ne
******
REJ>I'RI.IKA E KOSO\'j::S J>EIIYIi,'IIIKA KO(,080 - REJ>I181.1C OF KOSO\U -
GJYKA TA KUSHTETUESE
YCfABHI1 CYLJ:
CONSTITUTIONAL COURT
Prishtine, me 20 korrik 2012
Nr. Ref.:AGJ 284/12
AKTGJYKIM
Rastet K.O. 29/12 dhe K.O. 48/12
Amendamentet e propozuara kushtetuese, te dorezuara nga Kryetari i Kuvendit
te Repuhlikes se Kosoves me 23 mars 2012 dhe 4 maj 2012
GJYKATA KUSHTETUESE E REPUBLlKES sit KOSOvES
e perbere nga:
Enver Hasani, Kryetar
Kadri Kryeziu, zevendeskryetar
Robert Carolan, gjyqtar
Altay Suroy, gjyqtar
Almiro Rodrigues, gjyqtar
Snezhana Botusharova, gjyqtare, dhe
Ivan Cukalovic, gjyqtar
2.
7.
Parashtruesi i kerkeses
1. Duke u mbeshtetur ne nenin 144.1 te Kushtetutes, 31 deputete te Kuvendit te
Republikes se Kosoves propozuan nje sere amendamentesh kushtetuese. Me 23
mars 2012, sipas kompetencave te veta te percaktuara ne nenin 144.3 te Kushtetutes,
Kryetari i Kuvendit te Republikes se Kosoves (ne tekstin e metejme: Kryetari i
Kuvendit) dorezoi nje grup te amendamenteve te propozuara per te vleresuar
paraprakisht nese ato pakesojne ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne
Kapitullin II te Kushtetutes.
Kryetari i Kuvendit e dorezoi edhe nje grup tjeter te amendamenteve ne Gjykate me
4 maj 2012. Ky grup i dyte i amendamenteve dallonte ne disa aspekte nga grupi i
pare i amendamenteve.
3. Kryetari i Kuvendit eshte parashtrues i kerkesave ne Gjykaten Kushtetuese.
Baza juridike
4. Kerkesa eshte e bazuar ne nenin 113.9 dhe ne nenin 144.3 te Kushtetutes, ne nenin
20 dhe ne nenin 54 te Ligjit Nr. 03/L-121 per Gjykaten Kushtetuese te Republikes se
Kosoves, te 15 janarit 2009, (ne tekstin e metejme: Ligji) , dhe ne rregullin 56 te
Rregullores se punes se Gjykates Kushtetuese te Republikes se Kosoves (ne tekstin e
metejme: Rregullorja e punes).
Procedura ne Gjykate
5. Me 23 mars 2012, Kryetari i Kuvendit e dorezoi kerkesen ne Gjykaten Kushtetuese
duke kerkuar qe Gjykata te vleresonte nese amendamentet e propozuara nga 31
deputete pakesojne ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te
Kushtetutes. Keto amendamente te propozuara jane te paraqitura ne Aneksin A.
6. Me 26 mars 2012, Kryetari e caktoi gjyqtarin Kadri Kryeziu Gjyqtar raportues dhe
Kolegjin shqyrtues te perbere nga gjyqtaret Robert Carolan (kryesues), Altay Suroy
dhe Snezhana Botusharova.
Me 27 mars 2012, Gjykata kerkoi nga parashtruesi te dorezonte informata dhe
dokumente mbeshtetese lidhur me proceduren e ndermarre ne perputhje me nenin
144 te Kushtetutes.
8. Me 29 mars 2012, kerkesa iu komunikua Shkelqesise se saj, znj. Atifete Jahjaga,
Presidente e Republikes se Kosoves dhe z. Sami Kurteshi, Avokat i Popullit,.
9. Me 30 mars 2012, Gjykata mori informatat shtese dhe dokumentet mbeshtetese qe i
kishte kerkuar nga parashtruesi.
10. Me 24 prill 2012, Avokati i PopulI it iu pergjigj Gjykates dhe ofroi verejtjet e veta per
amendamentet e propozuara. Pergjigja e Avokatit te Popullit eshte e paraqitur me
poshte.
11. Presidentja e Republikes i dorezoi verejtjet e veta ne lidhje me amendamentet e
propozuara me 3 maj 2012, te paraqitura me poshte.
12. Kryetari i Kuvendit e dorezoi edhe nje grup tjeter te amendamenteve te propozuara
te Kushtetutes ne Gjykate me 4 maj 2012. Ky grup i dyte i amendamenteve dallon ne
disa aspekte nga grupi i amendamenteve te dorezuara me 23 mars 2012. Grupi i dyte
2
i amendamenteve u mbeshtet nga gjysma e deputeteve qe i bashkengjiten emrat e
tyre ne amendamentet e para, kurse gjysma tjeter e deputeteve jane deputete te
tjere. Grupi i dyte i amendamenteve u regjistrua nen numrin K.O. 48-12. Keto
amendamente te propozuara jane te paraqitura ne Aneksin B.
13. Me 7 maj 2012, Kryetari i Gjykates kerkoi nga Kryetari i Kuvendit te tregonte eili
grup i amendamenteve duhet te shqyrtohet nga Gjykata Kushtetuese.
14. Kryetari i Kuvendit u pergjigj me 10 maj 2012 duke thene se grupi dyte
amendamenteve duhet te shqyrtohet nga Gjykata.
15. Me 10 maj 2012, Gjykata vendosi t'i bashkoje keto dy kerkesa per shkak te lidhjes me
njera-tjetren sa i perket objektit te c;eshtjes dhe personave qe i parashtrojne
kerkesat.
