarije za praćenje i
ACC / FIC.
MET.OR.250 SIGMET poruke
Meteorološka kancelarija za praćenje će:
(a) pružati i distribuirati SIGMET poruke;
118/262
fenomenet nuk ndodhin më ose nuk pritet të
ndodhin më në zonën e mbuluar nga mesazhi
SIGMET;
(c) siguron që periudha e vlefshmërisë së një
mesazhi SIGMET të mos jetë më shumë se 4 orë,
dhe në rastin e veçantë të mesazheve SIGMET
për re të hirit vullkanik dhe ciklone tropikale, ajo
zgjatet deri në 6 orë;
(d) siguron që mesazhet SIGMET lëshohen jo më
shumë se 4 orë para fillimit të periudhës së
vlefshmërisë, dhe në rastin e veçantë të
mesazheve SIGMET për re hirit vullkanik dhe
ciklone tropikale, sa më shpejt që të jetë e
mundur, por jo më shumë se 12 orë para fillimit
të periudhës së vlefshmërisë, dhe përditësohen të
paktën çdo 6 orë.
MET.OR.255 Mesazhe AIRMET
Zyra e vëzhgimi meteorologjik:
(a) siguron dhe shpërndan mesazhe AIRMET kur
autoriteti kompetent ka përcaktuar që dendësia e
trafikut që funksionon nën nivelin e fluturimit
100, ose deri në nivelin e fluturimit 150 në zonat
malore, ose më të larta, kur është e nevojshme,
garanton lëshimin dhe shpërndarjen e
parashikimeve të zonës për operacione të tilla;
(b) anulon mesazhin AIRMET kur fenomenet
nuk ndodhin më ose nuk pritet të ndodhin më në
zonë;
(c) siguron që periudha e vlefshmërisë së një
mesazhi AIRMET të mos jetë më shumë se 4 orë.
cancelled when the phenomena are no longer
occurring or are no longer expected to occur in
the area covered by the SIGMET message;
(c) ensure that the period of validity of a
SIGMET message is not more than 4 hours, and
in the special case of SIGMET messages for
volcanic ash cloud and tropical cyclones, it shall
be extended up to 6 hours;
(d) ensure that SIGMET messages are issued not
more than 4 hours before the commencement of
the period of validity, and in the special case of
SIGMET messages for volcanic ash cloud and
tropical cyclones, as soon as practicable, but not
more than 12 hours before the commencement of
the period of validity, and updated at least every
6 hours.
MET.OR.255 AIRMET messages
A meteorological watch office shall:
(a) provide and disseminate AIRMET messages
when the competent authority has determined
that the density of traffic operating below flight
level 100, or up to flight level 150 in
mountainous areas, or higher, where necessary,
warrants the issue and dissemination of area
forecasts for such operations;
(b) cancel the AIRMET message when the
phenomena are no longer occurring or are no
longer expected to occur in the area;
(c) ensure that the period of validity of an
AIRMET message is not more than 4 hours.
(b) osigurati da se SIGMET poruka otkaže kada se
pojave više ne javljaju ili se više ne očekuje da se
dogode u području koje pokriva SIGMET poruka;
(c) osigurati da period važenja SIGMET poruke
nije veći od 4 sata, a u posebnom slučaju SIGMET
poruka za oblak vulkanskog pepela i tropske
ciklone, biće produžen do 6 sati;
(d) osigurati da se SIGMET poruke su izdate
najkasnije 4 sata pre početka perioda važenja, a u
posebnom slučaju SIGMET poruke za oblak
vulkanskog pepela i tropske ciklone, što je pre
moguće, ali ne više od 12 sati pre početka perioda
važenja i ažuriraju se najmanje svakih 6 sati.
MET.OR.255 AIRMET poruke
Meteorološka kancelarija za praćenje će:
(a) pružati i distribuirati AIRMET poruke kada
nadležni organ utvrdi da gustina saobraćaja
koja saobraća ispod nivoa leta 100 ili do nivoa
leta 150 u planinskim predelima ili više, gde je
potrebno, izdaje upozorenja i distribuira
prognoze područja za takve operacije;
(b) otkazati AIRMET poruke kada se pojave više
ne događaju ili se više ne očekuje da se pojave u
nekom području;
(c) osigurati da period važenja AIRMET poruke
nije veći od 4 sata.
119/262
MET.OR.260 Parashikimet e zonës për fluturime
të nivelit të ulët
Zyra e vëzhgimi meteorologjik:
(a) bën parashikimin e zonës për fluturime të
nivelit të ulët kur dendësia e trafikut që
funksionon nën nivelin e fluturimit 100, ose deri
në nivelin e fluturimit 150 në zonat malore, ose
më e lartë, kur është e nevojshme, garanton
lëshimin rutinor dhe shpërndarjen e
parashikimeve të zonës për operacione të tilla;
(b) siguron që shpeshtësia e lëshimit, forma, dhe
koha e caktuar ose periudha e vlefshmërisë së
parashikimit të zonës për fluturime të nivelit të
ulët dhe kriteret për ndryshimet e tyre, janë
përcaktuar nga autoriteti kompetent;
(c) siguron që parashikimet e zonës për fluturime
të nivelit të ulët të përgatitura në mbështetje të
lëshimit të një mesazhi AIRMET lëshohen çdo 6
orë për një periudhë vlefshmërie prej 6 orëve dhe
transmetohen në zyrat e vëzhgimit meteorologjik
përkatëse jo më vonë se 1 orë para fillimi i
periudhës së vlefshmërisë së tyre.
Kapitulli 4 - Kërkesat për qendrën këshilluese të
hirit vullkanik (VAAC)
MET.OR.265 Përgjegjësitë e qendrës këshilluese
të hirit vullkanik
Në fushën e saj të përgjegjësisë, VAAC duhet:
(a) kur një vullkan ka shpërthyer, ose pritet të
shpërthejë, ose është raportuar hiri vullkanik, të
ofrojë informacion këshillues në lidhje me
shtrirjen dhe lëvizjen e parashikuar të reve të hirit
MET.OR.260 Area forecasts for low-level flights
A meteorological watch office shall:
(a) provide area forecast for low-level flights
when the density of traffic operating below flight
level 100, or up to flight level 150 in
mountainous areas, or higher, where necessary,
warrants the routine issue and dissemination of
area forecasts for such operations;
(b) ensure that the frequency of issue, the form,
and the fixed time or period of validity of area
forecast for low-level flights and the criteria for
amendments thereto, are as determined by the
competent authority;
(c) ensure that area forecasts for low-level flights
prepared in support of the issuance of an
AIRMET message are issued every 6 hours for a
period of validity of 6 hours and transmitted to
the meteorological watch offices concerned not
later than 1 hour prior to the beginning of their
validity period.
Chapter 4 — Requirements for volcanic ash
advisory centre (VAAC)
MET.OR.265 Volcanic ash advisory centre
responsibilities
In its area of responsibility, the VAAC shall:
(a) when a volcano has erupted, or is expected to
erupt, or volcanic ash is reported, provide
advisory information regarding the extent and
forecast movement of the volcanic ash cloud to:
MET.OR.260 Prognoze područja za letove niskog
nivoa
Meteorološka kancelarija za praćenje će:
(a) pružati prognoze područja za letove niskog
nivoa kada gustina saobraćaja koja saobraća ispod
nivoa leta 100 ili do nivoa leta 150 u planinskim
područjima ili više, gde je potrebno, izdati rutinska
upozorenja i distribuirati prognoze područja za
takve operacije;
(b) osigurati da učestalost izdavanja, formu i
određeno vreme ili period važenja predviđene
površine za letove niskog nivoa i kriterijume za
njihove izmene, utvrdi nadležni organ;
(c) osigurati da se prognoze područja za letove
niskog nivoa, pripremljene kao podrška izdavanju
AIRMET poruke, objavljuju svakih 6 sati za
perioda važenja od 6 sati i dostavljaju dotičnim
meteorološkim kancelarijama najkasnije jedan sat
pre početka njihovog roka važenja.
Poglavlje 4 - Zahtevi za savetodavni centar za
vulkanski pepeo (VAAC)
MET.OR.265 Odgovornosti savetodavnog centra
za vulkanski pepeo
U svojoj oblasti odgovornosti, VAAC će:
(a) kada je vulkan eruptirao ili se očekuje da
eruptira ili se prijavi vulkanski pepeo, davati
savetodavne informacije u vezi sa obimom i
predviđanjem kretanja oblaka vulkanskog
120/262
vullkanik për:
(1) qelizat evropiane të koordinimit të
krizave të aviacionit;
(2) zyrat e vëzhgimit meteorologjik që ju
shërbejnë rajoneve të informacionit të
fluturimit në zonën e saj të përgjegjësisëqë
mund të preket;
(3) operatorët, qendrat e kontrollit të zonës
dhe qendrat e informacionit të fluturimit
që ju shërbejnë rajoneve të informacionit
të fluturimit në zonën e saj të përgjegjësisë
që mund të preket;
(4) qendrat e parashikimit të zonës
botërore, bazat e të dhënave
ndërkombëtare OPMET, zyrat
ndërkombëtare NOTAM dhe qendrat e
përcaktuara me marrëveshje rajonale të
navigimit ajror për funksionimin e
sistemeve të shpërndarjes satelitore të
shërbimit fiks aeronautik;
(5) VAAC të tjera, fusha e përgjegjësisë
së të cilave mund të preket. (b) të
koordinojë me pikat e zgjedhura të
vëzhgimit të vullkanit për të siguruar që
informacionet mbi aktivitetin vullkanik
merren në mënyrë efikase dhe më kohë;
(c) të sigurojë informacionin këshillues
meteorologjik të përmendur në pikën (a) të
paktën çdo 6 orë derisa koha kur reja e hirit
vullkanike nuk është më e identifikueshme nga të
dhënat satelitore, nuk merret asnjë raport tjetër
meteorologjik i hirit vullkanik nga zona dhe nuk
(1) the European aviation crisis
coordination cell;
(2) meteorological watch offices serving
flight information regions in its area of
responsibi
lity which may be affected;
(3)operators, area control centres, and
flight information centres serving flight
information regions in its area of
responsibility which may be affected;
(4) world area forecast centres,
international OPMET databanks,
international NOTAM offices and centres
designated by regional air navigation
agreement for the operation of
aeronautical fixed service satellite
distribution systems;
(5) other VAACs whose areas of
responsibility may be affected. (b)
coordinate with selected volcano
observatories to ensure that information
on volcanic activity is received in an
efficient and timely manner;
(c) provide the advisory meteorological
information referred to in point (a) at least every 6
hours until such time as the volcanic ash cloud is
no longer identifiable from satellite data, no
further meteorological reports of volcanic ash are
received from the area and no further eruptions of
pepela do:
(1) ćelije za koordinaciju kriza u evropskom
vazduhoplovstvu;
(2) meteorološkim kancelarijama za praćenje
koje opslužuju informacijama o području
koje može biti pogođeno;
(3) operatora, centre za kontrolu područja i
centre za informacije o letu koji opslužuju
oblasti leta sa informacijama u zoni
odgovornosti koja može biti pogođena;
(4) svetskih centara za prognozu,
međunarodne baze podataka OPMET,
međunarodne kancelarije NOTAM i
centre određenih regionalnim
sporazumom o vazdušnoj navigaciji za
rad vazduhoplovnih satelitskih
distributivnih sistema;
(5) ostali VAAC-i na čije oblasti
odgovornosti mogu uticati. (b)
koordinirati sa odabranim
opservatorijama vulkana kako bi se
osiguralo da se informacije o vulkanskoj
aktivnosti dobijaju na efikasan i
blagovremeni način;
(c) davati savetodavne meteorološke informacije
iz tačke (a) najmanje svakih 6 sati sve dok se oblak
vulkanskog pepela više ne identifikuje iz
satelitskih podataka, nema daljih meteoroloških
izveštaja o vulkanskom pepelu sa datog područja,
i nema daljih prijava o vulkanskim erupcijama; i
(d) održavati 24-časovno praćenje.
121/262
raportohen shpërthime të mëtejshme të vullkanit;
dhe
(d) të mbajë vëzhgim 24 orësh.
Kapitulli 5 - Kërkesat për qendrën këshilluese të
ciklonit tropikal (TCAC)
MET.OR.270 Përgjegjësitë e qendrës këshilluese
të ciklonit tropikal
TCAC lëshon
(a) informacione këshilluese në lidhje me
pozicionin e qendrës së ciklonit, drejtimin
dhe shpejtësinë e lëvizjes, presionin
qendror dhe erën maksimale sipërfaqësore
afër qendrës në gjuhën e thjeshtë të
shkurtuar për:
(1) zyrat e vëzhgimit meteorologjik në
fushën e saj të përgjegjësisë;
(2) TCAC e tjera, fushat e përgjegjësisë së
të cilave mund të preken;
(3) qendrat e parashikimit të zonës
botërore, bazat e të dhënave
ndërkombëtare dhe qendrat përgjegjëse
OPMET për funksionimin e sistemeve të
shpërndarjes satelitore të shërbimit fiks
aeronautik;
(b) informacione këshilluese të përditësuara për
zyrat e vëzhgimit meteorologjik për secilin
ciklon tropikal, sipas nevojës, por të paktën çdo
the volcano are reported; and
(d) maintain a 24-hour watch.
Chapter 5 — Requirements for tropical cyclone
advisory centre (TCAC)
MET.OR.270 Tropical cyclone advisory centre
responsibilities
A TCAC shall issue:
(a) advisory information concerning the
position of the cyclone centre, its direction
and speed of movement, central pressure
and maximum surface wind near the centre
in abbreviated plain language to:
(1) meteorological watch offices in its
area of responsibility;
(2) other TCACs whose areas of
responsibility may be affected;
(3) world area forecast centres,
international OPMET databanks and
centres responsible for the operation of
aeronautical fixed service satellite
distribution systems;
(b) updated advisory information to
meteorological watch offices for each tropical
cyclone, as necessary, but at least every 6 hours.
Poglavlje 5 - Zahtevi za savetodavni centar za
tropske ciklone (TCAC)
MET.OR.270 Obaveze savetodavnog centra za
tropski ciklon
TCAC izdaje:
(a) savetodavne informacije o položaju ciklonskog
centra, njegovom smeru i brzini kretanja,
centralnom pritisku i maksimalnom površinskom
vetru u blizini centra na skraćenom jednostavnom
jeziku za:
(1) kancelarije za meteorološka praćenja u
svojoj zoni odgovornosti;
(2) ostale TCAC-i čije oblasti odgovornosti
mogu biti pogođene;
(3) svetske centre za prognozu, međunarodne
baze podataka OPMET i centre
odgovorne za rad vazduhoplovnih
satelitskih distributivnih sistema;
(b) ažurirane savetodavne informacije
kancelarijama meteoroloških praćenja za svaki
tropski ciklon, prema potrebi, ali najmanje svakih
6 sati.
122/262
6 orë.
Kapitulli 6 - Kërkesat për qendrën e parashikimit
të zonës botërore (WAFC)
MET.OR.275 Përgjegjësitë e qendrës së
parashikimit të zonës botërore
(a) WAFC siguron, në formë digjitale:
(1) parashikimet globale të rrjetit të: (i)
erës së sipërme; (ii) temperaturës dhe
lagështisë së ajrit të sipërm; (iii) lartësisë
gjeopotenciale të niveleve të fluturimit;
(iv) nivelit të fluturimit dhe
temperaturëssë tropopazës; (v) drejtimit,
shpejtësisë dhe nivelit të fluturimit së erës
maksimale; (vi) reve të stuhive; (vii)
akullit; (viii) turbulencës;
(2) parashikimet globale të fenomeneve
domethënëse të motit (SIGWX), përfshirë
aktivitetin vullkanik dhe lëshimin e
materialeve radioaktive.
(b) WAFC siguron që produktet e sistemit të
parashikimit të zonës botërore në formë digjitale
të transmetohen duke përdorur teknikat e
komunikimit të të dhënave binare.
NËN-PJESA B - KËRKESAT TEKNIKE PËR
OFRUESIT E SHËRBIMEVE
METEOROLOGJIKE (MET.TR)
SEKSIONI 1 - KËRKESAT E
PËRGJITHSHME
MET.TR.115 Buletinet meteorologjike
Chapter 6 — Requirements for world area
forecast centre (WAFC)
MET.OR.275 World area forecast centre
responsibilities
(a) The WAFC shall provide, in a digital form:
(1) gridded global forecasts of: (i) upper
wind; (ii) upper-air temperature and
humidity; (iii) geopotential altitude of
flight levels; (iv) flight level and
temperature of tropopause; (v) direction,
speed and flight level of maximum wind;
(vi) cumulonimbus clouds; (vii) icing;
(viii) turbulence;
(2) global forecasts of significant weather
(SIGWX) phenomena, including volcanic
activity and release of radioactive
materials.
(b) The WAFC shall ensure that world area
forecast system products in digital form are
transmitted using binary data
communications techniques.
SUBPART B — TECHNICAL
REQUIREMENTS FOR PROVIDERS OF
METEOROLOGICAL SERVICES (MET.TR)
SECTION 1 — GENERAL REQUIREMENTS
MET.TR.115 Meteorological bulletins
Poglavlje 6- Zahtevi za svetski centar prognoze
područja
MET.OR.275 Odgovornosti svetskog centra za
prognozu područja
(a) WAFC će u digitalnom obliku pružiti:
(1) umrežene globalne prognoze za: (i) gornji
vetar; (ii) temperaturu i vlažnost gornjeg
vazduha; (iii) geopotencijalnu visinu nivoa leta;
(iv) nivo leta i temperatura tropopauze; (v)
pravac, brzinu i nivo leta maksimalnog vetra;
(vi) kumulonimbusne oblake; (vii) zaleđivanje;
(viii) turbulencije;
(2) globalne prognoze značajnih vremenskih
(SIGWX) pojava, uključujući vulkansku aktivnost
i ispuštanje radioaktivnih materijala.
(b) WAFC će osigurati da se proizvodi sistema
prognoze za svetsku oblast u digitalnom obliku
prenose korišćenjem binarnih tehnika
komunikacije podataka.
POD-DEО B - TEHNIČKI ZAHTEVI ZA
PRUŽAOCE METEOROLOŠKIH USLUGA
(MET.TR)
DEO 1 - OPŠTI ZAHTEVI
MET.TR.115 Meteorološki bilteni
123/262
(a) Buletini meteorologjik përmban një titull të
përbërë nga:
(1) një identifikues me katër shkronja dhe dy
figura;
(2) treguesin e vendndodhjes me katër
shkronja të ICAO që korrespondon me
vendndodhjen gjeografike të ofruesit të
shërbimit meteorologjik, që fillon ose
përpilon buletinin meteorologjik;
(3) një grup ditor;
(4) nëse kërkohet, një tregues me tre shkronja.
(b) Buletinet meteorologjike që përmbajnë
informacione operacionale meteorologjike për t'u
transmetuar përmes AFTN përfshihen në pjesën
e tekstit të formatit të mesazheve AFTN.
SEKSIONI 2 - KËRKESAT SPECIFIKE
Kapitulli 1 - Kërkesat teknike për stacionet
meteorologjike aeronautike
MET.TR.200 Raportet meteorologjike dhe
informacionet tjera
(a) Raportet rutinore dhe speciale lokale dhe
METAR përmbajë elementët e mëposhtëm në
rendin e treguar:
(1) identifikimin e llojit të raportit;
(2) treguesin e vendndodhjes;
(3) kohën e vëzhgimit;
(4) identifikimin e një raporti të
(a) Meteorological bulletins shall contain a
heading consisting of:
(1) an identifier of four letters and two figures;
(2) the ICAO four-letter location indicator
corresponding to the geographical location of the
meteorological service provider originating or
compiling the meteorological bulletin;
(3) a day-time group;
(4) if required, a three-letter indicator.
(b) Meteorological bulletins containing
operational meteorological information to be
transmitted via the AFTN shall be encapsulated
in the text part of the AFTN message format.
SECTION 2 — SPECIFIC REQUIREMENTS
Chapter 1 — Technical requirements for
aeronautical meteorological stations
MET.TR.200 Meteorological reports and other
information
(a) Local routine and local special reports and
METAR shall contain the following elements in
the order indicated:
(1) identification of the type of report;
(2) location indicator;
(3) time of the observation;
(4) identification of an automated or
(a) Meteorološki bilteni sadrže naslov koji se
sastoji od:
(1) identifikator od četiri slova i dve figure;
(2) ICAO indikator lokacije sa četiri slova
koji odgovara geografskom položaju
pružaoca meteorološke usluge koji
priprema ili sastavlja meteorološki bilten;
(3) dnevna grupa;
(4) ako je potrebno, indikator s tri slova.
(b) Meteorološki bilteni koji sadrže operativne
meteorološke informacije koje se prenose putem
AFTN-a moraju biti kapsulirane u tekstualnom
delu formata AFTN poruke.
ODELJAK 2 - POSEBNI ZAHTEVI
Poglavlje 1 - Tehnički uslovi za vazduhoplovne
meteorološke stanice
MET.TR.200 Meteorološki izveštaji i ostale
informacije
(a) Lokalna rutina i posebni lokalni izveštaji i
METAR sadrže sledeće elemente u naznačenom
redosledu:
(1) identifikaciju vrste izveštaja;
(2) indikator lokacije;
(3) vreme posmatranja;
124/262
automatizuar ose që mungon, kur është e
aplikueshme;
(5) drejtimin dhe shpejtësinë së erës
sipërfaqësore;
(6) dukshmërinë;
(7) diapazonin vizual të pistës, kur
plotësohen kriteret e raportimit;
(8) motin aktual;
(9) sasinë e reve, llojin e reve vetëm për
retë e stuhisë dhe ato grumbulluese,
lartësinë e bazës së reve ose, kur matet,
dukshmërinë vertikale;
(10) temperaturë e ajrit dhe temperaturën
e pikës së vesës;
(11) QNH dhe, kur është e aplikueshme,
në raportet rutinore lokale dhe ato lokale
speciale, QFE;
(12) informacionet shtesë, kur është e
aplikueshme.
(b) Në raportet rutinore lokale dhe ato speciale
lokale:
(1) nëse era sipërfaqësore vëzhgohet nga
më shumë se një vend përgjatë pistës,
duhet të tregohen vendet për të cilat
përfaqësohen këto vlera;
(2) kur ka më shumë se një pistë në
përdorim dhe është vërejtur era
sipërfaqësore në lidhje me këto pista,
missing report, when applicable;
(5) surface wind direction and speed;
(6) visibility;
(7) runway visual range, when the
reporting criteria are met;
(8) present weather;
(9) cloud amount, cloud type only for
cumulonimbus and towering cumulus
clouds and height of cloud base or, where
measured, vertical visibility;
(10) air temperature and dew-point
temperature;
(11) QNH and, when applicable, in local
routine and local special reports, QFE;
(12) supplementary information, when
applicable.
(b) In local routine and local special reports:
(1) if the surface wind is observed from
more than one location along the runway,
the locations for which these values are
representative shall be indicated;
(2) when there is more than one runway in
use and the surface wind related to these
runways is observed, the available wind
(4) identifikacija automatizovanog ili
nedostajućeg izveštaja, kada je
primenljivo;
(5) površinski smer i brzinu vetra;
(6) vidljivost;
(7) vizuelni domet piste kada su ispunjeni
kriterijumi za izveštavanje;
(8) sadašnje vremenske prilike;
(9) količinu oblaka, vrsta oblaka samo za
kumulonimbusne i visoko kumulusne
oblake i visinu baze oblaka ili, gde se
meri, vertikalnu vidljivost;
(10) temperatura vazduha i
temperatura kondenzacije;
(11) QNH i, prema potrebi, u lokalnim
rutinskim i lokalnim specijalnim
izveštajima, QFE;
(12) dodatne informacije, kada je
primenljivo.
(b) U lokalnoj rutini i lokalnim posebnim
izveštajima:
(1) ako se površinski vetar prati sa više mesta
uz pistu, navode se lokacije za koje su ove
vrednosti reprezentativne;
(2) kada je više od jedne piste u upotrebi i
prati se površinski vetar povezan sa ovim
pistama, daju se raspoložive vrednosti
125/262
jepen vlerat e erës në dispozicion për
secilën pistë, dhe raportohen pistat për të
cilat referohen vlerat;
(3) kur ndryshimet nga drejtimi mesatar i
erës raportohen në përputhje me pikën
MET.TR.205 (a) (3) (ii) (B), raportohen
dy drejtimet ekstreme midis të cilave ka
ndryshuar era sipërfaqësore;
(4) kur ndryshimet nga shpejtësia
mesatare e erës (furitë) raportohen në
përputhje me pikën MET.TR.205 (a) (3)
(iii), ato raportohen si vlera maksimale
dhe minimale të arritura në shpejtësinë e
erës.
(c) METAR
(1) METAR lëshohet në përputhje me
modelin e treguar në Shtojcën 1 dhe
shpërndahet në formularin e kodit
METAR të përcaktuar nga Organizata
Botërore Meteorologjike.
(2) Nëse shpërndahet në formë digjitale,
METAR: (i) formatizohet në përputhje me
modelin e shkëmbimit të ndërveprueshëm
global të informacioneve dhe përdor
gjuhën e shënjimit gjeografik (GML); (ii)
shoqëruar me metadata të përshtatshme.
(3) METAR paraqitet për transmetim jo
më vonë se 5 minuta nga koha aktuale e
vëzhgimit.
(d) Informacioni mbi dukshmërinë, diapazonin
vizuale të pistës, motin aktual dhe sasinë e reve,
llojin e reve dhe lartësinë e bazës së reve
values for each runway shall be given, and
the runways to which the values refer shall
be reported;
(3) when variations from the mean wind
direction are reported in accordance with
point MET.TR.205(a)(3)(ii)(B), the two
extreme directions between which the
surface wind has varied shall be reported;
(4) when variations from the mean wind
speed (gusts) are reported in accordance
with point MET.TR.205(a)(3)(iii), they
shall be reported as the maximum and
minimum values of the wind speed
attained.
(c) METAR
(1) METAR shall be issued in accordance
with the template shown in Appendix 1
and disseminated in the METAR code
form prescribed by the World
Meteorological Organisation.
(2) If disseminated in digital form,
METAR shall be: (i) formatted in
accordance with a globally interoperable
information exchange model and shall use
geography markup language (GML); (ii)
accompanied by the appropriate metadata.
(3) METAR shall be filed for transmission
not later than 5 minutes after the actual
time of observation.
(d) Information on visibility, runway visual
range, present weather and cloud amount, cloud
type and height of cloud base shall be replaced in
vetra za svaku pistu, a izveštavaju se i
piste na koje se vrednosti odnose;
(3) kada se varijacije u srednjem smeru vetra
prijavljuju u skladu sa tačkom
MET.TR.205 (a)(3)(ii)(B), prijavljuju se
dva ekstremna smera između kojih se
površinski vetar menjao;
(4) kada se varijacije od srednje brzine vetra
(naleta) izveštavaju u skladu sa tačkom
MET.TR.205 (a)(3)(iii), one se prijavljuju
kao maksimalne i minimalne vrednosti
postignute brzine vetra.
(c) METAR
(1) METAR se izdaje u skladu sa obrascem iz
Dodatka 1 i distribuira se u obrascu
METAR koda koji propisuje Svetska
meteorološka organizacija.
(2) Ako se distribuira u digitalnom obliku,
METAR treba: (i)formatirati u skladu sa
globalno interoperabilnim modelom
razmene informacija i koristiće se
geografski jezik označavanja (GML); (ii)
biti propraćen odgovarajućim
metapodacima.
(3) METAR će biti podnet na prenos
najkasnije 5 minuta nakon stvarnog
vremena posmatranja.
(d) Informacije o vidljivosti, vizuelnom dometu
piste, trenutnoj vremenskoj prognozi i količini
oblaka, vrsti oblaka i visini osnovice oblaka
126/262
zëvendësohet në të gjitha raportet meteorologjike
me termin "CAVOK" kur kushtet e mëposhtme
ndodhin njëkohësisht në kohën e vëzhgimit:
(1) dukshmëria, 10 km ose më shumë, dhe
shikueshmëria më e ulët nuk raportohet;
(2) nuk ka re me rëndësi operacionale;
(3) nuk ka mot me rëndësi për aviacionin.
(e) Lista e kritereve për të siguruar raporte
speciale lokale përfshin:
(1) ato vlera që korrespondojnë më së
paku me minimumin operativ të
operatorëve që përdorin aerodromin;
(2) ato vlera që plotësojnë kërkesat e tjera
lokale të njësive të ATS dhe të
operatorëve;
(3) rritjen e temperaturës së ajrit prej 2 °C
ose më shumë nga ajo e dhënë në raportin
më të fundit vendor, ose një vlerë pragu
alternative, siç është rënë dakord ndërmjet
ofruesve të shërbimit meteorologjik,
njësisë përkatëse të ATS dhe operatorëve
përkatës;
(4) informacionin shtesë të disponueshëm
në lidhje me shfaqjen e kushteve të
rëndësishme meteorologjike në zonat e
afrimit dhe ngritjes;
(5) kur aplikohen procedurat e zvogëlimit
të zhurmës dhe ndryshimi nga shpejtësia
mesatare e erës në sipërfaqe ka ndryshuar
all meteorological reports by the term ‘CAVOK’
when the following conditions occur
simultaneously at the time of observation:
(1) visibility, 10 km or more, and the
lowest visibility is not reported;
(2) no cloud of operational significance;
(3) no weather of significance to aviation.
(e) The list of criteria to provide local special
reports shall include:
(1) those values which most closely
correspond to the operating minima of the
operators using the aerodrome;
(2) those values which satisfy other local
requirements of the ATS units and of the
operators;
(3) an increase in air temperature of 2 °C
or more from that given in the latest local
report, or an alternative threshold value as
agreed between the meteorological
service providers, the appropriate ATS
unit and the operators concerned;
(4) the available supplementary
information concerning the occurrence of
significant meteorological conditions in
the approach and climb-out areas;
(5) when noise abatement procedures are
applied and the variation from the mean
surface wind speed has changed by 5 kt
(2,5 m/s) or more from that at the time of
the latest local report, the mean speed
zamenjuju se u svim meteorološkim izveštajima
izrazom „CAVOK“ kada se u trenutku
posmatranja istovremeno pojave sledeći uslovi:
(1) vidljivost, 10 km ili više, a najmanja
vidljivost se ne prijavljuje;
(2) nema oblaka od operativnog značaja;
(3) nema vremenskih prilika od značaja za
vazduhoplovstvo.
(e) Lista kriterijuma za pružanje lokalnih posebnih
izveštaja uključuje:
(1) one vrednosti koje najviše odgovaraju
operativnim minimumima operatera
koje koristi aerodrom;
(2) vrednosti koje zadovoljavaju ostale
lokalne zahteve jedinica za ATS i
operatere;
(3) povećanje temperature vazduha za 2 °
C ili više od one date u poslednjem
lokalnom izveštaju, ili alternativne
vrednosti praga kao što je dogovoreno
između pružalaca meteoroloških
usluga, odgovarajuće jedinice za ATS
i dotičnih operatera;
(4) dostupne dodatne informacije koje se
odnose na pojavu značajnih
meteoroloških uslova u prilaznim i
izlaznim zonama;
(5) kada se primenjuju postupci
smanjenja buke i kada je izmena
srednje prosečne površinske brzine
vetra promenjena za 5 kt (2,5 m / s) ili
više od one u vreme poslednjeg
127/262
me 5 kt (2,5 m/s) ose më shumë nga ajo në
kohën e raportit më të fundit lokal,
shpejtësia mesatare para dhe/ose pasi
ndryshimi është 15 kt (7,5 m / s) ose më
shumë;
(6) kur drejtimi mesatar i erës në sipërfaqe
ka ndryshuar për 60° ose më shumë nga ai
i dhënë në raportin e fundit, shpejtësia
mesatare para dhe/ose pas ndryshimit
është 10 kt (5 m/s) ose më shumë;
(7) kur shpejtësia mesatare e erës në
sipërfaqe ka ndryshuar për 10 kt (5 m/s)
ose më shumë nga ajo e dhënë në raportin
më të fundit vendor;
(8) kur ndryshimi nga shpejtësia mesatare
e erës sipërfaqësore (furitë) ka ndryshuar
me 10 kt (5 m/s) ose më shumë nga ajo në
kohën e raportit më të fundit lokal,
shpejtësia mesatare para dhe/ose pas
ndryshimit është 15 kt (7,5 m/s) ose më
shumë;
(9) kur ndodhë fillimi, ndërprerja ose
ndryshimi i intensitetit të ndonjë prej
fenomeneve të mëposhtme të motit: (i)
ngrirjes së reshjeve; (ii) reshjet e
moderuara ose të mëdha, përfshirë
rrebeshin e tyre; dhe (iii) stuhia, me reshje;
(10) kur ndodh fillimi ose ndërprerja e
ndonjë prej fenomeneve të mëposhtme të
motit: (i) mjegulla ngrirës; (ii) stuhia, pa
reshje;
(11) kur sasia e një shtrese të resë nën 1
before and/or after the change being 15 kt
(7,5 m/s) or more;
(6) when the mean surface wind direction
has changed by 60° or more from that
given in the latest report, the mean speed
before and/or after the change being 10 kt
(5 m/s) or more;
(7) when the mean surface wind speed
has changed by 10 kt (5 m/s) or more from
that given in the latest local report;
(8) when the variation from the mean
surface wind speed (gusts) has changed by
10 kt (5 m/s) or more from that at the time
of the latest local report, the mean speed
before and/or after the change being 15 kt
(7,5 m/s) or more;
(9) when the onset, cessation or change
in intensity of any of the following
weather phenomena occurs: (i) freezing
precipitation; (ii) moderate or heavy
precipitation, including showers thereof;
and (iii) thunderstorm, with precipitation;
(10) when the onset or cessation of any of
the following weather phenomena occurs:
(i) freezing fog; (ii) thunderstorm, without
precipitation;
(11) when the amount of a cloud layer
below 1 500 ft (450 m) changes: (i) from
lokalnog izveštaja, srednja brzina pre
i / ili nakon što promena bude 15 kt
(7,5 m / s) ili više;
(6) kada se srednji pravac površinskog
vetra promeni za 60 ° ili više od onoga
navedenog u poslednjem izveštaju,
srednja brzina pre i / ili posle promene
je 10 kt (5 m / s) ili više;
(7) kada se srednja površinska brzina
vetra promeni za 10 kt (5 m / s) ili više
od one navedene u poslednjem
lokalnom izveštaju;
(8) kada se odstupanje od srednje brzine
površinskog vetra (naletima) promeni
za 10 kt (5 m / s) ili više od one u
vreme poslednjeg lokalnog izveštaja,
srednja brzina pre i / ili posle promene
je 15 kt (7,5 m / s) ili više;
(9) kada se dogodi napad, prestanak ili
promena intenziteta bilo koje od
sledećih vremenskih pojava: (i)
ledene padavine; (ii) umerene ili
obilne padavine, uključujući kiše; i
(iii) grmljavinska oluja sa
padavinama;
(10) kada nastupi ili prestane bilo koja
od sledećih vremenskih pojava: (i)
magla sa smrzavanjem; (ii)
grmljavina, bez padavina;
(11) kada se količina oblačnog sloja
ispod 450 m (450 m) promeni: (i) iz
raspršenog (SCT) ili manje u
128/262
500 këmbë (450 m) ndryshon: (i) nga të
shpërndara (SCT) ose më pak deri tek të
thyera (BKN) ose me vranësira (OVC);
ose (ii) nga BKN ose OVC në SCT ose më
pak.
(f) Kur dakordohet kështu ndërmjet ofruesit të
shërbimeve meteorologjike dhe autoritetit
kompetent, raportet speciale lokale lëshohen sa
herë që ndodhin këto ndryshime:
(1) kur era ndryshon përmes vlerave të
kuptimit operacional. Vlerat e pragut
përcaktohen nga ofruesi i shërbimit
meteorologjik në konsultim me njësinë e
duhur të ATS dhe operatorët përkatës,
duke marrë parasysh ndryshimet në erë të
cilat: (i) kërkojnë një ndryshim në pistë(a)
në përdorim; (ii) tregojnë komponentët e
erës shoqëruese dhe rrymës së ajrit kanë
ndryshuar përmes vlerave që përfaqësojnë
kufijtë kryesorë të operacionit për avionët
tipik që operojnë në aerodrom;
(2) kur dukshmëria përmirësohet dhe
ndryshon ose kalon përmes një ose më
shumë prej vlerave të mëposhtme, ose kur
dukshmëria përkeqësohet dhe kalon
përmes një ose më shumë prej vlerave të
mëposhtme: (i) 800, 1 500 ose 3 000 m;
(ii) 5 000 m, në rastet kur një numër i
konsiderueshëm fluturimesh kryhen në
përputhje me rregullat vizuale të
fluturimit;
(3) kur diapazoni vizual i pistës
përmirësohet dhe ndryshon në ose kalon
scattered (SCT) or less to broken (BKN)
or overcast (OVC); or (ii) from BKN or
OVC to SCT or less.
(f) When so agreed between the meteorological
services provider and the competent authority,
local special reports shall be issued whenever the
following changes occur:
(1) when the wind changes through
values of operational significance. The
threshold values shall be established by
the meteorological service provider in
consultation with the appropriate ATS
unit and operators concerned, taking into
account changes in the wind which would:
(i) require a change in runway(s) in use;
(ii) indicate that the runway tailwind and
crosswind components have changed
through values representing the main
operating limits for typical aircraft
operating at the aerodrome;
(2) when the visibility is improving and
changes to or passes through one or more
of the following values, or when the
visibility is deteriorating and passes
through one or more of the following
values: (i) 800, 1 500 or 3 000 m; (ii) 5
000 m, in cases where significant numbers
of flights are operated in accordance with
the visual flight rules;
(3) when the runway visual range is
improving and changes to or passes
through one or more of the following
values, or when the runway visual range
slomljenog (BKN) ili oblačnog
(OVC); ili (ii) iz BKN ili OVC u SCT
ili manje.
(f) Kada je tako dogovoreno između pružaoca
meteoroloških usluga i nadležnog organa, lokalni
specijalni izveštaji izdaju se kad god se dogode
sledeće promene:
(1) kada se vetar menja kroz vrednosti
operativnog značaja. Vrednosti praga
utvrđuje pružalac meteorološke službe uz
konsultaciju sa odgovarajućom jedinicom
za ATS i odgovarajućim operaterima,
uzimajući u obzir promene vetra koje bi
trebale: (i) zahtevati promenu piste ili
piste u upotrebi; (ii) naznačiti da su se
komponente vetra i bočnog vetra piste
promenile kroz vrednosti koje
predstavljaju glavne operativne granice za
tipične vazduhoplove koji rade na
aerodromu;
(2) kada se vidljivost poboljšava i menja ili
prolazi kroz jednu ili više sledećih
vrednosti ili kada se vidljivost pogoršava
i prođe kroz jednu ili više sledećih
vrednosti: (i) 800, 1 500 ili 3 000 m ; (ii)
5 000 m, u slučajevima kada se znatan
broj letova obavlja u skladu sa vizuelnim
pravilima leta;
(3) kada se vizuelni domet piste poboljšava i
menja ili prolazi kroz jednu ili više
sledećih vrednosti, ili kada se vizuelni
domet piste pogoršava i prođe kroz jednu
129/262
përmes një ose më shumë prej vlerave të
mëposhtme, ose kur diapazoni vizual i
pistës përkeqësohet dhe kalon përmes një
ose më shumë prej vlerave të mëposhtme:
50, 175, 300, 550 ose 800 m;
(4) kur ndodhë fillimi, ndërprerja ose
ndryshimi i intensitetit të ndonjë prej
fenomeneve të mëposhtme të motit: (i)
stuhia e pluhuri; (ii) stuhia e rërës; (iii) re
migruese (tornado ose rrjedhja ujore);
(5) kur ndodh fillimi ose ndërprerja e
ndonjë prej fenomeneve të mëposhtme të
motit: (i) pluhur me lëvizje të ulët, rërë ose
dëborë; (ii) fryrje e pluhurit, rërës ose
borës; (iii) shkulje;
(6) kur lartësia e bazës së shtresës së resë
më të ulët të shkallës BKN ose OVC është
duke u ngritur dhe ndryshon ose kalon
përmes një ose më shumë prej vlerave të
mëposhtme, ose kur lartësia e bazës së
shtresës më të ulët të resë me përmasa
BKN ose OVC ulet dhe kalon përmes një
ose më shumë vlerave të mëposhtme: (i)
100, 200, 500 ose 1 000 këmbë (30, 60,
150 ose 300 m); (ii) 1 500 këmbë(450 m),
në rastet kur një numër i konsiderueshëm
fluturimesh kryhen në përputhje me
rregullat vizuale të fluturimit;
7) kur qielli është errësuar dhe
dukshmëria vertikale përmirësohet dhe
ndryshon ose kalon përmes një ose më
shumë prej vlerave të mëposhtme, ose kur
dukshmëria vertikale përkeqësohet dhe
is deteriorating and passes through one or
more of the following values: 50, 175,
300, 550 or 800 m;
(4) when the onset, cessation or change in
intensity of any of the following weather
phenomena occurs: (i) dust storm; (ii)
sandstorm; (iii) funnel cloud (tornado or
waterspout);
(5) when the onset or cessation of any of
the following weather phenomena occurs:
(i) low drifting dust, sand or snow; (ii)
blowing dust, sand or snow; (iii) squall;
(6) when the height of base of the lowest
cloud layer of BKN or OVC extent is
lifting and changes to or passes through
one or more of the following values, or
when the height of base of the lowest
cloud layer of BKN or OVC extent is
lowering and passes through one or more
of the following values: (i) 100, 200, 500
or 1 000 ft (30, 60, 150 or 300 m); (ii) 1
500 ft (450 m), in cases where significant
numbers of flights are operated in
accordance with the visual flight rules;
7) when the sky is obscured and the
vertical visibility is improving and
changes to or passes through one or more
of the following values, or when the
vertical visibility is deteriorating and
passes through one or more of the
following values: 100, 200, 500 or 1 000
ili više sledećih vrednosti: 50, 175, 300,
550 ili 800 m;
(4) kada nastupi, prestane ili se promeni
intenziteta bilo koje od sledećih
vremenskih pojava: (i) oluja sa prašinom;
(ii) peščana oluja; (iii) oblak levka
(tornado ili izliv vode);
(5) kada nastupi ili prestane bilo koja od
sledećih vremenskih pojava: (i) slaba
prašina, pesak ili sneg; (ii) duvanje
prašine, peska ili snega; (iii) metež;
(6) kada se visina baze najnižeg oblačnog
sloja BKN ili OVC stepena podiže i
promeni ili prođe kroz jednu ili više
sledećih vrednosti, ili kada visina baze
najnižeg oblačnog sloja BKN ili OVC
iznosa se spušta i prolazi kroz jednu ili
više sledećih vrednosti: (i) 100, 200, 500
ili 1 000 ft (30, 60, 150 ili 300 m); (ii) 1
500 ft (450 m), u slučajevima kada se
znatan broj letova obavlja u skladu sa
vizuelnim pravilima leta;
(7) kada je nebo zatamnjeno i vertikalna
vidljivost se poboljšava i menja ili prolazi
kroz jednu ili više sledećih vrednosti ili
kada se vertikalna vidljivost pogoršava i
prođe kroz jednu ili više sledećih
130/262
kalon përmes një ose më shumë prej
vlerave të mëposhtme: 100, 200, 500 ose
1 000 këmbë (30, 60, 150 ose 300 m);
(8) çdo kriter tjetër i bazuar në
minimumet lokale të funksionimit të
aerodromit, siç është rënë dakord ndërmjet
ofruesve të shërbimeve meteorologjike
dhe operatorëve.
MET.TR.205 Raportimi i elementeve
meteorologjike
(a) Drejtimi dhe shpejtësia e erës sipërfaqësore
(1) Në raportet rutinore lokale dhe lokale
speciale dhe në METAR, drejtimi dhe
shpejtësia e erës në sipërfaqe raportohen
në hapa prej 10 gradë të vërteta dhe
përkatësisht 1 kt (0,5 m/s).
(2) Çdo vlerë e vërejtur që nuk i përshtatet
shkallës së raportimit në përdorim
rrumbullakoset në hapin më të afërt të
shkallës.
(3) Në raportet rutinore lokale dhe lokale
speciale dhe në METAR: (i) njësitë e
matjes të përdorura për shpejtësinë e erës
duhet të tregohen; (ii) ndryshimet nga
drejtimi mesatar i erës gjatë 10 minutave
të kaluara raportohen si më poshtë, nëse
ndryshimi i përgjithshëm është 60° ose më
shumë, në mënyrë alternative: (A) kur
ndryshimi i përgjithshëm është 60° ose më
shumë dhe më pak se 180° dhe shpejtësia
e erës është 3 kt (1,5 m/s) ose më shumë,
këto ndryshime të drejtimit raportohen si
ft (30, 60, 150 or 300 m);
(8) any other criteria based on local
aerodrome operating minima, as agreed
between the meteorological services
providers and the operators.
MET.TR.205 Reporting of meteorological
elements
(a) Surface wind direction and speed
(1) In local routine and local special
reports and in METAR, the surface wind
direction and speed shall be reported in
steps of 10 degrees true and 1 kt (0,5 m/s)
respectively.
(2) Any observed value that does not fit
the reporting scale in use shall be rounded
to the nearest step in the scale.
(3) In local routine and local special
reports and in METAR: (i) the units of
measurement used for the wind speed
shall be indicated; (ii) variations from the
mean wind direction during the past 10
minutes shall be reported as follows, if the
total variation is 60° or more,
alternatively: (A) when the total variation
is 60° or more and less than 180° and the
wind speed is 3 kt (1,5 m/s) or more, such
directional variations shall be reported as
the two extreme directions between which
the surface wind has varied; (B) when the
vrednosti: 100, 200, 500 ili 1 000 ft (30,
60, 150 ili 300 m);
(8) bilo koji drugi kriterijumi zasnovani na
lokalnim aerodromskim operativnim
minimumima, dogovorenim između
pružaoca meteoroloških usluga i
operatera.
MET.TR.205 Izveštavanje meteoroloških
elemenata
(a) Pravac i brzina površinskog vetra
(1) U lokalnim rutinskim i lokalnim
specijalnim izveštajima i u METAR-u,
pravac i brzina vetra na površini treba da
se izveštavaju u koracima od 10 tačnih
stepeni i 1 kt (0,5 m / s).
(2) Svaka posmatrana vrednost koja ne
odgovara skali upotrebe izveštavanja
zaokružuje se na najbliži korak u skali.
(3) U lokalnim rutinskim i lokalnim
specijalnim izveštajima i u METAR-u: (i)
treba navesti merne jedinice koje se
koriste za brzinu vetra; (ii) varijacije u
srednjem smeru vetra tokom poslednjih
10 minuta trebaju se izveštavati na sledeći
način, ako je ukupna varijacija 60 ° ili
više, alternativno: (A) kada je ukupna
varijacija 60 ° ili veća i manja od 180 ° i
brzina vetra je 3 kt (1,5 m / s) ili više,
takve varijacije smera navode se kao dva
ekstremna smera između kojih je
površinski vetar varirao; (B) kada je
ukupna varijacija 60 ° ili veća i manja od
131/262
dy drejtimet ekstreme midis të cilave era
sipërfaqësore ka ndryshuar; (B) kur
ndryshimi i përgjithshëm është 60° ose më
shumë dhe më pak se 180° dhe shpejtësia
e erës është më e vogël se 3 kt (1,5 m/s),
drejtimi i erës duhet të raportohet si i
ndryshueshëm pa drejtim mesatar të erës;
(C) kur ndryshimi i përgjithshëm është
180° ose më shumë, drejtimi i erës
raportohet si i ndryshueshëm pa drejtim
mesatar të erës; (iii) ndryshimet nga
shpejtësia mesatare e erës (furitë), gjatë 10
minutave të kaluara do të raportohen kur
shpejtësia maksimale e erës tejkalon
shpejtësinë mesatare me, në mënyrë
alternative: (A) 5 kt (2,5 m/s) ose më
shumë në raportet lokale rutinore dhe
lokale speciale kur zbatohen procedurat e
zvogëlimit të zhurmës; (B) 10 kt (5 m/s)
ose përndryshe më shumë; (iv) kur
raportohet një shpejtësi e erës më e vogël
se 1 kt (0,5 m/s), ajo tregohet si e qetë; (v)
kur raportohet një shpejtësi e erës prej 100
kt (50 m/s) ose më shumë, tregohet së
është më shumë se 99 kt (49 m/s); (vi) kur
ndryshimet nga shpejtësia mesatare e erës
(furitë) raportohen në përputhje me pikën
MET.TR.205 (a), raportohet vlera
maksimale e shpejtësisë së arritur të erës
së arritur; (vii) kur periudha 10 minutëshe
përfshijnë një ndërprerje të theksuar në
drejtimin dhe/ose shpejtësinëe erës,
raportohen vetëm ndryshimet nga drejtimi
mesatar i erës dhe shpejtësia mesatare e
erës që ndodh që nga ndërprerja.
total variation is 60° or more and less than
180° and the wind speed is less than 3 kt
(1,5 m/s), the wind direction shall be
reported as variable with no mean wind
direction; (C) when the total variation is
180° or more, the wind direction shall be
reported as variable with no mean wind
direction; (iii) variations from the mean
wind speed (gusts), during the past 10
minutes shall be reported when the
maximum wind speed exceeds the mean
speed by, alternatively: (A) 5 kt (2,5 m/s)
or more in local routine and local special
reports when noise abatement procedures
are applied; (B) 10 kt (5 m/s) or more
otherwise; (iv) when a wind speed of less
than 1 kt (0,5 m/s) is reported, it shall be
indicated as calm; (v) when a wind speed
of 100 kt (50 m/s) or more is reported, it
shall be indicated to be more than 99 kt
(49 m/s); (vi) when variations from the
mean wind speed (gusts) are reported in
accordance with point MET.TR.205(a),
the maximum value of the wind speed
attained shall be reported; (vii) when the
10-minute period includes a marked
discontinuity in the wind direction and/or
speed, only variations from the mean
wind direction and mean wind speed
occurring since the discontinuity shall be
reported.
180 °, a brzina vetra manja od 3 kt (1,5 m
/ s), smer vetra treba da se izveštava kao
promenljiv bez srednjeg smera vetra; (C)
kada je ukupna varijacija 180 ° ili više,
pravac vetra treba da se izveštava kao
promenljiv bez srednjeg smera vetra; (iii)
varijacije od srednje brzine vetra (naleta)
tokom poslednjih 10 minuta trebaju se
izveštavati kada maksimalna brzina vetra
prelazi srednju brzinu za, alternativno:
(A) 5 kt (2,5 m / s) ili više u izveštajima
lokalne rutine i lokalnim posebnim
izvještajima kada se primjenjuju postupci
smanjenja buke; (B) 10 kt (5 m / s) ili više
na drugi način; (iv) kada se prijavi brzina
vetra manja od 1 kt (0,5 m / s), to će biti
označeno mirno; (v) kada se prijavi brzina
vetra od 100 kt (50 m / s) ili više, mora biti
naznačeno da je veća od 99 kt (49 m / s);
(vi) kada se varijacije izveštavaju od
srednje brzine vetra (naleta) u skladu sa
tačkom MET.TR.205 (a), treba da se
iznese maksimalna vrednost postignute
brzine vetra; (vii) kada period od 10
minuta uključuje izraziti diskontinuitet u
pravcu i / ili brzini vetra, prijavljuju se
samo odstupanja od srednjeg smera vetra
i srednje brzine vetra koje nastaju od
diskontinuiteta.
132/262
(b) Dukshmëria
(1) Në raportet lokale rutinore dhe lokale
speciale në METAR, dukshmëria
raportohet në hapa prej 50 m kur
shikueshmëria është më pak se 800 m; në
hapa 100 m kur është 800 m ose më
shumë, por më pak se 5 km; në hapa
kilometër kur dukshmëria është 5 km ose
më shumë, por më pak se 10 km; dhe i
jepet si 10 km kur shikueshmëria është 10
km ose më shumë, përveç kur zbatohen
kushtet për përdorimin e CAVOK.