16. I njejti Gjyqtar raportues dhe Kolegj shqyrtues u eaktuan edhe per grupin e dyte te
amendamenteve.
17. Me ane te shkreses se 22 qershorit 2012, Avokati i Popullit ofroi komentet e veta
lidhur me grupin e dyte te amendamenteve te propozuara.
Permbledhje e fakteve
18. Kuvendi i Republikes se Kosoves e miratoi tekstin e Kushtetutes se Republikes se
Kosoves dhe ajo hyri ne fuqi me 15 qershor 2008. Ne Kapitullin XIII [Dispozitat
Perfundimtare], neni 144 [Arnendamentimi] i Kushtetutes e autorizon Qeverine,
Presidentin apo nje te katerten (1/4) e deputeteve te Kuvendit te Kosoves, sic;
pereaktohet ne Rregulloren e punes se Kuvendit, te propozojne ndryshime dhe
amendamentime te kesaj Kushtetute.
19. Udheheqesit e Aleanees Kosova e Re (AKR), te Lidhjes Demokratike te Kosoves
(LDK) dhe te Partise Demokratike te Kosoves (PDK), z. Behgjet Paeolli, z. Isa
Mustafa dhe z. Hashim Thac;i, nenshkruan nje Memorandum te Marreveshjes me 6
prill 2011.
20. Sipas kesaj Marreveshjeje, Shkelqesia e saj, znj. Atifete Jahjaga, u nominua si
kandidate per Presidente te Republikes se Kosoves dhe palet perkatese ofruan
mbeshtetjen e tyre te plote per kandidaturen e saj.
21. Ne Marreveshje me tej thuhet qe udheheqesit pajtohen qe menjehere ta formojne
nje "Komision per Reformen e Zgjedhjeve Presideneiale" qe do t'i hartoje
amendamentet kushtetuese dhe legjislaeionin e nderlidhur, te nevojshem per te
siguruar qe Presidenti i Kosoves zgjidhet ne menyre te drejtperdrejte nga populli,
dhe qe zgjedhjet e drejtperdrejta presidenciale ne Kosove do te mbahen jo me vone
se gjashte muaj nga data ne te eilen keto ndryshime dhe amendamentime te
nevojshme te Kushtetutes dhe legjislaeioni hyjne ne fuqi.
22. Sipas Marreveshjes, udheheqesit me tej pajtohen qe Ligji i reformuar per zgjedhjet e
pergjithshme do te perfshije nje dispozite qe thote se zgjedhjet e para te
pergjithshme sipas ligjit te amendamentuar do te mba hen jo me vone se 18 muaj nga
data ne te eilen ligji i reformuar dhe amendamentimet e nderlidhura kushtetuese
hyjne ne fuqi.
3
23. Ne Marreveshje ne fund thuhet qe udheheqesit do t'i paraqesin ndryshimet e
permendura ne Marreveshje ne mbledhjen e Kuvendit ne te cilen zgjidhet Presidenti
i Kosoves.
24. Me 7 prill 2011, Kuvendi me 75 vota per, 2 abstenime dhe asnje vote kunder, e
miratoi Rezoluten Nr. 04-R-2, me te cilen e mbeshteti Memorandumin e
Marreveshjes se siperpermendur.
25. Te njejten dite, Kuvendi me 80 vota per, 10 te pavlefshme dhe 10 per kandidaten
tjeter, e miratoi Vendimin Nr. 04-V-11, me te cilin Shkelqesia e saj, znj. Atifete
Jahjaga, u zgjodh Presidente e Republikes se Kosoves dhe se mandati i Presidentit
eshte pese (5) vjet.
26. Me 15 prill 2011, shefat e grupeve parlamentare: POK, LOK, AAK, SLS, AKR dhe 6+,
dorezuan nje propozim ne Kuvend per formimin e dy komisioneve: nje Komision per
amendamentimin e Kushtetutes se Republikes se Kosoves dhe nje Komision per
amendamentimin e ligjit per zgjedhjet e pergjithshme ne Republiken e Kosoves.
27. Me 22 prill 2011, Kuvendi me 76 vota per, 4 abstenime dhe 6 vota kunder, e miratoi
Vendimin Nr. 04-V-12, per formimin e Komisionit per amendamentimin e
Kushtetutes se Republikes se Kosoves (ne tekstin e metejme: Komisioni).
28. Me 6 maj 2011, Kryetari i Kuvendit e njoftoi Komisionin ne hollesi lidhur me
status in dhe kompetencat e Komisionit.
29. Me 23 dhjetor 2011, Komisioni kerkoi zgjatjen e mandatit te vet.
30. Me 20 janar 2012, Kuvendi me 62 vota per, 1 abstenim dhe 2 vota kunder, e miratoi
Vendimin Nr. 04-V-227, me te cilin u miratua kerkesa per zgjatjen e mandatit te
Komisionit edhe per dy muaj.
31. Me 20 mars 2012, kryesuesi i Komisionit ia dorezoi Kuvendit amendamentimet e
propozuara te Kushtetutes, te shoqeruar me listen e nenshkrimeve te 31 deputeteve
te Kuvendit.
32. Me 23 mars 2012, Kryetari i Kuvendit ia dergoi amendamentimet e propozuara
Kryetarit te Gjykates Kushtetuese, duke kerkuar qe Gjykata te vleresoje nese
amendamentet e propozuara pakesojne ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne
Kapitullin II te Kushtetutes.
33. Shkresa e siperpermendur permbante shtojcen e 19 marsit 2012, nga kryesuesi i
Komisionit per amendamentimin e Kushtetutes se Republikes se Kosoves, drejtuar
Kryetarit te Kuvendit, ne te cilen thuhet "Ne perputhje me nenin 144 te Kushtetutes
se Republikes se Kosoves, po ua dergoj pakon e amendamenteve kushtetuese per
procedim te metutjeshem".