(2) Çdo vlerë e vërejtur që nuk i përshtatet
shkallës së raportimit në përdorim
rrumbullakoset në hapin më të afërt të
shkallës.
(3) Në raportet lokale rutinore dhe lokale
speciale, dukshmëria përgjatë pistës(ave)
raportohet së bashku me njësitë e matjes të
përdorura për të treguar dukshmërinë.
(c) Diapazoni vizual i pistës (RVR)
(1) Në raportet lokale rutinore dhe lokale
speciale dhe në METAR, RVR raportohet
në hapa prej 25 m kur është më pak se 400
m; në hapa prej 50 m kur është ndërmjet
400 dhe 800 m; dhe në hapa 100 m kur
është më shumë se 800 m.
(2) Çdo vlerë e vërejtur që nuk i përshtatet
shkallës së raportimit në përdorim
rrumbullakoset në hapin më të afërt të
(b) Visibility
(1) In local routine and local special
reports and in METAR, the visibility shall
be reported in steps of 50 m when the
visibility is less than 800 m; in steps of
100 m when it is 800 m or more, but less
than 5 km; in kilometre steps when the
visibility is 5 km or more, but less than 10
km; and it shall be given as 10 km when
the visibility is 10 km or more, except
when the conditions for the use of
CAVOK apply.
(2) Any observed value which does not fit
the reporting scale in use shall be rounded
down to the nearest lower step in the scale.
(3) In local routine and local special
reports, visibility along the runway(s)
shall be reported together with the units of
measurement used to indicate visibility.
(c) Runway visual range (RVR)
(1) In local routine and local special
reports and in METAR, the RVR shall be
reported in steps of 25 m when it is less
than 400 m; in steps of 50 m when it is
between 400 and 800 m; and in steps of
100 m when it is more than 800 m.
(2) Any observed value which does not fit
the reporting scale in use shall be rounded
down to the nearest lower step in the scale.
(b) Vidljivost
(1) U lokalnim rutinskim i lokalnim
specijalnim izveštajima i u METAR-u
vidljivost se izveštava u koracima od 50 m
kada je vidljivost manja od 800 m; u
koracima od 100 m kada je 800 m ili više,
ali manje od 5 km; u kilometražnim
koracima kada je vidljivost 5 km ili veća,
ali manja od 10 km; i dat će se kao 10 km
kada je vidljivost 10 km ili više, osim kada
se primjenjuju uslovi za upotrebu
CAVOK-a.
(2) Svaka posmatrana vrednost koja ne
odgovara skali upotrebe izveštavanja
zaokružuje se na najbliži donji korak u
skali.
(3) U lokalnoj rutinskoj i lokalnim
specijalnim izveštajima, vidljivost duž
piste (-a) treba se izvestiti zajedno sa
mernim jedinicama koje se koriste za
označavanje vidljivosti.
(c) Vizuelni domet piste (RVR)
(1) U lokalnim rutinskim i lokalnim posebnim
izveštajima i u METAR-u, RVR se izveštava u
koracima od 25 m kada je manji od 400 m; u
koracima od 50 m kada je između 400 i 800 m; i u
koracima od 100 m kada je veći od 800 m.
(2) Svaka posmatrana vrednost koja ne odgovara
skali upotrebe izveštavanja zaokružuje se na
najbliži donji korak u skali.
133/262
shkallës.
(3) Në raportet lokale rutinore dhe lokale
speciale dhe në METAR: (i) kur RVR
është mbi vlerën maksimale që mund të
përcaktohet nga sistemi në përdorim, ai
raportohet duke përdorur shkurtesën
'ABV' në raportet rutinore lokale dhe
lokale speciale, dhe shkurtesën 'P' në
METAR e ndjekur nga vlera maksimale
që mund të përcaktohet nga sistemi; (ii)
kur RVR është nën vlerën minimale që
mund të përcaktohet nga sistemi në
përdorim, ai raportohet duke përdorur
shkurtesën 'BLW' në raportet lokale
rutinore dhe të lokale speciale, dhe
shkurtesën 'M' në METAR, e ndjekur nga
vlera minimale që mund të përcaktohet
nga sistemi.
(4) Në raportet rutinore lokale dhe
speciale lokale: (i) njësitë e matjes së
përdorur përfshihen; (ii) nëse RVR
vëzhgohet nga vetëm një vend përgjatë
pistës, siç është zona e prekjes, ai
përfshihet pa ndonjë tregues të
vendndodhjes; (iii) nëse RVR vëzhgohet
nga më shumë se një vend përgjatë pistës,
së pari raportohet vlera që përfaqëson
zonën e prekjes e pasuar nga vlerat që
përfaqësojnë pikën e mesit dhe fundin e
ndalimit, dhe tregohen vendet për të cilat
këto vlerat janë përfaqësuese; (iv) kur ka
më shumë se një pistë në përdorim,
raportohen vlerat e mundshme të RVR për
secilën pistë, dhe tregohen pistat për të
(3) In local routine and local special reports
and in METAR: (i) when the RVR is above the
maximum value that can be determined by the
system in use, it shall be reported using the
abbreviation ‘ABV’ in local routine and local
special reports, and the abbreviation ‘P’ in
METAR followed by the maximum value that
can be determined by the system; (ii) when the
RVR is below the minimum value that can be
determined by the system in use, it shall be
reported using the abbreviation ‘BLW’ in local
routine and local special reports, and the
abbreviation ‘M’ in METAR, followed by the
minimum value that can be determined by the
system.
(4) In local routine and local special reports: (i)
the units of measurement used shall be
included; (ii) if the RVR is observed from only
one location along the runway, such as the
touchdown zone, it shall be included without
any indication of location; (iii) if the RVR is
observed from more than one location along
the runway, the value representative of the
touchdown zone shall be reported first,
followed by the values representative of the
mid-point and stop- end, and the locations for
which these values are representative shall be
indicated; (iv) when there is more than one
runway in use, the available RVR values for
each runway shall be reported, and the
runways to which the values refer shall be
indicated.
(3) U lokalnim rutinskim i lokalnim specijalnim
izveštajima i u METAR-u: (i) kada je RVR iznad
maksimalne vrednosti koju može odrediti sistem
koji se koristi, izveštava se koristeći skraćenicu
'ABV' u lokalnim rutinskim i lokalnim posebnim
izvještajima i skraćenica 'P' u METAR-u, praćena
maksimalnom vrednošću koju sistem može
odrediti; (ii) kada je RVR ispod minimalne
vrednosti koju može odrediti sistem koji se koristi,
izveštava se koristeći skraćenicu 'BLV' u lokalnim
rutinskim i lokalnim specijalnim izveštajima i
skraćenici 'M' u METAR-u, praćenom
minimalnom vrednošću koju sistem može
odrediti.
(4) U lokalnim rutinskim i lokalnim posebnim
izveštajima: (i) merne jedinice upotrebe trebaju
biti uključene; (ii) ako se RVR posmatra samo sa
jedne lokacije duž piste, kao što je zona sletanja,
treba biti uključen bez naznake lokacije; (iii) ako
se RVR posmatra sa više lokacija uz pistu, prvo se
izveštava o vrednostima zone sletanja, a zatim o
vrednostima koje su reprezentativne za srednju
tačku i mesto zaustavljanja i lokacije za koje su
vrednosti reprezentativne; (iv) kada se koristi više
od jedne piste, biće dostupne RVR vrednosti za
svaku pistu, i piste na koje se vrednosti odnose.
134/262
cilat referohen vlerat.
(d) Fenomenet aktuale të motit
(1) Në raportet lokale rutinore dhe lokale
speciale, fenomenet e motit të vëzhguar
raportohen për llojin dhe karakteristikat
dhe kualifikohen në lidhje me intensitetin,
siç është e përshtatshme.
(2) Në METAR, fenomenet aktuale të
vëzhguara të motit raportohen në aspektin
e llojit dhe karakteristikave dhe
kualifikohen në lidhje me intensitetin ose
afërsinë e aerodromit, siç është e
përshtatshme.
(3) Në raportet lokale rutinore dhe lokale
speciale, dhe në METAR, karakteristikat e
mëposhtme të fenomeneve të motit aktual,
sipas nevojës, raportohen duke përdorur
shkurtesat e tyre përkatëse dhe kriteret
përkatëse, siç është e përshtatshme: (i)
Stuhia (TS) përdoret për të raportuar një
stuhi me reshje. Kur dëgjohet bubullima
ose vërehet rrufeja në aerodrom gjatë
periudhës 10 minutëshe paraprake të
kohës së vëzhgimit, por nuk vërehen
reshje në aerodrom, shkurtesa "TS"
përdoret pa kualifikim. (ii) Ngrirja (FZ)
pikat uji ose reshjet e tej-ftohura, të
përdorura me llojet e fenomeneve të motit
aktual, në përputhje me Shtojcën 1.
(4) Në raportet lokale rutinore dhe lokale
speciale, dhe në METAR: (i) një ose më
(d) Present weather phenomena
(1) In local routine and local special
reports, observed present weather
phenomena shall be reported in terms of
type and characteristics and qualified with
respect to intensity, as appropriate
(2) In METAR, observed present weather
phenomena shall be reported in terms of
type and characteristics and qualified with
respect to intensity or proximity to the
aerodrome, as appropriate.
(3) In local routine and local special
reports and in METAR, the following
characteristics of present weather
phenomena, as necessary, shall be
reported using their respective
abbreviations and relevant criteria, as
appropriate: (i) Thunderstorm (TS) Used
to report a thunderstorm with
precipitation. When thunder is heard or
lightning is detected at the aerodrome
during the 10-minute period preceding the
time of observation but no precipitation is
observed at the aerodrome, the
abbreviation ‘TS’ shall be used without
qualification. (ii) Freezing (FZ)
Supercooled water droplets or
precipitation, used with types of present
weather phenomena in accordance with
Appendix 1.
(4) In local routine and local special
reports and in METAR: (i) one or more,
(d) Prisutne vremenske pojave
(1) U lokalnim rutinskim i lokalnim
specijalnim izveštajima, uočene trenutne
vremenske pojave treba da se izveštavaju
u smislu vrste i karakteristika i kvalifikuju
s obzirom na intenzitet, prema potrebi.
(2) U METAR-u se posmatraju prisutne
vremenske pojave u skladu sa tipom i
karakteristikama i kvalifikuju se s
obzirom na intenzitet ili blizinu
aerodroma, prema potrebi.
(3) U lokalnim rutinskim i lokalnim
specijalnim izveštajima i u METAR-u,
sledeće karakteristike sadašnjih
vremenskih pojava, prema potrebi, trebaju
se izveštavati koristeći svoje
odgovarajuće skraćenice i relevantne
kriterijume, prema potrebi: (i) Grmljavina
(TS) koja se koristi za prijavljivanje
izveštaja o grmljavini sa padavinama.
Kada se čuje grmljavina ili se na
aerodromu detektuju munje tokom 10-
minutnog perioda od prethodnog
posmatranja, ali na aerodromu se ne
primete padavine, skraćenica „TS“
koristiće se bez kvalifikacije. (iii)
Zamrzavanje (FZ) Super zaleđene
kapljice vode ili padavine, koriste se za
vrste trenutnih vremenskih pojava u
skladu sa Dodatkom 1.
(4) U lokalnim rutinskim i lokalnim
specijalnim izveštajima i u METAR-u: (i)
po potrebi se koristi jedno ili više, do
135/262
shumë, deri në maksimum tri shkurtesa
aktuale të motit duhet të përdoren, sipas
nevojës, së bashku me një tregues, kur
është e përshtatshme, për karakteristikat
dhe intensitetin ose afërsinë me
aerodromin, në mënyrë që të transmetojë
një përshkrimi të plotë të motit aktual me
rëndësi për operacionet e fluturimit; (ii)
treguesi i intensitetit ose afërsisë, siçështë
e përshtatshme, raportohet së pari pasuar
nga karakteristikat dhe lloji i fenomeneve
të motit; (iii) kur vërehen dy lloje të
ndryshme të motit, ato raportohen në dy
grupe të veçanta, kur treguesi i intensitetit
ose afërsisë i referohet fenomenit të motit
që ndjek treguesin. Sidoqoftë, llojet e
ndryshme të reshjeve që ndodhin në kohën
e vëzhgimit raportohen si një grup i vetëm
me llojin mbizotërues të reshjeve të
raportuar së pari dhe paraprihen nga vetëm
një kualifikues i intensitetit i cili i
referohet intensitetit të reshjeve totale.
(e) Retë
(1) Në raportet lokale rutinore dhe lokale
speciale, dhe në METAR, lartësia e bazës
së reve raportohet në hapa prej 100 këmbë
(30 m) deri në 10 000 këmbë (3 000 m).
(2) Çdo vlerë e vërejtur që nuk i përshtatet
shkallës së raportimit në përdorim
rrumbullakoset në hapin më të afërt të
shkallës.
(3) Në raportet lokale rutinore dhe lokale
up to a maximum of three, of the present
weather abbreviations shall be used, as
necessary, together with an indication,
where appropriate, of the characteristics
and intensity or proximity to the
aerodrome, so as to convey a complete
description of the present weather of
significance to flight operations; (ii) the
indication of intensity or proximity, as
appropriate, shall be reported first
followed respectively by the
characteristics and the type of weather
phenomena; (iii) where two different
types of weather are observed, they shall
be reported in two separate groups, where
the intensity or proximity indicator refers
to the weather phenomenon which
follows the indicator. However, different
types of precipitation occurring at the time
of observation shall be reported as one
single group with the dominant type of
precipitation reported first and preceded
by only one intensity qualifier which
refers to the intensity of the total
precipitation.
(e) Clouds
(1) In local routine and local special
reports and in METAR, the height of
cloud base shall be reported in steps of
100 ft (30 m) up to 10 000 ft (3 000 m).
(2) Any observed value which does not fit
the reporting scale in use shall be rounded
down to the nearest lower step in the scale.
najviše tri, trenutnih vremenskih
skraćenica, zajedno sa naznakom, gde je
to potrebno, karakteristika i intenziteta ili
blizine aerodroma kako bi se pružio
potpuni opis trenutnih vremenskih prilika
značajnih za operacije leta; (ii) indikacija
intenziteta ili blizine, prema potrebi, biće
izveštena najpre prateći karakteristike i
vrstu vremenskih pojava; (iii) gde se
posmatraju dve različite vrste vremenskih
prilika, izveštavaju se u dve odvojene
grupe, gde se indikator intenziteta ili
blizine odnosi na vremensku pojavu koja
sledi indikator. Međutim, različite vrste
padavina koje se javljaju u vreme
posmatranja moraju biti prijavljene kao
jedna jedinstvena grupa sa dominantnom
vrstom padavina koja je prvo prijavljena i
kojoj prethodi samo jedan kvalifikator
intenziteta koji se odnosi na intenzitet
ukupne količine padavina.
(e) Oblaci
(1) U lokalnim rutinskim i lokalnim
specijalnim izveštajima i u METAR-u,
visina baze oblaka se izveštava u
koracima od 30 m do 10 000 ft (3 000 m).
(2) Svaka posmatrana vrednost koja ne
odgovara skali upotrebe izveštavanja
zaokružuje se na najbliži donji korak u
skali.
(3) U lokalnim rutinskim i lokalnim
specijalnim izveštajima: (i) moraju biti
136/262
speciale: (i) njësitë e matjes të përdorura
për lartësinë e bazës së reve dhe
dukshmërisë vertikale duhet të tregohen;
(ii) kur ka më shumë se një pistë në
përdorim dhe lartësitë e bazave të reve
janë vërejtur nga instrumentet për këto
pista, raportohen lartësitë e disponueshme
të bazave të reve për secilën pistë, dhe
tregohen pistat në të cilat referohen vlerat.
(f) Temperatura e ajrit dhe temperatura e pikës së
vesës
(1) Në raportet lokale rutinore dhe lokale
speciale dhe në METAR, temperatura e
ajrit dhe temperatura e pikës së vesës
raportohen në hapa me gradë të plotë
Celsius.
(2) Çdo vlerë e vëzhguar e cila nuk i
përshtatet shkallës së raportimit në
përdorim rrumbullakoset në shkallën më
të afërt të plotë Celsius, me vlera të
vërejtura që përfshijnë 0,5° të
rrumbullakosura deri në shkallën tjetër më
të lartë të plotë Celsius.
(3) Në raportet lokale rutinore dhe lokale
speciale dhe në METAR, duhet të
përcaktohet temperatura nën 0 °C.
(g) Presioni atmosferik
(1) Në raportet lokale rutinore dhe lokale
speciale dhe në METAR, QNH dhe QFE
llogariten në të dhjetat e hektopaskalëve
dhe raportohen pastaj në hapa të
(3) In local routine and local special
reports: (i) the units of measurement used
for the height of cloud base and vertical
visibility shall be indicated; (ii) when
there is more than one runway in use and
the heights of cloud bases are observed by
instruments for these runways, the
available heights of cloud bases for each
runway shall be reported, and the runways
to which the values refer shall be
indicated.
(f) Air temperature and dew-point temperature
(1) In local routine and local special
reports and in METAR, the air
temperature and the dew-point
temperature shall be reported in steps of
whole degrees Celsius.
(2) Any observed value which does not fit
the reporting scale in use shall be rounded
to the nearest whole degree Celsius, with
observed values involving 0,5° rounded
up to the next higher whole degree
Celsius.
(3) In local routine and local special
reports and in METAR, a temperature
below 0 °C shall be identified.
(g) Atmospheric pressure
(1) In local routine and local special
reports and in METAR, QNH and QFE
shall be computed in tenths of
hectopascals and reported therein in steps
naznačene mere koje se koriste za visinu
osnovice i vertikalnu vidljivost; (ii) kada
je više nego jedna pista u upotrebi i visine
oblačnih baza se primećuju instrumentima
za ove piste, raspoložive visine baza
oblaka za svaku pistu se izveštavaju, i
piste na koje se vrednosti odnose.
(f) Temperatura vazduha i temperatura
kondenzacije
(1) U lokalnim rutinskim i lokalnim
specijalnim izveštajima i u METAR-u,
temperatura vazduha i temperatura
kondenzacije se izveštavaju u koracima
od celih stepeni Celzijusa.
(2) Svaka posmatrana vrednost koja ne
odgovara skali izveštavanja u upotrebi
zaokružuje se na najbliži celi stepen
Celzijusa, sa posmatranim vrednostima
koje uključuju 0,5 ° zaokružuju se na
naredni celi veći stepen Celzijusa.
(3) U lokalnim rutinskim i lokalnim
posebnim izveštajima i u METAR-u,
temperatura ispod 0 ° C mora biti
identifikovana.
(g) Atmosferski pritisak
(1) U lokalnim rutinskim i lokalnim
specijalnim izveštajima i u METAR-u,
QNH i QFE računaju se u desetinama
hektokaskala i o tome izveštavaju u
137/262
hektopaskalëve të plotë, duke përdorur
katër shifra.
(2) Çdo vlerë e vëzhguar që nuk i
përshtatet shkallës së raportimit në
përdorim rrumbullakoset në tërësinë më të
përafërt të ulët.
(3) Në raportet lokale rutinore dhe lokale
speciale: (i) përfshihet QNH (ii) përfshihet
rregullisht QFE nëse kërkohet nga
përdoruesit ose, nëse është dakorduar në
vend ndërmjet ofruesit të shërbimeve
meteorologjike, njësisë së ATS dhe
operatorëve përkatës;(iii) përfshihen
njësitë e matjes të përdorura për vlerat
QNH dhe QFE; (iv) nëse vlerat QFE
kërkohen për më shumë se një pistë,
raportohen vlerat e kërkuara QFE për
secilën pistë, dhe tregohet pista(t) për të
cilën referohen vlerat.
(4) Në METAR përfshihen vetëm vlerat
QNH.
MET.TR.210 Vëzhgimi i elementeve
meteorologjike
Elementet e mëposhtme meteorologjike
vëzhgohen dhe/ose maten me saktësi të
specifikuar dhe shpërndahen nga sistemi
automatik ose gjysmë-automatik i vëzhgimit
meteorologjik.
(a) Drejtimi dhe shpejtësia e erës sipërfaqësore.
Drejtimi mesatar dhe shpejtësia mesatare e erës
sipërfaqësore duhet të matet, si dhe variacionet e
rëndësishme të drejtimit dhe shpejtësisë së erës
of whole hectopascals, using four digits.
(2) Any observed value which does not fit
the reporting scale in use shall be rounded
down to the nearest lower whole
hectopascal
(3) In local routine and local special
reports: (i) QNH shall be included; (ii)
QFE shall be included if required by users
or, if so agreed locally between the
provider of meteorological services, the
ATS unit and the operators concerned, on
a regular basis; (iii) the units of
measurement used for QNH and QFE
values shall be included; (iv) if QFE
values are required for more than one
runway, the required QFE values for each
runway shall be reported, and the
runway(s) to which the values refer shall
be indicated.
(4) In METAR, only QNH values shall be
included.
MET.TR.210 Observing meteorological
elements
The following meteorological elements shall be
observed and/or measured with specified
accuracy and disseminated by automatic or semi-
automatic meteorological observing system.
(a) Surface wind direction and speed The mean
direction and the mean speed of the surface wind
shall be measured, as well as significant variations
of the wind direction and speed (gusts), and
koracima celih hektokaskala, koristeći
četiri cifre.
(2) Svaka posmatrana vrednost koja ne
odgovara skali izveštavanja u upotrebi
biće zaokružena na najbliži donji celi
hektopaskal
(3) U lokalnim rutinskim i lokalnim
specijalnim izveštajima: (i) QNH će biti
uključen; (ii) QFE će biti uključen ako to
zahtevaju korisnici ili, ukoliko je
dogovoreno između pružaoca
meteoroloških usluga, jedinice za ATS i
dotičnih operatera, na redovnim
osnovama; (iii) uključuju se jedinice za
merenje koje se koriste za vrednosti QNH
i QFE; (iv) ako su QFE vrednosti potrebne
za više pisti, izveštavaju se zahtevane
vrednosti QFE za svaku pistu i
naznačavaju se piste na koje se vrednosti
odnose.
(4) U METAR se uključuju samo QNH
vrednosti
MET.TR.210 Posmatranje meteoroloških
elemenata
Sledeći meteorološki elementi moraju se
posmatrati i / ili meriti sa određenom tačnošću i
distribuirati automatskim ili poluautomatskim
meteorološkim sistemom posmatranja.
(a) Pravac i brzina površinskog vetra meriće
srednji pravac i srednju brzinu površinskog vetra,
kao i značajne razlike u smeru i brzini vetra
138/262
(furitë), dhe raportohen në shkallë të vërteta
respektivisht në nyje.
(1) Vendosja e instrumenti meteorologjik të
përdorur për të matur drejtimin dhe
shpejtësinë e erës sipërfaqësore bëhet në atë
mënyrë që siguron të dhëna që janë
përfaqësuese të zonës për të cilën kërkohen
matjet.
(2) Ekranet për shfaqjen e erës
sipërfaqësorë\e që lidhen me secilin censor
vendosen në stacionin meteorologjik.
Ekranet në stacionin meteorologjik dhe në
njësitë e shërbimeve të trafikut ajror kanë të
bëjnë me të njëjtët censorë, dhe kur
kërkohen censorë të veçantë, ekranet
shënohen qartë për të identifikuar pistën dhe
pjesën e pistës që monitorohet nga secili
censor.
(3) Periudha mesatare për vëzhgimet e erës
sipërfaqësore është: (i) 2 minuta për raportet
lokale rutinore dhe lokale speciale dhe për
shfaqje të erës në njësitë ATS; (ii) 10 minuta
për METAR, përveç se kur periudha 10
minutëshe përfshin një ndërprerje të
theksuar në drejtimin e erës dhe/ose
shpejtësisë; vetëm të dhënat që ndodhin pas
ndërprerjes përdoren për të marrë vlerat
mesatare; Prandaj, intervali kohor në këto
rrethana zvogëlohet përshtatshmërisht.
(b) Dukshmëria
(1) Dukshmëria matet ose vëzhgohet dhe
reported in degrees true and knots, respectively.
(1) Siting The meteorological instrument
used to measure surface wind direction and
speed shall be situated in such a way as to
provide data which is representative of the
area for which the measurements are
required.
(2) Display Surface wind displays relating
to each sensor shall be located in the
meteorological station. The displays in the
meteorological station and in the air traffic
services units shall relate to the same
sensors, and where separate sensors are
required, the displays shall be clearly
marked to identify the runway and section
of runway monitored by each sensor.
(3) Averaging The averaging period for
surface wind observations shall be: (i) 2
minutes for local routine and local special
reports and for wind displays in ATS units;
(ii) 10 minutes for METAR, except that
when the 10-minute period includes a
marked discontinuity in the wind direction
and/or speed; only data occurring after the
discontinuity shall be used for obtaining
mean values; hence, the time interval in
these circumstances shall be
correspondingly reduced.
(b) Visibility
(1) The visibility shall be measured or
observed, and reported in metres or
(naletima), i izveštavaju se u tačnim tačkama
čvorova.
(1) Postavljanje meteorološkog instrumenta
koji se koristi za merenje smera i brzine
površinskog vetra mora biti smešten tako
da daje podatke koji su reprezentativni za
područje za koja su potrebna merenja.
(2) Displeji površinskih vetrova koji se odnose
na svaki senzor nalaze se u meteorološkoj
stanici. Displeji u meteorološkoj stanici i u
jedinicama službe za vazdušni saobraćaj
moraju se odnositi na iste senzore, a gde su
potrebni posebni senzori, displeji moraju
biti jasno obeleženi da identifikuju pistu i
deo piste koji nadgleda svaki senzor.
(3) Usrednjavanje prosečnog perioda za
posmatranje površinskog vetra biće: (i) 2
minuta za lokalne rutinske i lokalne
posebne izveštaje i za prikaze vetra u ATS
jedinicama; (ii) 10 minuta za METAR,
osim ako period od 10 minuta uključuje
izraženi diskontinuitet u smeru vetra i / ili
brzini; za dobijanje srednjih vrednosti
koriste se samo podaci koji nastanu nakon
diskontinuiteta; prema tome, vremenski
interval u tim okolnostima biće na
odgovarajući način smanjen.
(b) Vidljivost
(1) Vidljivost se meri ili posmatra i izveštava
u metrima ili kilometrima.
139/262
raportohet në metra ose kilometra.
(2) Vendosja e instrumentit
meteorologjik të përdorur për të matur
shikueshmërinë bëhet në atë mënyrë që
siguron të dhëna që janë përfaqësuese të
zonës për të cilën kërkohen matjet.
(3) Kur sistemet e automatizuara përdoren
për matjen e shikueshmërisë, ekranet e
shikueshmërisë që lidhen me secilin
censor vendosen në stacionin
meteorologjik. Ekranet në stacionin
meteorologjik dhe në njësitë e shërbimit të
trafikut ajror kanë të bëjnë me të njëjtët
censorë, dhe kur kërkohen censorë të
veçantë, ekranet shënohen qartë për të
identifikuar zonën e monitoruar nga secili
censor.
(4) Periudha mesatare duhet të jetë 10
minuta për METAR, përveç se kur
periudha 10minutëshe menjëherë para
vëzhgimit përfshin një ndërprerje të
theksuar të dukshmërisë, vetëm ato vlera
që ndodhin pas ndërprerjes përdoren për
marrjen e vlerave mesatare.
(c) Diapazoni vizual i pistës (RVR)
(1) Vendosja e instrumenti meteorologjik
të përdorur për të vlerësuar RVR bëhet në
atë mënyrë që siguron të dhëna që janë
përfaqësuese të zonës për të cilën
kërkohen vëzhgimet.
(2) Sistemet e automatizuara bazuar në
kilometres.
(2) Siting The meteorological instrument
used to measure visibility shall be situated
in such a way as to supply data which is
representative of the area for which the
measurements are required.
(3) Displays When instrumented systems
are used for the measurement of visibility,
visibility displays relating to each sensor
shall be located in the meteorological
station. The displays in the meteorological
station and in the air traffic services units
shall relate to the same sensors, and where
separate sensors are required, the displays
shall be clearly marked to identify the area
monitored by each sensor.
(4) Averaging The averaging period shall
be 10 minutes for METAR, except that
when the 10-minute period immediately
preceding the observation includes a
marked discontinuity in the visibility,
only those values occurring after the
discontinuity shall be used for obtaining
mean values.
(c) Runway visual range (RVR)
(1) Siting The meteorological instrument
used to assess the RVR shall be situated in
such a way as to provide data which is
representative of the area for which the
observations are required.
(2) Instrumented systems Instrumented
(2) Postavljanje meteorološkog instrumenta
koji se koristi za merenje vidljivosti mora
biti postavljen na način da pruža podatke
koji su reprezentativni za područje za koje
su potrebna merenja.
(3) Displeji kada se instrumentalni sistemi
koriste za merenje vidljivosti, u
meteorološkoj stanici moraju se nalaziti
vidljivi prikazi svakog senzora. Displeji u
meteorološkoj stanici i u jedinicama
službe za vazdušni saobraćaj moraju se
odnositi na iste senzore, a gde su potrebni
posebni senzori, displeji će biti jasno
označeni da identifikuju oblast koju
nadgleda svaki senzor.
(4) Usrednjavanje prosečnog perioda za
METAR iznosi 10 minuta, osim što kada
prethodi period od 10 minuta opažanja
uključuje označen diskontinuitet u
vidljivosti, samo za one vrednosti koje
nastaju nakon diskontinuiteta biće
korištene za srednje vrednosti.
(c) Vizuelni domet piste (RVR)
(1) Položaj meteorološkog instrumenta koji
se koristi za ocenjivanje RVR mora biti
postavljen na način da pruži podatke koji
su reprezentativni za područje za koje su
potrebna opažanja.
140/262
transmetuesit ose matësit përpara-
shpërndarës përdoren për të vlerësuar
RVR në pistat e destinuara për kategoritë
II dhe III të qasjes në instrumente dhe
operacionet e aterrimit, dhe kategorinë I të
qasjes në instrumente dhe operacionet e
aterrimit siç përcaktohet nga autoriteti
kompetent.
(3) Kur RVR përcaktohet nga sisteme të
automatizuara, një ekran ose më shumë,
nëse kërkohet, vendoset në stacionin
meteorologjik. Ekranet në stacionin
meteorologjik dhe në njësitë e shërbimeve
të trafikut ajror kanë të bëjnë me të njëjtët
sendorë, dhe kur kërkohen censorë të
veçantë, ekranet shënohen qartë për të
identifikuar pistën dhe pjesën e pistës që
monitorohet nga secili censor.
(4) Mesatarja (i) kur sistemet e
automatizuara përdoren për vlerësimin e
RVR, rezultati i tyre përditësohet të
paktën çdo 60 sekonda për të lejuar
sigurimin e vlerave aktuale përfaqësuese.
(ii) Periudha mesatare për vlerat e RVR
është: (A) 1 minutë për raportet lokale
rutinore dhe speciale dhe për ekranet RVR
në njësitë ATS; (B) 10 minuta për
METAR, përveç se kur periudha 10
minutëshe menjëherë para vëzhgimit
përfshin një ndërprerje të theksuar të
vlerave të RVR; atëherë vetëm ato vlera
që ndodhin pas ndërprerjes përdoren për të
marrë vlerat mesatare.
systems based on transmissometers or
forward-scatter meters shall be used to
assess RVR on runways intended for
Categories II and III instrument approach
and landing operations, and for Category
I instrument approach and landing
operations as determined by the
competent authority.
(3) Display Where the RVR is determined
by instrumented systems, one display or
more, if required, shall be located in the
meteorological station. The displays in the
meteorological station and in the air
traffic services units shall relate to the
same sensors, and where separate sensors
are required, the displays shall be clearly
marked to identify the runway and section
of runway monitored by each sensor.
(4) Averaging (i) Where instrumented
systems are used for the assessment of the
RVR, their output shall be updated at least
every 60 seconds to permit the provision
of current, representative values. (ii) The
averaging period for RVR values shall be:
(A) 1 minute for local routine and special
reports and for RVR displays in ATS
units; (B) 10 minutes for METAR, except
that when the 10-minute period
immediately preceding the observation
includes a marked discontinuity in RVR
values; then only those values occurring
after the discontinuity shall be used for
obtaining mean values.
(2) Instrumentni sistemi zasnovani na
mernim uređajima ili merilima duž piste
koriste se za procenu RVR-a na pistama
namenjenim za kategorije II i III, kao i
operacijama prilaska i sletanja kategorije
I, koje je utvrdilo nadležno telo.
(3) Displej gde RVR određuju instrumentni
sistemi, jedan ili više displeja, ako je
potrebno, moraju biti smešteni u
meteorološkoj stanici. Displeji u
meteorološkoj stanici i u jedinicama
službe za vazdušni saobraćaj moraju se
odnositi na iste senzore, a gde su potrebni
posebni senzori, displeji moraju biti jasno
obeleženi da identifikuju pistu i deo piste
koji nadgleda svaki senzor.
(4) Usrednjavanje (i) Kada se instrumentni
sistemi koriste za procenu RVR, njihov
izlaz se ažurira najmanje svakih 60
sekundi kako bi se omogućilo davanje
trenutnih, reprezentativnih vrednosti. (ii)
Period usrednjavanja za vrednosti RVR
iznosi: (A) 1 minut za lokalnu rutinsku i
specijalnu prijavu i za RVR prikaze u
ATS jedinicama; (B) 10 minuta za
METAR, osim ako period od 10 minuta
koji je neposredno prethodio posmatranju
uključuje izražen diskontinuitet u
vrednostima RVR; tada se za dobijanje
srednjih vrednosti koriste samo one
141/262
(d) Fenomenet aktuale të motit
(1) Fenomenet e mëposhtme të motit
raportohen, si minimum: shiu, vesa,
dëbora dhe reshjet ngrirëse, përfshirë
intensitetin e tyre, lagështinë, mjegullën e
dendur, mjegullën, mjegullën ngrirëse dhe
stuhitë, duke përfshirë stuhitë në afërsi.
(2) Vendosja e instrumentit meteorologjik
të përdorur për të matur motin aktual në
aerodrom dhe afërsia e tij bëhet në atë
mënyrë që siguron të dhëna që janë
përfaqësuese të zonës për të cilën
kërkohen matjet.
(e) Retë
(1) Sasia e reve, lloji dhe lartësia e bazës
së reve vëzhgohen dhe raportohen si të
nevojshme për të përshkruar retë me
rëndësi operacionale. Kur qielli është i
turbulluar, dukshmëria vertikale
vëzhgohet dhe raportohet, aty kuështë
matur, në vend të sasisë së reve, llojit dhe
lartësisë të bazës së reve. Lartësia e bazës
së reve dhe dukshmëria vertikale
raportohen në këmbë.
(2) Vendosja e instrumentit meteorologjik
për të matur sasinë dhe lartësinë e reve
bëhet në atë mënyrë që siguron të dhëna e
që janë përfaqësuese për zonën për të cilën
(d) Present weather phenomena
(1) The following present weather
phenomena shall be reported, as a
minimum: rain, drizzle, snow and
freezing precipitation, including intensity
thereof, haze, mist, fog, freezing fog and
thunderstorms, including thunderstorms
in the vicinity.
(2) Siting The meteorological instrument
used to measure present weather at the
aerodrome and its vicinity shall be
situated in such a way as to provide data
which is representative of the area for
which the measurements are required.
(e) Clouds
(1) Cloud amount, cloud type and height
of cloud base shall be observed and
reported as necessary to describe the
clouds of operational significance. When
the sky is obscured, vertical visibility
shall be observed and reported, where
measured, instead of cloud amount, cloud
type and height of cloud base. The height
of cloud base and vertical visibility shall
be reported in feet.
(2) Siting The meteorological instrument
used to measure clouds amount and height
shall be situated in such a way as to
provide data which is representative of the
area for which the measurements are
required.
vrednosti koje nastanu nakon
diskontinuiteta.
(d) Prisutne vremenske pojave
(1) Sledeće trenutne vremenske pojave
prijavljuju, kao minimum: kiša,
susnežica, sneg i smrznute padavine,
uključujući njihov intenzitet, izmaglicu,
maglu, ledenu maglu i grmljavinu,
uključujući grmljavinske oluje u blizini.
(2) Položaj meteorološkog instrumenta koji
se koristi za merenje trenutnih
vremenskih prilika na aerodromu i
njegovoj blizini mora biti postavljen na
način da pruži podatke koji su
reprezentativni za područje za kojа su
potrebna merenja.
(e) Oblaci
(1) Količina oblaka, vrsta oblaka i visina baze
oblaka posmatraju se i izveštavaju po
potrebi za opis oblaka od operativnog
značaja. Kada je nebo zatamnjeno,
posmatraće se i prijaviti vertikalna
vidljivost, gde se meri, umesto količine
oblaka, tipa oblaka i visine baze oblaka.
Visina baze oblaka i vertikalna vidljivost
biće prijavljeni u stopama.
(2) Položaj meteorološkog instrumenta koji
se koristi za merenje količine i visine
oblaka biće postavljen na način da pruža
podatke koji su reprezentativni za
područje za koja su potrebna merenja.
142/262
nevojiten matjet.
(3) Kur pajisjet e automatizuara përdoren
për matjen e lartësisë së bazës së reve, së
paku një ekran duhet të jetë i vendosur në
stacionin meteorologjik. Ekranet në
stacionin meteorologjik dhe në njësitë e
shërbimit të trafikut ajror kanë të bëjnë me
censorët e njëjtë, dhe kur nevojiten
censorë të veçantë, ekranet shenjëzohen
qartë për të identifikuar zonën e
monitoruar nga secili censor.
(4) Niveli i referencës:(i) Lartësia e bazës
së reve raportohet mbi lartësinë e
aerodromit. (ii) Kur një pistë e qasjes
precize në përdorim ka një lartësi të pragut
prej 50 këmbë(15 m) ose më shumë më
ulët nga lartësia e aerodromit, bëhen
aranzhime lokale në mënyrë që lartësia e
bazave të reve të raportuara për aeroplanët
që vijnë i referohen ngritjes së pragut të
lartësisë. (iii) Në rastin e raporteve nga
strukturat detare, lartësia e bazës së reve
jepet mbi nivelin mesatar të detit.
(f) Temperatura e ajrit dhe temperatura e pikës së
vesë
(1) Temperatura e ajrit dhe e pikës së vese
matet, paraqitet dhe raportohet në gradë
Celsius.
(2) Kur pajisjet e automatizuara përdoren
për matjen e temperaturës së ajrit dhe të
pikës së vesës, ekranet duhet të vendosen
(3) Display When automated equipment is
used for the measurement of the height of
cloud base, at least one display shall be
located in the meteorological station. The
displays in the meteorological station and
in the air traffic services units shall relate
to the same sensors, and where separate
sensors are required, the displays shall be
clearly marked to identify the area
monitored by each sensor.
(4) Reference level (i) The height of cloud
base shall be reported above aerodrome
elevation. (ii) When a precision approach
runway in use has a threshold elevation of
50 ft (15 m) or more below the aerodrome
elevation, local arrangements shall be
made in order that the height of cloud
bases reported to arriving aircraft shall
refer to the threshold elevation. (iii) In the
case of reports from offshore structures,
the height of cloud base shall be given
above mean sea level.
(f) Air temperature and dew-point temperature
(1) The air temperature and dew-point
temperature shall be measured, displayed
and reported in degrees Celsius.
(2) When automated equipment is used
for the measurement of air temperature
and dew-point temperature, the displays
shall be located in the meteorological
(3) Displej Kada se za merenje visine baze
oblaka koristi automatizovana oprema, u
meteorološkoj stanici mora biti smešten
najmanje jedan displej. Displeji u
meteorološkoj stanici i u jedinicama
službe za vazdušni saobraćaj moraju se
odnositi na iste senzore, a gde su potrebni
posebni senzori, displeji će biti jasno
označeni da identifikuju oblast koju
nadgleda svaki senzor.
(4) Referentni nivo (i) Visina baze oblaka
mora se prijaviti iznad nadmorske visine
aerodroma. (ii) kada upotrebljiva pista za
precizni prilaz ima nadmorsku visinu od
50 ft (15 m) ili više ispod aerodromske
visine, mora se izvršiti lokalno uređenje
tako da se visina baze prijavljenih oblaka
za dolazeći avion treba odnositi na prag
nadmorske visine. (iii) U slučaju izveštaja
sa priobalnih struktura, visina baze oblaka
se daje iznad srednjeg nivoa mora.
(f) Temperatura vazduha i temperatura
kondenzacije
(1) Temperatura vazduha i temperatura
kondenzacije mere se, prikazuju i
prijavljuju u stepenima Celzijusa.
(2) Kada se za merenje temperature vazduha
i temperature kondenzacije koristi
automatizovana oprema, displeji se
143/262
në stacionin meteorologjik. Ekranet në
stacionin meteorologjik dhe në njësitë e
shërbimeve të trafikut ajror lidhen me të
njëjtit censorë.
(g) Shtypja atmosferike
(1) Shtypja atmosferike të matet, dhe
vlerat QNH dhe QFE llogariten dhe
raportohen në hektopaskal.
(2) Kur pajisjet e automatizuara përdoren
për matjen e shtypjes atmosferike, QNH,
dhe nëse kërkohet në përputhje me pikën
MET.TR.205 (g) (3) (ii), ekranet QFE
lidhur me barometrin vendosen në
stacionin meteorologjik me ekranet
përkatëse në njësitë e duhura të shërbimit
të trafikut ajror. (ii) Kur vlerat QFE
shfaqen për më shumë se një pistë, ekranet
duhet të shenjëzojnë qartë për të
identifikuar pistën të cilës i referohet
vlera QFE e shfaqur.
(3) Përdoret niveli i referencës për
llogaritje të QFE.
Kapitulli 2 — Kërkesat teknike për zyrat
meteorologjike të aerodromit
MET.TR.215 Parashikimi dhe informacionet
tjera
(a) Informacionet meteorologjike për operatorët
dhe anëtarët e ekuipazhit të fluturimit:
(1) mbulojnë fluturimin në lidhje me
station. The displays in the meteorological
station and in the air traffic services units
shall relate to the same sensors.
(g) Atmospheric pressure
(1) The atmospheric pressure shall be
measured, and QNH and QFE values shall
be computed and reported in hectopascals.
(2) Display (i) When automated
equipment is used for the measurement of
atmospheric pressure, QNH and, if
required in accordance with point
MET.TR.205(g)(3)(ii), QFE displays
relating to the barometer shall be located
in the meteorological station with
corresponding displays in the appropriate
air traffic services units. (ii) When QFE
values are displayed for more than one
runway, the displays shall be clearly
marked to identify the runway to which
the QFE value displayed refers.
(3) Reference level A reference level for
the computation of QFE shall be used.
Chapter 2 — Technical requirements for
aerodrome meteorological offices
MET.TR.215 Forecast and other information
(a) Meteorological information for operators and
flight crew members shall:
(1) cover the flight in respect of time,
altitude and geographical extent;
smeštaju u meteorološkoj stanici. Displeji
u meteorološkoj stanici i u jedinicama
službe za vazdušni saobraćaj odnose se na
iste senzore.
(g) Atmosferski pritisak
(1) Atmosferski pritisak se meri, a vrednosti
KNH i KFE izračunavaju se i izveštavaju u
hektopaskalima.
(2) Displej (i) kada se automatizovana oprema
koristi za merenje atmosferskog pritiska, QNH i,
ako se zahteva u skladu sa tačkom MET.TR.205
(g) (3) (ii), QFE displeji koji se odnose na
barometar biće smešteni u meteorološkoj stanici
sa odgovarajućim displejima u odgovarajućim
jedinicama službe za vazdušni saobraćaj. (ii)
Kada su QFE vrednosti prikazane za više od
jedne piste, displeji će biti jasno označeni kako bi
se identifikovala pista na koju se odnosi
prikazana QFE vrednost.
(3) Referentni nivo. Referentni nivo za
izračunavanje QFE-a biće korišten.
Poglavlje 2 - Tehnički zahtevi za aerodromske
meteorološke kancelarije
MET.TR.215 Prognoza i ostale informacije
(a) Meteorološke informacije za operatere i
članove posade će:
(1) pokrivati let u pogledu na vreme,
nadmorsku visinu i geografski obim;
144/262
kohën, lartësinë dhe shtrirjen gjeografike;
(2) lidhen me periudhat fikse apo
periudhat e duhura kohore;
(3) shtrihen në aerodromin e aterrimit të
synuar, duke mbuluar gjithashtu kushtet
meteorologjike të pritura ndërmjet
aerodromit të aterrimit së synuar dhe
aerodromeve alternativ të përcaktuara nga
operatori;
(4) janë të përditësuara.
(b) Informata meteorologjike dhënë qendrave të
koordinimit të shpëtimit përfshijë kushtet
meteorologjike që kanë ekzistuarnë pozicionin e
fundit të njohur të një avioni të zhdukur dhe
përgjatë linjës së synuar të atij avioni, me
referencë të veçantë për elementët që nuk
shpërndahen në mënyrë rutinore.
(c) Informacionet meteorologjike ofruar njësive
të shërbimit tëinformacionin aeronautik
përfshijnë:
(1) informata mbi shërbimin
meteorologjik të destinuar për përfshirje
në publikimin(et) e informacionit
aeronautik përkatës;
(2) informacionin e nevojshëm për
përgatitje të NOTAM apo ASHTAM;
(3) informacionin e nevojshëmpër
përgatitjen e qarkoreve informuese
aeronautike.
(d) Informacioni meteorologjik i përfshirë në
(2) relate to appropriate fixed times or
periods of time;
(3) extend to the aerodrome of intended
landing, also covering the meteorological
conditions expected between the
aerodrome of intended landing and
alternate aerodromes designated by the
operator;
(4) be up to date.
(b) Meteorological information provided to
rescue coordination centres shall include the
meteorological conditions that existed in the last
known position of a missing aircraft and along
the intended route of that aircraft with particular
reference to elements which are not being
distributed routinely.
(c) Meteorological information provided to
aeronautical information services units shall
include:
(1) information on meteorological service
intended for inclusion in the aeronautical
information publication(s) concerned;
(2) information necessary for the
preparation of NOTAM or ASHTAM;
(3) information necessary for the
preparation of aeronautical information
circulars.
(d) Meteorological information included in
flight documentation shall be represented as
follows:
(1) winds on charts shall be depicted by
(2) odnositi se na odgovarajuće određeno
vreme ili periode;
(3) proširiti se na aerodrom planiranog
sletanja, obuhvatajući takođe
meteorološke uslove koji se očekuju
između aerodroma predviđenog sletanja i
alternativnih aerodroma koje je odredio
operator;
(4) biti ažurirani.
(b) Meteorološke informacije pružene centrima
za koordinaciju spašavanja uključuju
meteorološke uslove koji su postojali na
poslednjem poznatom položaju nestalog
vazduhoplova duž predviđene rute tog
vazduhoplova, sa posebnim osvrtom na
elemente koji se ne distribuiraju rutinski.
(c) Meteorološke informacije koje se pružaju
jedinicama vazduhoplovnih informacija
uključuju:
(1) informacije o meteorološkoj službi
namenjene uključivanju u relevantnim
aeronautičkim publikacijama;
(2) informacije neophodne za pripremu
NOTAM-a ili ASHTAM-a;
(3) informacije neophodne za pripremu
vazduhoplovno informativnih informacija
koje cirkulišu.
(d) Meteorološke informacije uključene u
dokumentaciji o letu moraju biti predstavljene na
sledeći način:
145/262
dokumentet e fluturimit përfaqësohet si në vijim:
(1) erërat në grafike përshkruhen me
shigjeta me kthim horizontal dhe shirita
(flamuj sinjalizues) të hijezuar mbi një
rrjet mjaft të dendur;
(2) temperaturat përshkruhen me shifra
mbijnë rrjet mjaft të dendur;
(3) të dhënat e erës dhe temperaturës të
zgjedhura nga grupet e të dhënave të
marra nga një qendër botërore e
parashikimit, përshkruhen në një rrjet të
gjatësisë/gjerësisë mjaft të dendur;
(4) shigjetat e erës kanë përparësi ndaj
temperaturave dhe sfondit të grafikut;
(5) indikacionet e lartësisë të cilat i
referohen kushteve meteorologjike gjatë
rrugës shprehen siç përcaktohet të jenë të
përshtatshme për situatën, për shembull në
nivelet e fluturimit, presionin, gjatësinë
ose lartësinë mbi nivelin e tokës, ndërsa të
gjitha referencat që i referohen kushteve
meteorologjike të aerodromit paraqiten në
lartësinë mbi horizontin e aerodromit.
(e) Dokumentacioni i fluturimit përmban:
(1) parashikimet e temperaturës së erës të
sipërme dhe ajrit të sipërm;
(2) fenomenin SIGWX;
(3) METAR ose kur lëshohet, SPECI për
aerodromet e nisjes dhe aterrimit synuar,
dhe për aerodromet alternativ të ngritjes,
arrows with feathers and shaded pennants
on a sufficiently dense grid;
(2) temperatures shall be depicted by
figures on a sufficiently dense grid;
(3) wind and temperature data selected
from the data sets received from a world
area forecast centre shall be depicted in a
sufficiently dense latitude/longitude grid;
(4) wind arrows shall take precedence
over temperatures and chart background;
(5) height indications referring to en-route
meteorological conditions shall be expressed as
determined to be appropriate for the situation, for
instance in flight levels, pressure, altitude or
height above ground level, whilst all references
referring to aerodrome meteorological conditions
shall be expressed in height above the aerodrome
elevation.
(e) Flight documentation shall comprise:
(1) forecasts of upper-wind and upper-air
temperature;
(2) SIGWX phenomena;
(3) METAR or, when issued, SPECI for
the aerodromes of departure and intended
landing, and for take-off, en-route and
destination alternate aerodromes;
(1) vetrovi na kartama biće prikazani sa
strelicama s perjem i zasenjenim
zastavicama na dovoljno gustim linijama;
(2) temperature će biti prikazane brojkama na
dovoljno gustoj mreži;
(3) podaci vetra i temperature izabrani iz
skupova podataka koji su primljeni iz
centra za prognozu svetskog područja
moraju biti prikazani u dovoljno gustoj
mreži širine/ dužine;
(4) strelice vetra imaju prednost nad
temperaturama i pozadinom grafikona;
(5) oznake visine koje se odnose na rutu
meteoroloških uslova biće izražene kao
utvrđene i da odgovaraju situaciji, na
primer u nivoima leta, pritisku,
nadmorskoj visini ili visini iznad nivoa
zemlje, dok sve reference koje se odnose
na meteorološke uslove aerodroma
moraju biti izražene u visini iznad
aerodromske nadmorske visine.
(e) Dokumentacija o letu sadrži:
(1) prognoze gornjeg vetra i temperature
gornjeg vazduha;
(2) SIGWX pojave;
(3) METAR ili, kada je izdato, SPECI za
aerodrome poletanja i predviđenog
sletanja, kao i za nadležne aerodrome za
poletanje, na ruti i destinaciji alternativnih
aerodroma;
146/262
fluturimit dhe destinacionit;
(4) TAF ose TAF i ndryshuar për
aerodromet e nisjes dhe aterrimit të
synuar, dhe për aerodromet alternativ të
ngritjes, fluturimit dhe destinacionit;
(5) një njoftim SIGMET dhe, kur lëshohet,
një njoftim AIRMET dhe raporte speciale
të duhura ajrore relevante për tërë linjën;
(6) informacione këshilluese të ciklonit
vullkanik dhe tropikal relevante për tërë
linjën. Sidoqoftë, kur dakordohet
ndërmjet zyrës meteorologjike të
aerodromit dhe operatorëve përkatës,
dokumentet e fluturimit për fluturime me
kohëzgjatje prej dy orësh ose më pak, pas
një ndalese ose kthese, mund të kufizohet
në informacionin e nevojshëm
operacional, por në të gjitha rastet
dokumentacioni i fluturimit të paktën
përfshin informacionin meteorologjiktë
shënuar në pikat (3), (4), (5) dhe (6).