Vleresimi i pranueshmerise se kerkeses
34. Gjykata tani do te shqyrtoje nese parashtruesi i ka permbushur kriteret per
pranueshmeri te percaktuara ne Kushtetute, te specifikuara me tej ne Ligj dhe ne
Rregullore te punes.
35. Gjykata duhet se pari duhet te percaktoje nese parashtruesi mund te konsiderohet
pale e autorizuar sipas nenit 113.9 te Kushtetutes, i cili percakton: "Kryetari i
Kuvendit til Kosoves duhet te referoje amendamentet kushtetuese te propozuara
4
para miranmit ne Kuvend, me qellim qe te konstatohet nese amendamenn i
propozuar i zvogelon te drejtat dhe Zirite e garantuara me kapitullin II te
Kushtetutes".
36. Kryetari i Kuvendit, dr. Jakup Krasniqi, e dorezoi kerkesen ne kete Gjykate per
vleresim paraprak te amendamenteve te propozuara te Kushtetutes. Prandaj, sipas
nenit 113.9 te Kushtetutes, parashtruesi eshte pale e autorizuar, dhe ka te drejte ta
parashtroje kete rast ne Gjykate.
37. Prandaj, Gjykata konkludon qe parashtruesi ka permbushur kriteret per
pranueshmeri dhe kerkesa eshte e pranueshme.
Pergjigja e Avokatit te Popullit
38. Sa i perket amendamentit 1, nenit 84.10 te Kushtetutes, Avokati i Popullit ka kerkuar
qe fjala "bashkepunim" te percaktohet ne menyre me te qarte per t'i evituar dallimet
e mundshme te interpretimit.
39. Sa i perket amendamentit 1, nenit 84.21 te Kushtetutes, Avokati i Popullit ka kerkuar
qe shprehja "se bashku" te percaktohet ne menyre me te qarte.
40. Sa i perket amendamentit 1, nenit 84.22 te Kushtetutes, Avokati i Popullit
konsideron qe Kryeministri duhet te jete me i perfshire ne vendimin per te shpallur
gjendje te jashtezakonshme.
41. Sa i perket amendamentit 1, nenit 84.30 te Kushtetutes, Avokati i Popullit mendon
qe Presidenti nuk mund te jete pergjegjes per raportin per gjendjen ne Republiken e
Kosoves.
42. Sa i perket amendamentit 1, nenit 84.31 te Kushtetutes, Avokati Popullit
konsideron qe Avokati i Popullit duhet te emerohet nga Kuvendi.
43. Sa i perket amendamentit 3, nenit 86.1 te Kushtetutes, Avokati i Popullit konsideron
qe fjalia "ashtu siC; percaktohet me Zigj" duhet te shtohet ne fund te paragrafit.
44. Sa i perket amendamentit 4, nenit 87.2 te Kushtetutes, Avokati i Popullit konsideron
qe Presidenti duhet te betohet para Kuvendit.
45. Sa i perket amendamentit 7, nenit 90 te Kushtetutes, Avokati i Popullit konsideron
qe pjesa me e madhe e nenit te propozuar duhet te perfshihet ne Ligjin per
Presidentin. Avokati i Popullit gjithashtu eshte i mendimit qe kompetencat si faljet
individuale apo emerimi i gjyqtareve duhet te vazhdojne te ushtrohen nga Ushtruesi
i Detyres se Presidentit. Ai thekoi se mungesa dhe/ose pamundesia e Presidentit nuk
duhet te ndikoje ne mbarevajtjen e pushtetit gjyqesor, nese kjo zgjat shume kohe.
46. Sa i perket amendamentit 8, nenit 91.1 te Kushtetutes, Avokati i Popullit konsideron
qe doreheqja duhet t'i dorezohet Kryetarit te Kuvendit, i cili me automatizem do te
filloje ta ushtroje detyren e President it.
47. Sa i perket amendamentit 8, nenit 91.6 te Kushtetutes, Avokati i Popullit konsideron
qe ne rast te pamundesise se Kryetarit te Kuvendit per ta ushtruar detyren, ajo i
kalon nenkryetarit me te vjeter, e keshtu me radhe.
48. Me ane te shkreses se 22 qershorit 2012, Avokati i Popullit i ofroi komentet e veta
lidhur me grupin e dyte te amendamenteve te propozuara, duke theksuar qe neni
5
84.31 duhet te fshihet dhe qe neni 134.1 duhet te mbetet me shtesen: "Me te drejten
e rizgjedhjes se Ombudspersonit".
Pergjigja e Presidentes se Repuhlikes
49. Presidentja e Republikes u pergjigj me 3 maj 2012, por vetem ne lidhje me
amendamentin 10, lidhur me shpalljen e zgjedhjeve te para presidenciale, i cili e
zevendeson nenin ekzistues 162 te Kushtetutes.
50. Presidentja konsideron qe amendamenti i propozuar parasheh shkarkimin,
perkatesisht nderprerjen e mandatit kushtetues te Presidentit. Presidentja pohon qe
kjo behet permes nje veprimi retroaktiv te amendamentit te propozuar kushtetues
dhe pa dyshim do te shpjere ne "shkarkim", edhe pse kjo fjale nuk eshte perdorur.