(f) Grafiket e krijuar nga parashikimet digjitale
janë të disponueshëm, siç kërkohet nga
operatorët, për zonat fikse të mbulimit, siç
tregohen në Shtojcën 2.
(g) Kur parashikimet e temperaturës së erës së
sipërme dhe ajrit të sipërm të cekura në pikën
MET.OR.275 (a) (1) jepen në formë grafiku, ato
janë grafike prognostike të kohës fikse për nivelet
e fluturimit siç përcaktohet në pikat MET.TR.
260 (b), MET.TR.275 (c) dhe MET.TR.275 (d).
(4) TAF or amended TAF for the
aerodromes of departure and intended
landing, and for take-off, en-route and
destination alternate aerodromes;
(5) a SIGMET message, and, when
issued, an AIRMET message and
appropriate special air-reports relevant to
the whole route;
(6) volcanic ash and tropical cyclone
advisory information relevant to the
whole route. However, when agreed
between the aerodrome meteorological
office and the operators concerned, flight
documentation for flights of two hours'
duration or less, after a short stop or
turnaround, may be limited to the
information operationally needed, but in
all cases the flight documentation shall at
least comprise the meteorological
information listed in points (3), (4), (5)
and (6).
(f) Charts generated from digital forecasts shall
be made available, as required by operators, for
fixed areas of coverage as shown in Appendix 2.
(g) When forecasts of upper-wind and upper-air
temperature listed under point
MET.OR.275(a)(1) are supplied in chart form,
they shall be fixed-time prognostic charts for
flight levels as specified in points
MET.TR.260(b), MET.TR.275(c) and
MET.TR.275(d). When forecasts of SIGWX
phenomena listed under point
MET.OR.275(a)(2) are supplied in chart form,
(4) TAF ili izmenjeni TAF za aerodrome
poletanja i predviđenog sletanja, kao i za
alternativne aerodrome za poletanje, na
ruti i destinaciji alternativnih aerodroma;
(5) SIGMET poruku i, kada je izdata,
AIRMET poruku i odgovarajuće posebne
izveštaje o vazduhu, relevantnim za
celokupnu rutu;
(6) relevantne informacije o vulkanskom
pepelu i tropskim ciklonima za celokupnu
rutu. Međutim, kada je dogovoreno
između aerodromske meteorološke
kancelarije i dotičnih operatera,
dokumentacija o letovima u trajanju od
dva sata ili kraće, nakon kraćeg
zaustavljanja ili zaokreta, može biti
ograničena na operativno potrebne
podatke, ali u svim slučajevima
dokumentacija o letu mora najmanje
sadržati meteorološke informacije
navedene u tačkama (3), (4), (5) i (6).
(f) Grafikoni generisani iz digitalnih prognoza
biće dostupni, prema zahtevima operatora, za
fiksna područja pokrivanja, kao što je prikazano u
Dodatku 2.
(g) Kada se prognoze temperature gornjeg vetra i
gornjeg vazduha navedene pod tačkom
MET.OR.275 (a) (1) daju u obliku grafikona, one
će biti fiksne vremenske prognoze za nivoe leta
kao što je navedeno u tačkama MET .TR.260 (b),
MET.TR.275 (c) i MET.TR.275 (d).
Kada se prognoze fenomena SIGWX navedene
pod tačkom MET.OR.275 (a) (2) daju u obliku
147/262
Kur parashikimet e fenomeneve SIGWX të
cekuranë pikën MET.OR.275 (a) (2) janë dhënë
në formë grafiku, ato janë grafike prognostike të
kohës fikse për një shtresë atmosferike të
kufizuar nga nivelet e fluturimit siç përcaktohet
në pikën MET.TR.275 (b) (3).
(h) Parashikimet e temperaturës së erës së
sipërme dhe të ajrit të sipërm dhe të fenomeneve
SIGWX mbi nivelin 100 të fluturimit sigurohen
sa më shpejt që ato të bëhen të disponueshme, por
jo më vonë se 3 orë para nisjes. (i) Informata
klimatologjike aeronautikepërgatiten në formën e
tabelave klimatologjike të aerodromit dhe
përmbledhjeve klimatologjike të aerodromit.
MET.TR.220 Parashikimet e aerodromit
(a) Parashikimet dhe ndryshimet lidhur me to të
aerodromit lëshohen si një TAF dh përfshijnë,
sipas renditjes të paraqitur:
(1) identifikimin e llojit të parashikimit;
(2) treguesin e vendndodhjes;
(3)koha së lëshimit të parashikimit;
(4) identifikimin e një parashikimi të
humbur, kur është e zbatueshme;
(5) datën dhe periudhën e vlefshmërisë të
parashikimit;
(6) identifikimin e një parashikimi të
anuluar, kur është e zbatueshme;
(7)erën sipërfaqësore;
(8) dukshmërinë;
they shall be fixed-time prognostic charts for an
atmospheric layer limited by flight levels as
specified in point MET.TR.275(b)(3).
(h) The forecasts of upper-wind and upper-air
temperature and of SIGWX phenomena above
flight level 100 shall be supplied as soon as they
become available, but not later than 3 hours
before departure. (i) Aeronautical climatological
information shall be prepared in the form of
aerodrome climatological tables and aerodrome
climatological summaries.
MET.TR.220 Aerodrome forecasts
(a) Aerodrome forecasts and amendments
thereto shall be issued as a TAF and shall
include, in the order indicated, the:
(1) identification of the type of forecast;
(2) location indicator;
(3) time of issue of forecast;
(4) identification of a missing forecast,
when applicable;
(5) date and period of validity of forecast;
(6) identification of a cancelled forecast,
when applicable;
(7) surface wind;
(8) visibility;
grafikona, one će biti fiksne vremenske prognoze
za atmosferski sloj ograničen nivoima leta kako je
navedeno u tački MET.TR.275 (b) (3).
(h) Prognoze temperature gornjeg vetra i gornjeg
vazduha i pojava SIGWX iznad nivoa leta 100
biće dostavljene čim postanu dostupne, ali
najkasnije 3 sata pre polaska. (i) Aeronautičke
klimatološke informacije pripremaju se u obliku
aerodromskih klimatoloških tabela i aerodromskih
klimatoloških sažetaka.
MET.TR.220 Aerodromske prognoze
(a) Aerodromske prognoze i amandmani nad
njima izdaju se kao TAF i uključuju u
navedenom redosledu:
(1) identifikacija vrste prognoze;
(2) indikator lokacije;
(3) vreme izdavanja prognoze;
(4) identifikacija nedostajuće prognoze, kada
je primenljivo;
(5) datum i period važenja prognoze;
(6) identifikacija otkazane prognoze, kada je
primenljivo;
(7) površinski vetar;
(8) vidljivost;
148/262
(9) motin;
(10) renë;
(11) ndryshimet e pritshme domethënëse
në një ose më shumë prej këtyre
elementëve gjatë periudhës të
vlefshmërisë.
(b) TAF lëshohet në përputhje me modelin e
paraqitur në Shtojcën 3 dhe shpërndarë në
formularin e kodit TAF.
(c) Periudha e vlefshmërisë e TAFtë zakonshëm
është ose 9 ose 24 ose 30 orë dhe paraqitet për
transmetim jo më herët se 1 orë para fillimit të
periudhës së vlefshmërisë së tyre.
(d) nëse TAF shpërndahet në formë digjitale, ai
duhet,
(1)të jetë i formatizuar në përputhje me një
model global ndërveprues të shkëmbimit
të informacioneve;
(2) të përdorë gjuhën e shënjimit
gjeografik (GML);
(3) shoqërohet me metadata përkatëse.
(e) Elementet meteorologjike të përfshira në TAF
janë:
(1) Era sipërfaqësore (i) Në parashikimin
e erës sipërfaqësore, jepet udhëzimi i
pritshëm dominues (ii) Kur nuk është e
mundur të parashikohet një drejtim
(9) weather;
(10) cloud;
(11) expected significant changes to one
or more of these elements during the
period of validity.
(b) TAF shall be issued in accordance with the
template shown in Appendix 3 and disseminated
in the TAF code form.
(c) The period of validity of a routine TAF shall
be either 9 or 24 or 30 hours and shall be filed for
transmission not earlier than 1 hour before the
commencement of their period of validity.
(d) TAF, if disseminated in digital form, shall:
(1) be formatted in accordance with a
globally interoperable information
exchange model;
(2) use geography markup language
(GML);
(3) be accompanied by the appropriate
metadata.
(e) The meteorological elements included in
TAF shall be:
(1) Surface wind (i) In forecasting surface
wind, the expected prevailing direction
shall be given. (ii) When it is not possible
to forecast a prevailing surface wind
direction due to its expected variability,
(9) vremenske prilike;
(10) oblak;
(11) očekivanje značajnih promena
jednog ili više navedenih elemenata u
periodu važenja.
(b) TAF se izdaje u skladu sa obrascem iz Dodatka
3 i distribuira se u formi TAF koda.
(c) Period važenja rutinskog TAF-a iznosi 9 ili 24
ili 30 sati i podnosi se na prenos najkasnije 1 sat
pre početka perioda važenja.
(d) TAF, ako se distribuira u digitalnom obliku,
mora:
(1) da se formatira u skladu sa globalno
interoperabilnim modelom razmene
informacija;
(2) koristiti označeni jezik za geografiju
(GML);
(3) biti propraćen odgovarajućim
metapodacima.
(e) Meteorološki elementi uključeni u TAF biće:
(1) Površinski vetar (i) Pri prognoziranju
površinskog vetra navodi se očekivani
preovlađujući smer. (ii) Kada nije moguće
predvideti prevladavajući pravac
površinskog vetra zbog njegove
očekivane promenljivosti, predviđeni
smer vetra biće označen kao promenljiv
149/262
mbizotërues i erës sipërfaqësore për shkak
të ndryshueshmërisë së pritshme, drejtimi
i parashikuar i erës tregohet si i
ndryshueshëm duke përdorur ‘VRB’. (iii)
Kur era parashikohet të jetë më pak se 1 kt
(0,5 m/s), shpejtësia e parashikuare erës
tregohet si e qetë. (iv) Kur shpejtësia
maksimale e parashikuar tejkalon
shpejtësinë mesatare të parashikuar të erës
me 10 kt (5 m/s) ose më shumë, duhet të
tregohet shpejtësia maksimale e
parashikuar e erës. (v) Kur parashikohet
një shpejtësi e erës 100 kt (50 m/s) ose më
shumë, tregohet të jetë më shumë se 99 kt
(49 m/s).
(2) Dukshmëria (i) Kur dukshmëria
parashikohet të jetë më pak se 800 m, ajo
shprehet në hapa 50 m; kur parashikohet
të jetë 800 m ose më shumë, por më pak
se 5 km, në hapa 100 m; kur parashikohet
të jetë 5 km ose më shumë, por më pak se
10 km, në hapa kilometër; dhe kur
parashikohet të jetë 10 km ose më shumë,
shprehet si 10 km, përveç kur parashihen
të zbatohen kushtet e CAVOK.
Dukshmëria mbizotëruese parashikohet.
(ii) Kur dukshmëria parashihet të
ndryshojë në drejtime të ndryshme dhe
dukshmëria mbizotëruese nuk mund të
parashikohet, jepet dukshmëria më e ulët
e parashikuar.
(3) Fenomenet e motit(i) Një ose më
shumë, maksimum deri në tre, nga
fenomenet e mëposhtme të motit ose
the forecasted wind direction shall be
indicated as variable using ‘VRB’. (iii)
When the wind is forecasted to be less
than 1 kt (0,5 m/s), the forecasted wind
speed shall be indicated as calm. (iv)
When the forecasted maximum speed
exceeds the forecasted mean wind speed
by 10 kt (5 m/s) or more, the forecasted
maximum wind speed shall be indicated.
(v) When a wind speed of 100 kt (50 m/s)
or more is forecasted, it shall be indicated
to be more than 99 kt (49 m/s).
(2) Visibility (i) When the visibility is
forecasted to be less than 800 m, it shall
be expressed in steps of 50 m; when it is
forecasted to be 800 m or more, but less
than 5 km, in steps of 100 m; when it is
forecasted to be 5 km or more, but less
than 10 km, in kilometre steps; and when
it is forecasted to be 10 km or more, it
shall be expressed as 10 km, except when
conditions of CAVOK are forecasted to
apply. The prevailing visibility shall be
forecasted. (ii) When visibility is
forecasted to vary in different directions
and the prevailing visibility cannot be
forecasted, the lowest forecasted visibility
shall be given.
(3) Weather phenomena (i) One or more,
up to a maximum of three, of the
following weather phenomena or
koristeći 'VRB'. (iii) Kada se predviđa da
će vetar biti manji od 0,5 kt (0,5 m / s),
predviđena brzina vetra biće označena
kao mirna. (iv) Kada predviđena
maksimalna brzina premaši predviđenu
srednju brzinu vetra za 10 kt (5 m / s) ili
više, naznačuje se predviđena
maksimalna brzina vetra. (v) Kada se
prognozira brzina vetra od 100 kt (50 m /
s) ili više, mora biti naznačeno da će biti
veća od 99 kt (49 m / s).
(2) Vidljivost (i) Kada se predviđa da će
vidljivost biti manja od 800 m, izražava se
u koracima od 50 m; kada se predviđa da
će biti 800 m ili više, ali manja od 5 km, u
koracima od 100 m; kada se predviđa da
će biti 5 km ili više, ali manje od 10 km, u
koracima od kilometra; a kada se predviđa
da će biti 10 km ili više, izražava se kao
10 km, osim kada se predviđa da će se
primeniti uslovi CAVOK-a.
Prevladavajuća vidljivost biće
prognozirana. (ii) Kada se predviđa da se
vidljivost razlikuje u različitim
smerovima i preovlađujuća vidljivost se
ne može predvideti biće data najmanja
predviđena vidljivost.
(3) Vremenske pojave (i) Jedna ili više, do
najviše tri, sledećih vremenskih pojava ili
njihovih kombinacija, zajedno sa
njihovim karakteristikama i, po potrebi,
150/262
kombinimet e tyre, së bashku me
karakteristikat e tyre dhe, kur është e
përshtatshme, intensiteti, parashikohen
nëse pritet të ndodhin në aerodrom: ( A)
reshje ngrirëse; (B) mjegull ngrirëse; (C)
reshje të moderuara ose të mëdha
(përfshirë breshrin); (D) pluhur, rërë ose
dëborë me shkulje të ulët; (E) ngritja e
pluhurit, rërës ose borës; (F) stuhi pluhuri;
(G) stuhi ranore; (H) stuhi (me ose pa
reshje); (I) shtrëngatë; (J) tubëe reve
(tornado ose vorbull uji); (K) fenomene të
tjera të motit, siç është rënë dakord nga
zyra meteorologjike e aerodromit me
njësitë ATS dhe operatorët përkatës. (ii)
Fundi i pritshëm i shfaqjes së atyre
dukurive tregohet me shkurtesën "NSW”.
(4) Reja: (i) Sasia e resë parashikohet duke
përdorur shkurtesat "FEW", "SCT",
"BKN" ose "OVC", sipas nevojës. Kur
pritet që qielli të mbetet ose të ketë
turbulenca dhe retë nuk mund të
parashikohen dhe informacioni mbi
dukshmërinë vertikale është në
dispozicion në aerodrom, dukshmëria
vertikale parashihet në formën ‘VV’
përcjellë nga vlera e parashikuar e
dukshmërisë vertikale. (ii) Kur parashihen
disa shtresa ose masa të reve, sasia dhe
lartësia e bazës së tyre përfshihen në
rendin e mëposhtëm: (A) shtresa ose masa
më e ulët pavarësisht nga sasia, për t'u
parashikuar si FUQ, SCT, BKN ose OVC
combinations thereof, together with their
characteristics and, where appropriate,
intensity, shall be forecasted if they are
expected to occur at the aerodrome: (A)
freezing precipitation; (B) freezing fog;
(C) moderate or heavy precipitation
(including showers thereof); (D) low
drifting dust, sand or snow; (E) blowing
dust, sand or snow; (F) dust storm; (G)
sandstorm; (H) thunderstorm (with or
without precipitation); (I) squall; (J)
funnel cloud (tornado or waterspout); (K)
other weather phenomena, as agreed by
the aerodrome meteorological office with
the ATS units and operators concerned.
(ii) The expected end of occurrence of
those phenomena shall be indicated by the
abbreviation ‘NSW’.
(4) Cloud (i) The cloud amount shall be
forecast using the abbreviations ‘FEW’,
‘SCT’, ‘BKN’ or ‘OVC’, as necessary.
When it is expected that the sky will
remain or become obscured and clouds
cannot be forecasted and information on
vertical visibility is available at the
aerodrome, the vertical visibility shall be
forecasted in the form ‘VV’ followed by
the forecasted value of the vertical
visibility. (ii) When several layers or
masses of cloud are forecasted, their
amount and height of base shall be
included in the following order: (A) the
lowest layer or mass regardless of
amount, to be forecasted as FEW, SCT,
BKN or OVC as appropriate; (B) the next
intenzitetom, biće predviđene ako se
očekuje da će se dogoditi na aerodromu:
(A) ledene padavine; (B) ledena magla;
(C) umerene ili obilne padavine
(uključujući kiše); (D) niska prašina,
pesak ili sneg; (E) duvanje prašine, peska
ili snega; (F) olujna prašina; (G) peščana
oluja; (H) grmljavinska oluja (sa ili bez
padavina); (I) vijuga; (J) oblak lijevka
(tornado ili izliv vode); (K) druge
vremenske pojave, prema dogovoru
aerodromske meteorološke kancelarije sa
dotičnim jedinicama ATS. (ii) Očekivani
kraj tih pojava biće označen skraćenicom
„NSW“.
(4) Oblak (i) Količina oblaka se predviđa
korišćenjem skraćenica „FEV“, „SCT“,
„BKN“ ili „OVC“. Kada se očekuje da će
nebo ostati ili postati zamračeno, a oblaci
se ne mogu predvideti i informacije o
vertikalnoj vidljivosti su dostupne na
aerodromu, vertikalna vidljivost se
predviđa u obliku „VV“, a zatim
predviđena vrednost vertikalne
vidljivosti. (ii) Kada se predviđa više
slojeva ili masa oblaka, njihova količina i
visina baze se uključuju u sledećem
redosledu: (A) najniži sloj ili masa bez
obzira na količinu, koja se predviđa kao
FEV, SCT, BKN ili OVC po potrebi; (B)
sledeći sloj ili masa koja pokriva više od
151/262
sipas rastit; (B) shtresa ose masa tjetër që
mbulon më shumë se 2/8, për t'u
parashikuar si SCT, BKN ose OVC sipas
rastit; (C) shtresa ose masa tjetër më e lartë
që mbulon më shumë se 4/8, për t'u
parashikuar si BKN ose OVC sipas rastit;
(D) retë e stuhisë dhe/ose retë
grumbulluese në rritje, sa herë që
parashihet dhe janë përfshirë tashmë në
pikat (A) deri në (C). (iii) Informacioni
mbi renë do të kufizohet në re me rëndësi
operative; kur nuk parashikohet asnjë re
me rëndësi operative dhe "CAVOK" nuk
është e duhur, përdoret shkurtesa "NSC".
(f) Përdorimi i grupeve të ndryshimit
(1) Kriteret e përdorura për përfshirjen e
grupeve të ndryshimit në TAF ose për
ndryshimin e TAF bazohen në ndonjë nga
fenomenet e mëposhtme të motit, ose
kombinimet e tyre, që parashikohet të
fillojë ose mbarojë ose ndryshojë në
intensitet: (i) mjegull ngrirëse; (ii) reshje
ngrirëse; (iii) reshje të moderuara ose të
mëdha (përfshirë breshrin); (iv) stuhi; (v)
stuhia e pluhurit; (vi) stuhia e rërës.
(2) Kur paraqitet një ndryshim në
ndonjërin prej elementëve të dhënë në
pikën (a), treguesit e ndryshimit
"BECMG" ose "TEMPO" përdoren
pasuar nga periudha kohore gjatë së cilës
pritet të ndodhë ndryshimi. Periudha
kohore paraqitet si fillimi dhe mbarimi i
layer or mass covering more than 2/8, to
be forecast as SCT, BKN or OVC as
appropriate; (C) the next higher layer or
mass covering more than 4/8, to be
forecast as BKN or OVC as appropriate;
(D) cumulonimbus clouds and/or
towering cumulus clouds, whenever
forecasted and not already included under
points (A) to (C). (iii) Cloud information
shall be limited to cloud of operational
significance; when no cloud of
operational significance is forecasted and
‘CAVOK’ is not appropriate, the
abbreviation ‘NSC’ shall be used.
(f) Use of change groups
(1) The criteria used for the inclusion of
change groups in TAF or for the
amendment of TAF shall be based on any
of the following weather phenomena, or
combinations thereof, being forecasted to
begin or end or change in intensity: (i)
freezing fog; (ii) freezing precipitation;
(iii) moderate or heavy precipitation
(including showers thereof); (iv)
thunderstorm; (v) dust storm; (vi)
sandstorm.
(2) When a change in any of the elements
given in point (a) is required to be
indicated, the change indicators
‘BECMG’ or ‘TEMPO’ shall be used
followed by the time period during which
the change is expected to occur. The time
2/8, a predviđa se kao SCT, BKN ili OVC
prema potrebi; (C) sledeći viši sloj ili
masa koja pokriva više od 4/8, a predviđa
se kao BKN ili OVC prema potrebi; (D)
kumulonimbusni oblaci i / ili visoki
kumulusni oblaci, kad god su
prognozirani i nisu već uključeni u tačke
(A) do (C). (iii) Informacije o oblaku su
ograničene na oblak operativnog značaja;
kada se ne predviđa oblak operativnog
značaja i „CAVOK“ nije primeren,
koristiće se skraćenica „NSC“.
(f) Upotreba grupa za promene
(1) Kriterijumi koji se koriste za uključivanje
grupe za promenu u TAF ili za izmene
TAF-a zasnivaju se na bilo kojem od
sledećih vremenskih pojava ili njihovih
kombinacija, za koje se predviđa da će
započeti ili završiti ili promeniti
intenzitet: (i) ledena magla; (ii) ledene
padavine; (iii) umerene ili obilne
padavine (uključujući kiše); (iv)
grmljavina; (v) olujna prašina; (vi)
peščana oluja.
(2) Kada je potrebno navesti promenu bilo
kog elementa navedenog u tački (a),
koristi se indikator promene „BECMG“
ili „TEMPO“, praćen vremenskim
periodom tokom kojeg se promena
očekuje. Vremenski period će biti
označen kao početak i kraj perioda u celim
152/262
periudhës në orë të plota të UTC. Vetëm
ato elemente për të cilat pritet një
ndryshim i rëndësishëm përfshihen pas një
treguesi të ndryshimit. Sidoqoftë, në rastin
e ndryshimeve domethënëse në lidhje me
renë, tregohen të gjitha grupet e reve,
përfshirë shtresat ose masat që nuk pritet
të ndryshojnë.
(3) Treguesi i ndryshimit ‘BECMG’ dhe
grupi shoqërues në lidhje me kohën
përdoren për të përshkruar ndryshimet ku
kushtet meteorologjike pritet të arrijnë ose
të kalojnë përmes vlerave të përcaktuara të
pragut me një normë të rregullt ose të
parregullt dhe në një kohë të paspecifikuar
gjatë periudhës kohore. Periudha kohore
nuk duhet të kalojë më shumë se 4 orë.
(4) Treguesi i ndryshimit 'TEMPO' dhe
grupi shoqërues në lidhje me kohën
përdoren për të përshkruar luhatjet e
përkohshme të shpeshta ose të rralla të
pritshme në kushtet meteorologjike të cilat
arrijnë ose i kalojnë vlerat e përcaktuara të
pragut dhe zgjasin për një periudhë më të
vogël se 1 orë në secilin rast dhe, në total,
mbulon më pak se gjysmën e periudhës së
parashikimit gjatë së cilës pritet të
ndodhin luhatjet. Nëse luhatja e
përkohshme pritet të zgjasë 1 orë ose më
gjatë, grupi i ndryshimit "BECMG"
përdoret në përputhje me pikën (3), ose
periudha e vlefshmërisë ndahet në
përputhje me pikën (5).
(5)Kur një grup i kushteve të motit
period shall be indicated as the beginning
and end of the period in whole hours UTC.
Only those elements for which a
significant change is expected shall be
included following a change indicator.
However, in the case of significant
changes in respect of cloud, all cloud
groups, including layers or masses not
expected to change, shall be indicated.
(3) The change indicator ‘BECMG’ and
the associated time group shall be used to
describe changes where the
meteorological conditions are expected to
reach or pass through specified threshold
values at a regular or irregular rate and at
an unspecified time during the time
period. The time period shall not exceed 4
hours.
(4) The change indicator ‘TEMPO’ and
the associated time group shall be used to
describe expected frequent or infrequent
temporary fluctuations in the
meteorological conditions which reach or
pass specified threshold values and last
for a period of less than 1 hour in each
instance and, in the aggregate, cover less
than one half of the forecast period during
which the fluctuations are expected to
occur. If the temporary fluctuation is
expected to last 1 hour or longer, the
change group ‘BECMG’ shall be used in
accordance with point (3), or the validity
period should be subdivided in
accordance with point (5).
satima UTC. Samo oni elementi za koje se
očekuje značajna promena uključuju se
nakon indikatora promene. Međutim, u
slučaju značajnih promena u pogledu
oblaka, treba navesti sve oblačne grupe,
uključujući slojeve ili mase za koje se ne
očekuje da će se promeniti.
(3) Indikator promene „BECMG“ i
pridružena vremenska grupa koristiće se
za opisivanje promena u kojima se
očekuje da meteorološki uslovi dostignu
ili pređu određene vrednosti praga,
redovnom ili nepravilnom brzinom i u
neodređeno vreme tokom vremenskog
perioda. Vremenski period neće prelaziti
4 sata.
(4) Indikator promene „TEMPO“ i
pridružena vremenska grupa koriste se za
opisivanje očekivanih čestih ili retkih
privremenih kolebanja meteoroloških
uslova koji dostižu ili prelaze određene
granične vrednosti i traju u periodu
manjem od 1 sata u svakoj instanci i , u
celini, pokrivaju manje od polovine
predviđenog perioda tokom koga se
očekuju fluktuacije. Ako se očekuje da
privremena fluktuacija traje 1 sat ili duže,
koristi se grupa za promene „BECMG“ u
skladu sa tačkom (3), ili rok valjanosti
treba podeliti u skladu sa tačkom (5).
153/262
mbizotërues pritet të ndryshojë në mënyrë
të konsiderueshme dhe pak a shumë
plotësisht në një grup tjetër të kushteve,
periudha e vlefshmërisë ndahet në
periudha të mbyllura duke përdorur
shkurtesën "FM" e përcjellë menjëherë
nga një grup kohor me gjashtë shifra në
ditë, orë dhe minuta UTC duke treguar
kohën kur pritet të ndodhë ndryshimi.
Periudha e pjesëtuar pas shkurtimit "FM"
duhet të jetë e mbyllur dhe të gjitha
kushtet e parashikuara të dhëna para
shkurtesës zëvendësohen nga ato
shkurtesa vijuese.
(g) Probabiliteti i paraqitjes së një vlere
alternative të një elementi ose elementëve
parashikimi përfshihet atëherë kur:
(1) ekziston një probabilitet 30 ose 40% i
luhatjeve të përkohshme të kushteve
meteorologjike gjatë një periudhe kohore
specifike të parashikimit; ose
(2) eksiton një probabilitet 30 ose 40% i
luhatjeve të përkohshme në kushte
meteorologjike gjatë një periudhe kohore
specifike parashikimi. Kjo tregohet në
TAF duke përdorur shkurtesën "PROB"
pasuar nga probabiliteti në dhjetëra
përqind dhe, në rastin e cekur në pikën (1),
periudhën kohore gjatë së cilës pritet të
zbatohen vlerat, ose në çështjen e cekur në
pikën (2), duke përdorur shkurtesën
(5) Where one set of prevailing weather
conditions is expected to change
significantly and more or less completely
to a different set of conditions, the period
of validity shall be subdivided into self-
contained periods using the abbreviation
‘FM’ followed immediately by a six-
figure time group in days, hours and
minutes UTC indicating the time the
change is expected to occur. The
subdivided period following the
abbreviation ‘FM’ shall be self- contained
and all forecasted conditions given before
the abbreviation shall be superseded by
those following the abbreviation.
(g) The probability of occurrence of an
alternative value of a forecast element or
elements shall be included when:
(1) a 30 or 40 % probability of alternative
meteorological conditions exists during a
specific forecast time period; or
(2) a 30 or 40 % probability of temporary
fluctuations in meteorological conditions
exists during a specific forecast time
period. This shall be indicated in the TAF
by using the abbreviation ‘PROB’
followed by the probability in tens of per
cent and, in the case referred to in point
(1), the time period during which the
values are expected to apply, or in the case
referred to in point (2), by using the
(5) Kada se očekuje da se jedan skup
preovlađujućih vremenskih uslova
značajno i više ili manje potpuno promeni
u različit skup uslova, vreme važenja deli
se na samostalna razdoblja koristeći
skraćenicu „FM“, a odmah zatim
prikazuje šestocifrenu vremensku grupu u
danima, satima i minutima UTC, što
ukazuje na vreme u kojem se očekuje
promena. Razdeljeno razdoblje nakon
skraćenice „FM“ mora biti samostalno, a
svi predviđeni uslovi pre skraćenice
moraju biti zamenjeni onima koji slede
nakon skraćenice.
(g) Verovatnoća pojave alternativne vrednosti
prognostičkog elementa ili elemenata biće
uključena kada:
(1) 30 ili 40% verovatnoće alternativnih
meteoroloških uslova postoji tokom
određenog vremenskog perioda prognoze;
ili
(2) 30 ili 40% verovatnoće privremenih
kolebanja meteoroloških uslova postoji
tokom određenog vremenskog perioda
prognoze. To će biti naznačeno u TAF-u
upotrebom skraćenice „PROB“
propraćenu verovatnoćom u desetinama
procenata i, u slučaju iz tačke (1),
vremenskim periodom tokom kojeg se
vrednosti očekuju da se primenjuju, ili u
slučaj iz tačke (2), upotrebom skraćenice
154/262
'PROB' pasuar nga probabiliteti në
dhjetëra përqind, treguesi i ndryshimit
'TEMPO' dhe grupit shoqërues në lidhje
me kohën.
MET.TR.225 Parashikimet për aterrim
(a) Parashikimet TREND lëshohen në përputhje
me Shtojcën 1.
(b) Njësitë dhe masat e përdorura në
parashikimin TREND janë të njëjta me ato në
raportin të cilit i bashkëngjitet.
(c) Parashikimi TREND tregon ndryshime të
rëndësishme në lidhje me një ose më shumë
elemente: erën sipërfaqësore, dukshmërinë,
fenomenet e motit dhe retë. Vetëm ato elemente
për të cilat pritet një ndryshim i rëndësishëm
përfshihen. Sidoqoftë, në rastin e ndryshimeve të
rëndësishme në lidhje me retë, tregohen të gjitha
grupet e reve, përfshirë shtresat ose masat që nuk
pritet të ndryshojnë. Në rast të një ndryshimi të
dukshëm të dukshmërisë, gjithashtu tregohet
fenomeni që shkakton zvogëlimin e dukshmërisë.
Kur nuk pritet të ndodhë ndonjë ndryshim, kjo
tregohet me termin "NOSIG".
(1) Era sipërfaqësore: Parashikimi
TREND tregon ndryshimet në erën
sipërfaqësore të cilat përfshijnë: (i) një
ndryshim në drejtimin mesatar të erës prej
60° ose më shumë, shpejtësinë mesatare
para dhe/ose pasi ndryshimi të jetë 10 kt
(5 m/s) ose më shumë; (ii) një ndryshim në
shpejtësinë mesatare të erës prej 10 kt (5
abbreviation ‘PROB’ followed by the
probability in tens of per cent, the change
indicator ‘TEMPO’ and associated time
group.
MET.TR.225 Forecasts for landing
(a) TREND forecasts shall be issued in
accordance with Appendix 1.
(b) The units and scales used in the TREND
forecast shall be the same as those used in the
report to which it is appended.
(c) The TREND forecast shall indicate
significant changes in respect of one or more of
the elements: surface wind, visibility, weather
phenomena and clouds. Only those elements for
which a significant change is expected shall be
included. However, in the case of significant
changes in respect of cloud, all cloud groups,
including layers or masses not expected to
change, shall be indicated. In the case of a
significant change in visibility, the phenomenon
causing the reduction of visibility shall also be
indicated. When no change is expected to occur,
this shall be indicated by the term ‘NOSIG’.
(1) Surface wind The TREND forecast
shall indicate changes in the surface wind
which involve: (i) a change in the mean
wind direction of 60° or more, the mean
speed before and/or after the change being
10 kt (5 m/s) or more; (ii) a change in
mean wind speed of 10 kt (5 m/s) or more;
(iii) changes in the wind through values of
„PROB“, a zatim verovatnoće u
desetinama procenata, indikatora
promene „TEMPO“ i pridružene
vremenske grupe.
MET.TR.225 Prognoze za sletanje
(a) TREND prognoze se objavljuju u skladu sa
Dodatkom 1.
(b) Jedinice i lestvice korištene u prognozi
TREND-a moraju biti iste kao one korištene u
izvještaju kojem se dodaju.
(c) TREND prognoza ukazuje na značajne
promene u odnosu na jedan ili više elemenata:
površinski vetar, vidljivost, vremenske pojave i
oblake. Uključuju se samo oni elementi za koje se
očekuju značajne promene. Međutim, u slučaju
značajnih promena u pogledu oblaka, treba navesti
sve oblačne grupe, uključujući slojeve ili mase za
koje se ne očekuje da će se promeniti. U slučaju
značajne promene vidljivosti takođe će se navesti
fenomen koji uzrokuje smanjenje vidljivosti. Kada
se ne očekuje promena, to će se navesti izrazom
"NOSIG"
(1) Prognoza TREND površinskog vetra
ukazuje na promene površinskog vetra
koje uključuju: (i) promenu srednjeg
smera vetra od 60 ° ili više, srednja brzina
pre i / ili posle promene je 10 kt (5 m / s
ili više; (ii) promena srednje brzine vetra
od 10 kt (5 m / s) ili više; (iii) promene na
vetru kroz vrednosti operativnog značaja.
155/262
m/s) ose më shumë; (iii) ndryshimet në erë
përmes vlerave të rëndësisë operacionale.
(2) Dukshmëria: (i) Kur shikueshmëria
pritet të përmirësohet dhe të ndryshojë në
ose të kalojë përmes një ose më shumë
vlerave të mëposhtme, ose kur dukshmëria
pritet të përkeqësohet dhe të kalojë përmes
një ose më shumë prej vlerave të
mëposhtme: 150, 350, 600, 800, 1 500 ose
3 000 m, parashikimi i trendit paraqet
ndryshimin. (ii) Kur një numër i
konsiderueshëm fluturimesh kryhen në
përputhje me rregullat vizuale të
fluturimit, parashikimi tregon gjithashtu
ndryshimet në ose kalimin nëpër 5 000 m.
(iii) Në parashikimet TREND që i
bashkëngjiten METAR, dukshmëria i
referohet dukshmërisë që mbizotëron.
(3) Fenomenet e motit: (i) Parashikimi
TREND tregon fillimin e pritur,
ndërprerjen ose ndryshimin e intensitetit
të ndonjë prej fenomeneve ose
kombinimeve të mëposhtme të motit: (A)
reshjet ngrirëse; (B) reshjet mesatare ose
të mëdha, duke përfshirë breshrin; (C)
stuhi me reshje; (D) stuhi pluhuri; (E)
stuhi ranore; (F) fenomene të tjera të motit
siç është rënë dakord nga zyra
meteorologjike e aerodromit me njësitë
ATS dhe operatorët përkatës. (ii)
Parashikimi TREND tregon fillimin e
pritur ose ndërprerjen e ndonjë prej
fenomeneve ose kombinimeve të
mëposhtme të motit: (A) mjegull ngrirëse;
operational significance.
(2) Visibility (i) When the visibility is
expected to improve and change to or pass
through one or more of the following
values, or when the visibility is expected
to deteriorate and pass through one or
more of the following values: 150, 350,
600, 800, 1 500 or 3 000 m, the trend
forecast shall indicate the change. (ii)
When significant numbers of flights are
conducted in accordance with the visual
flight rules, the forecast shall additionally
indicate changes to or passing through 5
000 m. (iii) In TREND forecasts
appended to METAR, visibility shall refer
to the forecast prevailing visibility.
(3) Weather phenomena (i) The TREND
forecast shall indicate the expected onset,
cessation or change in intensity of any of
the following weather phenomena or
combinations thereof: (A) freezing
precipitation; (B) moderate or heavy
precipitation, including showers thereof;
(C) thunderstorm, with precipitation; (D)
dust storm; (E) sandstorm; (F) other
weather phenomena as agreed by the
aerodrome meteorological office with the
ATS units and operators concerned. (ii)
The TREND forecast shall indicate the
expected onset or cessation of any of the
following weather phenomena or
combinations thereof: (A) freezing fog;
(B) low drifting dust, sand or snow; (C)
blowing dust, sand or snow; (D)
(2) Vidljivost (i) Kada se očekuje da se
vidljivost poboljša i promeni ili prođe
kroz jednu ili više sledećih vrednosti ili
kada se očekuje da se vidljivost pogorša i
prođe kroz jednu ili više sledećih
vrednosti: 150, 350 , 600, 800, 1 500 ili 3
000 m, Trend prognoza ukazivaće na
promenu. (ii) Kada se znatan broj letova
obavlja u skladu sa vizuelnim pravilima
leta, prognoza će dodatno sadržati
promene na ili prelazi preko 5 000 m. (iii)
U TREND prognozama priloženim
METAR-u, vidljivost se odnosi na
prognozu koja prevladava.
(3) Vremenske pojave (i) TREND prognoza
ukazuje na očekivani početak, prestanak
ili promenu intenziteta bilo koje od
sledećih vremenskih pojava ili njihovih
kombinacija: (A) ledene padavine; (B)
umerene ili obilne padavine, uključujući
kiše; (C) grmljavinsku oluju sa
padavinama; (D) olujnu prašinu; (E)
peščanu oluju; (F) druge vremenske
pojave, kao što je dogovoreno od strane
aerodromske meteorološke kancelarije sa
dotičnim jedinicama ATS. (ii) TREND
prognoza ukazuje na očekivani početak ili
prestanak bilo kojih sledećih vremenskih
pojava ili njihovih kombinacija: (A)
ledena magla; (B) niska prašina, pesak ili
sneg; (C) duvanje prašine, peska ili snega;
(D) grmljavina (bez padavina); (E) vijuga;
(F) oblak levka (tornado ili izliv vode).
(iii) Ukupan broj pojava prijavljenih u
tačkama (i) i (ii) ne sme biti veći od tri.
156/262
(B) pluhur, rërë ose dëborë me shkulje të
ulët; (C) fryrja e pluhurit, rërës ose borës;
(D) stuhi (pa reshje); (E) shtrëngatë; (F)
tubë e reve (tornado ose vorbull uji); (iii)
Numri i përgjithshëm i fenomeneve të
raportuara në pikat (i) dhe (ii) nuk kalojnë
tre. (iv) Fundi i pritshëm i paraqitjes të
fenomeneve të motit tregohet me
shkurtesën "NSW".
(4) Retë: (i) Kur lartësia e bazës së një
shtrese reje me shtrirje BKN ose OVC
pritet të hiqet dhe të ndryshojë në ose të
kalojë përmes një ose më shumë vlerave të
mëposhtme, ose kur lartësia e bazës së një
shtrese reje të BKN ose OVC shtrirja
pritet të ulet dhe të kalojë përmes një ose
më shumë prej vlerave të mëposhtme:
100, 200, 500, 1 000 dhe 1 500 këmbë(30,
60, 150, 300 dhe 450 m), parashikimi
TREND tregon ndryshimin. (ii) Kur
lartësia e bazës së një shtrese reje është
nën ose pritet të bjerë poshtë ose të rritet
mbi 1 500 këmbë(450 m), parashikimi
TREND tregon gjithashtu ndryshimet në
sasinë e reve nga FEW, ose SCT duke u
rritur në BKN ose OVC, ose ndryshimet
nga BKN ose OVC duke u zvogëluar në
FEW ose SCT. (iii) Kur nuk parashikohen
re me rëndësi operacionale dhe "CAVOK"
nuk është i përshtatshëm, përdoret
shkurtesa "NSC".
(5) Dukshmëria vertikale: Kur qielli pritet
të mbetet ose të turbullohet dhe vëzhgimet
vertikale të dukshmërisë janë në
thunderstorm (without precipitation); (E)
squall; (F) funnel cloud (tornado or
waterspout). (iii) The total number of
phenomena reported in points (i) and (ii)
shall not exceed three. (iv) The expected
end of occurrence of the weather
phenomena shall be indicated by the
abbreviation ‘NSW’.
(4) Clouds (i) When the height of base of
a cloud layer of BKN or OVC extent is
expected to lift and change to or pass
through one or more of the following
values, or when the height of base of a
cloud layer of BKN or OVC extent is
expected to lower and pass through one or
more of the following values: 100, 200,
500, 1 000 and 1 500 ft (30, 60, 150, 300
and 450 m), the TREND forecast shall
indicate the change. (ii) When the height
of base of a cloud layer is below or is
expected to fall below or rise above 1 500
ft (450 m), the TREND forecast shall also
indicate changes in cloud amount from
FEW, or SCT increasing to BKN or OVC,
or changes from BKN or OVC decreasing
to FEW or SCT. (iii) When no clouds of
operational significance are forecast and
‘CAVOK’ is not appropriate, the
abbreviation ‘NSC’ shall be used.
(5) Vertical visibility When the sky is
expected to remain or become obscured
and vertical visibility observations are
available at the aerodrome, and the
(iv) Očekivani kraj vremenskih pojava
biće označen skraćenicom 'NSW'.
(4) Oblaci (i) Kada se očekuje da se visina
baze oblaka sloja BKN-a ili OVC-a
poveća i promeni ili prođe kroz jednu ili
više sledećih vrednosti, ili kada visina
baze sloja oblaka iznosi BKN ili se
očekuje da će se OVC opseg spustiti i
proći kroz jednu ili više od sledećih
vrednosti: 100, 200, 500, 1 000 i 1 500 ft
(30, 60, 150, 300 i 450 m), TREND
prognoza treba da ukaže na promenu. (ii)
Kada je visina osnovnog sloja oblaka
ispod ili se očekuje da padne ispod ili
poraste iznad 450 m (450 m), TREND
prognoza takođe ukazuje na promenu
količine oblaka iz FEW ili SCT koja raste
do BKN ili OVC, ili promene sa BKN ili
OVC smanjuju se na FEW ili SCT. (iii)
Kada se ne predviđaju oblaci operativnog
značaja i „CAVOK“ nije primeren,
koristiće se skraćenica „NSC“.
(5) Vertikalna vidljivost Kada se očekuje da
nebo ostane ili se zamrači i na aerodromu
su dostupna opažanja vertikalne
157/262
dispozicion në aerodrom, dhe dukshmëria
vertikale parashikohet të përmirësohet dhe
të ndryshojë në ose kalojë përmes një ose
më shumë vlerave të mëposhtme, ose kur
parashihet që dukshmëria vertikale është
të përkeqësohet dhe kalon përmes një ose
më shumë vlerave të mëposhtme: 100,
200, 500 ose 1 000 këmbë(30, 60, 150 ose
300 m), parashikimi TREND tregon
ndryshimin.
(6) Kriteret shtesë: Zyra meteorologjike e
aerodromit dhe përdoruesit mund të bien
dakord për kriteret shtesë që do të
përdoren bazuar në minimumet lokale të
operimit të aerodromit.
(7) Përdorimi i grupeve të ndryshimit: (i)
Kur pritet të ndodh një ndryshim,
parashikimi TREND fillon me një nga
treguesit e ndryshimit "BECMG" ose
"TEMPO". (ii) Treguesi i ndryshimit
"BECMG" përdoret për të përshkruar
ndryshimet e parashikimit kur kushtet
meteorologjike pritet të arrijnë ose të
kalojnë përmes vlerave të përcaktuara me
një normë të rregullt ose të parregullt.
Periudha gjatë së cilës, ose koha në të
cilën ndryshimi parashikohet të ndodh
paraqitet duke përdorur shkurtesat ‘FM’,
‘TL’ ose ‘AT’, sipas rastit, secili i
përcjellë nga një grup kohor në orë dhe
minuta. (iii) Treguesi i ndryshimit
'TEMPO' përdoret për të përshkruar
luhatjet e përkohshme të parashikuara në
kushtet meteorologjike të cilat arrijnë ose
vertical visibility is forecast to improve
and change to or pass through one or more
of the following values, or when the
vertical visibility is forecast to deteriorate
and pass through one or more of the
following values: 100, 200, 500 or 1 000
ft (30, 60, 150 or 300 m), the TREND
forecast shall indicate the change.
(6) Additional criteria The aerodrome
meteorological office and the users may
agree on additional criteria to be used,
based on local aerodrome operating
minima.
(7) Use of change groups (i) When a
change is expected to occur, the TREND
forecast shall begin with one of the change
indicators ‘BECMG’ or ‘TEMPO’. (ii)
The change indicator ‘BECMG’ shall be
used to describe forecast changes where
the meteorological conditions are
expected to reach or pass through
specified values at a regular or irregular
rate. The period during which, or the time
at which, the change is forecast to occur
shall be indicated using the abbreviations
‘FM’, ‘TL’ or ‘AT’, as appropriate, each
followed by a time group in hours and
minutes. (iii)The change indicator
‘TEMPO’ shall be used to describe
forecast temporary fluctuations in the
meteorological conditions which reach or
pass specified values and last for a period
of less than 1 hour in each instance and, in
vidljivosti, a predviđa se da se vertikalna
vidljivost poboljša i promeni ili prođe
kroz jednu ili više sledećih vrednosti ili
kada se vertikalna vidljivost pogoršava i
prolazi kroz jednu ili više sledećih
vrednosti: 100, 200, 500 ili 1 000 ft (30,
60, 150 ili 300 m), TREND prognoza
ukazivaće na promenu.
(6) Dodatni kriterijumi Aerodromska
meteorološka kancelarija i korisnici mogu
se složiti o dodatnim kriterijumima koji će
se koristiti na osnovu lokalnih
aerodromskih minimuma rada.
(7) Upotreba grupe promena (i) Kada se
očekuje da dođe do promene, TREND
prognoza počinje sa jednim od
pokazatelja promene „BECMG“ ili
„TEMPO“. (ii) Indikator promene
„BECMG“ koristiće se da opiše promene
prognoza u kojima se očekuje da
meteorološki uslovi dostignu ili pređu
određene vrednosti redovnim ili
nepravilnim kursom. Period tokom koga
se predviđa promena, ili vreme u kome se
predviđa promena, biće označena
skraćenicama „FM“, „TL“ ili „AT“, po
potrebi, zatim svaka propraćena
vremenskim grupama u satima i
minutima. (iii) Indikator promene
„TEMPO“ koristiće se za opis
predviđenih privremenih fluktuacija u
meteorološkim uslovima koje dostižu ili
prelaze određene vrednosti i traju manje
158/262
kalojnë vlerat e specifikuara dhe zgjasin
për një periudhë më pak se 1 orë në secilin
shembull dhe, në total, mbulojnë më pak
se gjysmën e periudhës gjatë së cilës
parashihet të ndodhin luhatjet. Periudha
gjatë së cilës parashikohen të ndodhin
luhatjet e përkohshme, tregohet duke
përdorur shkurtesat "FM" dhe/ose "TL",
sipas rastit, secili i përcjellë nga një grup
kohor në orë dhe minuta.
(8) Përdorimi i treguesit të probabilitetit:
Treguesi "PROB" nuk përdoret në
parashikimet TREND.
MET.TR.230 Parashikimet për ngritje
(a) Parashikimi për ngritje i referohet një
periudhe kohore të caktuar dhe përmban
informacione mbi kushtet e pritshme mbi
kompleksin e pistës lidhur me drejtimin dhe
shpejtësinë e erës sipërfaqësore dhe çdo
ndryshim të tij, temperaturën, presionin dhe çdo
element tjetër siç është rënë dakord ndërmjet
zyrës meteorologjike të aerodromit dhe
operatorëve.
(b) Renditja e elementeve dhe terminologjia,
njësitë dhe nivelet e përdorura në parashikimet e
ngritjes janë të njëjta me ato në raportet për të
njëjtin aerodrom.
MET.TR.235 Paralajmërimet e aerodromit dhe
paralajmërimet e ndryshimit të shpejtësisë të erës
dhe alarmet
(a) Paralajmërimet e ndryshimit të shpejtësisë të
erës lëshohen në përputhje me shabllonin në
the aggregate, cover less than one half of
the period during which the fluctuations
are forecast to occur. The period during
which the temporary fluctuations are
forecast to occur shall be indicated using
the abbreviations ‘FM’ and/or ‘TL’, as
appropriate, each followed by a time
group in hours and minutes.
(8) Use of the probability indicator The
indicator ‘PROB’ shall not be used in
TREND forecasts.
MET.TR.230 Forecasts for take-off
(a) A forecast for take-off shall refer to a
specified period of time and shall contain
information on expected conditions over the
runway complex in regard to surface wind
direction and speed and any variations
thereof, temperature, pressure, and any other
elements as agreed between the aerodrome
meteorological office and the operators.
(b) The order of the elements and the
terminology, units and scales used in
forecasts for take-off shall be the same as
those used in reports for the same
aerodrome.
MET.TR.235 Aerodrome warnings and wind
shear warnings and alerts
(a) Wind shear warnings shall be issued in
accordance with the template in Appendix 4.
(b) The sequence number referred to in the
od jednog sata u svakoj instanci i, u celini,
pokrivaju manje od jedne polovine
perioda tokom kojeg se predviđaju
fluktuacije. Period tokom kojeg se
predviđaju privremene fluktuacije će se
označiti upotrebom skraćenice 'FM' i / ili
'TL', prema potrebi, svaka propraćena
vremenskim grupama u satima i
minutima.
(8) Upotreba indikatora verovatnoće
Indikator „PROB“ se ne koristi u
prognozama TREND-a.
MET.TR.230 Prognoze za poletanje
(a) Prognoza za poletanje odnosi se na
određeno vremensko razdoblje i sadrži
informacije o očekivanim kompleksnim
uslovima piste s obzirom na pravac i
brzinu površinskog vetra i sve njegove
promene, temperaturu, pritisak i bilo koje
druge elemente kao što je dogovoreno
između aerodromske meteorološke
kancelarije i operatera.
(b) Redosled elemenata i terminologija, jedinica i
mera koji se koriste u prognozama poletanja
moraju biti isti kao oni koji se koriste u izveštajima
za isti aerodrom.
MET.TR.235 Upozorenja aerodromu i upozorenja
o smicanju vetra
(a) Upozorenja o smicanju vetra izdaju se u skladu
sa obrascem iz Dodatka 4.
159/262
Shtojcën 4.
(b) Numri rendor i cekur në shabllon në Shtojcën
4 korrespondon me numrin e paralajmërimeve të
ndryshimit të shpejtësisë të erës të lëshuar për
aerodromin, që nga 00.01 UTC të po asaj dite.
(c) Paralajmërimet e ndryshimit të shpejtësisë të
erës ofrojnë informacione koncize, të
përditësuara në lidhje me ekzistencën e vëzhguar
të ndryshimit të shpejtësisë së erës që përfshin një
ndryshim të erës nga ana e përparme/dhe e
prapme prej 15 kt (7,5 m / s) ose më shumë që
mund të ndikojë negativisht në aeroplan në
rrugën e afrimit përfundimtar ose të fillimit të
ngritjes s’ aeroplanit në pistë gjatë procesit të
aterrimit ose ngritjes.