51. Shkarkimi, sipas propozimit, do ta nderprese mandatin e Presidentit ne nje menyre
qe nuk eshte parapare me nenin 45 [Te Drejtat Zgjedhore dhe te Pjesemarrjes] te
Kushtetutes duke shkelur keshtu te drejten per te zgjedhur dhe per t'u zgjedhur. E
drejta per t'u zgjedhur gjithashtu parashikon kohezgjatjen e mandatit. Rrjedhimisht,
ky element i te drejtes per t'u zgjedhur nuk mund te ndryshohet sapo nje individ te
jete zgjedhur ne funksion publik. Kushtetuta nuk parasheh asnje rezervim apo
kufizim te ketij elementi te se drejtes, pasi te jete zgjedhur.
52. Presidentja theksoi se neni 91 [Shkarkimi i Presidentit] i Kushtetutes parashikon
raste specifike kur Presidenti mund te shkarkohet nga posti, duke treguar keshtu qe
Presidenti nuk mund te shkarkohet nepermjet nje amendamenti kushtetues.
53. Presidentja pohon qe amendamenti i propozuar eshte ne kundershtim me parimin e
pergjithshem te drejtesise per moszbatimin e dispozitave kushtetuese dhe ligjore,
apo ndryshimeve te tyre, ne menyre retroaktive.
54. Amendamenti i propozuar shkel parimin e mosdiskriminimit, sic; parashihet ne
nenin 24 [Barazia para Ligjit] te Kushtetutes.
55. Presidentja gjithashtu thote qe amendamenti i propozuar shkel parimin e ndarjes se
pushteteve.
Kushtetutshmeria e amendamenteve te propozuara
Shtrirja e juridiksionit kushtetues
56. SiC; u tha me lart ne pjesen Procedura ne Gjykate, grupi i dyte i amendamenteve te
propozuara u dorezua ne Gjykate nga Kryetari i Kuvendit. Ky grup i dyte i
amendamenteve dallon ne disa aspekte nga grupi i pare i amendamenteve te
dorezuara.
57. Gjykata rikujton qe Kryetari i Kuvendit e njoftoi Gjykaten se vetem grupi i dyte i
amendamenteve duhet te shqyrtohet.
58. Gjykata eshte e vetedijshme per nevojen e sigurise juridike ne lidhje me kete c;eshtje.
Prandaj, Gjykata konsideron qe grupi i dyte i amendamenteve e ka perfshire dhe
zevendesuar grupin e pare te amendamenteve te propozuara dhe vleresimi qe
perfshihet ne kete Aktgjykim ka te beje vetem grupin e dyte te amendamenteve.
59. Prandaj, Gjykata do ta beje ate vleresim duke u bazuar ne kompetencen e vet
juridiksionale sipas nenit 113.9 te Kushtetutes, qe do te thote konfirmimin se
6
amendamentet e propozuara nuk i pakesojne te drejtat dhe lirite e garantuara ne
Kapitullin II te Kushtetutes.
60. Gjykata gjithashtu thekson qe ne perputhje me nenin 112 [Parimet e Pergjithshme]
te Kapitullit VIII [Gjykata Kushtetuese] te Kushtetutes, Gjykata Kushtetuese eshte
autoriteti perfundimtar per interpretimin e Kushtetutes dhe perputhshmerise se
ligjeve me Kushtetuten.
61. Ne kete drejtim, Gjykata konsideron qe, sa i perket vleresimit te kushtetutshmerise
se cilitdo amendament te propozuar te Kushtetutes, sipas nenit 144.3, amendamenti
i tille duhet te konsiderohet ne driten e Kapitullit II [Te Drejtat dhe Lirite
Themelore] te Kushtetutes, i cili sipas nenit te vet 21 [Pari met e Pergjithshme],
perbehet nga te drejtat dhe lirite themelore te njeriut, te cilat jane baza e rendit
juridik te Republikes se Kosoves.
62. Pervec; kesaj, Gjykata konsideron qe Kapitulli III [Te Drejtat e Komuniteteve dhe
Pjesetareve te tyre] dhe te drejta te tjera mund te jene te zbatueshme ne kete proces,
pasi te drejtat specifike te percaktuara jane zgjerim i te drejtave dhe lirive te njeriut
te percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes, ne vec;anti, i atyre te drejtave te
percaktuara ne nenin 24 [Barazia para Ligjit].
63. Kjo eshte vec;anerisht keshtu edhe nga pikepamja e dispozitave te nenit 21.2 te
Kushtetutes, i cili percakton qe Republika e Kosoves do t'i mbroje dhe garantoje te
drejtat dhe lirite themelore te njeriut, siC; parashihet me Kushtetute, jo doemos ato te
perfshira vetem ne Kapitullin II.
64. Prandaj, me rastin e vleresimit te kushtetutshmerise se amendamenteve te
propozuara, kjo Gjykate nuk do t'i marre parasysh vetem te drejtat dhe lirite e
njeriut te perfshira ne Kapitullin II, por edhe te gjitha te drejtat dhe lirite e njeriut te
garantuara me Kushtetute dhe te parashikuara me shkronjen dhe frymen e rendit
kushtetues te Republikes se Kosoves.
65. Eshte me rendesi te theksohet qe Gjykata Kushtetuese eshte autoriteti perfundimtar
per interpretimin e Kushtetutes dhe te perputhshmerise se ligjeve me Kushtetuten.
Ky eshte nje juridiksion ex-post i Gjykates si garantues i Kushtetutes per ta siguruar
perputhjen e legjislacionit me aktin me te larte te shtetit, pra me Kushtetuten.
66. Pervec; ketij juridiksioni, Gjykata gjithashtu ka juridiksionin e ashtuquajtur ex-ante
per vleresim paraprak te kushtetutshmerise se amendamentit te propozuar. Ky
juridiksion i jepet Gjykates, si mbrojtese e Kushtetutes, per te siguruar qe
amendamenti i propozuar nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne
Kapitullin II te Kushtetutes.
67. Gjykata konsideron qe Kushtetuta eshte e qarte ne ate drejtim. Amendamentet
kushtetuese mund te miratohen nga Kuvendi vetem pasi Kryetari i Kuvendit te
Kosoves ta kete parashtruar amendamentin e propozuar ne Gjykate Kushtetuese per
konfirmim paraprak qe amendamenti i propozuar nuk pakeson ndonje te drejte dhe
lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
68. Gjykata gjithashtu konsideron qe neni 21 i Kushtetutes duhet te lexohet ne lidhje me
nenin 7.1 te Kushtetutes, i cili i percakton vlerat e rendit kushtetues te Republikes se
Kosoves qe bazohet "ne parimet e [irise, paqes, demokracise, barazise, respektimit
te te drejtave dhe [irive te njeriut dhe sundimit te [igjit, mosdiskriminimit, te drejtes
se prones, mbrojtjes e mjedisit, drejtesise sociale, pluralizmit, ndarjes se pushtetit
shteteror dhe ekonomise se tregut. "
7
69. Sipas nenit 56 [Te Drejtat dhe Lirite Themelore gjate Gjendjes se Jashtezakonshme]
te Kushtetutes, shmangia nga te drejtat dhe lirite themelore qe mbrohen me
Kushtetute mund te behet vetem pas shpalljes se gjendjes se jashtezakonshme, sipas
kesaj Kushtetute dhe vetem deri ne masen sa eshte e domosdoshme nen rrethanat e
dhena. Pervec; kesaj, shmangia nga te drejtat dhe Ii rite themelore qe garantohen me
nenet 23, 24, 25, 27, 28, 29, 31, 33, 34, 37 dhe 38 te kesaj Kushtetutes nuk do te
Iejohet ne asnje rrethane.
70. Prandaj, eshte detyre e Gjykates Kushtetuese te siguroje mbrojtjen e ketyre vIerave
themelore te rendit kushtetues. Ne kete drejtim, vendimet e Gjykates Kushtetuese
jane te detyrueshme per gjyqesorin dhe te gjithe personat dhe institucionet e
Republikes se Kosoves, sic; percaktohet ne paragrafin 1 te nenit 116 [Efekti Juridik i
Vendimeve] te Kushtetutes, i cili percakton:
"Vendimet e Gjykates Kushtetuese jane te detyrueshme per gjyqesorin dhe te
gjithe personat dhe institucionet e Republikes se Kosoves."
71. Neni 116 i Kushtetutes zbatohet per te gjitha vendimet e Gjykates, duke perfshire
Aktgjykimin e saj per kushtetutshmerine e amendamenteve te propozuara.
72. Gjykata tani do ta shqyrtoje me radhe secilin prej amendamenteve te propozuara te
grupit te dyte, te paraqitura ne Aneksin B.
I. Amendamenti 1 i propozuar: Neni 84 [Kompetencat e Presidentit]
73. Amendamenti 1 propozon te ndryshohen paragrafet 1, 9, 10, 20, 21, 22, 23, 24, 26
dhe 30 te nenit 84, dhe t'i shtohen dy paragrafe te ri 31 dhe 32.
Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 84.1 te Kushtetutes
74. Sipas nenit aktual 84.1, Presidenti i Republikes se Kosoves:
"perfaqeson Republiken e Kosoves brenda dhe jashte;"
75. Sipas amendamentit te propozuar, neni 84.1 thote me sa vijon:
"{Presidenti i Republikes se KosovesJ perfaqeson Republiken e Kosoves;"
Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 84.1 te Kushtetutes
76. Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar nuk e ndryshon substancen e nenit
84.1. Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vIeresoje me tej
kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe
amendamenti i propozuar i nenit 84.1 nuk pakeson ndonje te drejte dhe Iirite e
percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 84.9 te Kushtetutes
77. Sipas nenit aktual 84.9, [Presidenti i Republikes se Kosoves]:
"mund te referoje c;eshtje kushtetuese ne Gjykaten Kushtetuese;"
78. Sipas amendamentit te propozuar, neni 84.9 thote me sa vijon:
8
"[Presidenti i Republikes se Kosoves] ngre r;eshtje kushtetuese ne Gjykaten
Kushtetuese, ne pajtim me kete Kushtetute".
Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 84.9 te Kushtetutes
79· Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar nuk e ndryshon substancen e nenit
84.9. Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej
kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe
amendamenti i propozuar i nenit 84.9 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e
percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 84.10 te Kushtetutes
80. Sipas nenit aktua184.10, [Presidenti i Republikes se Kosoves]:
"udheheq politiken e jashtme te vendit;"
81. Sipas amendamentit te propozuar, neni 84.10 thote me sa vijon:
"bashkepunon me Qeverine ne lidhje me politiken e jashtme te vendit;"
Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 84.10 te Kushtetutes
82. Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar nuk e ndryshon substancen e nenit
84.10. Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej
kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe
amendamenti i propozuar i nenit 84.10 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e
percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 84.20 te Kushtetutes
83. Sipas nenit aktua184.2o, [Presidenti i Republikes se Kosoves]:
"emeron Komandantin e Forcave te Sigurise te Kosoves, pas rekomandimit te
Kryeministrit; "
84. Sipas amendamentit te propozuar, neni 84.20 thote me sa vijon:
"emeron Komandantin e Forcave te Sigurise te Kosoves, pas rekomandimit te
Kryeministrit; "
Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 84.20 te Kushtetutes
8S. Gjykata konsideron qe kompetenca e rekomandimit ne lidhje me emerimin e
Komandantit te Forcave te Sigurise te Kosoves eshte bartur prej Qeverise tek
Kryeministri. Gjykata konkludon qe amendamenti i propozuar i nenit 84.20 nuk
pakeson ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 84.21 te Kushtetutes
86. Sipas nenit aktual 84.21, [Presidenti i Republikes se Kosoves]:
"se bashku me Kryeministrin, emeron Drejtorin, Zevendesdrejtorin dhe
Inspektorin e Pergjithshem te Agjencise se Kosoves per Intelegjence;"
9
87· Sipas amendamentit te propozuar, neni 84.21 thote me sa vijon:
"emeron Drejtorin e Agjencise se Kosoves per Intelegjence;"
Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 84.21 te Kushtetutes
88. Gjykata veren qe Presidenti do ta emeroje Drejtorin e Agjencise se Kosoves per
Inteligjence pa Kryeministrin. Gjykata konkludon qe amendamenti i propozuar i
nenit 84.21 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te
Kushtetutes.
Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 84.22 te Kushtetutes
89. Sipas nenit aktual 84.22, [Presidenti i Republikes se Kosoves]:
"vendos per shpalljen e Gjendjes se Jashtezakonshme, ne konsultim me
Kryeministrin; "
90. Sipas amendamentit te propozuar, neni 84.22 thote me sa vijon:
"shpal/ Gjendjen e Jashtezakonshme, pasi ta njoftoje Kryeministrin."
Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 84.22 te Kushtetutes
91. Gjykata veren qe Presidenti mund ta shpalle gjendjen e jashtezakonshme pa u
konsultuar me Kryeministrin. Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje
me tej kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Gjykata konkludon qe
amendamenti i propozuar i nenit 84.22 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e
percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 84.23 te Kushtetutes
92. Sipas nenit aktual 84.23, [Presidenti i Republikes se Kosoves]:
"mund te kerkoje mbledhje te Keshillit te Sigurise te Kosoves dhe i kryeson ato ne
kohen e Gjendjes se Jashtezakonshme;"
93. Sipas amendamentit te propozuar, neni 84.23 thote me sa vijon:
"kryeson Keshillin e Sigurise te Kosoves;"
Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 84.23 te Kushtetutes
94. Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar nuk e ndryshon substancen e nenit
84.23. Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej
kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe
amendamenti i propozuar i nenit 84.23 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e
percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 84.24 te Kushtetutes
95. Sipas nenit aktuaI84.24, [Presidenti i Republikes se Kosoves]:
"vendos per jormimin e misioneve diplomatike e konsullare te Republikes se
Kosoves, ne baze te konsultimit me Kryeministrin;"
10
96. Sipas amendamentit te propozuar, neni 84.24 thote me sa vijon:
"themelon misionet diplomatike e konsullore te Republikes se Kosoves, me
propozim te Qeverise;"
Kushtetutshmeria e ameDdameDtit te propozuar te DeDit 84.24 te Kushtetutes
97· Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar nuk e ndryshon substancen e nenit
84.24. Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej
kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe
amendamenti i propozuar i nenit 84.24 nuk pakeson ndonje te drejte dhe Ii rite e
percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Sa i perket ameDdameDtit te propozuar te DeDit 84.26 te Kushtetutes
98. Sipas nenit aktual 84.26, [Presidenti i Republikes se Kosoves]:
"emeron Kryetarin e Komisionit Qendror te Zgjedhjeve;"
99. Sipas amendamentit te propozuar, neni 84.26 thote me sa vijon:
"emeron Kryetarin e Komisionit Qendror te Zgjedhjeve, ne pajtim me kete
Kushtetute; "
Kushtetutshmeria e ameDdameDtit te propozuar te DeDit 84.26 te Kushtetutes
100. Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar nuk e ndryshon substancen e nenit
84.26. Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej
kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe
amendamenti i propozuar i nenit 84.26 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e
percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Sa i perket ameDdameDtit te propozuar te DeDit 84.30 te Kushtetutes
101. Sipas nenit aktua184.30, [Presidenti i Republikes se Kosoves]:
"se paku nje here ne vit i drejtohet Kuvendit te Kosoves perkitazi me
jusheveprimtarine e tij/saj;"
102. Sipas amendamentit te propozuar, neni 84.30 thote me sa vijon:
"se paku nje here ne vit i drejtohet Kuvendit te Kosoves perkitazi me gjendjen ne
Republiken e Kosoves;"
Kushtetutshmeria e ameDdameDtit te propozuar te DeDit 84.30 te Kushtetutes
103. Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar nuk e ndryshon substancen e nenit
84.30. Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej
kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe
amendamenti i propozuar i nenit 84.30 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e
percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Sa i perket DeDit shtese te propozuar 84.31 te Kushtetutes
11
104. Sipas amendamentit te propozuar, neni i ri 84.31 thote me sa vijon:
"emeron Ombudspersonin, me propozim te Kuvendit;"
Kushtetutshmeria e nenit te ri te propozuar 84.31 te Kushtetutes
105. Ne pergjigjet e veta ne keto kerkesa, Avokati i Popullit theksoi se Ombudspersoni
duhet te emerohet nga Kuvendi per shkak te marredhenies se ngushte ndermjet
Ombudspersonit dhe Kuvendit. Ai theksoi qe ai institucion ka fuqi rekomanduese
dhe Kuvendi mund t'u pergjigjet rekomandimeve te tij me iniciativa legjislative
dhe/ose interpelanca per agjencite ekzekutive qe i shkelin te drejtat e njeriut.