(d) Paralajmërimet e ndryshimit të shpejtësisë të
erës, nëse është e mundur, lidhur me pjesët
specifike të pistës dhe distancave përgjatë shtegut
të afrimit ose shtegut të ngritjes siç është rënë
dakord ndërmjet zyrës meteorologjike të
aerodromit, njësive të duhura ATS dhe
operatorëve përkatës.
Kapitulli 3 — Kërkesat teknike për zyrat e
vëzhgimit meteorologjik
MET.TR.250 Njoftimet SIGMET
(a) Përmbajtja dhe rendi i elementeve në një
njoftim SIGMET duhet të jetë në përputhje me
shabllonin e paraqitur në Shtojcën 5.
(b) Njoftimet SIGMET përbëhen prej tri llojeve:
(1) SIGMET për fenomenet e motit gjatë
template in Appendix 4 shall correspond to the
number of wind shear warnings issued for the
aerodrome since 00.01 UTC on the day
concerned.
(c) Wind shear alerts shall give concise, up-to-
date information related to the observed
existence of wind shear involving a
headwind/tailwind change of 15 kt (7,5 m/s) or
more which could adversely affect aircraft on the
final approach path or initial take-off path and
aircraft on the runway during the landing roll or
take-off run.
(d)Wind shear alert shall, if practicable, relate to
specific sections of the runway and distances
along the approach path or take-off path as
agreed between the aerodrome meteorological
office, the appropriate ATS units and the
operators concerned.
Chapter 3 — Technical requirements for
meteorological watch offices
MET.TR.250 SIGMET messages
(a) The content and order of elements in a
SIGMET message shall be in accordance with
the template shown in Appendix 5.
(b) SIGMET messages shall consist of three
types:
(b) Broj niza naveden u šablonu Dodatka 4 mora
odgovarati broju upozorenja o smicanju vetra
izdatih za aerodrom od 00.01 UTC za dati dan.
(c) Upozorenja o smicanju vetra daju sažetu,
ažuriranu informaciju koja se odnosi na
uočeno postojanje smicanja vetra koje
uključuje promenu vetra / zadnjeg vetra
od 15 kt (7,5 m / s) ili više, što može štetno
uticati na vazduhoplov na stazi za krajnji
prilaz ili početnoj stazi za poletanje i
vazduhoplova na pisti za vreme sletanja ili
pri sletanju.
(d) Obaveštenje o smicanju vetra mora se,
ukoliko je izvodljivo, odnositi na
određene delove piste i udaljenosti duž
prilazne piste ili piste za poletanje kao što
je dogovoreno između aerodromske
meteorološke kancelarije, odgovarajućih
ATS jedinica i odgovarajućih operatera
Poglavlje 3 - Tehnički zahtevi za meteorološku
kancelariju praćenja
MET.TR.250 SIGMET poruke
(a) Sadržaj i redosled elemenata u SIGMET poruci
moraju biti u skladu sa šablonom prikazanim u
Dodatku 5.
(b) SIGMET poruke se sastoje od tri vrste:
160/262
rrugës, përveç hirit vullkanik ose
cikloneve tropikale, të referuara si WS
SIGMET;
(2) SIGMET për hirin vullkanik, të
referuar si WV SIGMET;
(3) SIGMET për ciklone tropikale, të
referuar si WC SIGMET.
(c) Numri rendor i njoftimeve të SIGMET
përbëhet nga tri karaktere që përbëjnë një
shkronjë dhe dy numra.
(d) Vetëm një nga fenomenet e renditura në
Shtojcën 5 përfshihet në një njoftim SIGMET,
duke përdorur shkurtesat e duhura dhe vlerën e
pragut vijues të shpejtësisë së erës sipërfaqësore
prej 34 kt (17 m/s) ose më tepër për ciklonin
tropikal.
(e) Informacioni SIGMET në lidhje me stuhitë
dhe ciklonin tropikal nuk përfshin referenca për
turbulencat dhe ngricat e shoqëruara.
(f) SIGMET, nëse shpërndahet në formë
digjitale, duhet të jetë:
(1) e formatizuar në përputhje me një
model global të ndërveprimit të
shkëmbimit të informacioneve dhe
përdorë gjuhën e shënjimit gjeografik
(GML);
(2) i shoqëruar nga metadatat përkatëse
MET.TR.255 Njoftimet AIRMET
(1) SIGMET for en-route weather
phenomena other than volcanic ash or
tropical cyclones, referred as WS
SIGMET;
(2) SIGMET for volcanic ash, referred as
WV SIGMET;
(3) SIGMET for tropical cyclones,
referred as WC SIGMET.
(c) The sequence number of SIGMET messages
shall consist of three characters comprising one
letter and two numbers.
(d) Only one of the phenomena listed in
Appendix 5 shall be included in a SIGMET
message, using the appropriate abbreviations and
the following threshold value of surface wind
speed of 34 kt (17 m/s) or more for tropical
cyclone.
(e) SIGMET information concerning
thunderstorms or a tropical cyclone shall not
include references to associated turbulence and
icing.
(f) SIGMET, if disseminated in digital form,
shall be:
(1) formatted in accordance with a
globally interoperable information
exchange model and shall use geography
markup language (GML);
(2) accompanied by the appropriate
metadata.
MET.TR.255 AIRMET messages
(1) SIGMET za vremenske pojave na ruti,
osim vulkanskog pepela ili tropskih
ciklona, koji se nazivaju WS SIGMET;
(2) SIGMET za vulkanski pepeo, koji se
naziva WW SIGMET;
(3) SIGMET za tropske ciklone, koji se
naziva WC SIGMET.
(c) Redoslov SIGMET poruka sastoji se od tri
karaktera koji sadrži jedno slovo i dva broja.
(d) Samo jedna od pojava navedenih u Dodatku 5
mora biti uključena u SIGMET poruci, koristeći
odgovarajuće skraćenice i sledeću pragnu
vrednost površinske brzine vetra od 34 kt (17 m /
s) ili više za tropski ciklon.
(e) Informacije SIGMET-a u vezi s grmljavinom
ili tropskim ciklonom ne uključuju reference za
povezane turbulencije i zaleđivanje.
(f) SIGMET, ako se distribuira u digitalnom
obliku, biće:
(1) formatirana u skladu sa globalno
interoperabilnim modelom razmene
informacija i koristiće se geografski
označeni jezik(GML);
(2) praćeni odgovarajućim metapodacima.
MET.TR.255 AIRMET poruke
161/262
(a) Përmbajtja dhe renditja e elementeve në
AIRMET duhet të jetë në përputhje me
shabllonin e paraqitur në Shtojcën 5.
(b) Numri rendor i cekur në shabllonin e Shtojcës
5 korrespondon me numrin e njoftimeve
AIRMET të lëshuara për rajonin e informacionit
të fluturimit që nga 00.01 UTC në ditën në fjalë.
(c) Vetëm një nga fenomenet në Shtojcën 5
përfshihet në një mesazh AIRMET, duke
përdorur shkurtesat e duhura dhe vlerat e pragut
vijues, kur fenomenet janë nën nivelin e
fluturimit 100, ose nën nivelin e fluturimit 150 në
zonat malore, ose më të larta, kur është e
nevojshme:
(1) shpejtësia e erës përtej 30 kt (15 m/s);
(2) zonat e përhapura të prekura nga ulja e
dukshmërisë në më pak se 5 000 m,
përfshirë fenomenin e motit duke
shkaktuar uljen e shikueshmërisë;
(3) zonat e përhapura me re të thyera ose
të vranët me lartësi më të vogël se 1 000
këmbë(300 m) mbi nivelin e tokës.
(d) Njoftimet AIRMET në lidhje me stuhitë e
reve të stuhisë ose atyre grumbulluese nuk
përfshijnë referencat për turbullirat dhe ngricat e
shoqëruara.
MET.TR.260 Parashikimet e zonës së
fluturimeve të nivelit të ulët
(a) Kur forma e grafikut është përdorur për
parashikimet e zonës për fluturimet e nivelit
(a) The content and order of elements in an
AIRMET message shall be in accordance with
the template shown in Appendix 5.
(b) The sequence number referred to in the
template in Appendix 5 shall correspond to the
number of AIRMET messages issued for the
flight information region since 00.01 UTC on the
day concerned.
(c) Only one of the phenomena in Appendix 5
shall be included in an AIRMET message, using
the appropriate abbreviations and the following
threshold values, when the phenomena is below
flight level 100, or below flight level 150 in
mountainous areas, or higher, where necessary:
(1) wind speed above 30 kt (15 m/s);
(2) widespread areas affected by
reduction of visibility to less than 5 000
m, including the weather phenomenon
causing the reduction of visibility;
(3) widespread areas of broken or overcast
cloud with height of base less than 1 000
ft (300 m) above ground level.
(d) AIRMET messages concerning
thunderstorms or cumulonimbus clouds shall not
include references to associated turbulence and
icing.
MET.TR.260 Area forecasts for low-level
flights
(a) When chart form is used for area forecasts
for low-level flights, the forecast of upper
(a) Sadržaj i redosled elemenata u AIRMET
poruci moraju biti u skladu sa šablonom
prikazanim u Dodatku 5.
(b) Redoslov naveden u šablonu Dodatka 5 mora
odgovarati broju AIRMET poruka izdatih za
region informacija o letu od 00.01 UTC na dati
dan.
(c) Samo jedna od pojava u Dodatku 5 mora biti
uključena u AIRMET poruku, koristeći
odgovarajuće skraćenice i sledeće granične
vrednosti, kada su pojave ispod nivoa leta 100 ili
ispod nivoa leta 150 u planinskim predelima ili
više, gde je potrebno:
(1) brzina vetra iznad 30 kt (15 m / s);
(2) rasprostranjena područja zahvaćena
smanjenjem vidljivosti na manje od 5 000
m, uključujući vremenske pojave koje
uzrokuju smanjenje vidljivosti;
(3) rasprostranjena područja natmurenog ili
oblačnog oblaka čija je visina baze manja
od 1 000 ft (300 m) iznad nivoa zemlje.
(d) AIRMET poruke koje se odnose na
grmljavinske oluje ili kumulonimbusne oblake ne
uključuju reference za povezane turbulencije i
zaleđivanje.
MET.TR.260 Prostorne prognoze za letove niskog
nivoa
(a) Kada se obrazac grafikona koristi za
predviđanja područja za letove niskog
162/262
të ulët, parashikimi i erës së lartë dhe
temperaturës të sipërme të ajrit lëshohet për
pikat e ndara të jo më tepër se 300 NM dhe,
si minimum, lartësitë e mëposhtme: 2 000, 5
000 dhe 10 000 këmbë(600, 1 500 dhe 3 000
m) dhe 15 000 këmbë(4 500 m) në zonat
malore. Nxjerrja e parashikimeve të erës së
sipërme dhe temperaturës të sipërme të ajrit
në një lartësi prej 2 000 këmbë(600 m) mund
të jetë subjekt i rëndësisë gjeografike lokale
siç është përcaktuar nga autoriteti kompetent.
(b) Kur forma e grafikut përdoret për
parashikimet e zonës për fluturimet e nivelit të
ulët, parashikimi i fenomeneve SIGWX lëshohet
si parashikim i nivelit të ulët SIGWX për nivelet
e fluturimit deri në 100, ose deri në nivelin e
fluturimit 150 në zonat malore, ose më të larta,
kur është e nevojshme. Parashikimet e nivelit të
ulët SIGWX përfshijnë:
(1) fenomenet e mëposhtme që garantojnë
lëshimin e një SIGMET: ngrica,
turbulencë, re të stuhisë që errësohen, të
shpeshta, të ngulitura ose që paraqiten në
një vijë shtrëngate, stuhi ranore/stuhi
pluhuri dhe shpërthime vullkanike ose
lëshim të materialeve radioaktive në
atmosferë, dhe për cilat pritet të ndikojnë
në fluturimet e nivelit të ulët;
(2) elementet e mëposhtme në
parashikimet e zonës për fluturimet e
nivelit të ulët, si: era sipërfaqësore,
dukshmëria në sipërfaqe, dukuritë e
rëndësishme të motit, errësimi i malit,
retë, ngricat, turbulenca, vala malore dhe
wind and upper-air temperature shall be
issued for points separated by no more than
300 NM and for, as a minimum, the
following altitudes: 2 000, 5 000 and 10 000
ft (600, 1 500 and 3 000 m) and 15 000 ft (4
500 m) in mountainous areas. The issuance
of forecasts of upper wind and upper-air
temperature at an altitude of 2 000 ft (600 m)
may be subject to local orographic
considerations as determined by the
competent authority.
(b) When chart form is used for area forecasts for
low-level flights, the forecast of SIGWX
phenomena shall be issued as low-level SIGWX
forecast for flight levels up to 100, or up to flight
level 150 in mountainous areas, or higher, where
necessary. Low-level SIGWX forecasts shall
include:
(1) the following phenomena warranting
the issuance of a SIGMET: icing,
turbulence, cumulonimbus clouds that are
obscured, frequent, embedded or
occurring at a squall line, sandstorms/dust
storms and volcanic eruptions or a release
of radioactive materials into the
atmosphere, and which are expected to
affect low-level flights;
(2) the following elements in area
forecasts for low-level flights: surface
wind, surface visibility, significant
weather phenomena, mountain
obscuration, cloud, icing, turbulence,
mountain wave and height of zero-degree
nivoa, prognoza gornjeg vetra i
temperature gornjeg vazduha izdaje se za
tačke razdvojene ne više od 300 NM i,
najmanje, za sledeće visine: 2 000, 5 000
i 10 000 ft (600, 1 500 i 3 000 m) i 15 000
ft (4 500 m) u planinskim predelima.
Izdavanje prognoza gornjeg vetra i
temperature gornjeg vazduha na visini od
600 m (600 m) može biti podložno
lokalnim orografskim razmatranjima
koje odredi nadležni organ.
(b) Kada se obrazac grafikona koristi za prrognoze
područja za letove niskog nivoa, prognoza
SIGWX pojava izdaje se kao SIGWX prognoza
niskog nivoa za nivo leta do 100, ili do nivoa leta
150 u planinskim područjima ili više, gde je
potrebno. Prognoze SIGWX na niskom nivou
uključuju:
(1) sledeće pojave koje zahtevaju izdavanje
SIGMET-a: zaleđivanje, turbulenciju,
kumulonimbusne oblake koji su
zamračeni, česti, ugrađeni ili se javljaju na
liniji vijuga, peščane oluje / prašine i
vulkanske erupcije ili ispuštanje
radioaktivnih materijala u atmosferu, i od
kojih se očekuje da utiču na letove niskog
nivoa;
(2) sledeći elementi u prognozi područja za
letove niskog nivoa: površinski vetar,
vidljivost na površini, značajne
vremenske pojave, zatamnjenost planine,
oblaci, zaleđivanje, turbulencije,
163/262
lartësia e izotermës në shkallën zero.
(c) Kur autoriteti kompetent ka përcaktuar se
dendësia e trafikut që funksionon nën nivelin e
fluturimit 100 garanton lëshimin e një njoftimi
AIRMET, parashikimet e zonës lëshohen për të
mbuluar shtresën ndërmjet nivelit të tokës dhe
fluturimit 100, ose deri në nivelin e fluturimit 150
në zonat malore, ose më të larta, kur është e
nevojshme, dhe do të përmbajnë informata mbi
fenomenet e motit gjatë rrugës të rrezikshme për
fluturimet e nivelit të ulët, në mbështetje të
lëshimit të njoftimit AIRMET dhe informacionit
shtesë të kërkuar për fluturimet e nivelit të ulët.
Kapitulli 4 - Kërkesat teknike për qendrat
këshilluese të hirit vullkanik (VAAC)
MET.TR.265 Përgjegjësitë e qendrave
këshilluese të hirit vullkanik
(a) Informacioni këshillues mbi hirin vullkanik
lëshohet në gjuhë të qartë të shkurtuar dhe në
përputhje me shabllonin e paraqitur në Shtojcën
6. Kur nuk ka shkurtesa në dispozicion, përdoret
teksti i qartë në gjuhën angleze i cili mbahet në
minimum.
(b) Informacione këshilluese mbi hirin vullkanik,
kur përgatitet në formatin grafik, specifikohet si
më poshtë
isotherm.
(c) When the competent authority has
determined that the density of traffic operating
below flight level 100 warrants the issuance of
an AIRMET message, the area forecasts shall be
issued to cover the layer between the ground and
flight level 100, or up to flight level 150 in
mountainous areas, or higher, where necessary,
and shall contain information on en-route
weather phenomena hazardous to low-level
flights, in support of the issuance of the AIRMET
message and the additional information required
for low-level flights.
Chapter 4 — Technical requirements for
volcanic ash advisory centres (VAAC)
MET.TR.265 Volcanic ash advisory centre
responsibilities
(a) The advisory information on volcanic ash
shall be issued in abbreviated plain language and
in accordance with the template shown in
Appendix 6. When no abbreviations are
available, English plain language text, to be kept
to a minimum, shall be used.
(b) The volcanic ash advisory information, when
prepared in graphical format, shall be as specified
below
planinski talas i visina izoterma nultog
stepena.
(c)Kada nadležni organ utvrdi da gustina
saobraćaja koja saobraća ispod nivoa leta 100
opravdava izdavanje AIRMET poruke,
prognoza područja biće izdata da bi se pokrio
sloj između tla i nivoa leta 100, ili do nivoa
leta 150 u planinskim predelima ili više, gde
je to potrebno, i treba da sadrži informacije o
vremenskim pojavama na ruti opasnoj za
letove niskog nivoa, u podršci izdavanju
AIRMET poruke i dodatnih informacija
neophodnih za letove niskog nivoa.
Poglavlje 4 - Tehnički zahtevi za savetodavne
centre za vulkanski pepeo (VAAC)
MET.TR.265 Obaveze savetodavnog centra za
vulkanski pepeo
(a) Savetodavne informacije o vulkanskom pepelu
izdaju se skraćenim jednostavnim jezikom i u
skladu sa obrascem iz Dodatka 6. Kada nisu
dostupne skraćenice, koristiće se tekst na
jednostavnom engleskom jeziku, koji se svodi na
minimum.
(b) Savetodavne informacije o vulkanskom
pepelu, koje se pripremaju u grafičkom formatu,
moraju biti navedene u daljem tekstu
164/262
165/262
dhe lëshohen duke përdorur:
(1) shabllonin e grafikeve të rrjetit
portativi (PNG); apo
(2) shabllonin e kodit BUFR, kur kthehet
në formatin binar. Kapitulli5 — Kërkesat
teknikepër qendrat këshilluese të ciklonit
tropikal (TCAC)
MET.TR.270 Përgjegjësitë e qendrës këshilluese
të ciklonit tropikal.
(a) Informacionet këshilluese për ciklonet
tropikale jepen për ciklonet tropikale kur
maksimumi i shpejtësisë mesatare 10minutëshe
të erës sipërfaqësore pritet të arrijë ose të
tejkalojë 34 kt gjatë periudhës së mbuluar nga
këshillimi.
(b) Informacionet këshilluese për ciklonet
tropikale duhet të jenë në përputhje me Shtojcën
7. Kapitullin 6 - Kërkesat teknike për qendrat
botërore të parashikimit të zonës (WAFCs)
MET.TR.275 Përgjegjësitë e qendrës botërore të
parashikimit të zonës
(a) WAFC përdorin të dhënat meteorologjike të
përpunuara në formën e vlerave të rrjetit të
shprehura në formën binare (shablloni i kodit
GRIB) për ofrimin e parashikimeve globale të
rrjetit dhe shablloni e kodit BUFR për ofrimin e
parashikimit të dukurive të rëndësishme të motit.
(b) Për parashikimet e rrjetit global, WAFC:
(1) përgatisin parashikime për: (i) erën e
sipërme; (ii) temperaturën e ajrit të
sipërm; (iii) lagështinë; (iv) drejtimin,
and shall be issued using:
(1) the portable network graphics (PNG)
format; or
(2) the BUFR code form, when exchanged
in binary format. Chapter 5 — Technical
requirements for tropical cyclone
advisory centres (TCAC)
MET.TR.270 Tropical cyclone advisory centre
responsibilities
(a) The advisory information on tropical
cyclones shall be issued for tropical cyclones
when the maximum of the 10-minute mean
surface wind speed is expected to reach or exceed
34 kt during the period covered by the advisory.
(b) The advisory information on tropical
cyclones shall be in accordance with Appendix
7. Chapter 6 — Technical requirements for world
area forecast centres (WAFCs)
MET.TR.275 World area forecast centre
responsibilities
(a) WAFCs shall use processed meteorological
data in the form of grid point values expressed in
binary form (GRIB code form) for the supply of
gridded global forecasts and BUFR code form
for the supply of forecast of significant weather
phenomena.
(b) For global gridded forecasts, WAFCs shall:
(1) prepare forecasts of: (i) upper wind;
(ii) upper-air temperature; (iii) humidity;
i izdaje se koristeći:
(1) format prenosne mrežne grafike (PNG); ili
(2) obrazac BUFR koda, kada se razmenjuje u
binarnom formatu.
Poglavlje 5 - Tehnički zahtevi za savetodavne
centre za tropske ciklone (TCAC)
MET.TR.270 Obaveze savetodavnog centra za
tropski ciklon
(a) Savetodavne informacije o tropskim
ciklonima izdaju se za tropske ciklone kada se
očekuje da će maksimalna 10-minutna srednja
površinska brzina vetra dostići ili preći 34 kt
tokom perioda kojeg pokrivaju savetodavne
informacije.
(b) Savetodavne informacije o tropskim
ciklonima moraju biti u skladu sa Dodatkom 7.
Poglavlje 6 - Tehnički zahtevi za svetske centre
za prognozu područja (VAFC)
MET.TR.275 Odgovornosti centra za prognozu
svetskih područja
(a) WAFC će koristiti obrađene meteorološke
podatke u obliku mrežastih tački vrednosti
izražene u binarnom obliku (obrazac sa GRIB
kodom) za snabdevanje mrežastih globalnih
prognoza i BUFR koda za isporuku prognoze
značajnih vremenskih pojava.
(b) Za globalne mrežne prognoze, WAFC će:
(1) pripremiti prognoze za: (i) gornji vetar; (ii)
temperaturu gornjeg vazduha; (iii) vlagu; (iv)
pravac, brzinu i nivo leta maksimalnog vetra (v)
166/262
shpejtësinë dhe nivelin e fluturimit të
nivelit maksimal të erës (v) nivelin e
fluturimit dhe temperaturën e
tropopauzës; (vi) zonat e reve të stuhisë;
(vii) ngricat; (viii) turbulenca në ajër të
pastër dhe në re; (ix) lartësinë
gjeopotenciale të niveleve të fluturimit;
katër herë në ditë dhe janë të vlefshme për
kohë të vlefshme fikse në 6, 9, 12, 15, 18,
21, 24, 27, 30, 33 dhe 36 orë pas kohës
(00.00, 06.00, 12.00 dhe 18.00 UTC) së të
dhënave sinoptike mbi të cilat bazohen
parashikimet;
(2) japin parashikime sipas radhës së
përmendur në pikën (1) dhe përfundojnë
shpërndarjen e tyre sa më shpejt të jetë e
mundur teknikisht, por jo më vonë se 6 orë
pas kohës standarde të vëzhgimit;
(3) sigurojnë parashikime të rrjetit në një
rrjet të rregullt me një rezolutë horizontale
prej 1,25° të gjerësisë dhe gjatësisë dhe që
përfshin: (i) të dhëna për erën për nivelet e
fluturimit 50 (850 hPa), 100 (700 hPa),
140 (600 hPa), 180 (500 hPa), 240 (400
hPa), 270 (350 hPa), 300 (300 hPa), 320
(275 hPa), 340 (250 hPa), 360 (225 hPa),
390 (200 hPa), 410 (175 hPa), 450 (150
hPa) dhe 530 (100 hPa); (ii) të dhëna për
temperaturën për nivelet e fluturimit 50
(850 hPa), 100 (700 hPa), 140 (600 hPa),
180 (500 hPa), 240 (400 hPa), 270 (350
hPa), 300 (300 hPa), 320 (275 hPa), 340
(250 hPa), 360 (225 hPa), 390 (200 hPa),
410 (175 hPa), 450 (150 hPa) dhe 530
(iv) direction, speed and flight level of
maximum wind (v) flight level and
temperature of tropopause; (vi) areas of
cumulonimbus clouds; (vii) icing; (viii)
clear-air and in-cloud turbulence; (ix)
geopotential altitude of flight levels; four
times a day and be valid for fixed valid
times at 6, 9, 12, 15, 18, 21, 24, 27, 30, 33
and 36 hours after the time (00.00, 06.00,
12.00 and 18.00 UTC) of the synoptic data
on which the forecasts were based;
(2) issue forecasts in the order referred to
in point (1) and complete their
dissemination as soon as technically
feasible, but not later than 6 hours after
standard time of observation;
(3) provide grid point forecasts in a
regular grid with a horizontal resolution of
1,25° of latitude and longitude and
comprising: (i) wind data for flight levels
50 (850 hPa), 100 (700 hPa), 140 (600
hPa), 180 (500 hPa), 240 (400 hPa), 270
(350 hPa), 300 (300 hPa), 320 (275 hPa),
340 (250 hPa), 360 (225 hPa), 390 (200
hPa), 410 (175 hPa), 450 (150 hPa) and
530 (100 hPa); (ii) temperature data for
flight levels 50 (850 hPa), 100 (700 hPa),
140 (600 hPa), 180 (500 hPa), 240 (400
hPa), 270 (350 hPa), 300 (300 hPa), 320
(275 hPa), 340 (250 hPa), 360 (225 hPa),
390 (200 hPa), 410 (175 hPa), 450 (150
hPa) and 530 (100 hPa); (iii) humidity
data for flight levels 50 (850 hPa), 100
nivo leta i temperaturu tropopauze; (vi) područje
kumulonimbusnih oblaka; (vii) zaleđivanje; (viii)
turbulencije u čistom vazduhu i oblaku; (ix)
geopotencijalnu visinu nivoa leta; četiri puta
dnevno i važi za određeno vreme u 6, 9, 12, 15, 18,
21, 24, 27, 30, 33 i 36 sati posle vremena (00.00,
06.00, 12.00 i 18.00 UTC) sinoptičkih podataka na
kojima su zasnovane prognoze;
(2) izdati prognoze po redosledu iz tačke (1) i
dovršiti njihovu distribuciju čim bude tehnički
izvodljivo, ali najkasnije 6 sati nakon standardnog
vremena posmatranja;
(3) pružati prognoze mrežaste tačke u
redovnoj mreži sa horizontalnom
rezolucijom od 1,25 ° širine i dužine i
koje sadrže: (i) podatke o vetru za nivoe
leta 50 (850 hPa), 100 (700 hPa), 140
(600 hPa), 180 (500 hPa), 240 (400 hPa),
270 (350 hPa), 300 (300 hPa), 320 (275
hPa), 340 (250 hPa), 360 (225 hPa), 390
(200 hPa) , 410 (175 hPa), 450 (150 hPa)
i 530 (100 hPa); (ii) temperaturne
podatke za nivo leta 50 (850 hPa), 100
(700 hPa), 140 (600 hPa), 180 (500 hPa),
240 (400 hPa), 270 (350 hPa), 300 (300
hPa), 320 (275 hPa), 340 (250 hPa), 360
(225 hPa), 390 (200 hPa), 410 (175 hPa),
450 (150 hPa) i 530 (100 hPa); (iii)
167/262
(100 hPa); (iii) të dhëna për lagështinë për
nivelet e fluturimit50 (850 hPa), 100 (700
hPa), 140 (600 hPa) dhe180 (500 hPa);
(iv) shtrirjen horizontale dhe nivelet e
fluturimit të reve të stuhisënë fillim dhe në
majë; (v) ngrica për shtresat në qendër të
niveleve të fluturimit 60 (800 hPa), 100
(700 hPa), 140 (600 hPa), 180 (500 hPa),
240 (400 hPa) dhe300 (300 hPa); (vi)
turbulencave me ajër të pastër për shtresat
në qendër të niveleve të fluturimit (400
hPa), 270 (350 hPa), 300 (300 hPa), 340
(250 hPa), 390 (200 hPa) dhe450 (150
hPa); (vii) turbulenca në repër shtresat në
qendër të niveleve të fluturimit100 (700
hPa), 140 (600 hPa), 180 (500 hPa), 240
(400 hPa) dhe 300 (300 hPa); (viii) të
dhëna gjeopotenciale të lartësisë për
nivelet e fluturimit 50 (850 hPa), 100 (700
hPa), 140 (600 hPa), 180 (500 hPa), 240
(400 hPa), 270 (350 hPa), 300 (300 hPa),
320 (275 hPa), 340 (250 hPa), 360 (225
hPa), 390 (200 hPa), 410 (175 hPa), 450
(150 hPa) dhe530 (100 hPa).
c) Për parashikimet globale të fenomeneve të
rëndësishme të motit gjatë rrugës, WAFC:
(1) përgatisin parashikimet e SIGWX
katër herë në ditë dhe janë të vlefshme për
kohë të vlefshme fikse në 24 orë pas kohës
(00.00, 06.00, 12.00 dhe 18.00 UTC) të të
dhënave sinoptike mbi të cilat bazohen
parashikimet. Shpërndarja e çdo
parashikimi përfundon sa më shpejt që
është teknikisht e mundshme, por jo më
(700 hPa), 140 (600 hPa) and 180 (500
hPa); (iv) horizontal extent and flight
levels of base and top of cumulonimbus
clouds; (v) icing for layers centred at
flight levels 60 (800 hPa), 100 (700 hPa),
140 (600 hPa), 180 (500 hPa), 240 (400
hPa) and 300 (300 hPa); (vi) clear-air
turbulence for layers centred at flight
levels 240 (400 hPa), 270 (350 hPa), 300
(300 hPa), 340 (250 hPa), 390 (200 hPa)
and 450 (150 hPa); (vii) in-cloud
turbulence for layers centred at flight
levels 100 (700 hPa), 140 (600 hPa), 180
(500 hPa), 240 (400 hPa) and 300 (300
hPa); (viii) geopotential altitude data for
flight levels 50 (850 hPa), 100 (700 hPa),
140 (600 hPa), 180 (500 hPa), 240 (400
hPa), 270 (350 hPa), 300 (300 hPa), 320
(275 hPa), 340 (250 hPa), 360 (225 hPa),
390 (200 hPa), 410 (175 hPa), 450 (150
hPa) and 530 (100 hPa).
c) For global forecasts of en-route significant
weather phenomena, WAFCs shall:
(1) prepare SIGWX forecasts four times a
day and shall be valid for fixed valid times
at 24 hours after the time (00.00, 06.00,
12.00 and 18.00 UTC) of the synoptic data
on which the forecasts were based. The
dissemination of each forecast shall be
completed as soon as technically feasible,
but not later than 9 hours after standard
podatke o vlažnosti za nivoe leta 50 (850
hPa), 100 (700 hPa), 140 (600 hPa) i 180
(500 hPa); (iv) horizontalni obim i baze
nivoa leta i vrha kumulonimbusnih
oblaka; (v) zaleđivanje slojeva
centriranih na nivoima leta 60 (800 hPa),
100 (700 hPa), 140 (600 hPa), 180 (500
hPa), 240 (400 hPa) i 300 (300 hPa); (vi)
turbulenciju na čistom vazduhu za
slojeve centriranih u nivoima leta 240
(400 hPa), 270 (350 hPa), 300 (300 hPa),
340 (250 hPa), 390 (200 hPa) i 450 (150
hPa); (vii) turbulenciju u oblaku za
slojeve centriranih u nivoima leta 100
(700 hPa), 140 (600 hPa), 180 (500 hPa),
240 (400 hPa) i 300 (300 hPa); (viii)
podatke o geopotencijalnoj visini za
nivoe leta 50 (850 hPa), 100 (700 hPa),
140 (600 hPa), 180 (500 hPa), 240 (400
hPa), 270 (350 hPa), 300 (300 hPa) , 320
(275 hPa), 340 (250 hPa), 360 (225 hPa),
390 (200 hPa), 410 (175 hPa), 450 (150
hPa) i 530 (100 hPa).
c) Za globalne prognoze značajnih vremenskih
pojava na ruti, WAFC će:
(1) pripremiti SIGWX prognoze četiri puta na
dan i važiće za fiksna validna vremena u roku od
24 sata posle vremena (00.00, 06.00, 12.00 i
18.00 UTC) sinoptičkih podataka na kojima su
zasnovane prognoze. Diseminacija svake
prognoze biće završena čim bude tehnički
168/262
vonë se 9 orë pas kohës standarde të
vëzhgimit;
(2) japin parashikime SIGWX si
parashikime të nivelit të lartë të SIGWX
për nivelet e fluturimit ndërmjet 250 dhe
630;
(3) përfshijnë në parashikimet SIGWX pikat e
mëposhtme: (i) ciklonin tropikal me kusht që
maksimumi i shpejtësisë mesatare prej 10
minutash të erës në sipërfaqe pritet të arrijë ose
të tejkalojë 34 kt (17 m/s); (ii) shtrëngatat e
mëdha; (iii) turbulencën mesatare ose të rëndë
(në re ose ajër të pastër); (iv) ngricat mesatare
ose të mëdha; (v) stuhitë e përhapur të
rërës/pluhurit; (vi) retë e stuhisë të shoqëruara
me stuhi dhe me pikat (i) deri (v); (vii) zonat
jokonvektive të reve të shoqëruara me
turbulenca mesatare ose të rënda në re dhe/ose
ngrica mesatare ose të mëdha; (viii)nivelin e
fluturimit të tropopauzës; (ix) rrymat; (x)
informatat mbi vendndodhjen e shpërthimeve
vullkanike që prodhojnë re hiri me rëndësi për
operacionet e avionëve, që përmbajnë: simbolin
e shpërthimit vullkanik në vendndodhjen e
vullkanit dhe, në një kuti të veçantë teksti të në
tabelë, simbolin e shpërthimit vullkanik, emrin e
vullkanit, nëse dihet, dhe gjerësinë/gjatësinë e
shpërthimit. Për më tepër, legjenda e grafikëve
të SIGWX duhet të përmbajë‘KONTROLLO
SIGMET, KËSHILLAT PËR TC DHE VA,
DHE ASHTAM DHE NOTAM PËR VA'; (xi)
informacionin mbi vendndodhjen e lëshimit të
materialeve radioaktive në atmosferën me
rëndësi për operacionet e avionëve, që
time of observation;
(2) issue SIGWX forecasts as high-level
SIGWX forecasts for flight levels between 250
and 630;
(3) include in SIGWX forecasts the following
items: (i) tropical cyclone provided that the
maximum of the 10-minute mean surface wind
speed is expected to reach or exceed 34 kt (17
m/s); (ii) severe squall lines; (iii) moderate or
severe turbulence (in cloud or clear air); (iv)
moderate or severe icing; (v) widespread
sandstorm/dust storm; (vi) cumulonimbus
clouds associated with thunderstorms and with
points (i) to (v); (vii) non-convective cloud
areas associated with in-cloud moderate or
severe turbulence and/or moderate or severe
icing; (viii) flight level of tropopause; (ix) jet
streams; (x) information on the location of
volcanic eruptions that are producing ash clouds
of significance to aircraft operations,
comprising: volcanic eruption symbol at the
location of the volcano and, in a separate text
box on the chart, the volcanic eruption symbol,
the name of the volcano, if known, and the
latitude/longitude of the eruption. In addition,
the legend of SIGWX charts should indicate
‘CHECK SIGMET, ADVISORIES FOR TC
AND VA, AND ASHTAM AND NOTAM
FOR VA’; (xi) information on the location of a
release of radioactive materials into the
atmosphere of significance to aircraft
operations, comprising: the radioactive
materials in the atmosphere symbol at the
izvodljivo, ali najkasnije u roku od 9 sati nakon
standardnog vremena posmatranja;
(2) izdati SIGWX prognoze kao SIGWX
prognoze visokog nivoa za nivoe leta između 250
i 630;
(3) u SIGWX prognoze uključiti sledeće stavke:
(i) tropski ciklon pod uslovom da se očekuje da će
maksimalna 10-minutna srednja površinska brzina
vetra dostići ili preći 34 kt (17 m / s); (ii) jake linije
udara vetra; (iii) umerene ili jake turbulencije (u
oblaku ili čistom vazduhu); (iv) umereno ili jako
zaleđivanje; (v) rasprostranjenu oluju / peščanu
oluju; (vi) kumulonimbusne oblake povezanih sa
grmljavinom i sa tačkama od (i) do (v); (vii)
nekonvektivna oblačna područja povezana sa
umerenim ili jakim turbulencijama u oblaku i / ili
umerenim ili jakim zaleđivanjem; (viii) nivo leta
tropopauze; (ix) mlazne tokove; (x) informacije od
značaja za operacije aviona o lokaciji vulkanskih
erupcija koje stvaraju oblake pepela, koje sadrže:
simbol vulkanske erupcije o lokaciji vulkana i, u
posebnom polju za tekst na grafikonu, simbol
vulkanske erupcije, naziv vulkana, ako je poznat,
i širinu/ dužinu erupcije. Pored toga, legenda o
SIGWX kartama treba da označava „PROVERI
SIGMET, SAVETOVANJE ZA TC I VA, I
ASHTAM I NOTAM ZA VA“; (xi) informacije o
lokaciji ispuštanja radioaktivnih materija u
atmosferu od značaja za vazduhoplovne operacije,
koje sadrže: radioaktivne materije u simbolu
atmosfere na mestu ispuštanja i, u posebnom polju
na tabeli, radioaktivne materije u simbolu
atmosfere, širinu / dužinu mesta ispuštanja i, ako
169/262
përmbajnë: materiale radioaktive në simbolin e
atmosferës në vendin e lëshimit dhe, në një kuti
të veçantë në tabelë, materialet radioaktive në
simbolin e atmosferës, gjerësinë/gjatësinë e
vendit të lëshimit dhe, nëse dihet, emrin e faqes
së burimit radioaktiv.Për më tepër, legjenda e
grafikëve SIGWX në të cilën tregohet lëshimi i
rrezatimit duhet të përmbajë ‘KONTROLLO
SIGMET DHE NOTAM PËR RDOACT CLD’.
(4) Kriteret e mëposhtme zbatohen për
parashikimet SIGWX: (i) pikat (i) deri (vi) të
pikës (3) përfshihen vetëm nëse pritet të ndodh
ndërmjet niveleve të ulëta dhe të sipërme të
parashikimit SIGWX; (ii) shkurtesa ‘CB’
përfshihet vetëm kur i referohet shfaqjes ose
shfaqjes së pritshme të reve të stuhisë: (A) që
prekin një zonë me një mbulim maksimal
hapësinor prej 50% ose më shumë të zonës
përkatëse; (B) përgjatë një linje me pak ose pa
hapësirë midis reve individuale; ose (C) të
ngulitura në shtresa të reve ose të fshehura nga
mjegulla;(iii) përfshirja e "CB" kuptohet se
përfshin të gjitha fenomenet e motit që
shoqërohen normalisht nga retë e stuhisë, d.m.th.
stuhinë, ngricat mesatare ose të forta,
turbulencën mesatare ose të rëndë dhe breshrin;
(iv) kur një shpërthim vullkanik ose një lëshim i
materialeve radioaktive në atmosferë garanton
përfshirjen e simbolit të veprimtarisë vullkanike
ose simbolit të radioaktivitetit në parashikimet e
SIGWX, simbolet përfshihen në parashikimet
SIGWX, pavarësisht lartësisë në të cilën kolona
e hirit ose materiali radioaktiv është raportuar
ose pritet të arrijë; (v) në rastin e përputhjes ose
mbivendosjes së pjesshme të pikave (i), (x) dhe
location of the release and, in a separate box on
the chart, the radioactive materials in the
atmosphere symbol, latitude/ longitude of the
site of the release and, if known, the name of the
site of the radioactive source. In addition, the
legend of SIGWX charts on which a release of
radiation is indicated should contain ‘CHECK
SIGMET AND NOTAM FOR RDOACT
CLD’.
(4) The following criteria shall be applied for
SIGWX forecasts: (i) points (i) to (vi) of point
(3) shall only be included if expected to occur
between the lower and upper levels of the
SIGWX forecast; (ii) the abbreviation ‘CB’ shall
only be included when it refers to the occurrence
or expected occurrence of cumulonimbus clouds:
(A) affecting an area with a maximum spatial
coverage of 50 % or more of the area concerned;
(B) along a line with little or no space between
individual clouds; or (C) embedded in cloud
layers or concealed by haze; (iii) the inclusion of
‘CB’ shall be understood to include all weather
phenomena normally associated with
cumulonimbus clouds, i.e. thunderstorm,
moderate or severe icing, moderate or severe
turbulence, and hail; (iv) where a volcanic
eruption or a release of radioactive materials into
the atmosphere warrants the inclusion of the
volcanic activity symbol or the radioactivity
symbol in SIGWX forecasts, the symbols shall
be included on SIGWX forecasts irrespective of
the height to which the ash column or radioactive
material is reported or expected to reach; (v) in
the case of coincident or the partial overlapping
of points (i), (x) and (xi) of point (3), the highest
je poznato, naziv lokacije radioaktivnog izvora.
Pored toga, legenda o SIGWX grafikonima na
kojima je naznačeno oslobađanje zračenja treba da
sadrži „PROVERI SIGMET I NOTAM ZA
RDOACT CLD“.
(4) Za prognoze SIGWX primenjuju se sledeći
kriterijumi: (i) tačke od (i) do (vi) tačke (3)
uključuju se samo ako se očekuje da će se desiti
između donjeg i gornjeg nivoa prognoze SIGWX;
(ii) skraćenica „CB“ uključuje se samo kada se
odnosi na pojavu ili očekivanu pojavu
kumulonimbusnih oblaka: (A) koji utiču na
područje s maksimalnim prostornim pokrivanjem
od 50% ili više od predmetne površine; (B) duž
linije sa malo ili bez ikakvog razmaka između
pojedinih oblaka; ili (C) ugrađeni u oblačne
slojeve ili sakriveni maglom; (iii) uključivanje
„CB“ podrazumeva sve vremenske pojave koje su
obično povezane sa kumulonimbusnim oblacima,
tj. grmljavinu, umereno ili jaka zaleđivanja,
umerenu ili jaku turbulenciju i grad; (iv) gde
vulkanska erupcija ili ispuštanje radioaktivnih
materijala u atmosferu zahteva uključivanje
simbola vulkanske aktivnosti ili simbola
radioaktivnosti u prognozama SIGWX, simboli će
biti uključeni u prognozama SIGWX, bez obzira
na visinu do koje je stub pepela ili radioaktivnog
materijala prijavljen ili se očekuje da će dostići;
(v) u slučaju koincidencije ili delimičnog
preklapanja tačaka (i), (x) i (xi) tačke (3), najveći
prioritet ima tačka (x), a zatim tačke (xi) i (i).
Tačka sa najvišim prioritetom postavlja se na
mesto događaja, a strelica se koristi za
povezivanje lokacije druge tačke (i) sa svojim
170/262
(xi) të pikës (3), përparësi më e lartë i jepet pikës
(x), e ndjekur nga pikat (xi) dhe (i) . Pika me
përparësinë më të lartë vendoset në
vendndodhjen e ngjarjes, dhe një shigjetë
përdoret për të lidhur vendndodhjen e pikës(ave)
tjetër me simbolin(et) e tij të lidhur ose kutinë(të)
e tekstit.
(d) Parashikimet e nivelit të mesëm SIGWX për
nivelet e fluturimit ndërmjet 100 dhe 250 për
zonat e kufizuara gjeografike jepen.
ANEKSI VI
KUSHTET SPECIFIKE PËR OFRUESIT E
SHËRBIMEVE TË
INFORMACIONEVEAERONAUTIKE
(Pjesa-AIS)
NËN-PJESA A — KUSHTET SHTESË TË
ORGANIZIMIT PËR OFRUESIT E
SHËRBIMEVE TË
INFORMACIONEVEAERONAUTIKE
(AIS.OR)
PJESA 1 — KUSHTET E PËRGJITHSHME
AIS.OR.100 Kompetenca dhe kapaciteti teknik
dhe operacional
(a) Një ofrues i shërbimeve të informacioneve
aeronautike siguron që informacionet dhe të
dhënat janë të disponueshme për veprimet në një
formë të përshtatshme për:
(1)personelin operativ të fluturimit,
priority shall be given to point (x), followed by
points (xi) and (i). The point with the highest
priority shall be placed at the location of the
event, and an arrow shall be used to link the
location of the other point(s) to its (their)
associated symbol(s) or text box(es).
(d) Medium-level SIGWX forecasts for flight
levels between 100 and 250 for limited
geographical areas shall be issued.
ANNEX VI
SPECIFIC REQUIREMENTS FOR
PROVIDERS OF AERONAUTICAL
INFORMATION SERVICES (Part-AIS)
SUBPART A — ADDITIONAL
ORGANISATION REQUIREMENTS FOR
PROVIDERS OF AERONAUTICAL
INFORMATION SERVICES (AIS.OR)
SECTION 1 — GENERAL REQUIREMENTS
AIS.OR.100 Technical and operational
competence and capability
(a) An aeronautical information services
provider shall ensure that information and data
are available for operations in a form suitable for:
(1) flight operating personnel, including
flight crew;
(njihovim) povezanim simbolima ili tekstualnim
poljem (ma).
(d) SIGWX prognoze srednjeg nivoa za nivo leta
između 100 i 250 za ograničena geografska
područja biće izdate.
ANEKS VI
POSEBNI ZAHTEVI ZA PRUŽAOCE
USLUGA AERONAUTIČKIH
INFORMACIJA (Deo AIS)
POD-DEO A - DODATNI ORGANIZACIONI
ZAHTEVI ZA PRUŽAOCE USLUGA
VAZDUHOPLOVNIH INFORMACIJA
(AIS.OR)
DEO 1 - OPŠTI ZAHTEVI
AIS.OR.100 Tehnička i operativna nadležnost i
sposobnost
(a) Pružalac vazduhoplovnih informacionih
usluga mora osigurati da informacije i podaci
budu dostupni za operacije u obliku pogodnom
za:
(1) osoblje koje upravlja letom, uključujući
posadu leta;
171/262
përfshirë ekuipazhin e fluturimit;
(2) planifikimin e fluturimit, sistemet e
menaxhimit të fluturimit dhe simuluesit e
fluturimit;
(3) ofruesit e shërbimeve të trafikut ajror
të cilët janë përgjegjës për shërbimet e
informacionit të fluturimit, shërbimet e
informacionit të fluturimit të aerodromit
dhe sigurimin e informatave para
fluturimit.
(b) Ofruesit e shërbimeve të informacioneve
aeronautike sigurojnë integritetin e të dhënave
dhe konfirmojnë nivelin e saktësisë të
informacionit të shpërndarë për operacione,
përfshirë burimin e një informacioni të tillë, para
se të shpërndahet ai informacion.
NËN-PJESA B — KUSHTET TEKNIKE PËR
OFRUESIT E SHËRBIMEVE TË
INFORMACIONEVE AERONAUTIKE
(AIS.TR)
PJESA 1 — KUSHTET E PËRGJITHSHME
AIS.TR.100 Metodat e punës dhe procedurat e
funksionimit për ofrimin e shërbimeve të
informacioneve aeronautike.
Një ofrues i shërbimeve të informacioneve
aeronautike duhet të jetë në gjendje të
demonstrojë se metodat e tyre të punës dhe
procedurat e funksionimit janë në përputhje me
standardet e Shtojcave si më poshtë të Konventës
së Çikagos, për aq sa ato janë të rëndësishme për
ofrimin e shërbimeve të informacioneve
(2) flight planning, flight management
systems and flight simulators;
(3) air traffic services providers which are
responsible for flight information
services, aerodrome flight information
services and the provision of pre-flight
information.
(b) Aeronautical information services providers
shall ensure the integrity of data and confirm the
level of accuracy of the information distributed
for operations, including the source of such
information, before such information is
distributed.
SUBPART B — TECHNICAL
REQUIREMENTS FOR PROVIDERS OF
AERONAUTICAL INFORMATION SERVICES
(AIS.TR)
SECTION 1 — GENERAL REQUIREMENTS
AIS.TR.100 Working methods and operating
procedures for the provision of aeronautical
information services
An aeronautical information services provider
shall be able to demonstrate that their working
methods and operating procedures are compliant
with the standards in the following Annexes to
the Chicago Convention as far as they are
relevant to the provision of aeronautical
information services in the airspace concerned:
(2) planiranje leta, sisteme upravljanja letom i
simulatorima leta;
(3) pružaoce usluga vazdušnog saobraćaja koji su
odgovorni za informacije o letovima,
aerodromske informacije o letu i pružanje
informacija pre leta.
(b) Pružaoci vazduhoplovnih informacionih
usluga moraju da obezbede integritet podataka i
potvrde nivo tačnosti informacija distribuiranih
za operacije, uključujući izvor tih informacija,
pre nego što takve informacije budu distribuirane.
POD-DEO B - TEHNIČKI ZAHTEVI ZA
PRUŽAOCE USLUGA VAZDUHOPLOVNIH
INFORMACIJA (AIS.TR)
DEO 1 - OPŠTI ZAHTEVI
AIS.TR.100 Metode rada i operativne procedure
za pružanje vazduhoplovnih informacionih
usluga
Pružalac vazduhoplovnih informacionih usluga
mora biti u mogućnosti da demonstrira da su
njegove metode rada i radne procedure u skladu
sa standardima u sledećim prilozima Čikaške
konvencije, ukoliko su relevantni za pružanje
vazduhoplovnih informacionih usluga u
dotičnom vazdušnom prostoru:
172/262
aeronautike në hapësirën ajrore përkatëse:
(a) Duke mos cenuar Rregulloren 09/2014,
Shtojca 4 për grafikët aeronautik në publikimin e
saj të 11-të të korrikut 2009, duke i përfshirë të
gjitha ndryshimet deri dhe duke e përfshirë nr.
58;
(b) Duke mos cenuar Rregulloren 08/2015 dhe
Rregulloren 05/2013, Shtojcën 15 për shërbimet
e informacioneve aeronautik në publikimin e saj
të 14-të të korrikut 2013, duke i përfshirë të gjitha
ndryshimet deri dhe duke e përfshirë nr. 38.
ANEKSI VII
KUSHTET SPECIFIKE PËR OFRUESIT E
SHËRBIMEVE TË TË DHËNAVE
(Pjesa-DAT)
NËN-PJESA A — KUSHTET SHTESË TË
ORGANIZIMIT PËR OFRUESIT E
SHËRBIMEVE TË DHËNAVE (DAT.OR)
PJESA 1 — KUSHTET E PËRGJITHSHME
DAT.OR.100 Të dhënat dhe informatat
aeronautike
(a) Ofruesi i DAT pranon, grumbullon, përkthen
përzgjedh, formatizon, shpërndan dhe/ose
integron të dhëna dhe informacione aeronautike
që lëshohen nga një burim i autorizuar për
përdorim në bazat e të dhënave aeronautike për
aplikacionin/pajisjet e certifikuara të aeroplanit
Në raste specifike, nëse të dhënat aeronautike
nuk janë dhënë në botimin e informacioneve
(a) without prejudice to Regulation 09/2014,
Annex 4 on aeronautical charts in its 11th edition
of July 2009, including all amendments up to and
including No 58;
(b) without prejudice to Regulation 08/2015 and
Regulation 05/2013, Annex 15 on aeronautical
information services in its 14th edition of July
2013, including all amendments up to and
including No 38.