106. Gjykata veren qe propozimi eshte qe Avokati i Popullit, nje post kushtetues, roli i te
cilit percaktohet ne nenet 132 deri ne 135 te Kushtetutes, te emerohet nga Presidenti
me propozim te Kuvendit. Ne Kushtetute nuk jane te percaktuara rrethanat ne te
cilat Presidenti mund ta refuzoje emerimin e Avokatit te Popullit te propozuar nga
Kuvendi. Ndonese kjo <;eshtje nuk del drejtperdrejt ne kontekst te kerkeses ne fjale,
ka te ngjare qe nese Presidenti refuzon ta beje nje emerim te tille, ai eshte objekt i
shqyrtimit perve<; nese Presidenti of ron baza te arsyeshme.
107. Duke pasur parasysh kete qe u tha me lart, Gjykata konsideron qe neni i ri i
propozuar 84.31 nuk pakeson ndonje te drejte dhe Ii rite e percaktuara ne Kapitullin
II te Kushtetutes.
Sa i perket nenit shtese te propozuar 84.32 te Kushtetutes
108. Sipas amendamentit te propozuar, neni i ri 84.32 thote me sa vijon:
"kryen edhe detyra te tjera, te percaktuara me Kushtetute dhe me ligj."
Kushtetutshmeria e nenit te ri te propozuar 84.32 te Kushtetutes
109. Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar nuk e ndryshon substancen e nenit
84, perve<; qe i jep kompetenca shtese, si<; parashihet me Kushtetute dhe ligj. Per
kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej
kushtetutshmerine e nenit te ri te propozuar 84.32. Prandaj, Gjykata konkludon qe
neni i ri i propozuar 84.32 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne
Kapitullin II te Kushtetutes.
II. Amendamenti 2 i propozuar: neni 85 [Kualifikimet per Zgjedhjen e
Presidentit]
110. Amendamenti 2 propozon qe neni 85 te fshihet dhe te zevendesohet me nje nen te ri
85·
Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 85 te Kushtetutes
111. Neni aktua185 thote me sa vijon:
"President i Republikes se Kosoves mund te zgjedhet -do shtetas i Republikes se
Kosoves, i cili e ka mbushur moshen tridhjete e pese (35) vje-are".
112. Sipas amendamentit te propozuar, neni 85 thote me sa vijon:
12
" 1. President i Republikes se Kosoves mund te jete seeili shtetas i Republikes se
Kosoves, i eili ne momentin e kandidimit e ka mbushur moshen 35 (tridhjete e
pese) vjeLare.
2. Per t'u kualifikuar si kandidat per President, seeili shtetas i Republikes se
Kosoves duhet te kete qene banor i perhershem i Republikes se Kosoves gjate pese
viteve tefundit para kandidimit per President.
3. Para dhenies se betimit si President i Republikes se Kosoves, kandidati i
zgjedhur President duhet te jape doreheqje nga Ldo post publik.
4. PerveL kushteve te pereaktuara ne kete nen, kandidatet per President duhet te
permbushin edhe kushtet e tjera te pereaktuara me ligj."
Kushtetutshmeria e DeDit te ri te propozuar 85.1 te Kushtetutes
113. Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar nuk e ndryshon substancen e nenit
85 lidhur me kriterin e moshes per te pasur te drejte per t'u kandiduar per postin e
Presidentit te Republikes. Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta
vleresoje me tej kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata
konkludon qe neni i ri i propozuar 85.1 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e
percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Kushtetutshmeria e DeDit te ri te propozuar 85.2 te Kushtetutes
114. Propozimi per ta kufizuar te drejten e kandidateve per President, te cilet gjate pese
vjeteve te fundit para kandidimit per President kane qene banore te perhershem ne
Republiken e Kosoves, shkakton ca veshtiresi. Ne shikim te pare, mund te duket e
arsyeshme te kufizohet mbajtesi i postit me kete kriter te banimit per te siguruar qe
Presidenti eshte i lidhur ngushte me popullin dhe shtetin para se te hyje ne postin
me te larte politik ne vend.
115. Megjithate, neni 45.1 [Te Drejtat Zgjedhore dhe te Pjesemarrjes] Kushtetutes
percakton qe:
"(:do shtetas i Republikes se Kosoves qe ka arritur moshen tetembedhjete vjeL,
qofte edhe diten e zgjedhjeve, gezon te drejten te zgjedhe dhe te zgjedhet, me
perjashtim kur kjo e drejte i kufizohet me vendim gjyqesor."
116. E drejta per te marre pjese ne procesin zgjedhor eshte e drejte e pandare e njeriut ne
nje shoqeri demokratike. Kjo Gjykate e ka theksuar rendesine e kesaj te drejte, jo
vetem per te zgjedhur, pra te votoje ne zgjedhje te rregullta te lira e te drejta, por
edhe te drejten per t'u zgjedhur (shih Aktvendimin per Papranueshmeri ne Rastin
Nr. Kl 73/09, Mimoza Kusari-Lila kunder Komisionit Qendror te Zgjedhjeve, te 23
marsit 2010). Gjykata e theksoi rendesine e zgjedhjeve ne paragrafin 24 te atij
Aktvendimi me sa vijon:
"{Gjykata Evropiane per te Drejtat e NjeriutJ GJEDNJ ka shprehur vazhdimisht
rendesine e zgjedhjeve te lira dhe te demokraeise ne Aktgjykimet e saj. Ne te
njejtin Aktgjykim, Gjykata shprehu mendimin e saj per si vijon: 'Demokraeia
paraqitet si modeli i vetem politik i parashikuar nga Konventa dhe, per pasoje, i
vetmi qe pajtohet me te'. GJEDNJ, ne te njejtin Aktgjykim eitoi me miratim Kodin
e Praktikes se Mire, i aprovuar nga Komisioni Evropian per Demokraei permes
Ligjit (Komisioni i Veneeias) ne seaneat e 51 (Udhezimet) dhe 52 (Raporti) me 5-6
13
korrik dhe 18-19 tetor 2002 (Opinioni nr. 190/2002, CDL-AD(2002) 23 rev).