ANNEX VII
SPECIFIC REQUIREMENTS FOR
PROVIDERS OF DATA SERVICES (Part-
DAT)
SUBPART A — ADDITIONAL
ORGANISATION REQUIREMENTS FOR
PROVIDERS OF DATA SERVICES
(DAT.OR)
SECTION 1 — GENERAL REQUIREMENTS
DAT.OR.100 Aeronautical data and information
(a) The DAT provider shall receive, assemble,
translate, select, format, distribute and/or
integrate aeronautical data and information that
is released by an authoritative source for use in
aeronautical databases on certified aircraft
application/equipment. In specific cases, if
aeronautical data is not provided in the
aeronautical information publication (AIP) or by
an authoritative source or does not meet the
(a) ne dovodeći u pitanje Uredbu 09/2014, Aneks
4 o vazduhoplovnim kartama u 11. izdanju iz jula
2009. godine, uključujući sve izmene i dopune do
br. 58;
(b) ne dovodeći u pitanje Uredbu 08/2015 i
Uredbu 05/2013, Aneks 15 o vazduhoplovnim
informativnim uslugama u njenom 14. izdanju iz
jula 2013., uključujući sve izmene do i
uključujući 38.
ANEKS VII
POSEBNI ZAHTEVI ZA PRUŽAOCE
USLUGA O PODACIMA (deo DAT)
POD-DEO A - DODATNI ORGANIZACIONI
ZAHTEVI ZA PRUŽAOCE USLUGA O
PODACIMA
(DAT.OR)
DEO 1 - OPŠTI ZAHTEVI
DAT.OR.100 Vazduhoplovni podaci i
informacije
(a) Pružalac DAT-a usluga dobija, sastavlja,
prevodi, bira, formatira, distribuira i / ili integriše
aeronautičke podatke i informacije koje je izdao
nadležni izvor na upotrebu u vazduhoplovnim
bazama podataka na sertifikovanim aplikacijama
/ opremi vazduhoplova. U specifičnim
slučajevima, ako vazduhoplovni podaci nisu
navedeni u publikaciji o vazduhoplovnim
informacijama (AIP) ili od strane nadležnog
173/262
aeronautike (AIP) ose nga një burim të autorizuar
ose nuk i plotësojnë kushtet e zbatueshme për
cilësinë e të dhënave (DQR), ato të dhëna
aeronautike mund të jenë krijuar nga vetë ofruesi
i DAT dhe/ose nga ofruesit e tjerë të DAT. Në
këtë kontekst, këto të dhëna aeronautike
vërtetohen nga ofruesi DAT i cili i cili i ka krijuar
ato.
(b) Kur kërkohet kjo nga klientët e tij, ofruesi i
DAT mund t’i procedojë të dhënat e përpunuara
nga operatori i aeroplanit ose të krijuar nga
ofruesit e tjerë të DAT për t'u përdorur nga ai
operator i aeroplanit. Përgjegjësia për këto të
dhëna dhe përditësimi i tyre pasues i mbetet
operatorit të avionit.
DAT.OR.105 Kompetenca dhe kapaciteti teknik
dhe operacional
(a) Përveç ATM/ANS.OR.B.001, ofruesi DAT
duhet:
(1) të bëjëpranimin, montimin,
përkthimin, përzgjedhjen, formatizimin,
shpërndarjen dhe/ose integrimin e të
dhënave dhe informacioneve aeronautike
që lëshohen nga ofruesi i burimit të të
dhënave aeronautike në bazat e të dhënave
aeronautike për aplikacionin/pajisjet e
certifikuara të aeroplanëve sipas
kërkesave të zbatueshme. Ofruesi DAT
tëtipit 2 siguron që DQR janë në përputhje
me përdorimin e synuar të
aplikacionit/pajisjeve të certifikuara të
avionitpërmes një marrëveshje përkatëse
me zotëruesin e aprovimit të dizajnit të
applicable data quality requirements (DQRs),
that aeronautical data may be originated by the
DAT provider itself and/or by other DAT
providers. In this context, that aeronautical data
shall be validated by the DAT provider
originating it.
(b) When so requested by its customers, the DAT
provider may process tailored data provided by
the aircraft operator or originating from other
DAT providers for use by that aircraft operator.
The responsibility for this data and its subsequent
update shall remain with the aircraft operator.
DAT.OR.105 Technical and operational
competence and capability
(a) In addition to ATM/ANS.OR.B.001, the
DAT provider shall:
(1) perform the reception, assembly,
translation, selection, formatting,
distribution and/or integration of
aeronautical data and information that is
released by aeronautical data source
provider(s) into aeronautical databases for
certified aircraft application/equipment
under the applicable requirements. The
type 2 DAT provider shall ensure that the
DQRs are compatible with the intended
use of the certified aircraft
application/equipment through an
appropriate arrangement with the specific
equipment design approval holder or an
applicant for an approval of that specific
izvora ili ne ispunjavaju primenjive zahteve za
kvalitetom podataka (DQR), takve
vazduhoplovni podaci mogu nastati od samog
pružaoca DAT-a i / ili drugih DAT pružalaca. U
tom kontekstu, takve vazduhoplovne podatke
potvrđuje pružalac DAT-a podataka od kojeg
potiču.
(b) Kada to zahtevaju korisnici, pružalac DAT-a
može obrađivati prilagođene podatke koje je dao
operator aviona ili koji potiču od drugih
pružalaca DAT-a za upotrebu od strane datog
operatora vazduhoplova. Odgovornost za ove
podatke i njihovo kasnije ažuriranje ostaje na
operateru vazduhoplova.
DAT.OR.105 Tehnička i operativna nadležnost i
sposobnost
(a) Pored ATM / ANS.OR.B.001, pružalac DAT-
a mora:
(1) obavljati prijeme, montaže, prevođenja,
selekciju, formatiranja, distribucije i / ili
integracije vazduhoplovnih podataka i
informacija koje izdavaoci vazduhoplovnih
izvora izdaju u vazduhoplovnim bazama
podataka za sertifikovanu upotrebu vazduhoplova
/ opremu u skladu sa važećim zahtevima.
Pružalac DAT tipa 2 osigurava da su DKR
kompatibilni sa namenom korišćenja
sertifikovanih aplikacija / opreme vazduhoplova
kroz odgovarajući aranžman sa posebnim
nosiocem odobrenja za dizajn opreme ili sa
174/262
pajisjeve specifike ose një aplikantipër
miratimin të atij dizajni specifik;
(2) të lëshojë një deklaratë të
përputhshmërisë që baza te të dhënave
aeronautike të cilat i ka prodhuar janë në
përputhje me këtë Rregullore dhe
standardet e zbatueshme të industrisë;
(3) të ofrojë ndihmë për zotëruesin e
miratimit të dizajnit të pajisjeve në
trajtimin e çdo veprimi të vazhdueshëm
ajror që kanë të bëjnë me bazat e të
dhënave të nxjerra aeronautike .
(b) Për lëshimin e bazave të të dhënave,
menaxheri përgjegjës emëron personelin
vërtetues të identifikuar në pikën DAT.TR.100
(b) dhe i cakton përgjegjësitë e tyre në mënyrë të
pavarur për të dëshmuar përmes deklaratës së
përputhshmërisë që të dhënat i plotësojnë DQR
dhe proceset janë duke u ndjekur. Përgjegjësia
përfundimtare për deklaratat e lëshimit të të
dhënave të nënshkruara nga personeli vërtetues i
mbetet te menaxherit përgjegjës të ofruesit të
DAT.
DAT.OR.110 Sistemi i menaxhimit
Përveç pikës ATM /ANS.OR.B.005, ofruesi i
DAT, siç është i zbatueshëm për llojin e sigurimit
të DAT, krijon dhe mirëmban një sistem
menaxhimi që i përfshin procedurat e kontrollit
për:
(a) lëshimin, miratimin ose ndryshimin e
dokumentit;
design;
(2) issue a statement of conformity that
the aeronautical databases it has produced
are produced in accordance with this
Regulation and the applicable industry
standards;
(3) provide assistance to the equipment
design approval holder in dealing with
any continuing airworthiness actions that
are related to the aeronautical databases
that have been produced.
(b) For release of databases, the accountable
manager shall nominate attesting staff identified
in point DAT.TR.100(b) and allocate their
responsibilities in an independent manner to
attest through the statement of conformity that
data meets the DQRs and processes are followed.
The ultimate responsibility for the databases
release statements signed by the attesting staff
shall remain with the accountable manager of the
DAT provider.
DAT.OR.110 Management system
In addition to point ATM/ANS.OR.B.005, the
DAT provider, as applicable for the type of DAT
provision, shall establish and maintain a
management system that includes control
procedures for:
(a) document issue, approval or change;
(b) DQRs change;
podnosiocem zahteva za odobrenje tog
određenog dizajna;
(2) izdati izjavu o usaglašenosti da su
vazduhoplovne baze podataka koje su je
proizvedene, da su proizvedene u skladu sa ovom
Uredbom i važećim industrijskim standardima;
(3) pružiti pomoć nosiocu odobrenja za dizajn
opreme u postupanju sa bilo kojim radnjama o
kontinuiranoj plovidbenosti koje su povezane sa
vazduhoplovnim bazama podataka koje su
proizvedene.
(b) Za objavljivanje baza podataka, odgovorni
rukovodilac će imenovati osoblje za atestiranje
kao što je identifikovano u tački DAT.TR.100 (b)
i dodeliti njihove odgovornosti na nezavisan
način da bi putem izjave o usaglašenosti potvrdili
da podaci ispunjavaju DQR i da se procesi prate.
Konačna odgovornost za izjave o objavljivanju
baza podataka koje potpisuje osoblje za testiranje
ostaće na odgovornom menadžeru pružaoca
DAT-a.
DAT.OR.110 Sistem upravljanja
Pored tačke ATM / ANS.OR.B.005, pružalac
DAT-a, kao što je primenljivo za vrstu odredbe
DAT, uspostaviće i održavati sistem upravljanja
koji uključuje postupke kontrole za:
(a) izdavanje, odobrenje ili promenu dokumenta;
(b) promene DQR-a;
175/262
(b) ndryshimin e DQR;
(c) verifikimin se të dhënat hyrëse janë nxjerrë në
përputhje me standardet në fuqi;
(d) përditësimin në kohë të të dhënave të
përdorura;
(e) identifikimin dhe gjurmueshmëri në;
(f) proceset për pranimin, montimin, përkthimin,
përzgjedhjen, formatizimin, shpërndarjen
dhe/ose integrimin e të dhënave në një bazë të
dhënash gjenerike ose bazë të dhënash në
përputhje me aplikacionin/pajisjet specifike të
avionit;
(g) teknikat e verifikimit dhe të vlefshmërisë së
të dhënave;
(h) identifikimin e mjeteve, përfshirë
menaxhimin e konfigurimit dhe kualifikimin e
mjeteve, sipas nevojës;
(i) trajtimin e gabimeve/mangësive;
(j) koordinimin me ofruesin e burimit të të
dhënave aeronautike dhe/ose ofruesin(ët) DAT,
dhe me zotëruesin e miratimit të dizajnit të
pajisjeve ose aplikantin për miratimin e atij
dizajni specifik kur DAT ofrojnë shërbime të tipit
2;
(k) lëshimin e deklaratës të përputhshmërisë;
(l) shpërndarjen e kontrolluar të bazave të të
dhënave te përdoruesit.
DAT.OR.115 Mbajtja e të dhënave
(c) verification that incoming data has been
produced in accordance with the applicable
standards;
(d) timely update of the data used;
(e) identification and traceability;
(f) processes for reception, assembly, translation,
selection, formatting, distribution and/or
integration of data into a generic database or
database compatible with the specific aircraft
application/equipment;
(g) data verification and validation techniques;
(h) identification of tools, including
configuration management and tools
qualification, as necessary;
(i) handling of errors/deficiencies;
(j) coordination with the aeronautical data source
provider(s) and/or DAT provider(s), and with the
equipment design approval holder or an
applicant for an approval of that specific design
when providing type 2 DAT services;
(k) issue of statement of conformity;
(l) controlled distribution of databases to users.
DAT.OR.115 Record-keeping
(c) verifikaciju da li su dolazni podaci
proizvedeni u skladu sa važećim standardima;
(d) blagovremeno ažuriranje korišćenih podataka;
(e) identifikaciju i sledljivost;
(f) procese za prijem, sklapanje, prevođenje,
izbor, formatiranje, distribuciju i / ili integraciju
podataka u generičku bazu podataka ili bazu
podataka kompatibilnu sa određenom
aplikacijom / opremom vazduhoplova;
(g) tehnike verifikacije i validacije podataka;
(h) identifikaciju alata, uključujući upravljanje
konfiguracijom i kvalifikaciju alata, po potrebi;
(i) postupanje sa greškama / nedostacima;
(j) koordinacijua sa pružaocem (-ima) izvornih
vazduhoplovnih podataka i / ili pružaocem DAT-
a i sa nosiocem odobrenja za dizajn opreme ili
podnosiocem zahteva za odobrenje tog
određenog dizajna pri pružanju DAT usluga tipa
2;
(k) izdavanje izjave o usaglašenosti;
(l) kontrolisanu distribuciju baze podataka prema
korisnicima.
DAT.OR.115 Vođenje evidencije
176/262
Përveç ATM / ANS.OR.B.030, ofruesi DAT do
të përfshijë në sistemin e tij të mbajtjes së
shënimeve elementet e paraqitura në
DAT.OR.110.
PJESA 2 — KUSHTET SPECIFIKE
DAT.OR.200 Kushtet e raportimit
(a) Ofruesi i DAT:
(1) raporton tek klienti dhe, kur është e
aplikueshme, zotëruesi i miratimit të
dizajnit të pajisjeve të të gjitha rasteve kur
bazat e të dhënave aeronautike janë
lëshuar nga ofruesi i DAT dhe më pas janë
identifikuar se kanë mangësi dhe/ose
gabime, duke mos i përmbushur kërkesat
e zbatueshme të të dhënave;
(2) raporton tek autoriteti kompetent për
mangësitë dhe/ose gabimet e identifikuara
sipas pikës (1), të cilat mund të shpien në
një gjendje të pasigurt. Raportet e tilla
bëhen në një formë dhe mënyrë të
pranueshme për autoritetin kompetent;
(3) kur ofruesi i certifikuar i DAT është
duke vepruar si furnizues për një ofrues
tjetër të DAT, raporton gjithashtu tek ajo
organizatë tjetër për të gjitha rastet për të
cilat aika lëshuar bazat e të dhënave
aeronautike për atë organizatë, dhe janë
identifikuar më pas se kanë gabime;
(4) raporton tek ofruesi i burimit të të
dhënave aeronautike mbi rastet e të
In addition to ATM/ANS.OR.B.030, the DAT
provider shall include in its record-keeping
system the elements indicated in DAT.OR.110.
SECTION 2 — SPECIFIC REQUIREMENTS
DAT.OR.200 Reporting requirements
(a) The DAT provider shall:
(1) report to the customer and, where
applicable, the equipment design approval
holder all the cases where aeronautical
databases have been released by the DAT
provider and have been subsequently
identified to have deficiencies and/or
errors, thus not meeting the applicable
data requirements.;
(2) report to the competent authority the
deficiencies and/or errors identified
according to point (1), which could lead to
an unsafe condition. Such reports shall be
made in a form and manner acceptable to
the competent authority;
(3) where the certified DAT provider is
acting as a supplier to another DAT
provider, report also to that other
organisation all the cases where it has
released aeronautical databases to that
organisation and have been subsequently
identified to have errors;
(4) report to the aeronautical data source
provider instances of erroneous,
Pored ATM / ANS.OR.B.030, pružalac DAT će u
svoj sistem vođenja evidencije uključiti i
elemente naznačene u DAT.OR.110.
ODELJAK 2 - POSEBNI ZAHTEVI
DAT.OR.200 Zahtevi za izveštavanje
(a) Pružalac DAT-a mora:
(1) izveštavati kupca i, ako je primenljivo, nosioca
odobrenja za dizajn opreme o svim slučajevima u
kojima je pružalac DAT-a izdao vazduhoplovne
baze podataka i naknadno je utvrđeno da imaju
nedostatke i / ili greške, čime ne ispunjavaju
primenjive zahteve za podacima .;
(2) prijaviti nadležnom organu nedostatke i / ili
greške utvrđene u skladu sa tačkom (1), koje mogu
dovesti do nebezbednog stanja. Takvi izvještaji se
sastavljaju u obliku i na način koji je prihvatljiv za
nadležni organ;
(3) kada sertifikovani pružalac DAT-a deluje kao
pružalac drugom DAT-ovom pružaocu, takođe
izveštava tu drugu organizaciju o svim
slučajevima kada je toj organizaciji izdao
vazduhoplovne baze podataka i za koje je
naknadno utvrđeno da imaju greške;
(4) podnosi izveštaj pružaocu vazduhoplovnih
podataka o slučajevima pogrešnih, nedoslednih
177/262
dhënave të gabuara, të parregullta ose të
dhënat që mungojnë në burimin
aeronautik.
(b) Ofruesi DAT krijon dhe mirëmban një sistem
të brendshëm të raportimit në interes të sigurisë
për të mundësuar grumbullimin dhe vlerësimin e
raporteve, në mënyrë që t’i identifikojë tendencat
e kundërta ose t’i adresojë mangësitë, dhe t’i
nxjerrë ngjarjet dhe veprimet e raportueshme. Ky
sistem i raportimit të brendshëm mund të jetë i
integruar në sistemin e menaxhimit, siç kërkohet
në pikën ATM/ANS.OR. B.005.
NËN-PJESA B — KUSHTET TEKNIKE PËR
OFRUESIT E SHËRBIMEVE TË TË
DHËNAVE (DAT.TR)
PJESA 1 — KUSHTET E PËRGJITHSHME
DAT.TR.100 Metodat e punës dhe procedurat e
funksionimit
Ofruesi i DAT:
(a) në lidhje me të gjitha të dhënat e nevojshme
aeronautike duhet:
(1) të krijojë DQR të cilat kanë rënë
dakord me ofruesin tjetër të DAT dhe në
rastin e një ofruesi të DAT të tipit 2, me
zotëruesin e aprovimit të dizajnit të
pajisjeve ose aplikantin për miratimin e
atij dizajni specifik, për të përcaktuar
përputhshmërinë e këtyre DQR me
përdorimin e synuar;
(2) të përdorë të dhëna nga një burim
inconsistent or missing data in the
aeronautical source.
(b) The DAT provider shall establish and
maintain an internal reporting system in the
interest of safety to enable the collection and
assessment of reports in order to identify adverse
trends or to address deficiencies, and to extract
reportable events and actions. This internal
reporting system may be integrated into the
management system as required in point
ATM/ANS.OR. B.005.
SUBPART B — TECHNICAL
REQUIREMENTS FOR PROVIDERS OF
DATA SERVICES (DAT.TR)
SECTION 1 — GENERAL REQUIREMENTS
DAT.TR.100 Working methods and operating
procedures
The DAT provider shall:
(a) with regard to all the necessary aeronautical
data:
(1) establish DQRs that are agreed upon
with the other DAT provider and in the
case of a type 2 DAT provider, with the
equipment design approval holder or an
applicant for an approval of that specific
design, to determine the compatibility of
these DQRs with the intended use;
(2) use data from an authoritative
source(s) and, if required, other
aeronautical data verified and validated
ili nedostajućih podataka u vazduhoplovnom
izvoru.
(b) Pružalac DAT-a će uspostaviti i održavati
interni sistem izveštavanja u interesu sigurnosti
kako bi omogućio prikupljanje i procenu
izveštaja u cilju identifikovanja nepovoljnih
trendova ili otklanjanja nedostataka i izvlačenja
događaja i radnji o kojima se izveštava. Ovaj
interni sistem izveštavanja može se integrisati u
sistem upravljanja prema zahtevima tačke ATM /
ANS.OR. B.005.
POD-DEO B - TEHNIČKI ZAHTEVI ZA
PRUŽAOCE USLUGA PODATAKA (DAT.TR)
DEO 1 - OPŠTI ZAHTEVI
DAT.TR.100 Metode rada i procedure rada
DAT pružalac će:
(a) u pogledu svih potrebnih vazduhoplovnih
podataka:
(1) utvrditi DQR-ove dogovorene sa drugim
pružaocima DAT-a, a u slučaju pružaoca DAT-a
tipa 2, sa nosiocem odobrenja za dizajn opreme
ili podnosiocem zahteva za odobrenje tog
određenog dizajna, kako bi se utvrdila
kompatibilnost ovih DQR-ova sa nameravanom
upotrebom;
(2) koristiti podatke iz nadležnog izvora i, ako je
potrebno, drugih vazduhoplovnih podataka koje
178/262
autorizues dhe, nëse kërkohet, të dhëna të
tjera aeronautike të verifikuara dhe të
vlefshme nga vetë ofruesi i DAT dhe/ose
nga ofruesi tjetër i DAT;
(3) të vendosë një procedurë për të
siguruar që të dhënat janë procesuar në
mënyrë korrekte;
(4) të krijojë dhe zbatojë procese për të
siguruar që të dhënat e përpunuara ose të
kërkuara nga një operator i aeroplanit ose
një ofrues tjetër i DAT shpërndahen vetëm
te vetë kërkuesi; dhe
(b) në lidhje me personelin vërtetues të cilët i
nënshkruajnë deklaratat e përputhshmërisë të
lëshuar nën DAT.OR.105 (b) sigurojnë që:
(1) njohuritë, historiku (përfshirë
funksionet e tjera në organizatë) dhe
përvoja e stafit vërtetues janë përkatëse
për përgjegjësitë e tyre të caktuara;
(2)mban shënime për të gjithë stafin
vërtetues, që përfshin detaje të fushës së
autorizimit të tyre;
(3) stafivërtetues është i pajisur me dëshmi
të fushës së autorizimit të tyre.
DAT.TR.105 Ndërveprimet e kërkuara
Ofruesi i DAT siguron ndërveprim të nevojshëm
formal me:
(a) burimin (e) të të dhënave aeronautike dhe/ose
ofruesit e tjerë të DAT;
(b) zotëruesin e aprovimit të dizajnit të pajisjeve
by the DAT provider itself and/or by other
DAT provider(s);
(3) establish a procedure to ensure that the
data is correctly processed;
(4) establish and implement processes to
ensure that the tailored data provided or
requested by an aircraft operator or other
DAT provider shall only be distributed to
the requester itself; and
(b) with regard to attesting staff that sign the
statements of conformity issued under
DAT.OR.105(b) ensure that:
(1) the knowledge, background (including
other functions in the organisation), and
experience of the attesting staff are
appropriate to their allocated
responsibilities;
(2) it maintains records of all attesting
staff which include details of the scope of
their authorisation;
(3) attesting staff are provided with
evidence of the scope of their
authorisation.
DAT.TR.105 Required interfaces
The DAT provider shall ensure the necessary
formal interfaces with:
(a) aeronautical data source(s) and/or other DAT
providers;
(b) the equipment design approval holder for
verifikuje i potvrđuje sam pružalac DAT-a i / ili
drugi pružalac (-oci) DAT-a;
(3) uspostaviti postupak kojim se osigurava tačna
obrada podataka;
(4) uspostaviti i sprovoditi procese kako bi se
osiguralo da prilagođeni podaci koje pruži ili
zatraži operator aviona ili drugi dobavljač DAT-a
distribuiraju samo tražiocu; i
(b) u pogledu osoblja koje potvrđuje da potpisuju
izjave o usaglašenosti izdatih u skladu sa
DAT.OR.105 (b) osigurati da:
(1) znanje, pozadina (uključujući ostale
funkcije u organizaciji) i iskustvo osoblja
koje atestira su odgovarajući za
dodeljene odgovornosti;
(2) vodi evidenciju o svom osoblju koje
atestira i sadrži detalje o obimu njihovog
ovlašćenja;
(3) osoblje koje atestira dobija evidencije o
obimu svojih ovlašćenja.
DAT.TR.105 Potrebni interfejsi
DAT pružalac mora osigurati potrebne formalne
interfejse sa:
(a) vazduhoplovnim izvorom (ima) podataka i /
ili drugim pružaocima DAT;
179/262
për provizionin DAT të tipit 2, ose aplikantit për
miratimin e atij modeli specifik;
(c) operatorët e aeroplanëve, siç është e
zbatueshme.
ANEKSI VIII
KUSHTET SPECIFIKE PËR OFRUESIT E
SHËRBIMEVE TË KOMUNIKIMIT,
NAVIGIMIT OSE MBIKËQYRJES (Pjesa-
CNS)
NËN-PJESA A — KUSHTET SHTESË TË
ORGANIZIMIT PËR OFRUESIT E
SHËRBIMEVE TË KOMUNIKIMIT,
NAVIGIMIT OSE MBIKËQYRJES
(CNS.OSE)
PJESA 1 — KUSHTET E PËRGJITHSHME
CNS.OR.100 Kompetenca dhe kapaciteti teknik
dhe operacional
(a) Ofruesi i shërbimeve të komunikimit,
navigimit ose mbikëqyrjes siguron
disponueshmërinë, vazhdimësinë, saktësinë dhe
integritetin e shërbimeve të tij.
(b) Ofruesi i shërbimeve të komunikimit,
navigimit ose mbikëqyrjes konfirmon nivelin e
cilësisë të shërbimeve që ai ofron, dhe
demonstron që pajisjet e tyre mirëmbahen
rregullisht dhe, kur kërkohet, kalibrohen.
NËN-PJESA B — KUSHTETPËR OFRUESIT
E SHËRBIMEVE TË KOMUNIKIMIT,
type 2 DAT provision, or an applicant for an
approval of that specific design;
(c) aircraft operators, as applicable.
ANNEX VIII
SPECIFIC REQUIREMENTS FOR
PROVIDERS OF COMMUNICATION,
NAVIGATION, OR SURVEILLANCE
SERVICES (Part-CNS)
SUBPART A — ADDITIONAL
ORGANISATION REQUIREMENTS FOR
PROVIDERS OF COMMUNICATION,
NAVIGATION, OR SURVEILLANCE
SERVICES (CNS.OR)
SECTION 1 — GENERAL REQUIREMENTS
CNS.OR.100 Technical and operational
competence and capability
(a) A communication, navigation or surveillance
services provider shall ensure the availability,
continuity, accuracy and integrity of their
services.
(b) A communication, navigation or surveillance
services provider shall confirm the quality level
of the services they are providing, and shall
demonstrate that their equipment is regularly
maintained and, where required, calibrated.
SUBPART B — TECHNICAL
REQUIREMENTS FOR PROVIDERS OF
(b) nosiocem, odobrenja za dizajn opreme za
odredbu DAT tipa 2 ili podnosiocem zahteva za
odobrenje tog određenog dizajna;
(c) operaterima vazduhoplova, po potrebi.
DODATAK VIII.
POSEBNI ZAHTEVI ZA PRUŽAOCE
USLUGA KOMUNIKACIJE, NAVIGACIJE
ILI NADZORA
(deo CNS)
POD-DEO A - DODATNI ORGANIZACIONI
USLOVI ZA PRUŽAOCE USLUGA
KOMUNIKACIJE, NAVIGACIJE ILI
NADZORNIH USLUGA (CNS.OR)
DEO 1 - OPŠTI ZAHTEVI
CNS.OR.100 Tehnička i operativna nadležnost i
sposobnost
(a) Pružalac usluga komunikacionih,
navigacijskih ili nadzornih sistema mora osigurati
dostupnost, kontinuitet, tačnost i integritet svojih
usluga.
(b) Pružalac usluga komunikacije, navigacije ili
nadzora mora da potvrdi nivo kvaliteta usluga koje
pruža i da pokaže da se oprema redovno održava i
po potrebi kalibriše.
POD PODLOG B - TEHNIČKI ZAHTEVI ZA
PRUŽAOCE USLUGA KOMUNIKACIJE,
NAVIGACIJE ILI NADZOR (CNS.TR)
180/262
NAVIGIMIT OSE MBIKËQYRJES (CNS.TR)
PJESA 1 — KUSHTET E PËRGJITHSHME
CNS.TR.100 Metodat e punës dhe procedurat e
funksionimit për ofruesit e shërbimeve të
komunikimit, navigimit ose mbikëqyrjes.
Duke mos cenuar Rregulloren 02/2016, ofruesi i
shërbimeve të komunikimit, navigimit ose
mbikëqyrjes duhet të jetë në gjendje të
demonstrojë se metodat e tij të punës dhe
procedurat e funksionimit janë në përputhje me
standardet e Shtojcës 10 të Konventës së Çikagos
për telekomunikacionin aeronautik në versionet e
mëposhtme për aq sa ato janë të rëndësishme për
sigurimin e komunikimit, shërbimet e navigimit
ose mbikëqyrjes në hapësirën ajrore përkatëse:
(a) Vëllimi I për radio-pajisjen ndihmëse për
navigim në publikimin e vet të 6-të të korrikut
2006, përfshirë të gjitha ndryshimet deri dhe
duke e përfshirë nr. 89;
(b) Vëllimi II mbi procedurat e komunikimit,
përfshirë ato me statusin PANS në botimin e vet
të 6-të muajit tetor 2001, përfshirë të gjitha
ndryshimet deri më tani dhe duke përfshirë Nr.
89;
(c) Vëllimi III për sistemet e komunikimit në
publikimin e vet të 2-të të korrikut 2007, duke i
përfshirë të gjitha ndryshimet deri dhe duke
përfshirë nr.89;
(d) Vëllimi IV për radarët e mbikëqyrjes dhe
sistemet e shmangies së përplasjes në publikimin
e 4-të të korrikut 2007, duke përfshirë të gjitha
COMMUNICATION, NAVIGATION OR
SURVEILLANCE SERVICES (CNS.TR)
SECTION 1 — GENERAL REQUIREMENTS
CNS.TR.100 Working methods and operating
procedures for providers of communication,
navigation or surveillance services
Without prejudice to Regulation 02/2016, a
communication, navigation or surveillance
services provider shall be able to demonstrate
that its working methods and operating
procedures are compliant with the standards of
Annex 10 to the Chicago Convention on
aeronautical telecommunications in the
following versions as far as they are relevant to
the provision of communication, navigation or
surveillance services in the airspace concerned:
(a) Volume I on radio navigation aids in its 6th
edition of July 2006, including all amendments
up to and including No 89;
(b) Volume II on communication procedures,
including those with PANS status in its 6th
edition of October 2001, including all
amendments up to and including No 89;
(c) Volume III on communications systems in its
2nd edition of July 2007, including all
amendments up to and including No 89;
(d) Volume IV on surveillance radar and
collision avoidance systems in its 4th edition of
July 2007, including all amendments up to and
including No 89;
DEO 1 - OPŠTI ZAHTEVI
CNS.TR.100 Metode rada i operativne procedure
za pružaoce usluga komunikacija, navigacije ili
nadzora.
Ne dovodeći u pitanje Uredbu 02/2016 pružalac
usluga komunikacionih, navigacijskih ili
nadzornih sistema mora biti u stanju da pokaže da
su njegove metode rada i radne procedure u skladu
sa standardima Aneksa 10 Čikaške konvencije o
vazduhoplovnim telekomunikacijama u sledećim
verzijama, ukoliko su relevantne za pružanje
usluga komunikacije, navigacije ili nadzora u
dotičnom vazdušnom prostoru:
(a) Volumen I o radio-navigacijskim pomagalima
u 6. izdanju iz jula 2006. godine, uključujući sve
izmene i dopune do br. 89;
(b) Volumen II o komunikacijskim procedurama,
uključujući one sa statusom PANS u 6. izdanju iz
oktobra 2001. godine, uključujući sve izmene do
i uključujući br. 89;
(c) Volumen III o komunikacionim sistemima u
drugom izdanju iz jula 2007. godine, uključujući
sve izmene i dopune do br. 89;
(d) Volumen IV o radarskim nadzornim
sistemima i sistemima za izbegavanje sudara u 4.
izdanju jula 2007. godine, uključujući sve izmene
do i uključujući br. 89;
(e) Volumen V o korišćenju vazduhoplovnog
radio-frekvencijskog spektra u svom trećem
181/262
ndryshimet deri dhe përfshirë nr. 89;
(e) Vëllimi V për përdorimin e spektrit të
frekuencave radio-aeronautike në publikimin e 3-
të të muajit korrik 2013, duke përfshirë të gjitha
ndryshimet deri dhe duke përfshirë nr.89.
ANEKSI IX
KUSHTET SPECIFIKE PËR OFRUESIT E
SHËRBIMEVE TË MENAXHIMIT TË
FLUKSIT TË TRAFIKUT AJROR (Pjesa-
ATFM)
KUSHTET TEKNIKEPËR OFRUESIT E
SHËRBIMEVE TË MENAXHIMIT TË
FLUKSIT TË TRAFIKUT AJROR(ATFM.TR)
PJESA 1 — KUSHTET E PËRGJITHSHME
ATFM.TR.100 Metodat e punës dhe procedurat
e funksionimit për ofruesit e menaxhimit të
rrjedhës së fluksit ajror
Ofruesi i menaxhimit të fluksit të trafikut ajror
duhet të jetë në gjendje të demonstrojë metodat e
tij të punës dhe procedurat e funksionimit janë në
përputhje me Rregulloren 08/2017.
ANEKSI X
KUSHTET SPECIFIKE PËR OFRUESIT E
SHËRBIMEVE TËMENAXHIMIT TË
HAPËSIRËS AJRORE (Pjesa-ASM)
KUSHTET TEKNIKE PËR OFRUESIT E
SHËRBIMEVE TË MENAXHIMIT TË
HAPËSIRËS AJRORE (ASM.TR)
(e) Volume V on aeronautical radio frequency
spectrum utilisation in its 3rd edition of July
2013, including all amendments up to and
including No 89.
ANNEX IX
SPECIFIC REQUIREMENTS FOR
PROVIDERS OF AIR TRAFFIC FLOW
MANAGEMENT (Part-ATFM)
TECHNICAL REQUIREMENTS FOR
PROVIDERS OF AIR TRAFFIC FLOW
MANAGEMENT (ATFM.TR)
SECTION 1 — GENERAL REQUIREMENTS
ATFM.TR.100 Working methods and operating
procedures for providers of air traffic flow
management
An air traffic flow management provider shall be
able to demonstrate that its working methods and
operating procedures are compliant with
Regulation 08/2017.
ANNEX X
SPECIFIC REQUIREMENTS FOR
PROVIDERS OF AIRSPACE
MANAGEMENT (Part-ASM)
TECHNICAL REQUIREMENTS FOR
PROVIDERS OF AIRSPACE MANAGEMENT
(ASM.TR)
SECTION 1 — GENERAL REQUIREMENTS
izdanju iz jula 2013. godine, uključujući sve
izmene do i uključujući broj 89.
ANEKS IX.
POSEBNI ZAHTEVI ZA PRUŽAOCE
USLUGA UPRAVLJANJA PROTOKOM
VAZDUHOPLOVNOG SAOBRAĆAJA (deo
ATFM)
TEHNIČKI ZAHTEVI ZA PRUŽAOCE
USLUGA UPRAVLJANJA PROTOKOM
VAZDUHOPLOVNOG SAOBRAĆAJA
(ATFM.TR)
DEO 1 - OPŠTI ZAHTEVI
ATFM.TR.100 Metode rada i operativne
procedure za pružaoce usluga upravljanja
protokom vazdušnog saobraćaja
Pružalac usluga za upravljanje protokom
vazdušnog saobraćaja mora biti u mogućnosti da
pokaže da su njegove metode rada i radne
procedure u skladu sa Uredbom 08/2017.
ANEKS X
POSEBNI ZAHTEVI ZA PRUŽAOCE
USLUGA UPRAVLJANJA VAZDUŠNIM
PROSTOROM (Deo ASM)
TEHNIČKI ZAHTEVI ZA PRUŽAOCE
USLUGA UPRAVLJANJA VAZDUŠNIM
PROSTOROM (ASM.TR)
DEO 1 - OPŠTI ZAHTEVI
182/262
PJESA 1 — KUSHTET E PËRGJITHSHME
ASM.TR.100 Metodat e punës dhe procedurat e
funksionimit për ofruesit e menaxhimit të
hapësirës ajrore
Ofruesi i menaxhimit të hapësirës ajrore duhet të
jetë në gjendje të demonstrojë se metodat e tij të
punës dhe procedurat e funksionimit janë në
përputhje me Rregulloren 08/2017.
ANEKSI XI
KUSHTET SPECIFIKE PËR OFRUESIT E
PROJEKTIMIT TË PROCEDURËS (Pjesa-
ASD)
ANEKSI XII
KUSHTET SPECIFIKEPËR
MENAXHERIN E RRJETIT (Pjesa-NM)
KUSHTET TEKNIKE PËR MENAXHERIN E
RRJETIT (NM.TR)
PJESA 1 — KUSHTET E PËRGJITHSHME
NM.TR.100 Metodat e punës dhe procedurat e
funksionimit për Menaxherin e Rrjetit
Menaxheri i Rrjetit duhet të jetë në gjendje të
demonstrojë se metodat e tij të punës dhe
procedurat e funksionimit janë në përputhje me
ligjet në veçanti me Rregulloren 08/2017.
ASM.TR.100 Working methods and operating
procedures for providers of airspace management
An airspace management provider shall be able to
demonstrate that its working methods and
operating procedures are compliant with
Regulation 08/2017.
ANNEX XI
SPECIFIC REQUIREMENTS FOR
PROVIDERS OF PROCEDURE DESIGN
(Part-ASD)
ANNEX XII
SPECIFIC REQUIREMENTS FOR THE
NETWORK MANAGER (Part-NM)
TECHNICAL REQUIREMENTS FOR THE
NETWORK MANAGER (NM.TR)
SECTION 1 — GENERAL REQUIREMENTS
NM.TR.100 Working methods and operating
procedures for the Network Manager The
Network Manager shall be able to demonstrate
that its working methods and operating procedures
are compliant with other Union legislation and in
particular with Regulation 08/2017.
ASM.TR.100 Metode rada i operativne procedure
za pružaoce usluga upravljanja vazdušnim
prostorom
Pružalac usluga upravljanja vazdušnog prostora
mora biti u mogućnosti da pokaže da su metode
rada i radne procedure u skladu sa Uredbom
08/2017.
ANEKS XI
POSEBNI ZAHTEVI ZA PRUŽAOCE
DIZAJNA PROCEDURA (Deo ASD)
DODATAK XII.
POSEBNI ZAHTEVI ZA MENADŽERA
MREŽE (Deo NM)
TEHNIČKI ZAHTEVI ZA MENADŽERA
MREŽE (NM.TR)
DEO 1 - OPŠTI ZAHTEVI
NM.TR.100 Metode rada i operativne procedure
za menadžera mreže
Menadžer mreže mora biti u mogućnosti da
pokaže da su njegove radne metode i radne
procedure u skladu sa drugim zakonodavstvom
Unije i posebno sa Uredbom 08/2017.
183/262
Shtojca 1 e Aneksit II
CERTIFIKATA PËR OFRUES TË SHËRBIMIT NGA AUTORITETI KOMPETENT -
CERTIFIKATA E OFRUESIT TË SHËRBIMIT [NUMRI I CERTIFIKATËS/Nr. I PUBLIKIMIT]
Në pajtim me Rregulloren (AAC) 09/2020 dhe duke iu nënshtruar kushteve të përcaktuara më poshtë,
[autoriteti kompetent] certifikon
[EMRI I OFRUESIT TË SHËRBIMIT] [ADRESA E OFRUESIT TË SHËRBIMIT]
si ofrues të shërbimit me privilegjet, siç janë shënuar në kushtet e bashkangjitura të ofrimit të shërbimit.
KUSHTET: Kjo certifikatë lëshohet sipas kushteve dhe fushëveprimit të ofrimit të shërbimeve dhe
funksioneve të cekura në kushtet e bashkangjitura të ofrimit të shërbimeve. Kjo certifikatë është e
vlefshme derisa ofruesi i shërbimit të certifikuar mbetet në pajtueshmëri me Rregulloren 09/2020 dhe
rregulloret e tjera të zbatueshme dhe, kur është e nevojshme, me procedurat në dokumentacionin e
ofruesit të shërbimit. Sipas kushteve të mësipërme, kjo certifikatë mbetet e vlefshme përveç nëse
certifikata dorëzohet, kufizohet, pezullohet ose revokohet.
Data e lëshimit: Nënshkruar: [Autoriteti kompetent]
Formulari EASA 157 Publikimi 1 — Faqe ¼
184/262
CERTIFIKATA E OFRUESIT TË SHËRBIMIT
KUSHTET E OFRIMIT TË SHËRBIMIT
Shtojca në certifikatën e ofruesit të shërbimit: [NUMRI I CERTIFIKATËS/Nr. I PUBLIKIMIT]
[EMRI I OFRUESIT TË SHËRBIMIT] ka marrë privilegjet për të ofruar shërbimet/funksionet e
fushëveprimit si më poshtë:
(Fshini rreshtat sipas nevojës)
Shërbimet/Funksionet Lloji i
shërbimit/funksionit
Fushëveprimi i
shërbimit/funksionit
Kufizimet (*)
Shërbimet e trafikut
ajror (ATS)(****)
Kontrolli i trafikut
ajror (ATC)
Shërbimi i kontrollit të
zonës
Shërbimi i kontrollit të
qasjes
Shërbimi i kontrollit të
aerodromit
Shërbimi i
informacionit të
fluturimit (FIS)
Shërbimi i informacionit
të fluturimit në aerodrom
(AFIS)
Shërbimi i informacionit
mbi fluturimin gjatë
rrugës (En-route FIS)
Shërbimi këshillues n/a
Menaxhimi i
qarkullimit të trafikut
ajror (ATFM)
ATFM Ofrimi i ATFM lokale
Menaxhimi i hapësirës
ajrore (ASM)
ASM Sigurimi i shërbimit
lokal ASM (Niveli 3
taktik/ASM)
Kushtet (**)
Shërbimet/Funksionet Lloji i
shërbimit/funksionit
Fushëveprimi i
shërbimit/funksionit
Kufizimet (*)
Shërbimet e trafikut
ajror (ATS) për
provën e
fluturimit(***)
(****)
Kontrolli i trafikut
ajror (ATC)
Shërbimi i kontrollit të
zonës
Shërbimi i kontrollit të
qasjes
Shërbimi i kontrollit të
aerodromit
Shërbimi i
informacionit të
fluturimit (FIS)
Shërbimi i informacionit
të fluturimit në aerodrom
(AFIS)
Shërbimi i informacionit
185/262
të fluturimin gjatë rrugës
(En-route FIS)
Shërbimi këshillues n/a
Kushtet (**)
Shërbimet/Funksionet Lloji i
shërbimit/funksionit
Fushëveprimi i
shërbimit/funksionit
Kufizimet (*)
Shërbime të
komunikimit,
navigimit ose
mbikëqyrjes (CNS)
Komunikimet (C) Shërbimi celular
aeronautik
(komunikimet ajër-
tokë)
Shërbim fiks aeronautik
(komunikimet tokë-tokë)
Shërbimi satelitor
aeronautik celular
(AMSS)
Navigimi (N) Sigurimi i sinjalit NDB
në hapësirë
Sigurimi i sinjalit VOR
në hapësirë
Sigurimi i sinjalit DME
në hapësirë
Sigurimi i sinjalit ILS në
hapësirë
Sigurimi i sinjalit MLS
në hapësirë
Sigurimi i sinjalit GNSS
në hapësirë
Mbikëqyrja Sigurimi i të dhënave
nga mbikëqyrja parësore
(PS)
Sigurimi i të dhënave
nga mbikëqyrja
sekondare (SS)
Sigurimi i të dhënave
automatike të vëzhgimit
të varur (ADS)
Kushtet (**)
Shërbimet/Funksionet Lloji i
shërbimit/funksionit
Fushëveprimi i
shërbimit/funksionit
Kufizimet (*)
Shërbimet e AIS Sigurimi i gjithë
186/262
informacionit
aeronautik (AIS)
shërbimit të AIS
Kushtet (**)
Shërbimet/Funksionet Lloji i
shërbimit/funksionit
Fushëveprimi i
shërbimit/funksionit
Kufizimet (*)
Shërbimet e të
dhënave (DAT)
Tipi 1 Sigurimi i Tipit 1 DAT
autorizon furnizimin e
bazave të të dhënave
aeronautike në
formatet e mëposhtme:
[lista e formateve të të
dhënave gjenerike]
Sigurimi i Tipit 1 DAT
nuk autorizon
furnizimin e bazave të
të dhënave aeronautike
direkt për përdoruesit
e fundit/operatorët e
avionit.
Tipi 2 Sigurimi i Tipit 2 DAT
autorizon furnizimin e
bazave të të dhënave
aeronautike për
përdoruesit e
fundit/operatorët e
avionit për
aplikacionin/pajisjet e
mëposhtme të ajrit, për
të cilat është
demonstruar
pajtueshmëria:
[Prodhuesi] Modeli i
certifikuar i
Aplikacionit/Pajisjeve
[XXX], Pjesa Nr.
[YYY]
Kushtet (**)
Shërbimet/Funksionet Lloji i
shërbimit/funksionit
Fushëveprimi i
shërbimit/funksionit
Kufizimet (*)
Shërbime
meteorologjike
(MET)
MET Zyra e vëzhgimit
meteorologjik
Zyrat meteorologjike të
aerodromit
187/262
Stacionet meteorologjike
aeronautike
VAAC
WAFC
TCAC
Kushtet (**)
Shërbimet/Funksionet Lloji i
shërbimit/funksionit
Fushëveprimi i
shërbimit/funksionit
Kufizimet (*)
Funksionet e rrjetit
të ATM-së
Dizajni i ERN-së n/a
Burimet e pakta Frekuencat e radios
Kodi i transmetuesit
ATFM Sigurimi i ATFM-së
qendrore
Kushtet (**)
Data e lëshimit: Nënshkruar: [Autoriteti kompetent] Për Shtetin Anëtar/EASA
Formulari EASA 157 Publikimi 1
- Faqe 4/4
(*) Siç përshkruhet nga autoriteti kompetent.
(**) Kur është e nevojshme
(***) Nëse autoriteti kompetent e konsideron të nevojshme vendosjen e kërkesave shtesë.
(****) ATS mbulon shërbimin e paralajmërimit.
188/262
Shtojca 1 e Aneksit V
Shablloni për METAR
Çelësi:
M =përfshirja e detyrueshme, pjesë e çdo mesazhi;
C =përfshirja e kushtëzuar, e varur nga kushtet meteorologjike ose metoda e vëzhgimit;
O =përfshirja opsionale.
Shënim 1: Gama dhe rezolucionet për elementet numerike të përfshira në METAR tregohen më poshtë këtij shablloni.
Shënim 2: Shpjegimet për shkurtesat mund të gjenden në Procedurat për Shërbimet e Navigimit Ajror - Shkurtesat dhe kodet e
ICAO (PANS-ABC, Doc 8400).
Elementi Përmbajtja e hollësishme Shablloni (shabllonet) Shembuj
Identifikimi i llojit të raportit
(M),
Lloji i raportit (M) METAR, METAR COR METAR
METAR COR
Treguesi i vendndodhjes (M) Treguesi i vendndodhjes
së ICAO (M)
Nnnn YUDO
Koha e vëzhgimit (M) Dita dhe koha aktuale e
vëzhgimit në UTC (M)
nnnnnnZ 221630Z
Identifikimi i një raporti të
automatizuar ose që mungon
(C)
Identifikues i raportit të
automatizuar ose që
mungon (C)
AUTO oseNIL AUTO NIL
FUNDI I METAR NËSE RAPORTI MUNGON.
Era sipërfaqësore (M) Drejtimi i erës (M) Nnn VRB 24004MPS
(24008KT)
VRB01MPS
(VRB02KT)
19006MPS
(19012KT)
00000MPS
(00000KT)
140P149MPS
(140P99KT)
Shpejtësia e erës (M) [P]nn[n]
Variacionet e dukshme të
shpejtësisë (C)
G[P]nn[n] 12003G09MPS
(12006G18KT)
24008G14MPS
(24016G28KT)
Njësitë e matjes (M) MPS (or KT)
Variacionet e dukshme të
drejtimit (C)
nnnVnnn — 02005MPS
350V070 (02010KT
350V070)
Dukshmëria (M) Dukshmëria
mbizotëruese ose
minimale (M)
Nnnn CAVOK 0350 CAVOK 7000
9999 0800
Dukshmëria minimale
dhe drejtimi i
dukshmërisë minimale
(C)
nnnn[N] osennnn[NE]
osennnn[E] osennnn[SE]
osennnn[S] osennnn[SW]
osennnn[W] osennnn[NW]
2000 1200NW 6000
2800E 6000 2800
Diapazoni vizual i pistës (C)1 Emri ielementit (M) R R32/0400
R12R/1700
R10/M0050
R14L/P2000
Pista (M) nn[L]/osenn[C]/osenn[R]/
Diapazoni vizual i pistës
(M)
[P oseM]nnnn R16L/0650
R16C/0500
R16R/0450
R17L/0450
Tendenca e kaluar e
diapazonit vizual të
pistës (C)
U, D oseN R12/1100U
R26/0550N
R20/0800D
R12/0700
Moti aktual (C) Intensiteti ose afërsia e
motit aktual (C)
– ose+ — VC
Karakteristikat dhe lloji i
motit aktual (M)
DZ
oseRA
oseSN
FG
oseBR
oseSA
FG
osePO
oseFC
RA HZ VCFG
+TSRA FG VCSH
+DZ VA VCTS –
1Të përfshihet nëse dukshmëria ose diapazoni visual i pistës <1 500 m; për deri në maksimum katër pista.
189/262
oseSG
osePL
oseDS
oseSS
oseFZD
Z
oseFZR
A
oseFZU
P
oseFC2
oseSH
GR
oseSH
GS
oseSHR
A
oseSHS
N
oseSH
UP
oseTSG
R
oseTSG
S
oseTSR
A
oseTSS
N
oseTSU
P
oseDU
oseHZ
oseFU
oseVA
oseSQ
osePO
oseTS
oseBCF
G
oseBL
DU
oseBLS
A
oseBLS
N
oseDR
DU
oseDRS
A
oseDRS
N
oseFZF
G
oseMIF
G
osePRF
G ose//
oseDS
oseSS
oseTS
oseSH
oseBL
SN
oseBL
SA
oseBL
DU
oseVA
SN MIFG VCBLSA
+TSRASN –SNRA
DZ FG +SHSN
BLSN UP FZUP
TSUP FZUP //
8.3.2017 L 62/69
Gazeta Zyrtare e
Bashkimit Evropian
EN
Retë (M) Sasia e reve dhe lartësia
e bazës së reve ose
dukshmëria vertikale (M)
FEWnn
n
oseSCT
nnn
oseBK
Nnnn
oseOV
Cnnn
oseFE
W///
oseSCT
///
oseBK
N///
oseOV
C///
ose///nn
n
ose//////
VVnnn
oseVV/
//
NSC
oseNC
D
FEW015 VV005
OVC030 VV/// NSC
SCT010 OVC020
BKN/// ///015
Lloji i resë (C) CB
oseTC
U ose///
— BKN009TCU NCD
SCT008
BKN025CB
BKN025/// //////CB
Temperatura e ajrit dhe pikës
së vesës (M)
Temperatura e ajrit dhe
pikës së vesës (M)
[M]nn/[M]nn 17/10 02/M08
M01/M10
Vlerat e presionit (M) Emri i elementit (M) Q Q0995 Q1009
Q1022 Q0987
QNH (M) Nnnn
Informata plotësuese(C) Moti i kohës së fundit
(C)
REFZDZ oseREFZRA oseREDZ
oseRE[SH]RA oseRERASN oseRE
[SH]SN oseRESG oseRESHGR
oseRESHGS oseREBLSN oseRESS
REFZRA RETSRA
2I rëndë përdoret për të treguar tornadon ose rrjedhën ujore; i moderuar (pa kualifikues) për të treguar renë në formë
tornadoje që nuk arrin tokën.
190/262
oseREDS oseRETSRA oseRETSSN
oseRETSGR oseRETSGS oseRETS
oseREFC oseREVA oseREPL oseREUP
oseREFZUP oseRETSUP oseRESHUP
Gradienti i erës (C) WS Rnn[L] oseWS Rnn[C] oseWS Rnn[R]
oseWS ALL RWY
WS R03 WS ALL
RWY WS R18C
Temperatura e sipërfaqes
së detit dhe gjendja e
detit ose gradienti i
dukshëm i lartësisë së
valës (C)
W[M]nn/Sn oseW[M]nn/Hn[n][n] W15/S2 W12/H75
Gjendja e
pistës (C)
Përcaktues
i i pistës
(M)
R nn[L]/ oseRnn[C]/
oseRnn[R]/
R/SNOCLO R99/421594
R/SNOCLO
R14L/CLRD//
Depozitat
e pistës
(M)
n ose/ CLRD//
Shtrirja e
kontamini
mit të
pistës (M)
n ose/
Thellësia e
depozitës
(M)
nn ose//
Koeficienti
i fërkimit
ose
veprimi i
frenimit
(M)
nn ose//
Parashikimi i trendit (O) Treguesi i ndryshimit
(M)
NOSIG BECMG oseTEMPO NOSIG BECMG
FEW020 TEMPO
25018G25MPS
(TEMPO
25036G50KT)
BECMG FM1030
TL1130 CAVOK
BECMG TL1700
0800 FG BECMG
AT1800 9000 NSW
BECMG FM1900
0500 +SNRA
BECMG FM1100
SN TEMPO
FM1130 BLSN
TEMPO FM0330
TL0430 FZRA
Periudha e ndryshimit
(C)
FMnnnn dhe/oseTLnnnn ose
ATnnnn
Era (C) nnn[P]nn[n][G[P]nn[n]]MPS
(osennn[P]nn[G[P] nn]KT)
Dukshmëria
mbizotëruese (C)
nnnn CA
VO
K Fenomeni i motit:
intensiteti (C)
–
ose+
— NS
W
Fenomeni i motit:
karakteristikat dhe lloji
(C)
DZ
oseR
A
oseS
N
oseS
G
oseP
L
oseD
S
oseS
S
oseF
ZDZ
oseF
ZRA
oseS
HGR
oseS
HGS
oseS
HRA
oseS
HSN
oseT
FG
oseB
R
oseS
A
oseD
U
oseH
Z
oseF
U
oseV
A
oseS
Q
oseP
O
oseF
C
oseT
S
oseB
CFG
oseB
LDU
oseB
191/262
SGR
oseT
SGS
oseT
SRA
oseT
SSN
LSA
oseB
LSN
oseD
RDU
oseD
RSA
oseD
RSN
oseF
ZFG
ose
MIF
G
oseP
RFG
Sasia e reve dhe lartësia
e bazës së reve ose
dukshmëria vertikale
(C)
FE
Wnn
n
oseS
CTn
nn
oseB
KNn
nn
oseO
VCn
nn
VVn
nn
oseV
V///
NSC TEMPO TL1200
0600 BECMG
AT1200 8000
NSW NSC
BECMG AT1130
OVC010
Lloji i reve (C) CB
oseT
CU
—
Gama dhe rezolucionet për elementet numerike të përfshira në METAR
Elementi Gama Rezolucioni
Pista: (pa njësi) 01–36 1
Drejtimi i erës: °e
vërtetë
000–360 10
Shpejtësia e erës: MPS 00–99 1
KT 00–199 1
Dukshmëria: M 0000–0750 50
M 0800–4 900 100
M 5 000–9 000 1 000
M 10 000– 0 (vlera fikse:
9 999)
Diapazoni vizual pistës: M 0000–0375 25
M 0400–0750 50
M 0800–2 000 100
Dukshmëria vertikale: 30's M (100's FT) 000–020 1
Retë: lartësia e bazës së reve:30's M (100's FT) 000–100 1
Temperatura e ajrit;
Temperatura e pikës së vesës: °C
– 80 - +60 1
QNH hPa 0850–1 100 1
Temperatura e sipërfaqes së detit: °C – 10 - +40 1
Gjendja e detit: (pa
njësi)
0–9 1
Lartësia e dukshme e valës M 0–999 0,1
Gjendja e pistës Përcaktuesi i pistës: (pa
njësi)
01–36; 88; 99 1
Depozitat e pistës: 0–9 1
192/262
Shtrirja e kontaminimit të
pistës:
1; 2; 5; 9 -
Thellësia e depozitës: 00–90; 92–99 1
Koeficienti i fërkimit/veprimi i
frenimit:
00–95; 99 1
* Nuk ka ndonjë kërkesë aeronautike për të raportuar shpejtësinë e erës sipërfaqësore prej 100 kt (50 m/s) ose më shumë;
megjithatë, është bërë parashikim për raportimin e shpejtësive të erës deri në 199 kt (99 m/s) për qëllime jo-aeronautike, sipas
nevojës.
193/262
Shtojca 2 e Aneksit V
Fushat fikse të mbulimit të parashikimeve të WAFS në formë grafiku
Projeksioni i Mercatorit
Projeksioni stereografik polar (hemisfera veriore)
194/262
Projeksioni stereografik polar (hemisfera jugore)
195/262
196/262
Shtojca 3 e Aneksit V
Shablloni për TAF
Çelësi:
M =përfshirja e detyrueshme, pjesë e çdo mesazhi;
C = përfshirja e kushtëzuar, e varur nga kushtet meteorologjike ose metoda e vëzhgimit;
O =përfshirja opsionale.
Shënim 1: Gama dhe rezolucionet për elementet numerike të përfshira në TAF tregohen poshtë këtij shablloni.
Shënim 2: Shpjegimet për shkurtesat mund të gjenden në Procedurat për Shërbimet e Navigimit Ajror - Shkurtesat dhe kodet e
ICAO (PANS-ABC, Doc 8400).
Elementi Përmbajtja e hollësishme Shablloni (shabllonet) Shembuj
Identifikimi i llojit
të parashikimit (M)
Lloji i parashikimit (M) TAF oseTAF AMD oseTAF COR TAF TAF AMD
Treguesi i
vendndodhjes (M)
Treguesi i vendndodhjes së
ICAO-s (M)
Nnnn YUDO
Koha e lëshimit të
parashikimit (M)
Dita dhe koha e lëshimit të
parashikimit në UTC (M)
nnnnnnZ 160000Z
Identifikimi i një
parashikimi që
mungon (C)
Identifikuesi i parashikimit
që mungon (C)
NIL NIL
FUNDI I TAF NËSE PARASHIKIMI MUNGON.
Ditët dhe periudha
e vlefshmërisë së
parashikimit (M)
Ditët dhe periudha e
vlefshmërisë së parashikimit
në UTC (M)
nnnn/nnnn 1606/1624
0812/0918
Identifikimi i
parashikimit të
anuluar (C)
Identifikuesi i parashikimit i
anuluar (C)
CNL CNL
FUNDI I TAF NËSE PARASHIKIMI ANULOHET.
Era sipërfaqësore
(M)
Drejtimi i erës (M) nnn oseVRB 24004MPS;
VRB01MPS
(24008KT);
(VRB02KT)
19005MPS
(19010KT)
Shpejtësia e erës (M) [P]nn[n] 00000MPS
(00000KT)
140P49MPS
(140P99KT)
Variacionet e dukshme
të shpejtësisë (C)
G[P]nn[n] 12003G09MPS
(12006G18KT)
24008G14MPS
(24016G28KT)
Njësitë e matjes (M) MPS (oseKT)
Dukshmëria(M) Dukshmëria
mbizotëruese (M)
Nnnn CAVOK 0350 CAVOK
7000 9000 9999
Moti (C) Intensiteti i
fenomeneve të motit
(C)(1)
– ose+ —
Karakteristikat dhe
lloji i fenomeneve të
motit (C)
DZ oseRA oseSN
oseSG osePL oseDS
oseSS oseFZDZ
oseFZRA or SHGR
oseSHGS ose SHRA
oseSHSN oseTSGR
oseTSGS oseTSRA
oseTSSN
FG oseBR
oseSA
oseDU
oseHZ
oseFU
oseVA
oseSQ
osePO
oseFC
oseTS
oseBCFG
RA HZ +TSRA FG
–FZDZ PRFG
+TSRASN SNRA
FG
197/262
oseBLDU
oseBLSA
oseBLSN
oseDRDU
oseDRSA
oseDRSN
oseFZFG
oseMIFG
osePRFG
Retë(M)(2) Sasia e reve dhe lartësia
e bazës ose dukshmëria
vertikale (M)
FEWnnn
oseSCTnnn
ose BKNnnn
ose OVCnnn
VVnn
n ose
VV///
NSC FEW010 VV005
OVC020 VV///
NSC SCT005
BKN012
Lloji i reve (C) CB ose TCU — SCT008
BKN025CB
Temperatura (O)(3) Emri i elementit (M) TX TX25/1013Z
TN09/1005Z
TX05/2112Z
TNM02/2103Z
Temperatura
maksimale (M)
[M]nn/
Dita dhe koha e
shfaqjes së
temperaturës
maksimale (M)
nnnnZ
Emri i elementit (M) TN
Temperatura minimale
(M)
[M]nn/
Dita dhe koha e
shfaqjes së
temperaturës minimale
(M)
nnnnZ
Ndryshimet e
pritshme të
dukshme në një ose
më shumë nga
elementët e
mësipërm gjatë
periudhës së
vlefshmërisë (C)
Treguesi i ndryshimit
ose i probabilitetit (M)
PROB30 [TEMPO] osePROB40 [TEMPO]
oseBECMG oseTEMPO oseFM
Periudha e shfaqjes
ose ndryshimit (M)
nnnn/nnnn osennnnnn
Era (C) nnn[P]nn[n][G[P]nn[n]]MPS oseVRBnnMPS
(osennn[P]nn[G[P]nn] KT oseVRBnnKT)
TEMPO 0815/0818
25017G25MPS
(TEMPO
0815/0818
25034G50KT)
TEMPO 2212/2214
17006G13MPS
1000 TSRA
SCT010CB
BKN020 (TEMPO
2212/2214
17012G26KT 1000
TSRA SCT010CB
BKN020)
Dukshmëri
mbizotëruese (C)
Nnnn CAVOK BECMG
3010/3011
00000MPS 2400
OVC010 (BECMG
3010/3011
00000KT 2400
OVC010) PROB30
1412/1414 0800
FG
198/262
Fenomeni i motit:
intensiteti (C)
– ose + — NSW BECMG
1412/1414 RA
TEMPO 2503/2504
FZRA TEMPO
0612/0615 BLSN
PROB40 TEMPO
2923/3001 0500
FG
Fenomeni i motit:
karakteristikat dhe lloji
(C)
DZ oseRA
oseSN
oseSG
osePL
oseDS
oseSS
oseFZDZ
oseFZRA
oseSHGR
oseSHGS
oseSHRA
oseSHSN
oseTSGR
oseTSGS
oseTSRA
oseTSSN
FG oseBR
oseSA
oseDU
oseHZ
oseFU
oseVA
oseSQ
osePO
oseFC
oseTS
oseBCFG
oseBLDU
oseBLSA
oseBLSN
oseDRDU
oseDRSA
oseDRSN
oseFZFG
oseMIFG
osePRFG
Sasia e reve dhe
lartësia e bazës ose
dukshmëria vertikale
(C)
FEWnnn
oseSCTnn
n
oseBKNnn
n
oseOVCnn
n
VVnnn
oseVV///
NSC FM051230
15015KMH 9999
BKN020
(FM051230
15008KT 9999
BKN020) BECMG
1618/1620 8000
NSW NSC
Lloji i reve (C) CB
oseTCU
— BECMG
2306/2308
SCT015CB
BKN020
(1) Për t'u përfshirë sa herë që aplikohet. Asnjë kualifikues për intensitet mesatar.
(2) Deri në katër shtresa re.
(3) Përbëhet deri në një maksimum prej katër temperaturave (dy temperatura maksimale dhe dy temperatura minimale).
Gama dhe rezolucionet për elementet numerike të përfshira në TAF
Elementi Gama Rezolucioni
Drejtimi i erës: ° e
vërtetë
000–360 10
Shpejtësia e erës: MPS 00–99 1
KT 00–199 1
Dukshmëria: M 0000–0750 50
M 0800–4 900 100
M 5 000–9 000 1 000
M 10 000– 0 (vlera fikse: 9
999)
Dukshmëria vertikale: 30's M (100's FT) 000–020 1
Retë: lartësia e bazës së reve: 30's M (100's FT) 000–100 1
Temperatura e ajrit; (maksimale dhe minimale): °C – 80 - +60 1
* Nuk ka ndonjë kërkesë aeronautike për të raportuar shpejtësinë e erës sipërfaqësore prej 100 kt (50 m/s) ose më shumë;
megjithatë, është bërë parashikim për raportimin e shpejtësive të erës deri në 199 kt (99 m/s) për qëllime jo-aeronautike, sipas
nevojës.
199/262
Shtojca 4 e Aneksit V
Shablloni për paralajmërimet e shpejtësisë së erës
Çelësi:
M = përfshirja e detyrueshme, pjesë e çdo mesazhi;
C = përfshirja e kushtëzuar, e varur nga kushtet meteorologjike ose metoda e vëzhgimit;
Shënim 1: Gama dhe rezolucionet për elementet numerike të përfshira në paralajmërimet për gradientin të erës tregohen në
Shtojcën 8.
Shënim 2: Shpjegimet për shkurtesat mund të gjenden në Procedurat për Shërbimet e Navigimit Ajror - Shkurtesat dhe kodet e
ICAO(PANS-ABC, Doc 8400).
Elementi Përmbajtja e hollësishme Shablloni (shabllonet) Shembuj
Treguesi i
vendndodhjes së
aerodromit (M)
Treguesi i vendndodhjes së
aerodromit
nnnn YUCC
Identifikimi i llojit
të mesazhit (M)
Lloji i mesazhit dhe numri i
sekuencës
WS WRNG [n]n WS WRNG 1
Koha e origjinës
dhe periudha e
vlefshmërisë (M)
Dita dhe koha e lëshimit
dhe, kur është e
përshtatshme, periudha e
vlefshmërisë në UTC
nnnnnn [VALID TL nnnnnn] ose[VALID
nnnnnn/nnnnnn]
211230 VALID TL
211330 221200
VALID
221215/221315
NËSE PARALAJMËRIMI I SHPEJTËSISË së ERËS DO TË ANULOHET, SHIHNI DETAJET NË FUND TË
SHABLLONIT.
Fenomeni (M) Identifikimi i fenomenit dhe
vendndodhja e tij
[MOD] ose [SEV] WS IN APCH ose [MOD]
ose [SEV] WS [APCH] RWYnnn ose
[MOD] ose [SEV] WS NË NGJITJEose
[MOD] ose [SEV] WS NË
NGJITJERWYnnn ose MBST IN APCH ose
MBST [APCH] RWYnnn ose MBST NË
NGJITJEose MBST NË NGJITJERWYnnn
WS APCH
RWY12 MOD WS
RWY34 WS NË
NGJITJEMBST
APCH RWY26
MBST NË
NGJITJE
Fenomeni i
vëzhguar, raportuar
ose parashikuar
(M)
Identifikimi nëse fenomeni
është vërejtur apo raportuar
dhe pritet të vazhdojë ose
parashikohet
REP AT nnnn nnnnnnnn oseOBS [AT nnnn]
oseFCST
REP AT 1510
B747 OBS AT
1205 FCST
Detaje të fenomenit
(C)
Përshkrimi i fenomenit që
shkakton lëshimin e
paralajmërimit të shpejtësisë
së erës
SFC WIND: nnn/nnMPS (ose nnn/ nnKT)
nnnM (nnnFT)-WIND: nnn/ nnMPS (ose
nnn/nnKT) ose nnKMH (ose nnKT) LOSS
nnKM (ose nnNM) FNA RWYnn ose
nnKMH (ose nnKT) GAIN nnKM (ose
nnNM) FNA RWYnn
SFC WIND:
320/5MPS 60M-
WIND:
360/13MPS (SFC
WIND: 320/10KT
200FT-WIND:
360/26KT)
60KMH LOSS
4KM FNA RWY13
(30KT LOSS 2NM
FNA RWY13)
OSE
Anulimi i
paralajmërimit të
shpejtësisë së erës
Anulimi i paralajmërimit të
shpejtësisë së erës duke iu
referuar identifikimit të tij
CNL WS WRNG [n]n nnnnnn/ nnnnnn CNL WS WRNG 1
211230/211330
200/262
Shtojca 5 e Aneksit V
Shabllon për mesazhe SIGMET dhe AIRMET dhe raporte speciale ajrore (lidhje satelitore)
Çelësi:
M = përfshirja e detyrueshme, pjesë e çdo mesazhi;
C =përfshirja e kushtëzuar, kurdo që të jetë e aplikueshme;
dhe = =dy vija tregon që teksti pas tij duhet të vendoset në rreshtin pasues.
Shënim: Gama dhe rezolucionet për elementet numerike të përfshira në mesazhet e SIGMET/AIRMET dhe në raportet special
ajrore tregohen në Shtojcën 8.
Elementi Përmbajtja e hollësishme Shablloni (shabllonet) Shembuj
SIGMET AIRMET RAPORTI
SPECIAL
AJROR
Treguesi i
vendndodhjes së
FIR/ CTA (M)
Treguesi i vendndodhjes
ICAO të njësisë ATS që i
shërben FIR ose CTA të
cilave i referohet
SIGMET/AIRMET (M)
Nnnn — YUCC YUDD
Identifikimi (M) Identifikimi i mesazhit dhe
numri i sekuencës (M)
SIGMET
nnn
AIRMET
[nn]n
ARS SIGMET 5
SIGMET A3
AIRMET 2 ARS
Periudha e
vlefshmërisë (M)
Grupet e ditës që tregojnë
periudhën e vlefshmërisë në
UTC (M
VALID nnnnnn/nnnnnn — VALID
221215/221600
VALID
101520/101800
VALID
251600/252200
Treguesi i
vendndodhjes së
MWO (M)
Treguesi i vendndodhjes së
MWO me origjinë të
mesazhit me një vizë
ndarëse (M)
nnnn– YUDO– YUSO–
Emri i FIR/CTA
ose identifikimi i
avionit (M)
Treguesi i vendndodhjes dhe
emri i FIR/CTA për të cilin
lëshohet SIGMET/AIRMET
ose shenja e thirrjes së
radiotelefonisë së aeroplanit
(M)
nnnn
nnnnnnnnnn
FIR [/UIR]
osennnn
nnnnnnnnnn
CTA
nnnn
nnnnnnnnnn
FIR [/n]
nnnnnn YUCC
AMSWELL FIR
YUDD SHANLON
FIR/UIR YUCC
AMSWELL FIR/2
YUDD SHANLON
FIR VA812
NËSE SIGMET DUHET TË ANULOHET, SHIHNI DETAJET NË FUND TË SHABLLONIT.
Fenomeni (M) Përshkrimi i fenomenit që
shkakton lëshimin e
SIGMET/AIRMET (C)
OBSC
TS[GR]
EMBD
TS[GR]
FRQ
TS[GR]
SQL
TS[GR]
TC
nnnnnnnnnn
oseNN SEV
TURB SEV
ICE SEV
ICE (FZRA)
SEV MTW
HVY DS
HVY SS
[VA
SHPËRTHI
M] [MT]
[nnnnnnnnnn
] [PSN
Nnn[nn]
oseSnn[nn]
Ennn[nn]
SFC WSPD
nn[n] MPS
(oseSFC
WSPD nn
[n]KT)
SFC VIS
nnnnM (nn)
ISOL
TS[GR]
OCNL
TS[GR] MT
OBSC BKN
CLD
nnn/[ABV]
nnnnM
(oseBKN
CLD
nnn/[ABV]
nnnnFT)
OVC CLD
nnn/[ABV]
nnnnM
(oseOVC
CLD
nnn/[ABV]
TS TSGR
SEV TURB
SEV ICE
SEV MTW
HVY SS VA
CLD [FL
nnn/ nnn]
VA [MT
nnnnnnnnnn]
MOD TURB
MOD ICE
SEV TURB FRQ
TS OBSC TSGR
EMBD TSGR
TC GLORIA TC
NN VA
SHPËRTHIM MT
ASHVAL PSN S15
E073 VA CLD
MOD TURB MOD
MTW ISOL CB
BKN CLD
120/900M (BKN
CLD 400/3000FT)
OVC CLD
270/ABV3000M
(OVC CLD 900/
ABV10000FT)
SEV ICE
RDOACT CLD
201/262
oseWnnn[nn
]] VA CLD
RDOACT
CLD
nnnnFT)
ISOL CB
OCNL CB
FRQ CB
ISOL TCU
OCNL TCU
FRQ TCU
MOD TURB
MOD ICE
MOD MTW
Fenomen i
vëzhguar ose
parashikuar (M)
Treguesi nëse informacioni
është vërejtur dhe pritet të
vazhdojë, ose parashikimi
(M)
OBS [AT nnnnZ] FCST [AT
nnnnZ]
OBS AT
nnnnZ
OBS AT 1210Z
OBS FCST AT
1815Z
Vendndodhja (C) Vendndodhja (C)
Vendndodhja (duke iu
referuar gjerësisë dhe
gjatësisë (në shkallë dhe
minuta))
Nnn[nn] Wnnn[nn]
oseNnn[nn] Ennn[nn]
oseSnn[nn] Wnnn[nn]
oseSnn[nn] Ennn[nn] oseN
OF Nnn[nn] oseS OF
Nnn[nn] oseN OF Snn[nn]
oseS OF Snn[nn] ose[AND]
W OF Wnnn[nn] oseE OF
Wnnn[nn] oseW OF
Ennn[nn] oseE OF Ennn[nn]
ose[N OF, NE OF, E OF, SE
OF, S OF, SW OF, W OF,
NW OF] [LINE] Nnn[nn]
oseSnn[nn] Wnnn[nn]
oseEnnn[nn] —
Nnn[nn] oseSnn[nn]
Wnnn[nn] oseEnnn[nn]
oseWI Nnn[nn] oseSnn[nn]
Wnnn[nn] oseEnnn [nn] —
Nnn[nn] oseSnn[nn]
Wnnn[nn] oseEnnn[nn] —
Nnn[nn] oseSnn[nn]
Wnnn[nn] oseEnnn[nn] —
[Nnn[nn] oseSnn[nn]
Wnnn[nn] oseEnnn[nn] —
Nnn[nn] oseSnn[nn]
Wnnn[nn] oseEnnn[nn]]
oseENTIRE FIR(3)
oseENTIRE CTA(3)
NnnnnWnnn
nn
oseNnnnnEn
nnnn
oseSnnnnWn
nnnn
oseSnnnnEn
nnnn
S OF N54 N OF
N50 N2020
W07005 N2706
W07306 N48 E010
N OF N1515 AND
W OF E13530 W
OF E1554 N OF
LINE S2520
W11510 — S2520
W12010 WI N6030
E02550 — N6055
E02500 — N6050
E02630 ENTIRE
FIR ENTIRE CTA
Niveli (C) Niveli i fluturimit ose
lartësia dhe masa (C)(1)
[SFC/]FLnnn
ose[SFC/]nnnnM (ose[SFC/]
nnnnFT) oseFLnnn/nnn
oseTOP FLnnn ose[TOP]
ABV FLnnn ose(2) CB TOP
[ABV] FLnnn WI nnnKM
OF CENTRE (oseCB TOP
[ABV] FLnnn WI nnnNM
OF CENTRE) oseCB TOP
[BLW] FLnnn WI nnnKM
OF CENTRE (oseCB TOP
[BLW] FLnnn WI nnnNM E
QENDRËS) ose(3)
FLnnn/nnn [APRX nnnKM
BY nnnKM] [nnKM WID
LINE BTN (nnNM WID
LINE BTN)] [Nnn[nn]
oseSnn[nn] Wnnn[nn]
oseEnnn[nn] Nnn[nn]
oseSnn[nn] Wnnn[nn]
— MOV E 40KMH
(MOV E 20KT)
MOV SE STNR
202/262
oseEnnn[nn] [ — Nnn[nn]
oseSnn[nn] Wnnn[nn]
oseEnnn [nn]] [ — Nnn[nn]
oseSnn[nn] Wnnn[nn]
oseEnnn[nn]]]
(oseFLnnn/nnn [APRX
nnnNM BY nnnNM]
[Nnn[nn] oseSnn[nn]
Wnnn[nn] oseEnnn[nn]
Nnn[nn] oseSnn[nn]
Wnnn[nn] oseEnnn[nn] [ —
Nnn[nn] oseSnn[nn] Wnnn
[nn] oseEnnn[nn]] [ —
Nnn[nn] oseSnn[nn]
Wnnn[nn] oseEnnn[nn]]])
Ndryshimet në
intensitet (C)
Ndryshimet e pritura në
intensitet (C)
INTSF oseWKN oseNC — WKN
Pozicioni i
parashikimit (C)
Pozicioni i parashikimit të
reve të hirit vullkanik ose
qendrës së TC ose
fenomeneve të tjera të
rrezikshme(6) në fund të
periudhës së vlefshmërisë së
mesazhit SIGMET (C)
FCST nnnnZ
TC
CENTRE
Nnn[nn]
oseSnn[nn]
Wnnn[nn]
oseEnnn[nn]
oseFCST
nnnnZ VA
CLD APRX
[nnKM WID
LINE BTN
(nnNM WID
LINE BTN)]
Nnn[nn]
oseSnn[nn]
Wnnn[nn]
oseEnnn[nn]
— Nnn[nn]
oseSnn[nn]
Wnnn[nn]
oseEnnn[nn]
[ — Nnn[nn]
oseSnn [nn]
Wnnn[nn]
oseEnnn
[nn]] [ —
Nnn[nn]
oseSnn [nn]
Wnnn[nn]
oseEnnn
[nn]] [AND]
ose(4) FCST
nnnnZ
ENTIRE
FIR(3)
oseFCST
nnnnZ
ENTIRE
CTA(3)
oseFCST
nnnnZ NO
VA EXP
ose(6) [FCST
nnnnZ
Nnn[nn]
— —
203/262
Wnnn[nn]
oseNnn[nn]
Ennn[nn]
oseSnn[nn]
Wnnn[nn]
oseSnn[nn]
Ennn[nn]
oseN OF
Nnn[nn]
oseS OF
Nnn[nn]
oseN OF
Snn[nn]
oseS OF
Snn[nn]
[AND] W
OF
Wnnn[nn]
oseE OF
Wnnn[nn]
oseW OF
Ennn[nn]
oseE OF
Ennn[nn]
ose
[N OF, NE
OF, E OF,
SE OF, S
OF, SW OF,
W OF, NW
OF] [LINE]
Nnn[nn]
oseSnn[nn]
Wnnn[nn]
oseEnnn[nn]
— Nnn[nn]
oseSnn[nn]
Wnnn[nn]
oseEnnn[nn]
oseWI(5)
Nnn[nn]
oseSnn [nn]
Wnnn[nn]
oseEnnn
[nn] —
Nnn[nn]
oseSnn [nn]
Wnnn[nn]
oseEnnn
[nn] —
Nnn[nn]
oseSnn [nn]
Wnnn[nn]
oseEnnn
[nn] —
Nnn[nn]
oseSnn [nn]
Wnnn[nn]
oseEnnn
[nn]]
OSE
204/262
Anulimi i
SIGMET/AIRMET
(C)
Anulimi i
SIGMET/AIRMET duke iu
referuar identifikimit të tij
CNL
SIGMET
[nn]n
nnnnnn/nnnn
nn ose CNL
SIGMET
[nn]n
nnnnnn/
nnnnnn [VA
MOV TO
nnnn FIR](3)
CNL
AIRMET
[nn]n
nnnnnn/
nnnnnn
— CNL SIGMET 2
101200/101600
CNL SIGMET 3
251030/251430
VA MOV TO
YUDO FIR CNL
AIRMET
151520/151800
(1) Vetëm për mesazhet SIGMET për retë e hirit vullkanik dhe ciklonet tropikale.
(2) Vetëm për mesazhet SIGMET për ciklonet tropikale.
(3) Vetëm për mesazhet SIGMET për hirin vullkanik.
(4) Për t'u përdorur për dy re të hirit vullkanik ose dy qendra ciklonesh tropikale që ndikojnë njëkohësisht në FIR përkatës.
(5) Numri i koordinatave duhet të mbahet në minimum dhe normalisht nuk duhet të kalojë numrin shtatë.
(6) Për t’u përdorur për fenomene të rrezikshme përveç reve të hirit vullkanik dhe cikloneve tropikale.
Shënim: Ngricat mesatare ose të mëdha dhe turbulencat mesatare ose të mëdha (SEV ICE, MOD ICE, SEV TURB, MOD TURB) të
shoqëruara me stuhi, re të stuhisë ose ciklone tropikale nuk duhet të përfshihen.
Shtojca 6 e Aneksit V
Shablloni për njoftime këshilluese për hirin vullkanik
Çelësi:
M = përfshirja e detyrueshme, pjesë e çdo njoftimi;
O = përfshirja opsionale;
= = rreshti i dyfishtë paraqet që teksti vijues duhet të vendoset në rreshtin pasues.
Shënim 1: Gamat dhe rezolucionet për elementet numerike të përfshira në njoftimet këshilluese për hirin vullkanik
paraqiten në Shtojcën 8.
Shënim 2: Shpjegimet për shkurtesat mund të gjenden në Procedurat e Shërbimeve të Navigimit Ajror - Shkurtesat dhe
kodet e ICAO (PANS-ABC, Doc 8400).
Shënim 3: Përfshirja e një "rreshti" pas çdo titulli të elementit është e detyrueshme.
Shënim 4: Numrat 1 deri 18 janë përfshirë vetëm për qartësi dhe ato nuk janë pjesë e njoftimit këshillues, siç paraqitet në
shembull.
Elementi Përmbajtja e hollësishme Shablloni(et) Shembujt
1 Identifikimi i
llojit të
njoftimit (M)
Lloji i njoftimit VA KËSHILLUES VA KËSHILLUES
2 Koha e
origjinës (M)
Viti, muaji, dita, koha në
UTC
DTG: nnnnnnnn/nnnnZ DTG:
20080923/0130Z
3 Emri VAAC
(M)
Emri i VAAC VAAC: nnnnnnnnnnnn VAAC: TOKYO
4 Emri i
vullkanit (M)
Emri IAVCEI numri i
vullkanik
VULLKANI: nnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnn
[nnnnnn] I PANJOHUR apoI
PAKUPTIMTË
VULLKANI:
VULLKANI:
KARYMSKY
1000-13 E
PAKUPTIMTË
205/262
5 Vendndodhja
e vullkanit
(M)
Vendndodhja e vullkanit në
nivele dhe minuta
PSN: Nnnnn opoSnnnn Wnnnnn opoEnnnnn
apo E PANJOHUR
PSN: N5403
E15927 PSN:
PANJOHUR
6 Shteti apo
rajoni (M)
Shteti, ose rajoni nëse hiri
nuk është i raportuar mbi një
shtet
ZONA: nnnnnnnnnnnnnnnn AREA: RUSIA
7 Lartësia e
kulmit (M)
Lartësia e kulmit m (or ft) KULMI nnnnM (osennnnnFT)
LART:
KULMI
LART: 1536M
8 Numri
këshillues
(M)
Numri këshillues: viti në
numër të plotë dhe numri i
njoftimit (sekuencë e
veçantë për secilin vullkan)
KËSHILLUES NR: nnnn/nnnn KËSHILLUES
NR: 2008/4
9 Burimi i
informacioni
(M)
Burimi i informacionitduke
përdorur tekstin falas
BURIMI I INFOS: Teksti falas deri në 32
karaktere
BURIMI I INFOS:
MTSAT-1R
KVERT KEMSD
10 Kodi i
ngjyrave (O)
Kodi i ngjyrave të aviacionit Kodi i ngjyrave të aviacionit: I
KUQosePORTOKALLTË oseVERDHËose
GJELBËR ose e PANJHOURose NUK
ËSHTË E DHËNË oseNIL
Kodi i ngjyrave të
aviacionit: I KUQ
11 Detajet e
shpërthimit
(M)
Detajet e shpërthimit
përfshirë datën/orën e
shpërthimit(eve)
DETAJET E SHPËRTHIMIT: Teksti falas
deri në 64 karaktere ose i PANJOHUR
DETAJET E
SHPËRTHIMI:SH
PËRTHIMI NË
20080923/0000Z
FL300 I
RAPORTUAR
12 Koha e
vëzhgimit
(ose
vlerësimit) të
hirit (M)
Dita dhe koha (në UTC) e
vëzhgimit (ose vlerësimit) të
hirit vullkanik
OBS (oseEST) VA DTG: nn/nnnnZ OBS VA DTG:
23/0100Z
13 Hiri i resë i
vëzhguar ose
e vlerësuar
(M)
Horizontale (në nivele dhe
minuta) dhe shtrirje vertikale
në kohën e vëzhgimit të reve
të vëzhguar ose të vlerësuar
të hirit të resë ose, nëse
fillimi nuk dihet, maja e hirit
të resë së vëzhguar ose
vlerësuar; Lëvizja e hirit të
resë të vëzhguar ose të
vlerësuar
OBS VA CLD ose EST VA CLD: TOP
FLnnn or SFC/FLnnn oseFLnnn/nnn [nnKM
WID LINE BTN (nnNM WID LINE BTN)]
Nnn[nn] ose Snn[nn] Wnnn[nn] oseEnnn[nn]
— Nnn[nn] ose Snn[nn] Wnnn[nn]
oseEnnn[nn][ — Nnn [nn] ose Snn[nn]
Wnnn[nn] oseEnnn[nn] — Nnn[nn]
oseSnn[nn] Wnnn[nn] oseEnnn[nn] — Nnn
[nn] oseSnn[nn] Wnnn[nn] oseEnnn[nn]]
MOV N nnKMH (ose KT) oseMOV NE
nnKMH (ose KT) oseMOV E nnKMH
(oseKT) oseMOV SE nnKMH (oseKT)
oseMOV S nnKMH (oseKT) oseMOV SW
nnKMH (oseKT) oseMOV W nnKMH
(oseKT) ose MOV NW nnKMH (oseKT)
oseVA TË DHËNAT E ERËS TË PA
IDENTIFIKUESHME FM SATELITORE
FLnnn/ nnn nnn/nn[n]MPS (ose KT)(2) ose
ERA FLnnn/nnn VRBnnMPS (oseKT)
oseWIND SFC/FLnnn nnn/nn [n]MPS
(oseKT) oseERA SFC/ FLnnn VRBnnMPS
(oseKT)
OBS VA CLD:
FL250/300 N5400
E15930 — N5400
E16100 — N5300
E15945 MOV SE
20KT SFC/ FL200
N5130 E16130 —
N5130 E16230 —
N5230 E16230 —
N5230 E16130
MOV SE 15KT
TOP FL240 MOV
W 40KMH VA TË
PA
IDENTIFIKUESH
ME FM
SATELITORE VA
TË DHËNAT E
ERËS FL050/070
180/12MPS
14 Lartësia e
parashikimit
dhe pozicioni
i hirit të reve
(+ 6 ORË)
(M)
Dita dhe koha (në UTC) (6
orë nga "Koha e vëzhgimit
(ose vlerësimit) e hirit"
dhënë në pikën 12); Lartësia
dhe pozicioni i parashikimit
(në nivele dhe minuta) për
secilin masë të resë për atë
kohë fikse të vlefshme.
FCST VA CLD + 6 ORË: nn/nnnnZ SFC ose
FLnnn/[FL]nnn [nnKM WID LINE BTN
(nnNM WID LINE BTN)] Nnn[nn]
oseSnn[nn] Wnnn[nn] oseEnnn[nn] —
Nnn[nn] ose Snn[nn] Wnnn[nn]
oseEnnn[nn][ — Nnn [nn] oseSnn[nn]
Wnnn[nn] oseEnnn[nn] — Nnn[nn] ose
Snn[nn] Wnnn[nn] ose Ennn[nn] — Nnn
[nn] ose Snn[nn] Wnnn[nn] oseEnnn[nn]](1)
ose NO VA EXP ose NUK ËSHTË NË
DISPOZ.or NUK ËSHTË OFRUAR
FCST VA CLD + 6
ORË: 23/0700Z
FL250/350 N5130
E16030 — N5130
E16230 — N5330
E16230 — N5330
E16030
SFC/FL180 N4830
E16330 — N4830
E16630 — N5130
E16630 — N5130
206/262
E16330 NO VA
EXP NUK ËSHTË
NË DISPOZ. NUK
ËSHTË OFRUAR
15 Lartësia e
parashikimit
dhe pozicioni
i hirit të reve
(+ 12 ORË)
(M)
Dita dhe koha (në UTC) (12
orë nga "Koha e vëzhgimit
(ose vlerësimit) e hirit"
dhënë në pikën 12); Lartësia
dhe pozicioni i parashikimit
(në nivele dhe minuta) për
secilin masë të resë për atë
kohë fikse të vlefshme.
FCST VA CLD + 12 ORË: nn/nnnnZ SFC
ose FLnnn/[FL]nnn [nnKM WID LINE BTN
(nnNM WID LINE BTN)] Nnn[nn]
oseSnn[nn] Wnnn[nn] or Ennn[nn] —
Nnn[nn] oseSnn[nn] Wnnn[nn] oseEnnn[nn][
— Nnn [nn] oseSnn[nn] Wnnn[nn] ose
Ennn[nn] — Nnn[nn] oseSnn[nn] Wnnn[nn]
oseEnnn[nn] — Nnn [nn] oseSnn[nn]
Wnnn[nn] oseEnnn[nn]] oseNO VA EXP
oseNUK ËSHTË NË DISPOZ.ose NUK
ËSHTË OFRUAR
FCST VA CLD +
12 ORË: 23/1300Z
SFC/FL270 N4830
E16130 — N4830
E16600 — N5300
E16600 — N5300
E16130 NO VA
EXP NUK ËSHTË
NË DISPOZ NUK
ËSHTË OFRUAR
16 Lartësia e
parashikimit
dhe pozicioni
i hirit të reve
(+ 18 ORË)
(M)
Dita dhe koha (në UTC) (18
orë nga "Koha e vëzhgimit
(ose vlerësimit) e hirit"
dhënë në pikën 12); Lartësia
dhe pozicioni i parashikimit
(në nivele dhe minuta) për
secilin masë të resë për atë
kohë fikse të vlefshme.
FCST VA CLD + 18 ORË: nn/nnnnZ SFC
oseFLnnn/[FL]nnn [nnKM WID LINE BTN
(nnNM WID LINE BTN)] Nnn[nn]
oseSnn[nn] Wnnn[nn] oseEnnn[nn] —
Nnn[nn] oseSnn[nn] Wnnn[nn] oseEnnn[nn][
— Nnn [nn] oseSnn[nn] Wnnn[nn] ose
Ennn[nn] — Nnn[nn] ose Snn[nn] Wnnn[nn]
oseEnnn[nn] — Nnn [nn] oseSnn[nn]
Wnnn[nn] ose Ennn[nn]] oseNO VA EXP
oseNUK ËSHTË NË DISPOZ.oseNUK
ËSHTË OFRUAR
FCST VA CLD +
18 ORË: 23/1900Z
NO VA EXP NUK
ËSHTË NË
DISPOZ. NUK
ËSHTË OFRUAR
17 Vërejtjet (M) Vërejtjet, sipas nevojës
RMK: Teksti falas deri në 256 karaktereose
NIL
RMK: LATEST
REP FM KVERT
(0120Z) TREGON
SE SHPËRTHIMI
ËSHTË NDALUR.
DY VATË REVE
JANË
SHPËRNDARËD
UKEN QARTË NË
FOTON
SATELITORE
NIL
18 Këshillimi i
ardhshëm
(M)
Viti, muaji, dita dhe koha në
UTC
KËSHILLIMI I ARDH: nnnnnnnn/nnnnZ
oseJO MË VONË SE nnnnnnnn/nnnnZ
oseASNJË KËSHILLË TJETËRoseNUK
DO TË LËSHOHET nnnnnnnn/nnnnZ
NXT ADVISORY:
20080923/0730Z
JO MË VONË
nnnnnnnn/nnnnZ
ASNJË
KËSHILLË
TJETËR NUK DO
TË LËSHOHET
nnnnnnnn/nnnnZ
(1) Deri në katër shtresa të zgjedhura.
(2) Nëse raportohet hiri (p.sh. AIREP) por jo i identifikueshëm nga të dhënat satelitore.
207/262
Shtojca 7 e Aneksit V
Shabllonipër njoftime këshilluese për ciklonet tropikale
Çelësi:
= = rreshti i dyfishtë tregon që teksti pas tij duhet të vendoset në rreshtin pasues.
Shënim 1:Gamat dhe rezolucionet për elementet numerike të përfshira në njoftimet këshilluese për ciklonet tropikale
paraqiten në Shtojcën 8.
Shënim 2: Shpjegimet për shkurtesat mund të gjenden në Procedurat e Shërbimeve të Navigimit Ajror - Shkurtesat dhe
kodet e ICAO (PANS-ABC, Doc 8400).
Shënim 3: Të gjitha elementët janë të detyrueshëm.
Shënim 4: Përfshirja e një "rreshti" pas çdo titulli të elementit është e detyrueshme.
Shënim 5: Numrat 1 deri 19 janë përfshirë vetëm për qartësi dhe ato nuk janë pjesë e njoftimit këshillues, siç paraqitet në
shembull.
Elementi Përmbajtja e hollësishme Shablloni(et) Shembujt
1 Identifikimi i
llojit të
njoftimit (M)
Lloji i njoftimit VA KËSHILLUES TC KËSHILLUES
2 Koha e
origjinës
Viti, muaji, dita, koha në
UTC
DTG: nnnnnnnn/nnnnZ DTG: 20040925/
1600Z
3 Emri i TCAC Emri i TCAC (tregues i
vendndodhjes ose emri i
plotë)
TCAC: nnnn or nnnnnnnnnn TCAC: YUFO
TCAC: MIAMI
4 Emri i
ciklonit
tropikal
Emri i ciklonit
tropikalose‘NN’ për ciklon
tropikali paemëruar
TC: nnnnnnnnnnnn oseNN TC: GLORIA
5 Numri
këshillues
Numri këshillues (duke
filluar nga ‘01’ për çdo
ciklon)
NR: nn NR: 01
6 Pozita
qendrore
Pozita qendrore e ciklonit
tropikal (në nivele dhe
minuta)
PSN: Nnn[nn] oseSnn[nn] Wnnn[nn]
oseEnnn[nn]
PSN: N2706
W07306
7 Drejtimi dhe
shpejtësia e
lëvizjes
Drejtimi dhe shpejtësia e
lëvizjes dhënë në
gjashtëmbëdhjetë pikë të
shtrirjes dhe km/h (osekt),
përkatësisht, ose duke
lëvizur ngadalë (< 6 km/h (3
kt)) ose duke mos lëvizur (<
2 km/h (1 kt)
MOV: N nnKMH (oseKT) oseNNE nnKMH
(oseKT) ose NE nnKMH (oseKT) oseENE
nnKMH (ose KT) oseE nnKMH (oseKT)
oseESE nnKMH (oseKT) oseSE nnKMH
(oseKT) oseSSE nnKMH (oseKT) oseS
nnKMH (ose KT) oseSSW nnKMH (oseKT)
oseSW nnKMH (oseKT) ose WSW nnKMH
(oseKT) oseW nnKMH (oseKT) oseWNW
nnKMH (oseKT) oseNW nnKMH (oseKT)
oseNNW nnKMH (oseKT) oseSLW
oseSTNR
MOV: NW
20KMH
8 Presioni
qendror
Presioni qendror (në hPa) C: nnnHPA C: 965HPA
9 Era
sipërfaqësore
maksimale
Era sipërfaqësore maksimale
afër qendrës (do të thotë mbi
10 minuta, në m/s (ose kt)
ERA MAX : nn[n]MPS (osenn[n]KT) ERA MAX
: 22MPS
10 Parashikimi
ipozitës
qendrore
(+ 6 ORË)
Dita dhe koha (në UTC) (6
orë nga “DTG” të dhënë në
pikën 2); Lartësia dhe
pozicioni i parashikimit (në
nivele dhe minuta) për
secilin qendër të ciklonit
tropikal
FCST PSN + 6 HR: nn/nnnnZ Nnn[nn]
oseSnn[nn] Wnnn[nn] oseEnnn[nn]
FCST PSN + 6 HR:
25/2200Z N2748
W07350
11 Parashikimi
maksimal i
erës
sipërfaqësore
(+ 6 ORË)
Parashikimi maksimal i erës
sipërfaqësore (6 orë(pas
‘DTG’ ” të dhënë në pikën
2).
FCST MAX I ERËS + 6 ORË: nn[n]MPS
(osenn[n]KT)
FCST MAX I
ERËS + 6 ORË:
22MPS
12 Parashikim i
maksimal i
erës
Dita dhe koha (në UTC) (12
orë nga “DTG” të dhënë në
pikën 2); Lartësia dhe
FCST PSN + 12 ORË: nn/nnnnZ Nnn[nn]
oseSnn[nn] Wnnn[nn] oseEnnn[nn]
FCST PSN + 12
HR: 26/0400Z
N2830 W07430
208/262
sipërfaqësore
(+ 12 ORË)
pozicioni i parashikimit (në
nivele dhe minuta) për
qendrën e ciklonit tropikal
13 Parashikimi
maksimal i
erës
sipërfaqësore
(+ 12 ORË)
Parashikimi maksimal i erës
sipërfaqësore (12 orë (pas
‘DTG’ ” të dhënë në pikën
2).
FCST MAX WIND + 12 ORË: nn[n]MPS
(or nn[n]KT)
FCST MAX I
ERËS + 12 ORË:
22MPS
14 Parashikimi
pozitës
qendrore
(+ 18 ORË)
Dita dhe koha (në UTC) (18
orë nga “DTG” të dhënë në
pikën 2); Lartësia dhe
pozicioni i parashikimit (në
nivele dhe minuta) për
qendrën ciklonit tropikal
FCST PSN + 18 ORË: nn/nnnnZ Nnn[nn] or
Snn[nn] Wnnn[nn] or Ennn[nn]
FCST PSN + 18
ORË: 26/1000Z
N2852 W07500
15 Parashikimi
maksimal i
erës
sipërfaqësore
(+ 18 ORË)
Dita dhe koha (në UTC) (18
orë nga “DTG” të dhënë në
pikën 2);
FCST MAXI I ERËS + 18 ORË: nn[n]MPS
(or nn[n]KT)
FCST MAXI I
ERËS + 18 ORË:
21MPS
16 Parashikimi
pozitës
qendrore
(+ 24 ORË)
Dita dhe koha (në UTC) (24
orë nga “DTG” të dhënë në
pikën 2); Lartësia dhe
pozicioni i parashikimit (në
nivele dhe minuta) për
qendrën ciklonit tropikal
FCST PSN + 24 ORË: nn/nnnnZ Nnn[nn]
oseSnn[nn] Wnnn[nn] oseEnnn[nn]
FCST PSN + 24
ORË: 26/1600Z
N2912 W07530
17 Parashikimi
maksimal i
erës
sipërfaqësore
(+ 24 ORË)
Dita dhe koha (në UTC) (24
orë nga “DTG” të dhënë në
pikën 2);
FCST MAX I ERËS+ 24 ORË: nn[n]MPS
(osenn[n]KT)
FCST MAX I
ERËS + 24 ORË:
20MPS
18 Vërejtjet Vërejtjet, sipas nevojës
RMK: Teksti falas deri në 256 karaktereose
NIL
RMK: NIL
19 Koha e pritur
për lëshimin
e këshillës
së ardhshme
Viti, muaji, dita dhe koha
(në UTC) e pritur për
lëshimin e këshillimit të
ardhshëm
NXT MSG: [BFR] nnnnnnnn/nnnnZ
oseNUK PRITET NJOFTIMI
NJOFTIMI I
ARDHSH.:
20040925/ 2000Z
209/262
Shtojca 8 e Aneksit V
Gamat dhe rezolucionet për elementët numerike të përfshira në njoftimet këshilluese për
hirin vullkanik dhe tropikal, njoftimet e SIGMET/AIRMET dhe të aerodromit dhe
shpejtësisë të erës nga drejtimi i kundërt
Elementet Gama Rezoluta
Lartësia e majës: M 000–8 100 1
FT 000–27 000 1
Numri këshillues: për VA (index)(*) 000–2 000 1
for TC (index)(*) 00–99 1
Maksimumi i erës
sipërfaqësore:
MPS 00–99 1
KT 00–199 1
Presioni qendror: hPa 850–1 050 1
Shpejtësia e erës
sipërfaqësore:
MPS 15–49 1
KT 30–99 1
Dukshmëria e
sipërfaqes:
M 0000–0750 50
M 0800–5 000 100
Reja: lartësia e
bazës:
M 000–300 30
FT 000–1 000 100
Reja: lartësia e
majës:
M 000–2 970 30
M 3 000–20 000 300
FT 000–9 900 100
FT 10 000–60 000 1 000
Gjerësia: ° (shkallë) 00–90 1
(minuta) 00–60 1
Gjatësia: ° (shkallë) 00–180 1
(minuta) 00–60 1
Nivelet e fluturimit: 000–650 10
Lëvizja: KMH 0–300 10
KT 0–150 5
(*) Jo-dimenzional
210/262
Appendix 1 to Annex II
CERTIFICATE FOR SERVICE PROVIDER
COMPETENT AUTHORITY
SERVICE PROVIDER CERTIFICATE [CERTIFICATE NUMBER/ISSUE No]
Pursuant to Regulation (AAC) 09/2020 and subject to the conditions specified below, the
[competent authority] hereby certifies
[NAME OF THE SERVICE PROVIDER] [ADDRESS OF THE SERVICE PROVIDER]
as a service provider with the privileges, as listed in the attached service provision conditions.
CONDITIONS: This certificate is issued subject to the conditions and the scope of providing
services and functions as listed in the attached service provision conditions. This certificate is
valid whilst the certified service provider remains in compliance with Regulation (AAC)
09/2020 and the other applicable regulations and, when relevant, with the procedures in the
service provider's documentation. Subject to compliance with the foregoing conditions, this
certificate shall remain valid unless the certificate has been surrendered, limited, suspended or
revoked.
Date of issue: Signed: [Competent authority]
EASA Form 157 Issue 1 — Page ¼
211/262
SERVICE PROVIDER CERTIFICATE
SERVICE PROVISION CONDITIONS
Attachment to service provider's certificate: [CERTIFICATE NUMBER/ISSUE No]
[NAME OF THE SERVICE PROVIDER] has obtained the privileges to provide the following
scope of services/functions:
(Delete lines as appropriate)
Services/Functions Type of
Service/Function
Scope of
Service/Function
Limitations(*)
Air traffic services
(ATS)(****)
Air traffic control
(ATC)
Area control
service
Approach control
service
Aerodrome control
service
Flight information
service (FIS)
Aerodrome flight
information service
(AFIS)
En-route flight
information service
(En-route FIS)
Advisory service n/a
Air traffic flow
management
(ATFM)
ATFM Provision of the local
ATFM
Airspace
management (ASM)
ASM Provision of the local
ASM (tactical/ASM
Level 3) service
Conditions(**)
Services/Functions Type of
Service/Function
Scope of
Service/Function
Limitations(*)
Air traffic services
(ATS) for flight
test (***)(****)
Air traffic control
(ATC)
Area control
service
Approach control
service
Aerodrome control
service
Flight information
service (FIS)
Aerodrome flight
information service
(AFIS)
En-route flight
212/262
information service
(En-route FIS)
Advisory service n/a
Conditions(**)
Services/Functions Type of
Service/Function
Scope of
Service/Function
Limitations(*)
Communication,
navigation or
surveillance
services (CNS)
Communications
(C)
Aeronautical
mobile service (air-
ground
communication))
Aeronautical fixed
service (ground-
ground
communications)
Aeronautical mobile
satellite service
(AMSS
Navigation (N) Provision of NDB
signal in space
Provision of VOR
signal in space
Provision of DME
signal in space
Provision of ILS
signal in space
Provision of MLS
signal in space
Provision of GNSS
signal in space
Surveillance Provision of data
from primary
surveillance (PS)
Provision of data
from secondary
surveillance (SS)
Provision of
automatic dependent
surveillance (ADS)
Data
Conditions(**)
213/262
Services/Functions Type of
Service/Function
Scope of
Service/Function
Limitations(*)
Aeronautical
information
services (AIS)
AIS Provision of the
whole AIS service
Conditions(**)
Services/Functions Type of
Service/Function
Scope of
Service/Function
Limitations(*)
Data services
(DAT)
Type 1 Provision of Type
1DAT authorises the
supply of aeronautical
databases in the
following formats: [list
of the generic data
formats] Provision of
Type 1 DAT does not
authorise the supply of
aeronautical databases
directly to end-
users/aircraft operators.
Type 2 Provision of Type 2
DAT authorises the
supply of aeronautical
databases to end-
users/aircraft operators
for the following
airborne application/
equipment, for which
compatibility has been
demonstrated:
[Manufacturer]
Certified
Application/Equipment
model [XXX], Part No
[YYY]
Conditions(**)
Services/Functions Type of
Service/Function
Scope of
Service/Function
Limitations(*)
Meteorological
services (MET)
MET Meteorological
watch office
Aerodrome
meteorological
offices
214/262
Aeronautical
meteorological
stations
VAAC
WAFC
TCAC
Conditions(**)
Services/Functions Type of
Service/Function
Scope of
Service/Function
Limitations(*)
ATM network
functions
Design of ERN n/a
Scarce resources Radio frequency
Transponder code
ATFM Provision of the
central ATFM
Conditions(**)
Date of issue: Signed: [Competent authority] For the Member State/EASA
EASA Form 157 Issue 1
— Page 4/4
(*) As prescribed by the competent authority.
(**) Where necessary
(***) If the competent authority considers it necessary to establish additional requirements.
(****) ATS covers alerting service.
215/262
Appendix 1 to Annex V
Template for METAR
Key: M =inclusion mandatory, part of every message;
C =inclusion conditional, dependent on meteorological conditions or method of observation;
O =inclusion optional.
Note 1: The ranges and resolutions for the numerical elements included in METAR are shown below this template.
Note 2: The explanations for the abbreviations can be found in Procedures for Air Navigation Services — ICAO Abbreviations
and Codes (PANS-ABC, Doc 8400).
Element Detailed content Template(s) Examples
Identification of the type of
report (M),
Type of report (M) METAR, METAR COR METAR
METAR COR
Location indicator (M) ICAO location indicator
(M)
Nnnn YUDO
Time of the observation (M) Day and actual time of
the observation in UTC
(M)
nnnnnnZ 221630Z
Identification of an
automated or missing report
(C)
Automated or missing
report identifier (C)
AUTO or NIL AUTO NIL
END OF METAR IF THE REPORT IS MISSING.
Surface wind (M) Wind direction (M) Nnn VRB 24004MPS
(24008KT)
VRB01MPS
(VRB02KT)
19006MPS
(19012KT)
00000MPS
(00000KT)
140P149MPS
(140P99KT)
Wind speed (M) [P]nn[n]
Significant speed
variations (C)
G[P]nn[n] 12003G09MPS
(12006G18KT)
24008G14MPS
(24016G28KT)
Units of measurement
(M)
MPS (or KT)
Significant directional
variations (C)
nnnVnnn — 02005MPS
350V070 (02010KT
350V070)
Visibility (M) Prevailing or minimum
visibility (M)
Nnnn CAVOK 0350 CAVOK 7000
9999 0800
Minimum visibility and
direction of the minimum
visibility (C)
nnnn[N] or nnnn[NE] or
nnnn[E] or nnnn[SE] or
nnnn[S] or nnnn[SW] or
nnnn[W] or nnnn[NW]
2000 1200NW 6000
2800E 6000 2800
Runway visual range (C)3 Name of the element (M) R R32/0400
R12R/1700
R10/M0050
R14L/P2000
Runway (M) nn[L]/or nn[C]/or nn[R]/
Runway visual range (M) [P or M]nnnn R16L/0650
R16C/0500
R16R/0450
R17L/0450
Runway visual range
past tendency (C)
U, D or N R12/1100U
R26/0550N
R20/0800D
R12/0700
Present weather (C) Intensity or proximity of
present weather (C)
– or + — VC
Characteristics and type
of present weather (M)
DZ or
RA or
SN or
SG or
FG or
BR or
SA or
DU or
FG or
PO or
FC or
DS or
RA HZ VCFG
+TSRA FG VCSH
+DZ VA VCTS –
SN MIFG VCBLSA
3 To be included if visibility or runway visual range < 1 500 m; for up to a maximum of four runways.
216/262
PL or
DS or
SS or
FZDZ
or
FZRA
or
FZUP
or FC4
or
SHGR
or
SHGS
or
SHRA
or
SHSN
or
SHUP
or
TSGR
or
TSGS
or
TSRA
or
TSSN
or
TSUP
HZ or
FU or
VA or
SQ or
PO or
TS or
BCFG
or
BLDU
or
BLSA
or
BLSN
or
DRDU
or
DRSA
or
DRSN
or
FZFG
or
MIFG
or
PRFG
or //
SS or
TS or
SH or
BLSN
or
BLSA
or
BLDU
or VA
+TSRASN –SNRA
DZ FG +SHSN
BLSN UP FZUP
TSUP FZUP //
8.3.2017 L 62/69
Official Journal of
the European Union
EN
Cloud (M) Cloud amount and height
of cloud base or vertical
visibility (M)
FEWnn
n or
SCTnn
n or
BKNnn
n or
OVCnn
n or
FEW///
or
SCT///
or
BKN///
or
OVC///
or
///nnn
or //////
VVnnn
or
VV///
NSC
or
NCD
FEW015 VV005
OVC030 VV/// NSC
SCT010 OVC020
BKN/// ///015
Cloud type (C) CB or
TCU or
///
— BKN009TCU NCD
SCT008
BKN025CB
BKN025/// //////CB
Air and dew-point
temperature (M)
Air and dew-point
temperature (M)
[M]nn/[M]nn 17/10 02/M08
M01/M10
Pressure values (M) Name of the element (M) Q Q0995 Q1009
Q1022 Q0987
QNH (M) Nnnn
Supplementary information
(C)
Recent weather (C) REFZDZ or REFZRA or REDZ or
RE[SH]RA or RERASN or RE [SH]SN or
RESG or RESHGR or RESHGS or
REBLSN or RESS or REDS or RETSRA
or RETSSN or RETSGR or RETSGS or
RETS or REFC or REVA or REPL or
REUP or REFZUP or RETSUP or
RESHUP
REFZRA RETSRA
4 Heavy used to indicate tornado or waterspout; moderate (no qualifier) to indicate funnel cloud not reaching the ground.
217/262
Wind shear (C) WS Rnn[L] or WS Rnn[C] or WS Rnn[R]
or WS ALL RWY
WS R03 WS ALL
RWY WS R18C
Sea–surface temperature
and state of the sea or
significant wave height
(C)
W[M]nn/Sn or W[M]nn/Hn[n][n] W15/S2 W12/H75
State of
the runway
(C)
Runway
designator
(M)
R nn[L]/ or Rnn[C]/ or
Rnn[R]/
R/SNOCLO R99/421594
R/SNOCLO
R14L/CLRD//
Runway
deposits
(M)
n or / CLRD//
Extent of
runway
contaminat
ion (M)
n or /
Depth of
deposit
(M)
nn or //
Friction
coefficient
or braking
action (M)
nn or //
Trend forecast (O) Change indicator (M) NOSIG BECMG or TEMPO NOSIG BECMG
FEW020 TEMPO
25018G25MPS
(TEMPO
25036G50KT)
BECMG FM1030
TL1130 CAVOK
BECMG TL1700
0800 FG BECMG
AT1800 9000 NSW
BECMG FM1900
0500 +SNRA
BECMG FM1100
SN TEMPO
FM1130 BLSN
TEMPO FM0330
TL0430 FZRA
Period of change (C) FMnnnn and/or TLnnnn or
ATnnnn
Wind (C) nnn[P]nn[n][G[P]nn[n]]MPS
(or nnn[P]nn[G[P] nn]KT)
Prevailing visibility (C) nnnn CA
VO
K
Weather phenomenon:
intensity (C)
– or
+
— NS
W
Weather phenomenon:
characteristics and type
(C)
DZ
or
RA
or
SN
or
SG
or
PL
or
DS
or
SS
or
FZD
Z or
FZR
A or
SHG
R or
SHG
S or
SHR
A or
SHS
N or
TSG
R or
TSG
S or
TSR
A or
TSS
N
FG
or
BR
or
SA
or
DU
or
HZ
or
FU
or
VA
or
SQ
or
PO
or
FC
or
TS
or
BCF
G or
BLD
U or
BLS
A or
BLS
N or
DRD
U or
DRS
A or
DRS
218/262
N or
FZF
G or
MIF
G or
PRF
G
Cloud amount and
height of cloud base or
vertical visibility (C)
FE
Wnn
n or
SCT
nnn
or
BK
Nnn
n or
OV
Cnn
n
VVn
nn
or
VV//
/
NSC TEMPO TL1200
0600 BECMG
AT1200 8000
NSW NSC
BECMG AT1130
OVC010
Cloud type (C) CB
or
TCU
—
Ranges and resolutions for the numerical elements included in METAR
Element Range Resolution
Runway: (no units) 01–36 1
Wind direction: °true 000–360 10
Wind speed: MPS 00–99 1
KT 00–199 1
Visibility: M 0000–0750 50
M 0800–4 900 100
M 5 000–9 000 1 000
M 10 000– 0 (fixed value:
9 999)
Runway visual range: M 0000–0375 25
M 0400–0750 50
M 0800–2 000 100
Vertical visibility: 30's M (100's FT) 000–020 1
Clouds: height of cloud base: 30's M (100's FT) 000–100 1
Air temperature;
Dew-point temperature: °C
– 80 - +60 1
QNH hPa 0850–1 100 1
Sea–surface temperature: °C – 10 - +40 1
State of the sea: (no
units)
0–9 1
Significant wave height M 0–999 0,1
State of the runway Runway designator: (no
units)
01–36; 88; 99 1
Runway deposits: 0–9 1
Extent of runway
contamination:
1; 2; 5; 9 -
Depth of deposit: 00–90; 92–99 1
Friction coefficient/braking
action:
00–95; 99 1
* There is no aeronautical requirement to report surface wind speeds of 100 kt (50 m/s) or more; however, provision has been
made for reporting wind speeds up to 199 kt (99 m/s) for non-aeronautical purposes, as necessary.
219/262
Appendix 2 to Annex V
Fixed areas of coverage of WAFS forecasts in chart form
Mercator projection
Polar stereographic projection (northern hemisphere)
220/262
221/262
Polar stereographic projection (southern hemisphere)
222/262
Appendix 3 to Annex V
Template for TAF
Key: M =inclusion mandatory, part of every message;
C =inclusion conditional, dependent on meteorological conditions or method of observation;
O =inclusion optional.
Note 1: The ranges and resolutions for the numerical elements included in TAF are shown below this template.
Note 2: The explanations for the abbreviations can be found in Procedures for Air Navigation Services — ICAO Abbreviations
and Codes (PANS-ABC, Doc 8400).
Element Detailed content Template(s) Examples
Identification of the
type of forecast
(M)
Type of forecast (M) TAF or TAF AMD or TAF COR TAF TAF AMD
Location indicator
(M)
ICAO location indicator (M) Nnnn YUDO
Time of issue of
forecast (M)
Day and time of issue of the
forecast in UTC (M)
nnnnnnZ 160000Z
Identification of a
missing forecast
(C)
Missing forecast identifier
(C)
NIL NIL
END OF TAF IF THE FORECAST IS MISSING.
Days and period of
validity of forecast
(M)
Days and period of validity
of the forecast in UTC (M)
nnnn/nnnn 1606/1624
0812/0918
Identification of a
cancelled forecast
(C)
Cancelled forecast identifier
(C)
CNL CNL
END OF TAF IF THE FORECAST IS CANCELLED.
Surface wind (M) Wind direction (M) nnn or VRB 24004MPS;
VRB01MPS
(24008KT);
(VRB02KT)
19005MPS
(19010KT)
Wind speed (M) [P]nn[n] 00000MPS
(00000KT)
140P49MPS
(140P99KT)
Significant speed
variations (C)
G[P]nn[n] 12003G09MPS
(12006G18KT)
24008G14MPS
(24016G28KT)
Units of measurement
(M)
MPS (or KT)
Visibility (M) Prevailing visibility
(M)
Nnnn CAVOK 0350 CAVOK
7000 9000 9999
Weather (C) Intensity of weather
phenomena (C)(1)
– or + —
Characteristics and
type of weather
phenomena (C)
DZ or RA or SN or
SG or PL or DS or SS
or FZDZ or FZRA or
SHGR or SHGS or
SHRA or SHSN or
TSGR or TSGS or
TSRA or TSSN
FG or BR
or SA or
DU or HZ
or FU or
VA or SQ
or PO or
FC or TS
or BCFG
or BLDU
or BLSA
or BLSN
or DRDU
or DRSA
RA HZ +TSRA FG
–FZDZ PRFG
+TSRASN SNRA
FG
223/262
or DRSN
or FZFG
or MIFG
or PRFG
Cloud (M)(2) Cloud amount and
height of base or
vertical visibility (M)
FEWnnn or
SCTnnn or
BKNnnn or
OVCnnn
VVnn
n or
VV///
NSC FEW010 VV005
OVC020 VV///
NSC SCT005
BKN012
Cloud type (C) CB or TCU — SCT008
BKN025CB
Temperature (O)(3) Name of the element
(M)
TX TX25/1013Z
TN09/1005Z
TX05/2112Z
TNM02/2103Z
Maximum temperature
(M)
[M]nn/
Day and time of
occurrence of the
maximum temperature
(M)
nnnnZ
Name of the element
(M)
TN
Minimum temperature
(M)
[M]nn/
Day and time of
occurrence of the
minimum temperature
(M)
nnnnZ
Expected
significant changes
to one or more of
the above elements
during the period
of validity (C)
Change or probability
indicator (M)
PROB30 [TEMPO] or PROB40 [TEMPO] or
BECMG or TEMPO or FM
Period of occurrence
or change (M)
nnnn/nnnn or nnnnnn
Wind (C) nnn[P]nn[n][G[P]nn[n]]MPS or VRBnnMPS (or
nnn[P]nn[G[P]nn] KT or VRBnnKT)
TEMPO 0815/0818
25017G25MPS
(TEMPO
0815/0818
25034G50KT)
TEMPO 2212/2214
17006G13MPS
1000 TSRA
SCT010CB
BKN020 (TEMPO
2212/2214
17012G26KT 1000
TSRA SCT010CB
BKN020)
Prevailing visibility
(C)
Nnnn CAVOK BECMG
3010/3011
00000MPS 2400
OVC010 (BECMG
3010/3011
00000KT 2400
OVC010) PROB30
1412/1414 0800
FG
Weather phenomenon:
intensity (C)
– or + — NSW BECMG
1412/1414 RA
TEMPO 2503/2504
FZRA TEMPO
0612/0615 BLSN
PROB40 TEMPO
224/262
2923/3001 0500
FG
Weather phenomenon:
characteristics and
type (C)
DZ or RA
or SN or
SG or PL
or DS or
SS or
FZDZ or
FZRA or
SHGR or
SHGS or
SHRA or
SHSN or
TSGR or
TSGS or
TSRA or
TSSN
FG or BR
or SA or
DU or HZ
or FU or
VA or SQ
or PO or
FC or TS
or BCFG
or BLDU
or BLSA
or BLSN
or DRDU
or DRSA
or DRSN
or FZFG
or MIFG
or PRFG
Cloud amount and
height of base or
vertical visibility (C)
FEWnnn
or SCTnnn
or
BKNnnn
or
OVCnnn
VVnnn or
VV///
NSC FM051230
15015KMH 9999
BKN020
(FM051230
15008KT 9999
BKN020) BECMG
1618/1620 8000
NSW NSC
Cloud type (C) CB or
TCU
— BECMG
2306/2308
SCT015CB
BKN020
(1) To be included whenever applicable. No qualifier for moderate intensity.
(2) Up to four cloud layers.
(3) Consisting of up to a maximum of four temperatures (two maximum temperatures and two minimum temperatures).
Ranges and resolutions for the numerical elements included in TAF
Element Range Resolution
Wind direction: °true 000–360 10
Wind speed: MPS 00–99 1
KT 00–199 1
Visibility: M 0000–0750 50
M 0800–4 900 100
M 5 000–9 000 1 000
M 10 000– 0 (fixed value:
9 999)
Vertical visibility: 30's M (100's FT) 000–020 1
Clouds: height of cloud base: 30's M (100's FT) 000–100 1
Air temperature; (maximum and minimum): °C – 80 - +60 1
* There is no aeronautical requirement to report surface wind speeds of 100 kt (50 m/s) or more; however, provision has been
made for reporting wind speeds up to 199 kt (99 m/s) for non-aeronautical purposes, as necessary.
225/262
Appendix 4 to Annex V
Template for wind shear warnings
Key:
M =inclusion mandatory, part of every message;
C =inclusion conditional, dependent on meteorological conditions or method of observation;
Note 1: The ranges and resolutions for the numerical elements included in wind shear warnings are shown in Appendix 8.
Note 2: The explanations for the abbreviations can be found in Procedures for Air Navigation Services — ICAO Abbreviations
and Codes (PANS-ABC, Doc 8400).
Element Detailed content Template(s) Examples
Location indicator
of the aerodrome
(M)
Location indicator of the
aerodrome
nnnn YUCC
Identification of the
type of message
(M)
Type of message and
sequence number
WS WRNG [n]n WS WRNG 1
Time of origin and
validity period (M)
Day and time of issue and,
where applicable, validity
period in UTC
nnnnnn [VALID TL nnnnnn] or [VALID
nnnnnn/nnnnnn]
211230 VALID TL
211330 221200
VALID
221215/221315
IF THE WIND SHEAR WARNING IS TO BE CANCELLED, SEE DETAILS AT THE END OF THE TEMPLATE.
Phenomenon (M) Identification of the
phenomenon and its location
[MOD] or [SEV] WS IN APCH or [MOD]
or [SEV] WS [APCH] RWYnnn or [MOD]
or [SEV] WS IN CLIMB-OUT or [MOD] or
[SEV] WS CLIMB-OUT RWYnnn or
MBST IN APCH or MBST [APCH]
RWYnnn or MBST IN CLIMB-OUT or
MBST CLIMB-OUT RWYnnn
WS APCH
RWY12 MOD WS
RWY34 WS IN
CLIMB-OUT
MBST APCH
RWY26 MBST IN
CLIMB-OUT
Observed, reported
or forecast
phenomenon (M)
Identification whether the
phenomenon is observed or
reported and expected to
continue or forecast
REP AT nnnn nnnnnnnn or OBS [AT nnnn]
or FCST
REP AT 1510
B747 OBS AT
1205 FCST
Details of the
phenomenon (C)
Description of phenomenon
causing the issuance of the
wind shear warning
SFC WIND: nnn/nnMPS (or nnn/ nnKT)
nnnM (nnnFT)-WIND: nnn/ nnMPS (or
nnn/nnKT) or nnKMH (or nnKT) LOSS
nnKM (or nnNM) FNA RWYnn or nnKMH
(or nnKT) GAIN nnKM (or nnNM) FNA
RWYnn
SFC WIND:
320/5MPS 60M-
WIND:
360/13MPS (SFC
WIND: 320/10KT
200FT-WIND:
360/26KT)
60KMH LOSS
4KM FNA RWY13
(30KT LOSS 2NM
FNA RWY13)
OR
Cancellation of
wind shear warning
Cancellation of wind shear
warning referring to its
identification
CNL WS WRNG [n]n nnnnnn/ nnnnnn CNL WS WRNG 1
211230/211330
226/262
Appendix 5 to Annex V
Template for SIGMET and AIRMET messages and special air-reports (uplink)
Key:
M =inclusion mandatory, part of every message;
C =inclusion conditional, whenever applicable;
and = =a double line indicates that the text following it should be placed on the subsequent line.
Note: The ranges and resolutions for the numerical elements included in SIGMET/AIRMET messages and in special air-
reports are shown in Appendix 8.
Element Detailed content Template(s) Examples
SIGMET AIRMET SPECIAL
AIR-
REPORT
Location indicator
of FIR/ CTA (M)
ICAO location indicator of
the ATS unit serving the FIR
or CTA to which the
SIGMET/ AIRMET refers
(M)
Nnnn — YUCC YUDD
Identification (M) Message identification and
sequence number (M)
SIGMET
nnn
AIRMET
[nn]n
ARS SIGMET 5
SIGMET A3
AIRMET 2 ARS
Validity period (M) Day-time groups indicating
the period of validity in
UTC (M
VALID nnnnnn/nnnnnn — VALID
221215/221600
VALID
101520/101800
VALID
251600/252200
Location indicator
of MWO (M)
Location indicator of MWO
originating the message with
a separating hyphen (M)
nnnn– YUDO– YUSO–
Name of the FIR/
CTA or aircraft
identification (M)
Location indicator and name
of the FIR/CTA for which
the SIGMET/ AIRMET is
issued or aircraft
radiotelephony call sign (M)
nnnn
nnnnnnnnnn
FIR [/UIR]
or nnnn
nnnnnnnnnn
CTA
nnnn
nnnnnnnnnn
FIR [/n]
nnnnnn YUCC
AMSWELL FIR
YUDD SHANLON
FIR/UIR YUCC
AMSWELL FIR/2
YUDD SHANLON
FIR VA812
IF THE SIGMET IS TO BE CANCELLED, SEE DETAILS AT THE END OF THE TEMPLATE.
Phenomenon (M) Description of the
phenomenon causing the
issuance of SIGMET/
AIRMET (C)
OBSC
TS[GR]
EMBD
TS[GR]
FRQ
TS[GR]
SQL
TS[GR]
TC
nnnnnnnnnn
or NN SEV
TURB SEV
ICE SEV
ICE (FZRA)
SEV MTW
HVY DS
HVY SS
[VA
ERUPTION]
[MT]
[nnnnnnnnnn
] [PSN
Nnn[nn] or
Snn[nn]
Ennn[nn] or
Wnnn[nn]]
SFC WSPD
nn[n] MPS
(or SFC
WSPD nn
[n]KT)
SFC VIS
nnnnM (nn)
ISOL
TS[GR]
OCNL
TS[GR] MT
OBSC BKN
CLD
nnn/[ABV]
nnnnM (or
BKN CLD
nnn/[ABV]
nnnnFT)
OVC CLD
nnn/[ABV]
nnnnM (or
OVC CLD
nnn/[ABV]
nnnnFT)
ISOL CB
OCNL CB
TS TSGR
SEV TURB
SEV ICE
SEV MTW
HVY SS VA
CLD [FL
nnn/ nnn]
VA [MT
nnnnnnnnnn]
MOD TURB
MOD ICE
SEV TURB FRQ
TS OBSC TSGR
EMBD TSGR
TC GLORIA TC
NN VA
ERUPTION MT
ASHVAL PSN S15
E073 VA CLD
MOD TURB MOD
MTW ISOL CB
BKN CLD
120/900M (BKN
CLD 400/3000FT)
OVC CLD
270/ABV3000M
(OVC CLD 900/
ABV10000FT)
SEV ICE
RDOACT CLD
227/262
VA CLD
RDOACT
CLD
FRQ CB
ISOL TCU
OCNL TCU
FRQ TCU
MOD TURB
MOD ICE
MOD MTW
Observed or
forecast
phenomenon (M)
Indication whether the
information is observed and
expected to continue, or
forecast (M)
OBS [AT nnnnZ] FCST [AT
nnnnZ]
OBS AT
nnnnZ
OBS AT 1210Z
OBS FCST AT
1815Z
Location (C) Location (referring to
latitude and longitude (in
degrees and minutes))
Nnn[nn] Wnnn[nn] or
Nnn[nn] Ennn[nn] or
Snn[nn] Wnnn[nn] or
Snn[nn] Ennn[nn] or N OF
Nnn[nn] or S OF Nnn[nn] or
N OF Snn[nn] or S OF
Snn[nn] or [AND] W OF
Wnnn[nn] or E OF
Wnnn[nn] or W OF
Ennn[nn] or E OF Ennn[nn]
or [N OF, NE OF, E OF, SE
OF, S OF, SW OF, W OF,
NW OF] [LINE] Nnn[nn] or
Snn[nn] Wnnn[nn] or
Ennn[nn] —
Nnn[nn] or Snn[nn]
Wnnn[nn] or Ennn[nn] or
WI Nnn[nn] or Snn[nn]
Wnnn[nn] or Ennn [nn] —
Nnn[nn] or Snn[nn]
Wnnn[nn] or Ennn[nn] —
Nnn[nn] or Snn[nn]
Wnnn[nn] or Ennn[nn] —
[Nnn[nn] or Snn[nn]
Wnnn[nn] or Ennn[nn] —
Nnn[nn] or Snn[nn]
Wnnn[nn] or Ennn[nn]] or
ENTIRE FIR(3) or ENTIRE
CTA(3)
NnnnnWnnn
nn or
NnnnnEnnnn
n or
SnnnnWnnn
nn or
SnnnnEnnnn
n
S OF N54 N OF
N50 N2020
W07005 N2706
W07306 N48 E010
N OF N1515 AND
W OF E13530 W
OF E1554 N OF
LINE S2520
W11510 — S2520
W12010 WI N6030
E02550 — N6055
E02500 — N6050
E02630 ENTIRE
FIR ENTIRE CTA
Level (C) Flight level or altitude and
extent (C)(1)
[SFC/]FLnnn or
[SFC/]nnnnM (or [SFC/]
nnnnFT) or FLnnn/nnn or
TOP FLnnn or [TOP] ABV
FLnnn or(2) CB TOP [ABV]
FLnnn WI nnnKM OF
CENTRE (or CB TOP
[ABV] FLnnn WI nnnNM
OF CENTRE) or CB TOP
[BLW] FLnnn WI nnnKM
OF CENTRE (or CB TOP
[BLW] FLnnn WI nnnNM
OF CENTRE) or(3)
FLnnn/nnn [APRX nnnKM
BY nnnKM] [nnKM WID
LINE BTN (nnNM WID
LINE BTN)] [Nnn[nn] or
Snn[nn] Wnnn[nn] or
Ennn[nn] Nnn[nn] or
Snn[nn] Wnnn[nn] or
Ennn[nn] [ — Nnn[nn] or
Snn[nn] Wnnn[nn] or Ennn
[nn]] [ — Nnn[nn] or
— MOV E 40KMH
(MOV E 20KT)
MOV SE STNR
228/262
Snn[nn] Wnnn[nn] or
Ennn[nn]]] (or FLnnn/nnn
[APRX nnnNM BY nnnNM]
[Nnn[nn] or Snn[nn]
Wnnn[nn] or Ennn[nn]
Nnn[nn] or Snn[nn]
Wnnn[nn] or Ennn[nn] [ —
Nnn[nn] or Snn[nn] Wnnn
[nn] or Ennn[nn]] [ —
Nnn[nn] or Snn[nn]
Wnnn[nn] or Ennn[nn]]])
Changes in
intensity (C)
Expected changes in
intensity (C)
INTSF or WKN or NC — WKN
Forecast position
(C)
Forecast position of volcanic
ash cloud or the centre of the
TC or other hazardous
phenomena(6) at the end of
the validity period of the
SIGMET message (C)
FCST nnnnZ
TC
CENTRE
Nnn[nn] or
Snn[nn]
Wnnn[nn] or
Ennn[nn] or
FCST nnnnZ
VA CLD
APRX
[nnKM WID
LINE BTN
(nnNM WID
LINE BTN)]
Nnn[nn] or
Snn[nn]
Wnnn[nn] or
Ennn[nn] —
Nnn[nn] or
Snn[nn]
Wnnn[nn] or
Ennn[nn] [
— Nnn[nn]
or Snn [nn]
Wnnn[nn] or
Ennn [nn]] [
— Nnn[nn]
or Snn [nn]
Wnnn[nn] or
Ennn [nn]]
[AND] or(4)
FCST nnnnZ
ENTIRE
FIR(3) or
FCST nnnnZ
ENTIRE
CTA(3) or
FCST nnnnZ
NO VA EXP
or(6) [FCST
nnnnZ
Nnn[nn]
Wnnn[nn] or
Nnn[nn]
Ennn[nn] or
Snn[nn]
Wnnn[nn] or
Snn[nn]
Ennn[nn] or
N OF
— —
229/262
Nnn[nn] or S
OF Nnn[nn]
or N OF
Snn[nn] or S
OF Snn[nn]
[AND] W
OF
Wnnn[nn] or
E OF
Wnnn[nn] or
W OF
Ennn[nn] or
E OF
Ennn[nn] or
[N OF, NE
OF, E OF,
SE OF, S
OF, SW OF,
W OF, NW
OF] [LINE]
Nnn[nn] or
Snn[nn]
Wnnn[nn] or
Ennn[nn] —
Nnn[nn] or
Snn[nn]
Wnnn[nn] or
Ennn[nn] or
WI(5)
Nnn[nn] or
Snn [nn]
Wnnn[nn] or
Ennn [nn] —
Nnn[nn] or
Snn [nn]
Wnnn[nn] or
Ennn [nn] —
Nnn[nn] or
Snn [nn]
Wnnn[nn] or
Ennn [nn] —
Nnn[nn] or
Snn [nn]
Wnnn[nn] or
Ennn [nn]]
OR
Cancellation of
SIGMET/AIRMET
(C)
Cancellation of
SIGMET/AIRMET referring
to its identification
CNL
SIGMET
[nn]n
nnnnnn/nnnn
nn or CNL
SIGMET
[nn]n
nnnnnn/
nnnnnn [VA
MOV TO
nnnn FIR](3)
CNL
AIRMET
[nn]n
nnnnnn/
nnnnnn
— CNL SIGMET 2
101200/101600
CNL SIGMET 3
251030/251430
VA MOV TO
YUDO FIR CNL
AIRMET
151520/151800
(1) Only for SIGMET messages for volcanic ash cloud and tropical cyclones.
(2) Only for SIGMET messages for tropical cyclones.
(3) Only for SIGMET messages for volcanic ash.
(4) To be used for two volcanic ash clouds or two centres of tropical cyclones simultaneously affecting the FIR concerned. (5) The
number of coordinates should be kept to a minimum and should not normally exceed seven.
(6) To be used for hazardous phenomena other than volcanic ash cloud and tropical cyclones.
230/262
Note: Severe or moderate icing and severe or moderate turbulence (SEV ICE, MOD ICE, SEV TURB, MOD TURB) associated with
thunderstorms, cumulonimbus clouds or tropical cyclones should not be included.
231/262
Appendix 6 to Annex V
Template for advisory message for volcanic ash
Key:
M =inclusion mandatory, part of every message;
O =inclusion optional;
= =a double line indicates that the text following it should be placed on the subsequent line.
Note 1: The ranges and resolutions for the numerical elements included in advisory messages for volcanic ash are shown
in Appendix 8.
Note 2: The explanations for the abbreviations can be found in Procedures for Air Navigation Services — ICAO
Abbreviations and Codes (PANS-ABC, Doc 8400).
Note 3: Inclusion of a ‘colon’ after each element heading is mandatory.
Note 4: The numbers 1 to 18 are included only for clarity and they are not part of the advisory message, as shown in the
example.
Element Detailed content Template(s) Examples
1 Identification
of the type of
message (M)
Type of message VA ADVISORY VA ADVISORY
2 Time of
origin (M)
Year, month, day, time in
UTC
DTG: nnnnnnnn/nnnnZ DTG:
20080923/0130Z
3 Name of
VAAC (M)
Name of VAAC VAAC: nnnnnnnnnnnn VAAC: TOKYO
4 Name of
volcano (M)
Name and IAVCEI number
of volcano
VOLCANO: nnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnn
[nnnnnn] or UNKNOWN or UNNAMED
VOLCANO:
VOLCANO:
KARYMSKY
1000-13
UNNAMED
5 Location of
volcano (M)
Location of volcano in
degrees and minutes
PSN: Nnnnn or Snnnn Wnnnnn or Ennnnn
or UNKNOWN
PSN: N5403
E15927 PSN:
UNKNOWN
6 State or
region (M)
State, or region if ash is not
reported over a State
AREA: nnnnnnnnnnnnnnnn AREA: RUSSIA
7 Summit
elevation (M)
Summit elevation in m (or
ft)
SUMMIT nnnnM (or nnnnnFT)
ELEV:
SUMMIT ELEV:
1536M
8 Advisory
number (M)
Advisory number: year in
full and message number
(separate sequence for each
volcano)
ADVISORY NR: nnnn/nnnn ADVISORY NR:
2008/4
9 Information
source (M)
Information source using
free text
INFO SOURCE: Free text up to 32
characters
INFO SOURCE:
MTSAT-1R
KVERT KEMSD
10 Colour code
(O)
Aviation colour code AVIATION COLOUR CODE: RED or
ORANGE or YELLOW or GREEN or
UNKNOWN or NOT GIVEN or NIL
AVIATION
COLOUR CODE:
RED
11 Eruption
details (M)
Eruption details (including
date/ time of eruption(s))
ERUPTION DETAILS: Free text up to 64
characters or UNKNOWN
ERUPTION
DETAILS:
ERUPTION AT
20080923/0000Z
FL300
REPORTED
12 Time of
observation
(or
estimation)
of ash (M)
Day and time (in UTC) of
observation (or estimation)
of volcanic ash
OBS (or EST) VA DTG: nn/nnnnZ OBS VA DTG:
23/0100Z
13 Observed or
estimated ash
cloud (M)
Horizontal (in degrees and
minutes) and vertical extent
at the time of observation of
the observed or estimated
ash cloud or, if the base is
unknown, the top of the
OBS VA CLD or EST VA CLD: TOP
FLnnn or SFC/FLnnn or FLnnn/nnn [nnKM
WID LINE BTN (nnNM WID LINE BTN)]
Nnn[nn] or Snn[nn] Wnnn[nn] or Ennn[nn]
— Nnn[nn] or Snn[nn] Wnnn[nn] or
Ennn[nn][ — Nnn [nn] or Snn[nn] Wnnn[nn]
OBS VA CLD:
FL250/300 N5400
E15930 — N5400
E16100 — N5300
E15945 MOV SE
20KT SFC/ FL200
232/262
observed or estimated ash
cloud; Movement of the
observed or estimated ash
cloud
or Ennn[nn] — Nnn[nn] or Snn[nn]
Wnnn[nn] or Ennn[nn] — Nnn [nn] or
Snn[nn] Wnnn[nn] or Ennn[nn]] MOV N
nnKMH (or KT) or MOV NE nnKMH (or
KT) or MOV E nnKMH (or KT) or MOV
SE nnKMH (or KT) or MOV S nnKMH (or
KT) or MOV SW nnKMH (or KT) or MOV
W nnKMH (or KT) or MOV NW nnKMH
(or KT) or VA NOT IDENTIFIABLE FM
SATELLITE DATA WIND FLnnn/ nnn
nnn/nn[n]MPS (or KT)(2) or WIND
FLnnn/nnn VRBnnMPS (or KT) or WIND
SFC/FLnnn nnn/nn [n]MPS (or KT) or
WIND SFC/ FLnnn VRBnnMPS (or KT)
N5130 E16130 —
N5130 E16230 —
N5230 E16230 —
N5230 E16130
MOV SE 15KT
TOP FL240 MOV
W 40KMH VA
NOT
IDENTIFIABLE
FM SATELLITE
DATA WIND
FL050/070
180/12MPS
14 Forecast
height and
position of
the ash
clouds (+ 6
HR) (M)
Day and time (in UTC) (6
hours from the ‘Time of
observation (or estimation)
of ash’ given in Item 12);
Forecast height and position
(in degrees and minutes) for
each cloud mass for that
fixed valid time
FCST VA CLD + 6 HR: nn/nnnnZ SFC or
FLnnn/[FL]nnn [nnKM WID LINE BTN
(nnNM WID LINE BTN)] Nnn[nn] or
Snn[nn] Wnnn[nn] or Ennn[nn] — Nnn[nn]
or Snn[nn] Wnnn[nn] or Ennn[nn][ — Nnn
[nn] or Snn[nn] Wnnn[nn] or Ennn[nn] —
Nnn[nn] or Snn[nn] Wnnn[nn] or Ennn[nn]
— Nnn [nn] or Snn[nn] Wnnn[nn] or
Ennn[nn]](1) or NO VA EXP or NOT AVBL
or NOT PROVIDED
FCST VA CLD + 6
HR: 23/0700Z
FL250/350 N5130
E16030 — N5130
E16230 — N5330
E16230 — N5330
E16030
SFC/FL180 N4830
E16330 — N4830
E16630 — N5130
E16630 — N5130
E16330 NO VA
EXP NOT AVBL
NOT PROVIDED
15 Forecast
height and
position of
the ash
clouds (+ 12
HR) (M)
Day and time (in UTC) (12
hours from the ‘Time of
observation (or estimation)
of ash’ given in Item 12);
Forecast height and position
(in degrees and minutes) for
each cloud mass for that
fixed valid time
FCST VA CLD + 12 HR: nn/nnnnZ SFC or
FLnnn/[FL]nnn [nnKM WID LINE BTN
(nnNM WID LINE BTN)] Nnn[nn] or
Snn[nn] Wnnn[nn] or Ennn[nn] — Nnn[nn]
or Snn[nn] Wnnn[nn] or Ennn[nn][ — Nnn
[nn] or Snn[nn] Wnnn[nn] or Ennn[nn] —
Nnn[nn] or Snn[nn] Wnnn[nn] or Ennn[nn]
— Nnn [nn] or Snn[nn] Wnnn[nn] or
Ennn[nn]] or NO VA EXP or NOT AVBL
or NOT PROVIDED
FCST VA CLD +
12 HR: 23/1300Z
SFC/FL270 N4830
E16130 — N4830
E16600 — N5300
E16600 — N5300
E16130 NO VA
EXP NOT AVBL
NOT PROVIDED
16 Forecast
height and
position of
the ash
clouds (+ 18
HR) (M)
Day and time (in UTC) (18
hours from the ‘Time of
observation (or estimation)
of ash’ given in Item 12);
Forecast height and position
(in degrees and minutes) for
each cloud mass for that
fixed valid time
FCST VA CLD + 18 HR: nn/nnnnZ SFC or
FLnnn/[FL]nnn [nnKM WID LINE BTN
(nnNM WID LINE BTN)] Nnn[nn] or
Snn[nn] Wnnn[nn] or Ennn[nn] — Nnn[nn]
or Snn[nn] Wnnn[nn] or Ennn[nn][ — Nnn
[nn] or Snn[nn] Wnnn[nn] or Ennn[nn] —
Nnn[nn] or Snn[nn] Wnnn[nn] or Ennn[nn]
— Nnn [nn] or Snn[nn] Wnnn[nn] or
Ennn[nn]] or NO VA EXP or NOT AVBL
or NOT PROVIDED
FCST VA CLD +
18 HR: 23/1900Z
NO VA EXP NOT
AVBL NOT
PROVIDED
17 Remarks (M) Remarks, as necessary RMK: Free text up to 256 characters or NIL RMK: LATEST
REP FM KVERT
(0120Z)
INDICATES
ERUPTION HAS
CEASED. TWO
DISPERSING VA
CLD ARE
EVIDENT ON
SATELLITE
IMAGERY NIL
18 Next
advisory (M)
Year, month, day and time
in UTC
NXT ADVISORY: nnnnnnnn/nnnnZ or NO
LATER THAN nnnnnnnn/nnnnZ or NO
FURTHER ADVISORIES or WILL BE
ISSUED BY nnnnnnnn/nnnnZ
NXT ADVISORY:
20080923/0730Z
NO LATER THAN
nnnnnnnn/nnnnZ
233/262
NO FURTHER
ADVISORIES
WILL BE ISSUED
BY
nnnnnnnn/nnnnZ
(1) Up to four selected layers. (2) If ash reported (e.g. AIREP) but not identifiable from satellite data.
234/262
Appendix 7 to Annex V
Template for advisory message for tropical cyclones
Key:
= =a double line indicates that the text following it should be placed on the subsequent line.
Note 1: The ranges and resolutions for the numerical elements included in advisory messages for tropical cyclones are
shown in Appendix 8.
Note 2: The explanations for the abbreviations can be found in Procedures for Air Navigation Services — ICAO
Abbreviations and Codes (PANS-ABC, Doc 8400).
Note 3: All the elements are mandatory.
Note 4: Inclusion of a ‘colon’ after each element heading is mandatory.
Note 5: The numbers 1 to 19 are included only for clarity and they are not part of the advisory message, as shown in the
example.
Element Detailed content Template(s) Examples
1 Identification
of the type of
message
Type of message TC ADVISORY TC ADVISORY
2 Time of
origin
Year, month, day and time
in UTC of issue
DTG: nnnnnnnn/nnnnZ DTG: 20040925/
1600Z
3 Name of
TCAC
Name of TCAC (location
indicator or full name)
TCAC: nnnn or nnnnnnnnnn TCAC: YUFO
TCAC: MIAMI
4 Name of
tropical
cyclone
Name of tropical cyclone or
‘NN’ for unnamed tropical
cyclone
TC: nnnnnnnnnnnn or NN TC: GLORIA
5 Advisory
number
Advisory number (starting
with ‘01’ for each cyclone)
NR: nn NR: 01
6 Position of
the centre
Position of the centre of the
tropical cyclone (in degrees
and minutes)
PSN: Nnn[nn] or Snn[nn] Wnnn[nn] or
Ennn[nn]
PSN: N2706
W07306
7 Direction and
speed of
movement
Direction and speed of
movement given in sixteen
compass points and km/h (or
kt), respectively, or moving
slowly (< 6 km/h (3 kt)) or
stationary (< 2 km/h (1 kt))
MOV: N nnKMH (or KT) or NNE nnKMH
(or KT) or NE nnKMH (or KT) or ENE
nnKMH (or KT) or E nnKMH (or KT) or
ESE nnKMH (or KT) or SE nnKMH (or KT)
or SSE nnKMH (or KT) or S nnKMH (or
KT) or SSW nnKMH (or KT) or SW
nnKMH (or KT) or WSW nnKMH (or KT)
or W nnKMH (or KT) or WNW nnKMH (or
KT) or NW nnKMH (or KT) or NNW
nnKMH (or KT) or SLW or STNR
MOV: NW
20KMH
8 Central
pressure
Central pressure (in hPa) C: nnnHPA C: 965HPA
9 Maximum
surface wind
Maximum surface wind near
the centre (mean over 10
minutes, in m/s (or kt))
MAX WIND: nn[n]MPS (or nn[n]KT) MAX WIND:
22MPS
10 Forecast of
centre
position (+ 6
HR)
Day and time (in UTC) (6
hours from the ‘DTG’ given
in Item 2); Forecast position
(in degrees and minutes) of
the centre of the tropical
cyclone
FCST PSN + 6 HR: nn/nnnnZ Nnn[nn] or
Snn[nn] Wnnn[nn] or Ennn[nn]
FCST PSN + 6 HR:
25/2200Z N2748
W07350
11 Forecast of
maximum
surface wind
(+ 6 HR)
Forecast of maximum
surface wind (6 hours after
the ‘DTG’ given in Item 2)
FCST MAX WIND + 6 HR: nn[n]MPS (or
nn[n]KT)
FCST MAX WIND
+ 6 HR: 22MPS
12 Forecast of
centre
position (+
12 HR)
Day and time (in UTC) (12
hours from the ‘DTG’ given
in Item 2); Forecast position
(in degrees and minutes) of
the centre of the tropical
cyclone
FCST PSN + 12 HR: nn/nnnnZ Nnn[nn] or
Snn[nn] Wnnn[nn] or Ennn[nn]
FCST PSN + 12
HR: 26/0400Z
N2830 W07430
235/262
13 Forecast of
maximum
surface wind
(+ 12 HR)
Forecast of maximum
surface wind (12 hours after
the ‘DTG’ given in Item 2)
FCST MAX WIND + 12 HR: nn[n]MPS (or
nn[n]KT)
FCST MAX WIND
+ 12 HR: 22MPS
14 Forecast of
centre
position (+
18 HR)
Day and time (in UTC) (18
hours from the ‘DTG’ given
in Item 2); Forecast position
(in degrees and minutes) of
the centre of the tropical
cyclone
FCST PSN + 18 HR: nn/nnnnZ Nnn[nn] or
Snn[nn] Wnnn[nn] or Ennn[nn]
FCST PSN + 18
HR: 26/1000Z
N2852 W07500
15 Forecast of
maximum
surface wind
(+ 18 HR)
Forecast of maximum
surface wind (18 hours after
the ‘DTG’ given in Item 2)
FCST MAX WIND + 18 HR: nn[n]MPS (or
nn[n]KT)
FCST MAX WIND
+ 18 HR: 21MPS
16 Forecast of
centre
position (+
24 HR)
Day and time (in UTC) (24
hours from the ‘DTG’ given
in Item 2); Forecast position
(in degrees and minutes) of
the centre of the tropical
cyclone
FCST PSN + 24 HR: nn/nnnnZ Nnn[nn] or
Snn[nn] Wnnn[nn] or Ennn[nn]
FCST PSN + 24
HR: 26/1600Z
N2912 W07530
17 Forecast of
maximum
surface wind
(+ 24 HR)
Forecast of maximum
surface wind (24 hours after
the ‘DTG’ given in Item 2)
FCST MAX WIND + 24 HR: nn[n]MPS (or
nn[n]KT)
FCST MAX WIND
+ 24 HR: 20MPS
18 Remarks Remarks, as necessary RMK: Free text up to 256 characters or NIL RMK: NIL
19 Expected
time of
issuance of
next advisory
Expected year, month, day
and time (in UTC) of
issuance of next advisory
NXT MSG: [BFR] nnnnnnnn/nnnnZ or NO
MSG EXP
NXT MSG:
20040925/ 2000Z
236/262
Appendix 8 to Annex V
Ranges and resolutions for the numerical elements included in volcanic ash and tropical
cyclone advisory messages, SIGMET/AIRMET messages and aerodrome and wind shear
warnings
Elements Range Resolution
Summit elevation: M 000–8 100 1
FT 000–27 000 1
Advisory number: for VA (index)(*) 000–2 000 1
for TC (index)(*) 00–99 1
Maximum surface
wind:
MPS 00–99 1
KT 00–199 1
Central pressure: hPa 850–1 050 1
Surface wind speed: MPS 15–49 1
KT 30–99 1
Surface visibility: M 0000–0750 50
M 0800–5 000 100
Cloud: height of
base:
M 000–300 30
FT 000–1 000 100
Cloud: height of top: M 000–2 970 30
M 3 000–20 000 300
FT 000–9 900 100
FT 10 000–60 000 1 000
Latitudes: ° (degrees) 00–90 1
(minutes) 00–60 1
Longitudes: ° (degrees) 00–180 1
(minutes) 00–60 1
Flight levels: 000–650 10
Movement: KMH 0–300 10
KT 0–150 5
(*) Non-dimensional
237/262
Prilog 1 Aneksa II
SERTIFIKAT ZA PRUŽAOCA USLUGA
OD NADLEŽNOG ORGANA ZA SERTIFIKATE PRUŽAOCA USLUGA [BROJ SERTIFIKATA /
BROJ IZDAVANJA]
U skladu sa Uredbom 09/2020 i u skladu sa dole navedenim uslovima, [nadležno telo] ovim izdaje
[IME PRUŽAOCA USLUGA] [ADRESA PRUŽAOCA USLUGA]
kao pružaoca usluga sa privilegijama, navedenim u priloženim uslovima pružanja usluga.
USLOVI: Ovaj sertifikat izdaje se pod uslovima i obimom pružanja usluga i funkcija kao što je
navedeno u priloženim uslovima o pružanju usluga. Ovaj sertifikat je validan dok je sertifikovani
pružalac usluga usaglašen sa uredbom 09/2020 i drugim važećim propisima i, prema potrebi, sa
procedurama u dokumentaciji pružaoca usluga. U skladu sa prethodnim uslovima, ova potvrda ostaje
važeća ukoliko je sertifikat je predat, ograničen, suspendovan ili opozvan.
Datum izdavanja: Potpisano: [Nadležni organ]
Obrazac EASA 157, izdanje 1 - Strana ¼
238/262
SERTIFIKAT PRUŽAOCA USLUGA
USLOVI PRUŽANJA USLUGA
Prilog sertifikatu davaoca usluge: [BROJ CERTIFIKATA / Br. IZDAVANJA]
[IME PRUŽAOCA USLUGE] je stekao privilegije za pružanje sledećeg obima usluga / funkcija:
(Brisati linije po potrebi)
Usluge / Funkcije Tip usluge /
Funkcija
Opseg usluge /
Funkcija
Ograničenja (*)
Usluge vazdušnog
saobraćaja (ATS)
(****)
Kontrola vazdušnog
saobraćaja (ATC)
Služba kontrole
područja
Usluga kontrole
pristupa
Služba kontrole
aerodroma
Usluga letačke
informacije (FIS)
Aerodromska
informativna služba
o letu (AFIS)
Usluga informacija o
letu na putu (FIS na
ruti)
Savetodavna služba n/a
Upravljanje
protokom
vazdušnog
saobraćaja (ATFM)
ATFM Obezbeđivanje
lokalnog ATFM-a
Upravljanje
vazdušnim
prostorom (ASM)
ASM Pružanje lokalne
usluge ASM
(taktički / nivo ASM
nivo 3)
Uslovi(**)
Usluge / Funkcije Tip usluge /
Funkcija
Opseg usluge /
Funkcija
Ograničenja (*)
Usluge vazdušnog
saobraćaja (ATS) za
test leta (***) (****)
Kontrola vazdušnog
saobraćaja (ATC)
Služba kontrole
područja
Usluga kontrole
pristupa
Služba kontrole
aerodroma
Usluga letačke
informacije (FIS)
Aerodromska
informativna služba
o letu (AFIS)
Usluga informacija o
letu na putu (FIS na
ruti)
Savetodavna služba n/a
239/262
Uslovi(**)
Usluge / Funkcije Tip usluge /
Funkcija
Opseg usluge /
Funkcija
Ograničenja (*)
Usluge
komunikacije,
navigacije ili
nadzora (CNS)
Komunikacije (C) Aeronautička
mobilna usluga
(komunikacija
vazduh-zemlja)
Aeronautička fiksna
usluga
(komunikacije
zemlja-zemlja)
Aeronautička
mobilna satelitska
usluga (AMSS)
Navigacija (N) Obezbeđivanje NDB
signala u prostoru
Obezbeđivanje VOR
signala u prostoru
Obezbeđivanje DME
signala u prostoru
Obezbeđivanje ILS
signala u prostoru
Obezbeđivanje MLS
signala u prostoru
Obezbeđivanje
GNSS signala u
prostoru
Nadzor Pružanje podataka iz
primarnog nadzora
(PS)
Pružanje podataka iz
sekundarnog nadzora
(SS)
Pružanje podataka o
automatskom
zavisnom nadzoru
(ADS)
Uslovi(**)
Usluge / Funkcije Tip usluge /
Funkcija
Opseg usluge /
Funkcija
Ograničenja (*)
Vazduhoplovne
informacije (AIS)
AIS Pružanje kompletne
AIS usluge
Uslovi(**)
240/262
Usluge / Funkcije Tip usluge /
Funkcija
Opseg usluge /
Funkcija
Ograničenja (*)
Usluge prenosa
podataka (DAT)
Tip 1 Obezbeđenje tipa
1DAT odobrava
snabdevanje
vazduhoplovne baze
podataka u sledećim
formatima: [lista
generičkih formata
podataka]
Оbezbeđenje DAT
tipa 1 ne dozvoljava
snabdevanje
vazduhoplovne baze
podataka za direktno
krajnje korisnike /
operatere
vazduhoplova.
Tip 2 Obezbeđenje DAT
tipa 2 dozvoljava
snabdevanje
vazduhoplovne baze
podataka za krajnje
korisnike / operatere
vazduhoplova za
sledeće aplikacije /
opremu u vazduhu za
koje je dokazana
kompatibilnost:
[Proizvođač]
Sertifikovani model
aplikacije / opreme
[XXX], Deo br.
[YYY]
Uslovi(**)
Usluge / Funkcije Tip usluge /
Funkcija
Opseg usluge /
Funkcija
Ograničenja (*)
Meteorološke usluge
(MET)
MET Meteorološka straža
Aerodromske
meteorološke
kancelarije
Aeronautičke
meteorološke stanice
VAAC
WAFC
TCAC
241/262
Uslovi(**)
Usluge / Funkcije Tip usluge /
Funkcija
Opseg usluge /
Funkcija
Ograničenja (*)
Funkcije ATM
mreže
Dizajn ERN-a n/a
Oskudni resursi Radio frekvencija
Transponder kod
ATFM Obezbeđivanje
centralnog ATFM-a
Conditions(**)
Datum izdavanja: Potpisano: [Nadležno telo] Za državu članicu / EASA
Obrazac EASA 157, izdanje 1- Stranica 4/4
(*) Prema propisu nadležnog organa.
(**) Gde je potrebno
(***) Ako nadležni organ smatra neophodnim da utvrdi dodatne zahteve.
(****) ATS pokriva uslugu uzbunjivanja.
242/262
Dodatak 1 Aneksu V
Šablon za METAR
Ključ: M =obavezno uključivanje, deo svake poruke;
C =uslovno uključivanje, zavisno od meteoroloških uslova ili metode posmatranja;
O =opciono uključivanje.
Napomena 1: Rasponi i rezolucije za numeričke elemente uključeneu METAR prikazani su ispod ovog šablona.
Napomena 2: Objašnjenja skraćenica mogu se naći u Postupcima za usluge navigacije u vazduhu— ICAO skraćenice i kodovi
(PANS-ABC, Dok 8400).
Element Detaljan sadržaj Šablon (i) Primeri
Identifikacija vrste izveštaja
(M),
Vrsta sadržaja (M) METAR, METAR COR METAR
METAR COR
Indikator lokacije (M) ICAO indikator lokacije
(M)
Nnnn YUDO
Vreme posmatranja (M) Dan i stvarno vreme
posmatranja u UTC (M)
nnnnnnZ 221630Z
Identifikacija
automatizovanog ili
nedostajućeg izveštaja (C)
Identifikator za
automatizovani ili
nedostajući izveštaj (C)
AUTO ili NIL AUTO NIL
KRAJ METAR-a UKOLIKO IZVEŠTAJ NEDOSTAJE.
Površinski vetar (M) Pravac vetra (M) Nnn VRB 24004MPS
(24008KT)
VRB01MPS
(VRB02KT)
19006MPS
(19012KT)
00000MPS
(00000KT)
140P149MPS
(140P99KT)
Brzina vetra (M) [P]nn[n]
Značajne varijacije u
brzini (C)
G[P]nn[n] 12003G09MPS
(12006G18KT)
24008G14MPS
(24016G28KT)
Jedinice merenja(M) MPS (ili KT)
Značajne varijacije u
smeru (C)
nnnVnnn — 02005MPS
350V070 (02010KT
350V070)
Vidljivost (M) Preovlađujuća ili
minimalna vidljivost (M)
Nnnn CAVOK 0350 CAVOK 7000
9999 0800
Minimalna vidljivost i
smer minimalne
vidljivosti (C)
nnnn[N] ili nnnn[NE] ili
nnnn[E] ili nnnn[SE] ili
nnnn[S] ili nnnn[SW] ili
nnnn[W] ili nnnn[NW]
2000 1200NW 6000
2800E 6000 2800
Vizuelni domet piste (C)5 Ime elementa (M) R R32/0400
R12R/1700
R10/M0050
R14L/P2000
Pista (M) nn[L]/ili nn[C]/ili nn[R]/
Vizuelni domet piste (M) [P ili M]nnnn R16L/0650
R16C/0500
R16R/0450
R17L/0450
Vizuelni domet piste
prošle tendencije (C)
U, D ili N R12/1100U
R26/0550N
R20/0800D
R12/0700
Trenutno vreme (C) Intenzitet ili blizina
trenutnog vremena (C)
– ili + — VC
Karakteristike i vrsta
trenutnog vremena (M)
DZ ili
RA ili
SN ili
SG ili
PL ili
DS ili
FG ili
BR ili
SA ili
DU ili
HZ ili
FU ili
FG ili
PO ili
FC ili
DS ili
SS ili
TS ili
RA HZ VCFG
+TSRA FG VCSH
+DZ VA VCTS –
SN MIFG VCBLSA
+TSRASN –SNRA
DZ FG +SHSN
5 Da bude uključeno ukoliko je vidljivost ili vizuelni domet piste <1 500 m; za najviše četiri piste.
243/262
SS ili
FZDZ
ili
FZRA
ili
FZUP
ili FC6
ili
SHGR
ili
SHGS
ili
SHRA
ili
SHSN
ili
SHUP
ili
TSGR
ili
TSGS
ili
TSRA
ili
TSSN
ili
TSUP
VA ili
SQ ili
PO ili
TS ili
BCFG
ili
BLDU
ili
BLSA
ili
BLSN
ili
DRDU
ili
DRSA
ili
DRSN
ili
FZFG
ili
MIFG
ili
PRFG
ili //
SH ili
BLSN
ili
BLSA
ili
BLDU
ili VA
BLSN UP FZUP
TSUP FZUP //
8.3.2017 L 62/69
Službeni list
Evropske unije EN
Oblak (M) Količina oblaka i visina
baze oblaka ili vertikalna
vidljivost. (M)
FEWnn
n ili
SCTnn
n ili
BKNnn
n ili
OVCnn
n ili
FEW///
ili
SCT///
ili
BKN///
ili
OVC///
ili
///nnn
ili //////
VVnnn
ili
VV///
NSC
ili
NCD
FEW015 VV005
OVC030 VV/// NSC
SCT010 OVC020
BKN/// ///015
Vrsta oblaka (C) CB ili
TCU ili
///
— BKN009TCU NCD
SCT008
BKN025CB
BKN025/// //////CB
Temperatura vazduha i
kondenzacije (M)
Temperatura vazduha i
kondenzacije (M)
[M]nn/[M]nn 17/10 02/M08
M01/M10
Vrednosti pritiska (M) Naziv elementa (M) Q Q0995 Q1009
Q1022 Q0987
QNH (M) Nnnn
Dodatne informacije (C) Nedavno vreme (C) REFZDZ ili REFZRA ili REDZ ili
RE[SH]RA ili RERASN ili RE [SH]SN ili
RESG ili RESHGR ili RESHGS ili
REBLSN ili RESS ili REDS ili RETSRA ili
RETSSN ili RETSGR ili RETSGS ili RETS
ili REFC ili REVA ili REPL ili REUP ili
REFZUP ili RETSUP ili RESHUP
REFZRA RETSRA
Smicanje vetra (C) WS Rnn[L] ili WS Rnn[C] ili WS Rnn[R]
ili WS ALL RWY
WS R03 WS ALL
RWY WS R18C
6 Teško koje se koristi za označavanje tornada ili vodenih izliva; umeren (bez kvalifikatora) da označi da oblak levka ne
doseže zemlju.
244/262
Temperatura površine
mora i stanje mora ili
značajna visina talasa (C)
W[M]nn/Sn ili W[M]nn/Hn[n][n] W15/S2 W12/H75
Stanje
piste (C)
Označivač
piste (M)
R nn[L]/ ili Rnn[C]/ ili
Rnn[R]/
R/SNOCLO R99/421594
R/SNOCLO
R14L/CLRD// Depoziti
na piste
(M)
n ili / CLRD//
Opseg
zagađenja
piste (M)
n ili /
Dubina
depozita
(M)
nn ili //
Koeficijent
trenja ili
delovanja
kočenja
(M)
nn ili //
Prognoza trenda (O) Indikator promene (M) NOSIG BECMG ili TEMPO NOSIG BECMG
FEW020 TEMPO
25018G25MPS
(TEMPO
25036G50KT)
BECMG FM1030
TL1130 CAVOK
BECMG TL1700
0800 FG BECMG
AT1800 9000 NSW
BECMG FM1900
0500 +SNRA
BECMG FM1100
SN TEMPO
FM1130 BLSN
TEMPO FM0330
TL0430 FZRA
Period promene (C) FMnnnn i/ili TLnnnn ili
Atnnnn
Vetar (C) nnn[P]nn[n][G[P]nn[n]]MPS
(ili nnn[P]nn[G[P] nn]KT)
Preovlađujuća vidljivost
(C)
nnnn CA
VO
K Vremenska pojava:
intenzitet (C)
– ili
+
— NS
W
Vremenska pojava:
karakteristike i vrsta (C)
DZ
ili
RA
ili
SN
ili
SG
ili
PL
ili
DS
ili
SS
ili
FZD
Z ili
FZR
A ili
SHG
R ili
SHG
S ili
SHR
A ili
SHS
N ili
TSG
R ili
TSG
S ili
TSR
A ili
TSS
N
FG
ili
BR
ili
SA
ili
DU
ili
HZ
ili
FU
ili
VA
ili
SQ
ili
PO
ili
FC
ili
TS
ili
BCF
G ili
BLD
U ili
BLS
A ili
BLS
N ili
DRD
U ili
DRS
A ili
DRS
N ili
FZF
G ili
245/262
MIF
G ili
PRF
G
Količina oblaka i visina
baze oblaka ili
vertikalna vidljivost (C)
FE
Wnn
n ili
SCT
nnn
ili
BK
Nnn
n ili
OV
Cnn
n
VVn
nn
ili
VV//
/
NSC TEMPO TL1200
0600 BECMG
AT1200 8000
NSW NSC
BECMG AT1130
OVC010
Vrsta oblaka(C) CB
ili
TCU
—
Raspon i rezolucije za numeričke elemente uključene u METAR
Element Raspon Rezolucija
Pista: (br jedinica) 01–36 1
Pravac vetra: °true 000–360 10
Brzina vetra: MPS 00–99 1
KT 00–199 1
Vidljivost: M 0000–0750 50
M 0800–4 900 100
M 5 000–9 000 1 000
M 10 000– 0 (fiksna
vrednost: 9 999)
Vizuelni domet piste: M 0000–0375 25
M 0400–0750 50
M 0800–2 000 100
Vertikalna vidljivost: 30's M (100's FT) 000–020 1
Oblaci: visina baze oblaka: 30's M (100's FT) 000–100 1
Temperatura vazduha;
Temperatura kondenzacije: °C
– 80 - +60 1
QNH hPa 0850–1 100 1
Temperatura površine mora: °C – 10 - +40 1
Stanje mora: (br
jedinica)
0–9 1
Značajna visina talasa M 0–999 0,1
Stanje piste Označivač piste: (br
jedinica)
01–36; 88; 99 1
Depoziti na piste: 0–9 1
Opseg zagađenja piste: 1; 2; 5; 9 -
Dubina depozita: 00–90; 92–99 1
Koeficijent trenja/delovanje
kočenja:
00–95; 99 1
* Ne postoji vazduhoplovni zahtev za izveštavanjem o brzini površinskog vetra od 100 kt (50 m / s) ili više; međutim, predviđeno je da
se izveštava o brzini vetra i do 199 kt (99 m / s) za ne-aeronautičke svrhe, prema potrebi.
246/262
Dodatak 2 Aneksu V
Fiksna područja pokrivanja WAFS prognoza u obliku grafikona
Merkator projekcija
247/262
Polarna stereografska projekcija (severna hemisfera)
248/262
Polarna stereografska projekcija (južna hemisfera)
249/262
Dodatak 3 Aneksu V
Šablon za TAF
Ključ: M =obavezno uključivanje, deo svake poruke;
C =uslovno uključivanje, zavisno od meteoroloških uslova ili metode posmatranja;
O =opciono uključivanje.
Napomena 1: Rasponi i rezolucije za numeričke elemente uključene u TAF prikazani su ispod ovog šablona.
Napomena 2: Objašnjenja skraćenica mogu se nači u Postupcima za usluge navigacije u vazduhu— ICAO skraćenice i kodovi
(PANS-ABC, Dok 8400).
Element Detaljan sadržaj Šablon (i) Primeri
Identifikacija vrste
prognoze (M)
Vrsta prognoze (M) TAF ili TAF AMD ili TAF COR TAF TAF AMD
Indikator lokacije
(M)
ICAO indikator lokacije (M) Nnnn YUDO
Vreme izdavanja
prognoze (M)
Dan i vreme izdavanja
prognoze u UTC (M)
nnnnnnZ 160000Z
Identifikacija
nedostajućeg
izveštaja (C)
Identifikator za nedostajući
izveštaj (C)
NIL NIL
KRAJ TAF-a UKOLIKO IZVEŠTAJ NEDOSTAJE.
Dan i period
validnosti prognoze
(M)
Dan i period validnosti
prognoze u UTC (M)
nnnn/nnnn 1606/1624
0812/0918
Identifikacija
otkazane prognoze
(C)
Identifikator otkazane
prognoze (C)
CNL CNL
KRAJ TAF-a UKOLIKO JE PROGNOZA OTKAZANA.
Površinski vetar (M) Pravac vetra (M) nnn ili VRB 24004MPS;
VRB01MPS
(24008KT);
(VRB02KT)
19005MPS
(19010KT)
Brzina vetra (M) [P]nn[n] 00000MPS
(00000KT)
140P49MPS
(140P99KT)
Značajne varijacije u
brzini (C)
G[P]nn[n] 12003G09MPS
(12006G18KT)
24008G14MPS
(24016G28KT)
Jedinice merenja (M) MPS (ili KT)
Vidljivost (M) Preovlađujuća
vidljivost (M)
Nnnn CAVOK 0350 CAVOK
7000 9000 9999
Vreme (C) Intenzitet vremenskih
pojava (C)(1)
– ili + —
Karakteristike i vrsta
vremenske pojave (C)
DZ ili RA ili SN ili
SG ili PL ili DS or SS
ili FZDZ ili FZRA ili
SHGR ili SHGS ili
SHRA ili SHSN ili
TSGR ili TSGS ili
TSRA ili TSSN
FG ili BR
ili SA ili
DU ili HZ
ili FU ili
VA ili SQ
ili PO ili
FC ili TS
ili BCFG
ili BLDU
ili BLSA
ili BLSN
ili DRDU
ili DRSA
ili DRSN
ili FZFG
RA HZ +TSRA FG
–FZDZ PRFG
+TSRASN SNRA
FG
250/262
ili MIFG
ili PRFG
Oblak (M)(2) Količina oblaka i
visina baze ili
vertikalna vidljivost
(M)
FEWnnn ili
SCTnnn ili
BKNnnn ili
OVCnnn
VVnn
n ili
VV///
NSC FEW010 VV005
OVC020 VV///
NSC SCT005
BKN012
Vrsta oblaka (C) CB or TCU — SCT008
BKN025CB
Temperatura (O)(3) Naziv elementa (M) TX TX25/1013Z
TN09/1005Z
TX05/2112Z
TNM02/2103Z
Maksimalna
temperatura (M)
[M]nn/
Dan i vreme
događanja maksimalne
temperature (M)
nnnnZ
Naziv elementa (M) TN
Minimalna
temperatura (M)
[M]nn/
Dan i vreme
događanja minimalne
temperature (M)
nnnnZ
Očekivane
značajne promene
jednog ili više gore
navedenih
elemenata u
periodu važenja (C)
Indikator promene ili
verovatnoće (M)
PROB30 [TEMPO] ili PROB40 [TEMPO] ili
BECMG ili TEMPO ili FM
Period pojave ili
promene (M)
nnnn/nnnn ili nnnnnn
Vetar (C) nnn[P]nn[n][G[P]nn[n]]MPS ili VRBnnMPS (ili
nnn[P]nn[G[P]nn] KT ili VRBnnKT)
TEMPO 0815/0818
25017G25MPS
(TEMPO
0815/0818
25034G50KT)
TEMPO 2212/2214
17006G13MPS
1000 TSRA
SCT010CB
BKN020 (TEMPO
2212/2214
17012G26KT 1000
TSRA SCT010CB
BKN020)
Preovlađujuća
vidljivost (C)
Nnnn CAVOK BECMG
3010/3011
00000MPS 2400
OVC010 (BECMG
3010/3011
00000KT 2400
OVC010) PROB30
1412/1414 0800
FG
Intenzitet vremenskih
pojava (C)
– ili + — NSW BECMG
1412/1414 RA
TEMPO 2503/2504
FZRA TEMPO
0612/0615 BLSN
PROB40 TEMPO
2923/3001 0500
FG
Karakteristike i vrsta
vremenske pojave (C)
DZ ili RA
ili SN ili
SG ili PL
FG ili BR
ili SA ili
DU ili HZ
251/262
ili DS ili
SS ili
FZDZ ili
FZRA ili
SHGR ili
SHGS ili
SHRA ili
SHSN ili
TSGR ili
TSGS ili
TSRA ili
TSSN
ili FU ili
VA ili SQ
ili PO ili
FC ili TS
ili BCFG
ili BLDU
ili BLSA
ili BLSN
ili DRDU
ili DRSA
ili DRSN
ili FZFG
ili MIFG
ili PRFG
Količina oblaka i
visina baze ili
vertikalna vidljivost
(C)
FEWnnn
ili SCTnnn
ili
BKNnnn
ili
OVCnnn
VVnnn ili
VV///
NSC FM051230
15015KMH 9999
BKN020
(FM051230
15008KT 9999
BKN020) BECMG
1618/1620 8000
NSW NSC
Vrsta oblaka (C) CB ili
TCU
— BECMG
2306/2308
SCT015CB
BKN020
(1) Da bude uključeno kad god je to moguće. Nema kvalifikatora za umereni intenzitet.
(2) Do četiri sloja oblaka.
(3) Sastoji se od najviše četiri temperature (dve maksimalne i dve minimalne temperature).
Raspon i rezolucije za numeričke elemente uključene u TAF
Element Raspon Rezolucija
Pravac vetra: °true 000–360 10
Brzina vetra: MPS 00–99 1
KT 00–199 1
Vidljivost: M 0000–0750 50
M 0800–4 900 100
M 5 000–9 000 1 000
M 10 000– 0 (fiksne
vrednosti: 9
999)
Vertikalna vidljivost: 30's M (100's FT) 000–020 1
Oblaci: visina baze oblaka: 30's M (100's FT) 000–100 1
Temperatura vazduha; (maksimum i minimum): °C – 80 - +60 1
* Ne postoji vazduhoplovni zahtev izveštavanja o brzini površinskog vetra od 100 kt (50 m / s) ili više; međutim, predviđeno je
da se izveštava o brzini vetra i do 199 kt (99 m / s) za ne-aeronautičke svrhe, prema potrebi.
252/262
Dodatak 4 Aneksu V
Šablon upozorenja za smicanje vetra
Key:
M =obavezno uključivanje, deo svake poruke;
C = uslovno uključivaje, zavisno od meteorloških uslova i metode posmatranja;
Napomena 1: Rasponi i rezolucije za numeričke elemente uključene u upozorenja za smicanje vetra prikazani su u Dodatku
8.
Napomena 2: Objašnjenja skraćenica mogu se naći u Postupcima za usluge navigacije u vazduhu — ICAO skraćenice i kodovi
(PANS-ABC, Dok 8400).
Element Detaljan sadržaj Šablon (i) Primeri
Indikator lokacije
aerodroma (M)
Indikator lokacije aerodrome Nnnn YUCC
Identifikacija vrste
poruke (M)
Vrsta poruke i redni broj WS WRNG [n]n WS WRNG 1
Vreme porekla i
validost perioda
(M)
Dan i vreme izdavanja i, ako
je primenljivo, rok važenja u
UTC
nnnnnn [VALID TL nnnnnn] ili [VALID
nnnnnn/nnnnnn]
211230 VALID TL
211330 221200
VALID
221215/221315
AKO SE UPOZORENJE O SMICANJU VETRA OTKAZUJE, POGLEDAJTE DETALJE NA KRAJU ŠABLONA.
Pojava (M) Identifikacija pojave i njena
lokacija
[MOD] or [SEV] WS IN APCH ili [MOD]
ili [SEV] WS [APCH] RWYnnn ili [MOD]
ili [SEV] WS IN CLIMB-OUT ili [MOD] ili
[SEV] WS CLIMB-OUT RWYnnn ili MBST
IN APCH ili MBST [APCH] RWYnnn ili
MBST IN CLIMB-OUT ili MBST CLIMB-
OUT RWYnnn
WS APCH
RWY12 MOD WS
RWY34 WS IN
CLIMB-OUT
MBST APCH
RWY26 MBST IN
CLIMB-OUT
Posmatrana,
prijavljena ili
prognozirana
pojava (M)
Utvrditi da li se pojava
posmatra ili prijavljuje i
očekuje li se da će nastaviti
ili se prognozirati
REP AT nnnn nnnnnnnn ili OBS [AT nnnn]
ili FCST
REP AT 1510
B747 OBS AT
1205 FCST
Detalji pojave (C) Opis fenomena koji uzrokuje
izdavanje upozorenja o
smicanju vetra
SFC WIND: nnn/nnMPS (ili nnn/ nnKT)
nnnM (nnnFT)-WIND: nnn/ nnMPS (ili
nnn/nnKT) ili nnKMH (ili nnKT) LOSS
nnKM (ili nnNM) FNA RWYnn ili nnKMH
(ili nnKT) GAIN nnKM (ili nnNM) FNA
RWYnn
SFC WIND:
320/5MPS 60M-
WIND:
360/13MPS (SFC
WIND: 320/10KT
200FT-WIND:
360/26KT)
60KMH LOSS
4KM FNA RWY13
(30KT LOSS 2NM
FNA RWY13)
ILI
Otkazivanje
upozorenja o
smicanju vetra
Otkazivanje upozorenja o
smicanju vetra koje se
odnosi na njegovu
identifikaciju
CNL WS WRNG [n]n nnnnnn/ nnnnnn CNL WS WRNG 1
211230/211330
253/262
Dodatak 5 Aneksu V
Šablon za SIGMET i AIRMET poruke i specijalne vazdušne izveštaje (uplink)
Ključ:
M = obavezno uključivanje, deo svake poruke;
C = obavezno uključivanje, gde je primenjivo;
i = =a dvostruka linija označava da tekst koji sledi iza njega treba biti stavljen na naredni red.
Napomena: Rasponi i rezolucije za numeričke elemente uključene u SIGMET/AIRMET porukama i u specijalnim
vazdušnim izveštajima prikazani su u Dodatku 8.
Element Detaljan sadržaj Šablon (i) Primeri
SIGMET AIRMET SPECIJALNI
VAZDUŠNI
IZVEŠTAJ
Indikator lokacije
FIR/ CTA (M)
ICAO indikator lokacije
ATS-a jedinica koje služe
FIR ili CTA do koje se
SIGMET/ AIRMET odnosi
(M)
Nnnn — YUCC YUDD
Identifikacija (M) Identifikacija poruke i redni
broj (M)
SIGMET
nnn
AIRMET
[nn]n
ARS SIGMET 5
SIGMET A3
AIRMET 2 ARS
Period važenja (M) Dnevne grupe koje ukazuju
na period važenja u UTC (M
VALID nnnnnn/nnnnnn — VALID
221215/221600
VALID
101520/101800
VALID
251600/252200
Indikator lokacije
MWO (M)
Indikator lokacije MWO iz
kojeg potiče poruka sa
odvojenim crticama (M)
nnnn– YUDO– YUSO–
Naziv FIR/ CTA ili
identifikacija
vazduhoplova (M)
Indikator lokacije i naziv
FIR / CTA za koji se izdaje
SIGMET / AIRMET ili
pozivni znak radiotelefonije
vazduhoplova (M)
nnnn
nnnnnnnnnn
FIR [/UIR]
ili nnnn
nnnnnnnnnn
CTA
nnnn
nnnnnnnnnn
FIR [/n]
nnnnnn YUCC
AMSWELL FIR
YUDD SHANLON
FIR/UIR YUCC
AMSWELL FIR/2
YUDD SHANLON
FIR VA812
UKOLIKO SE SIGMET OTKAZUJE, POGLEDAJTE DETALJE NA KRAJU ŠABLONA.
Pojava (M) Opis pojave koja uzrokuje
izdavanje SIGMET/
AIRMET (C)
OBSC
TS[GR]
EMBD
TS[GR]
FRQ
TS[GR]
SQL
TS[GR]
TC
nnnnnnnnnn
ili NN SEV
TURB SEV
ICE SEV
ICE (FZRA)
SEV MTW
HVY DS
HVY SS
[VA
ERUPTION]
[MT]
[nnnnnnnnnn
] [PSN
Nnn[nn] or
Snn[nn]
Ennn[nn] or
Wnnn[nn]]
SFC WSPD
nn[n] MPS
(ili SFC
WSPD nn
[n]KT)
SFC VIS
nnnnM (nn)
ISOL
TS[GR]
OCNL
TS[GR] MT
OBSC BKN
CLD
nnn/[ABV]
nnnnM (ili
BKN CLD
nnn/[ABV]
nnnnFT)
OVC CLD
nnn/[ABV]
nnnnM (ili
OVC CLD
nnn/[ABV]
nnnnFT)
ISOL CB
OCNL CB
TS TSGR
SEV TURB
SEV ICE
SEV MTW
HVY SS VA
CLD [FL
nnn/ nnn]
VA [MT
nnnnnnnnnn]
MOD TURB
MOD ICE
SEV TURB FRQ
TS OBSC TSGR
EMBD TSGR
TC GLORIA TC
NN VA
ERUPTION MT
ASHVAL PSN S15
E073 VA CLD
MOD TURB MOD
MTW ISOL CB
BKN CLD
120/900M (BKN
CLD 400/3000FT)
OVC CLD
270/ABV3000M
(OVC CLD 900/
ABV10000FT)
SEV ICE
RDOACT CLD
254/262
VA CLD
RDOACT
CLD
FRQ CB
ISOL TCU
OCNL TCU
FRQ TCU
MOD TURB
MOD ICE
MOD MTW
Posmatrana ili
prognozirana
pojava (M)
Naznaka da li se informacije
posmatraju, da li se očekuje
da će se nastaviti ili
prognozirati (M)
OBS [AT nnnnZ] FCST [AT
nnnnZ]
OBS AT
nnnnZ
OBS AT 1210Z
OBS FCST AT
1815Z
Lokacija (C) Lokacija (koja se odnosi na
širinu i dužinu (u stepenima
i minutama))
Nnn[nn] Wnnn[nn] ili
Nnn[nn] Ennn[nn] ili
Snn[nn] Wnnn[nn] ili
Snn[nn] Ennn[nn] ili N OF
Nnn[nn] ili S OF Nnn[nn] ili
N OF Snn[nn] ili S OF
Snn[nn] ili [AND] W OF
Wnnn[nn] ili E OF
Wnnn[nn] ili W OF
Ennn[nn] ili E OF Ennn[nn]
ili [N OF, NE OF, E OF, SE
OF, S OF, SW OF, W OF,
NW OF] [LINE] Nnn[nn] ili
Snn[nn] Wnnn[nn] ili
Ennn[nn] —
Nnn[nn] ili Snn[nn]
Wnnn[nn] ili Ennn[nn] ili
WI Nnn[nn] ili Snn[nn]
Wnnn[nn] ili Ennn [nn] —
Nnn[nn] ili Snn[nn]
Wnnn[nn] ili Ennn[nn] —
Nnn[nn] ili Snn[nn]
Wnnn[nn] ili Ennn[nn] —
[Nnn[nn] ili Snn[nn]
Wnnn[nn] ili Ennn[nn] —
Nnn[nn] ili Snn[nn]
Wnnn[nn] ili Ennn[nn]] ili
ENTIRE FIR(3) ili ENTIRE
CTA(3)
NnnnnWnnn
nn ili
NnnnnEnnnn
n ili
SnnnnWnnn
nn ili
SnnnnEnnnn
n
S OF N54 N OF
N50 N2020
W07005 N2706
W07306 N48 E010
N OF N1515 AND
W OF E13530 W
OF E1554 N OF
LINE S2520
W11510 — S2520
W12010 WI N6030
E02550 — N6055
E02500 — N6050
E02630 ENTIRE
FIR ENTIRE CTA
Nivo (C) Nivo leta ili visina i obim
leta (C)(1)
[SFC/]FLnnn ili
[SFC/]nnnnM (ili [SFC/]
nnnnFT) ili FLnnn/nnn or
TOP FLnnn ili [TOP] ABV
FLnnn ili (2) CB TOP [ABV]
FLnnn WI nnnKM OF
CENTRE (ili CB TOP
[ABV] FLnnn WI nnnNM
OF CENTRE) ili CB TOP
[BLW] FLnnn WI nnnKM
OF CENTRE (ili CB TOP
[BLW] FLnnn WI nnnNM
OF CENTRE) ili (3)
FLnnn/nnn [APRX nnnKM
BY nnnKM] [nnKM WID
LINE BTN (nnNM WID
LINE BTN)] [Nnn[nn] ili
Snn[nn] Wnnn[nn] ili
Ennn[nn] Nnn[nn] ili
Snn[nn] Wnnn[nn] ili
Ennn[nn] [ — Nnn[nn] ili
Snn[nn] Wnnn[nn] ili Ennn
[nn]] [ — Nnn[nn] ili
— MOV E 40KMH
(MOV E 20KT)
MOV SE STNR
255/262
Snn[nn] Wnnn[nn] ili
Ennn[nn]]] (ili FLnnn/nnn
[APRX nnnNM BY nnnNM]
[Nnn[nn] ili Snn[nn]
Wnnn[nn] ili Ennn[nn]
Nnn[nn] ili Snn[nn]
Wnnn[nn] ili Ennn[nn] [ —
Nnn[nn] ili Snn[nn] Wnnn
[nn] ili Ennn[nn]] [ —
Nnn[nn] ili Snn[nn]
Wnnn[nn] ili Ennn[nn]]])
Promene
intenziteta (C)
Očekivane promene
intenziteta (C)
INTSF ili WKN ili NC — WKN
Pozicija prognoze
(C)
Prognoza pozicije oblaka
vulkanskog pepela ili centra
TC ili drugih opasnih pojava
(6) na kraju perioda važenja
SIGMET poruke (C)
FCST nnnnZ
TC
CENTRE
Nnn[nn] ili
Snn[nn]
Wnnn[nn] ili
Ennn[nn] ili
FCST nnnnZ
VA CLD
APRX
[nnKM WID
LINE BTN
(nnNM WID
LINE BTN)]
Nnn[nn] ili
Snn[nn]
Wnnn[nn] ili
Ennn[nn] —
Nnn[nn] ili
Snn[nn]
Wnnn[nn] ili
Ennn[nn] [
— Nnn[nn]
ili Snn [nn]
Wnnn[nn] ili
Ennn [nn]] [
— Nnn[nn]
ili Snn [nn]
Wnnn[nn] ili
Ennn [nn]]
[AND] ili(4)
FCST nnnnZ
ENTIRE
FIR(3) ili
FCST nnnnZ
ENTIRE
CTA(3) ili
FCST nnnnZ
NO VA EXP
ili(6) [FCST
nnnnZ
Nnn[nn]
Wnnn[nn] ili
Nnn[nn]
Ennn[nn] ili
Snn[nn]
Wnnn[nn] ili
Snn[nn]
Ennn[nn] ili
N OF
— —
256/262
Nnn[nn] ili S
OF Nnn[nn]
ili N OF
Snn[nn] ili S
OF Snn[nn]
[AND] W
OF
Wnnn[nn] ili
E OF
Wnnn[nn] ili
W OF
Ennn[nn] ili
E OF
Ennn[nn] ili
[N OF, NE
OF, E OF,
SE OF, S
OF, SW OF,
W OF, NW
OF] [LINE]
Nnn[nn] ili
Snn[nn]
Wnnn[nn] ili
Ennn[nn] —
Nnn[nn] ili
Snn[nn]
Wnnn[nn] ili
Ennn[nn] ili
WI(5)
Nnn[nn] ili
Snn [nn]
Wnnn[nn] ili
Ennn [nn] —
Nnn[nn] ili
Snn [nn]
Wnnn[nn] ili
Ennn [nn] —
Nnn[nn] ili
Snn [nn]
Wnnn[nn] ili
Ennn [nn] —
Nnn[nn] ili
Snn [nn]
Wnnn[nn] ili
Ennn [nn]]
ILI
Otkazivanje
SIGMET /
AIRMET (C)
Otkazivanje SIGMET /
AIRMET upućuje na svoju
identifikaciju
CNL
SIGMET
[nn]n
nnnnnn/nnnn
nn or CNL
SIGMET
[nn]n
nnnnnn/
nnnnnn [VA
MOV TO
nnnn FIR](3)
CNL
AIRMET
[nn]n
nnnnnn/
nnnnnn
— CNL SIGMET 2
101200/101600
CNL SIGMET 3
251030/251430
VA MOV TO
YUDO FIR CNL
AIRMET
151520/151800
(1) Samo za SIGMET poruke za oblak vulkanskog pepela i tropske ciklone.
(2) Samo za SIGMET poruke za tropske ciklone.
(3) Samo za SIGMET poruke za vulkanski pepeo.
(4) Da se koristi za dva oblaka vulkanskog pepela ili dva centra tropskih ciklona koji istovremeno utiču na dotični FIR.
(5) Broj koordinata treba biti sveden na minimum i normalno ne bi trebao biti veći od sedam.
(6) Da se koristi za opasne pojave osim oblaka vulkanskog pepela i tropskih ciklona.
257/262
Napomena: Ne smeju biti uključena jaka ili umerena zaleđivanja i jake ili umerene turbulencije (SEV ICE, MOD ICE, SEV TURB,
MOD TURB) povezane sa grmljavinom, kumulonimbusnim oblacima ili tropskim ciklonama.
Dodatak 6 Aneksu V
Šablon za savetodavnu poruku za vulkanski pepeo
Ključ:
M = obavezno uključivanje, deo svake poruke;
C = obavezno uključivanje, gde je primenjivo;
i = =a dvostruka linija označava da tekst koji sledi iza njega treba biti stavljen na naredni red.
Napomena 1: Rasponi i rezolucije za numeričke elemente uključene u savetodavnim porukama za vulkanski pepeo
prikazani su u Dodatku 8.
Napomena 2: Objašnjenja skraćenica mogu se naći u Postupcima za usluge navigacije u vazduhu — ICAO skraćenice i
kodovi (PANS-ABC, Dok 8400).
Napomena 3: Uključivanje "kolona" nakon svakog naslova elementa je obavezno.
Napomena 4: Brojevi od 1 do 18 uključeni su samo radi jasnoće i nisu deo savetodavne poruke, kao što je prikazano u
primeru.
Element Detaljan sadržaj Šablon (i) Primeri
1 Identifikacija vrste
poruke (M)
Vrsta poruke VA SAVETODAVNI VA
SAVETODAVNI
2 Vreme nastanka
(M)
Godina, mesec, dan,
vreme u UTC
DTG: nnnnnnnn/nnnnZ DTG:
20080923/0130Z
3 Naziv VAAC (M) Naziv VAAC VAAC: nnnnnnnnnnnn VAAC: TOKIJO
4 Ime vulkana (M) Naziv i IAVCEI broj
vulkana
VOLCANO: nnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnn
[nnnnnn] or NEPOZNAT ili
NEIMENOVAN
VULKAN:
VULKAN:
KARYMSKY
1000-13
NEIMENOVAN
5 Lokacija vulkana
(M)
Lokacija vulkana u
stepenima i minutima
PSN: Nnnnn ili Snnnn Wnnnnn ili Ennnnn ili
UNKNOWN
PSN: N5403
E15927 PSN:
NEPOZNAT
6 Država ili region
(M)
Država ili regija ako
pepeo nije prijavljen
nad nekom državom
OBLAST: nnnnnnnnnnnnnnnn OBLAST: RUSIJA
7 Nadmorska visina
(M)
Nadmorska visina u m
(or ft)
SUMMIT nnnnM (or nnnnnFT)
ELEV:
SUMMIT ELEV:
1536M
8 Savetodavni broj
(M)
Savetodavni broj: puna
godina i broj poruke
(odvojeni niz za svaki
vulkan)
SAVETODAVNI BR: nnnn/nnnn SAVETODAVNI
BR: 2008/4
9 Izvor informacije
(M)
Izvor informacija
koristeći slobodan
tekst
IZVOR INFO: Slobodno upišite do 32
karaktera
IZVOR INFO:
MTSAT-1R
KVERT KEMSD
10 Boja koda (O) Boje koda
vazduhoplovstva
BOJA KODA VAZDUHOPLOVSTVA :
CRVENI ili NARANDŽAST ili ŽUTI ili
ZELENI ili NEPOZNATI ili NIJE DAT ili
NIL
BOJA KODA
VAZDUHOPLOV
STVA: CRVENA
11 Detalji erupcije
(M)
Detalji erupcije
(uključujući
datum/vreme
erupcije(a))
DETALJI ERUPCIJE: Slobodni tekst do 64
karaktera ili je NEPOZNATO
DETALJI
ERUPCIJE:
ERUPCIJA NA
20080923/0000Z
FL300
PRIJAVLJENO
258/262
12 Vreme
posmatranja (ili
procene) pepela
(M)
Dan i vreme (u UTC)
posmatranja (ili
procene) vulkanskog
pepela
OBS (ili EST) VA DTG: nn/nnnnZ OBS VA DTG:
23/0100Z
13 Posmatrani ili
procenjeni oblak
pepela (M)
Vodoravni (u
stepenima i minutima)
i vertikalni obim u
vreme posmatranja
posmatranog ili
procenjenog oblaka
pepela ili, ako je baza
nepoznata, vrh
posmatranog ili
procenjenog oblaka
pepela; Kretanje
posmatranog ili
procenjenog oblaka
pepela
OBS VA CLD or EST VA CLD: TOP
FLnnn ili SFC/FLnnn ili FLnnn/nnn [nnKM
WID LINE BTN (nnNM WID LINE BTN)]
Nnn[nn] ili Snn[nn] Wnnn[nn] ili Ennn[nn]
— Nnn[nn] or Snn[nn] Wnnn[nn] ili
Ennn[nn][ — Nnn [nn] ili Snn[nn] Wnnn[nn]
ili Ennn[nn] — Nnn[nn] ili Snn[nn]
Wnnn[nn] ili Ennn[nn] — Nnn [nn] ili
Snn[nn] Wnnn[nn] ili Ennn[nn]] MOV N
nnKMH (ili KT) ili MOV NE nnKMH (ili
KT) ili MOV E nnKMH (ili KT) ili MOV SE
nnKMH (ili KT) ili MOV S nnKMH (ili KT)
ili MOV SW nnKMH (ili KT) ili MOV W
nnKMH (ili KT) ili MOV NW nnKMH (ili
KT) ili VA NOT IDENTIFIABLE FM
SATELLITE DATA WIND FLnnn/ nnn
nnn/nn[n]MPS (ili KT)(2) ili WIND
FLnnn/nnn VRBnnMPS (ili KT) ili WIND
SFC/FLnnn nnn/nn [n]MPS (ili KT) ili
WIND SFC/ FLnnn VRBnnMPS (ili KT)
OBS VA CLD:
FL250/300 N5400
E15930 — N5400
E16100 — N5300
E15945 MOV SE
20KT SFC/ FL200
N5130 E16130 —
N5130 E16230 —
N5230 E16230 —
N5230 E16130
MOV SE 15KT
TOP FL240 MOV
W 40KMH VA
NOT
IDENTIFIABLE
FM SATELLITE
DATA WIND
FL050/070
180/12MPS
14 Prognoza visine i
položaja oblaka
pepela (+ 6 HR)
(M)
Dan i vreme (u UTC)
(6 sati od „Vremena
posmatranja (ili
procene) pepela“ dato
u tački 12); Prognoza
visine i položaja (u
stepenima i minutima)
za svaku masu oblaka
za to određeno vreme
FCST VA CLD + 6 HR: nn/nnnnZ SFC ili
FLnnn/[FL]nnn [nnKM WID LINE BTN
(nnNM WID LINE BTN)] Nnn[nn] ili
Snn[nn] Wnnn[nn] ili Ennn[nn] — Nnn[nn]
ili Snn[nn] Wnnn[nn] ili Ennn[nn][ — Nnn
[nn] ili Snn[nn] Wnnn[nn] ili Ennn[nn] —
Nnn[nn] ili Snn[nn] Wnnn[nn] ili Ennn[nn]
— Nnn [nn] ili Snn[nn] Wnnn[nn] ili
Ennn[nn]](1) ili NO VA EXP ili NOT AVBL
or NOT PROVIDED
FCST VA CLD + 6
HR: 23/0700Z
FL250/350 N5130
E16030 — N5130
E16230 — N5330
E16230 — N5330
E16030
SFC/FL180 N4830
E16330 — N4830
E16630 — N5130
E16630 — N5130
E16330 NO VA
EXP NOT AVBL
NOT PROVIDED
15 Prognoza visine i
položaja oblaka
pepela (+ 12 HR)
(M)
Dan i vreme (u UTC)
(12 sati od „Vremena
posmatranja (ili
procene) pepela“ dato
u tački 12); Prognoza
visine i položaja (u
stepenima i minutima)
za svaku masu oblaka
za to određeno vreme
FCST VA CLD + 12 HR: nn/nnnnZ SFC ili
FLnnn/[FL]nnn [nnKM WID LINE BTN
(nnNM WID LINE BTN)] Nnn[nn] ili
Snn[nn] Wnnn[nn] ili Ennn[nn] — Nnn[nn]
ili Snn[nn] Wnnn[nn] ili Ennn[nn][ — Nnn
[nn] ili Snn[nn] Wnnn[nn] ili Ennn[nn] —
Nnn[nn] ili Snn[nn] Wnnn[nn] ili Ennn[nn]
— Nnn [nn] ili Snn[nn] Wnnn[nn] ili
Ennn[nn]] ili NO VA EXP ili NOT AVBL ili
NOT PROVIDED
FCST VA CLD +
12 HR: 23/1300Z
SFC/FL270 N4830
E16130 — N4830
E16600 — N5300
E16600 — N5300
E16130 NO VA
EXP NOT AVBL
NOT PROVIDED
16 Prognoza visine i
položaja oblaka
pepela (+ 18 HR)
(M)
Dan i vreme (u UTC)
(18 sati od „Vremena
posmatranja (ili
procene) pepela“ dato
u tački 12); Prognoza
visine i položaja (u
stepenima i minutima)
za svaku masu oblaka
za to određeno vreme
FCST VA CLD + 18 HR: nn/nnnnZ SFC ili
FLnnn/[FL]nnn [nnKM WID LINE BTN
(nnNM WID LINE BTN)] Nnn[nn] ili
Snn[nn] Wnnn[nn] ili Ennn[nn] — Nnn[nn]
ili Snn[nn] Wnnn[nn] ili Ennn[nn][ — Nnn
[nn] ili Snn[nn] Wnnn[nn] ili Ennn[nn] —
Nnn[nn] ili Snn[nn] Wnnn[nn] ili Ennn[nn]
— Nnn [nn] ili Snn[nn] Wnnn[nn] ili
Ennn[nn]] ili NO VA EXP ili NOT AVBL ili
NOT PROVIDED
FCST VA CLD +
18 HR: 23/1900Z
NO VA EXP NOT
AVBL NOT
PROVIDED
17 Primedbe (M) Primedbe, ako je
potrebno
RMK: Slobodan tekst do 256 karaktera ili
NIL
RMK: LATEST
REP FM KVERT
(0120Z)
POKAZUJE DA
JE ERUPCIJA
259/262
PRESTALA. DVA
RASTURAJUĆA
VA CLD SU
EVIDENTNI NA
SATELITSKOM
IZLAGANJU NIL
18 Sledeći savet (M) Godina, mesec, dan i
vreme u UTC
NXT SAVETOVANJE: nnnnnnnn/nnnnZ ili
NE KASNIJE OD nnnnnnnn/nnnnZ ili
DALJI SAVETI NEĆE ili BIĆE IZDATI
OD nnnnnnnn/nnnnZ
NXT ADVISORY:
20080923/0730Z
NE KASNIJE OD
nnnnnnnn/nnnnZ
DALJI SAVETI
NEĆE BITI
IZDATI OD
nnnnnnnn/nnnnZ
(1) Do četiri odabrana sloja. (2) Ako je prijavljen pepeo (npr. AIREP), ali se ne može prepoznati iz satelitskih podataka.
Dodatak 7 Aneksu V
Šablon za savetodavnu poruku za tropske ciklone
Ključ:
= = a dvostruka linija označava da tekst koji sledi iza njega treba biti stavljen na naredni red.
Napomena 1: Rasponi i rezolucije za numeričke elemente uključene u savetodavnim porukama za tropske ciklone
prikazani su u Dodatku 8.
Napomena 2: Objašnjenja skraćenica mogu se naći u Postupcima za usluge navigacije u vazduhu — ICAO skraćenice i
kodovi (PANS-ABC, Dok 8400).
Napomena 3: Svi elementi su obavezni.
Napomena 4: Uključivanje "kolona" nakon svakog naslova elementa je obavezno.
Napomena 5: Brojevi od 1 do 19 uključeni su samo radi jasnoće i nisu deo savetodavne poruke, kao što je prikazano u
primeru.
Element Detaljan sadržaj Šablon (i) Primeri
1 Identifikacija vrste
poruke
Vrsta poruke TC ADVISORY TC ADVISORY
2 Vreme nastanka Godina, mesec, dan
i vreme u UTC
izdanja
DTG: nnnnnnnn/nnnnZ DTG: 20040925/
1600Z
3 Ime TCAC Ime TCAC
(indikator lokacije
ili puno ime)
TCAC: nnnn ili nnnnnnnnnn TCAC: YUFO
TCAC: MIAMI
4 Ime tropskog ciklona Ime tropskog
ciklona ili ‘NN’ za
neimenovani
tropski ciklon
TC: nnnnnnnnnnnn ili NN TC: GLORIA
5 Savetodavni broj Savetodavni broj
(početi s ‘01’ za
svaki ciklon)
NR: nn NR: 01
6 Pozicija centra Pozicija centra
tropskog ciklona (u
stepenima i
minutima)
PSN: Nnn[nn] ili Snn[nn] Wnnn[nn] ili
Ennn[nn]
PSN: N2706
W07306
7 Smer i brzina kretanja Smer i brzina
kretanja dati u
šesnaest tačaka
kompasa i km / h
(ili kt), ili se kreću
sporo (<6 km / h (3
kt)) ili nepomično
(<2 km / h (1 kt))
MOV: N nnKMH (or KT) or NNE nnKMH
(or KT) or NE nnKMH (or KT) or ENE
nnKMH (or KT) or E nnKMH (or KT) or
ESE nnKMH (or KT) or SE nnKMH (or KT)
or SSE nnKMH (or KT) or S nnKMH (or
KT) or SSW nnKMH (or KT) or SW
nnKMH (or KT) or WSW nnKMH (or KT)
or W nnKMH (or KT) or WNW nnKMH (or
KT) or NW nnKMH (or KT) or NNW
nnKMH (or KT) or SLW or STNR
MOV: NW
20KMH
8 Centralni pritisak Centralni pritisak
(u hPa)
C: nnnHPA C: 965HPA
260/262
9 Maksimalni
površinski vetar
Maksimalni
površinski vetar u
blizini centra
(srednji tokom 10
minuta, u m / s (ili
kt))
MAX WIND: nn[n]MPS (ili nn[n]KT) MAX WIND:
22MPS
10 Prognoza položaja
centra (+ 6 HR)
Dan i vreme (u
UTC) (6 sati od
'DTG' navedeno u
tački 2); Prognoza
položaja (u
stepenima i
minutima) centra
tropskog ciklona
FCST PSN + 6 HR: nn/nnnnZ Nnn[nn] ili
Snn[nn] Wnnn[nn] ili Ennn[nn]
FCST PSN + 6 HR:
25/2200Z N2748
W07350
11 Prognoza
maksimalnog
površinskog vetra (+ 6
HR)
Prognoza
maksimalnog
površinskog vetra
(6 sati nakon 'DTG'
navedeno u tački 2)
FCST MAX WIND + 6 HR: nn[n]MPS (ili
nn[n]KT)
FCST MAX WIND
+ 6 HR: 22MPS
12 Prognoza položaja
centra (+ 12 HR)
Dan i vreme (u
UTC) (12 sati od
'DTG' navedeno u
tački 2); Prognoza
položaja (u
stepenima i
minutima) centra
tropskog ciklona
FCST PSN + 12 HR: nn/nnnnZ Nnn[nn] ili
Snn[nn] Wnnn[nn] ili Ennn[nn]
FCST PSN + 12
HR: 26/0400Z
N2830 W07430
13 Prognoza
maksimalnog
površinskog vetra (+
12 HR)
Prognoza
maksimalnog
površinskog vetra
(12 sati nakon
'DTG' navedenog u
tački 2)
FCST MAX WIND + 12 HR: nn[n]MPS (ili
nn[n]KT)
FCST MAX WIND
+ 12 HR: 22MPS
14 Prognoza položaja
centra (+ 18 HR)
Dan i vreme (u
UTC) (18 sati od
'DTG' navedeno u
tački 2); Prognoza
položaja (u
stepenima i
minutima) centra
tropskog ciklona
FCST PSN + 18 HR: nn/nnnnZ Nnn[nn] ili
Snn[nn] Wnnn[nn] ili Ennn[nn]
FCST PSN + 18
HR: 26/1000Z
N2852 W07500
15 Prognoza
maksimalnog
površinskog vetra (+
18 HR)
Prognoza
maksimalnog
površinskog vetra
(18 sati nakon
'DTG' navedeno u
tački 2)
FCST MAX WIND + 18 HR: nn[n]MPS (ili
nn[n]KT)
FCST MAX WIND
+ 18 HR: 21MPS
16 Prognoza položaja
centra (+ 24 HR)
Dan i vreme (u
UTC) (24 sata od
'DTG' navedeno u
tački 2); Prognoza
položaja (u
stepenima i
minutima) centra
tropskog ciklona
FCST PSN + 24 HR: nn/nnnnZ Nnn[nn] ili
Snn[nn] Wnnn[nn] ili Ennn[nn]
FCST PSN + 24
HR: 26/1600Z
N2912 W07530
17 Prognoza
maksimalnog
površinskog vetra (+
24 HR)
Prognoza
maksimalnog
površinskog vetra
(24 sata nakon
'DTG' navedenog u
tački 2)
FCST MAX WIND + 24 HR: nn[n]MPS (ili
nn[n]KT)
FCST MAX WIND
+ 24 HR: 20MPS
18 Primedbe Primedbe, po
potrebi
RMK: Slobodni tekst do 256 karaktera ili
NIL
RMK: NIL
261/262
19 Očekivano vreme
izdavanja sledećeg
saveta
Očekivana godina,
mesec, dan i vreme
(u UTC) izdavanja
sledećeg saveta
NXT MSG: [BFR] nnnnnnnn/nnnnZ ili NO
MSG EXP
NXT MSG:
20040925/ 2000Z
262/262
Dodatak 8 Aneksu V
Rasponi i rezolucije za numeričke elemente uključene u savetodavne poruke o vulkanskom pepelu
i tropskom ciklonu, porukama SIGMET / AIRMET i upozorenjima o aerodromskom i vetrovnom
smicanju
Elementi Raspon Rezolucija
Nadmorska visina: M 000–8 100 1
FT 000–27 000 1
Savetodavni broj: za VA (index)(*) 000–2 000 1
za TC (index)(*) 00–99 1
Maksimalni površinski
vetar:
MPS 00–99 1
KT 00–199 1
Centralni pritisak: hPa 850–1 050 1
Površinska brzina
vetra:
MPS 15–49 1
KT 30–99 1
Površinska
vidljivost:
M 0000–0750 50
M 0800–5 000 100
Oblak: visina baze: M 000–300 30
FT 000–1 000 100
Oblak: visina vrha: M 000–2 970 30
M 3 000–20 000 300
FT 000–9 900 100
FT 10 000–60 000 1 000
Širina: ° (stepeni) 00–90 1
(minuti) 00–60 1
Dužina: ° (stepeni) 00–180 1
(minuti) 00–60 1
Nivoi leta: 000–650 10
Kretanje: KMH 0–300 10
KT 0–150 5
(*) Nedimenzionalno