Komisioni i Venecias me kete rast deklaroi:
Pese parimet mbi te cilat mbeshtetet trashegimia zgjedhore e Evropes jane se
zgjedhjet duhet te jene: universale, te barabarta, te lira, tefshehta dhe permes nje
vonmi te drejtperdrejt. Perve<; kesaj, zgjedhjet duhet te mbahen ne intervale te
rregullta. "
117. Perve<; kesaj, Kushtetuta e Kosoves bazohet ne parimin e barazise se qytetareve te
vet ne ushtrimin e te drejtave te tyre. Kjo shihet qarte nga neni 24 [Barazia para
Ligjit], i cili parasheh qe <;dokush gezon te drejten e mbrojtjes se barabarte ligjore pa
diskriminim dhe se askush nuk mund te diskriminohet ne asnje baze, duke perfshire
"statusin personal". Neni i propozuar ua ndalon personave qe nuk kane qene banore
te shtetit te Kosoves te jene kandidate per postin e Presidentit te Republikes se
Kosoves.
118. Neni 155 [Shtetesia] i Kushtetutes parashikon qe te gjithe banoret e ligjshem te
Kosoves ne daten e miratimit te kesaj Kushtetute, 15 qershor 2008, dhe te gjithe
personat qe kane banuar ne Kosove me 1 janar 1998 dhe pasardhesit e tyre te
drejtperdrejte gezojne te drejten e shtetesise se Kosoves pavaresisht nga vendbanimi
i tyre i tanishem apo shtetesia qe kane. Keto ishin kategori te gjera te personave qe
gezonin dhe akoma gezojne te drejten e shtetesise.
119. Historia e koheve te fundit e Kosoves tregon se ekziston nje numer i madh i
personave te tille qe ishin te pranishem ne Kosove me 1 janar 1998. Nje numer i
madh i mergates u largua nga Kosova per arsye te ndryshme, njera prej tyre ishte
arsyeja ekonomike. Keta persona qe kane shtetesine e Kosoves apo qe kane te drejte
ta marrin shtetesine e Kosoves nuk mund te diskriminohen ne baze te status it te tyre
aktual personal si emigrante per shkaqe ekonomike ose te tjera. Amendamenti i
propozuar i ve keta persona ne pozite te pabarabarte perballe qytetareve te tjere qe
kane jetuar ketu gjate pese vjeteve te fundit.
120. Amendamenti i propozuar paraqet kufizim te se drejtes se cilitdo qytetar te
Republikes se Kosoves qe nuk ka pasur banim te perhershem ne Kosove per pese
vjet te plota para kandidimit per post. Prandaj, Gjykata konkludon qe mund te kete
pakesim te se drejtes per t'u zgjedhur te atyre qytetareve qe nuk e permbushin
kriterin e banimit dhe per kete arsye propozimi per ta ndryshuar Kushtetuten me
shtimin e ketij neni te ri 85.2 pakeson te drejtat dhe lirite e percaktuara ne
Kapitullin II te Kushtetutes.
Kushtetutshmeria e nenit te ri te propozuar 85.3 te Kushtetutes
121. Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar eshte ne perputhje me nenin
ekzistues 88 te Kushtetutes qe Presidenti nuk mund te ushtroje asnje funksion tjeter
publik apo ndonje funksion tjeter ne parti politike. Per kete arsye, Gjykata nuk e
konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej kushtetutshmerine e amendamentit te
propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe neni i ri i propozuar 85.3 nuk pakeson
ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Kushtetutshmeria e nenit te ri te propozuar 85.4 te Kushtetutes
122. Neni i ri i propozuar thote me sa vijon:
"4. Perve<; kushteve te percaktuara ne kete nen, kandidatet per President duhet te
permbushin edhe kushtet e tjera te percaktuara me Zigj."
14
123. Gjykata veren qe dispozita e cila kerkon qe kandidatet per President t'i permbushin
kushtet e tjera te percaktuara me Ligj nuk mund te veproje si mekanizem per t'i
modifikuar kriteret per qasje ne postin e Presidentit te Republikes apo per ushtrimin
e postit te Presidentit te Republikes, pervec; nese kufizimet e tilla jane te para para
me Kushtetute
124. Gjykata konsideron qe kjo dispozite nuk mund te perdoret per nxjerrjen e nje ligji qe
do t'i ndryshonte kriteret per qasje ne postin e Presidentit te Republikes apo per
ushtrimin e postit te Presidentit te Republikes ne nje menyre qe eshte ne
kundershtim me Kushtetuten. Modifikimet e tilla mund te behen vetem me
amendament kushtetues. Prandaj, Gjykata percakton qe nese propozohet nje
ndryshim kushtetues, Gjykata duhet te konfirmoje nese modifikimi i tille i
propozuar pakeson apo nuk pakeson te drejtat dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin
II te Kushtetutes.
III. Amendamenti 3 i propozuar: neni 86 [Zgjedhja e Presidentit]
125. Amendamenti 3 propozon qe neni 86 te fshihet dhe te zevendesohet me nje nen te ri
86.
126. Neni aktual 86 thote me sa vijon:
"1 . Presidenti i Republikes se Kosoves zgjedhet nga Kuvendi, me votim te fshehte.
2. Zgjedhja e Presidentit te Republikes se Kosoves duhet te behet jo me vone se
tridhjete (30) dite para perfundimit te mandatit te Presidentit aktual.
3. Secili shtetas i Republikes se Kosoves mund te nominohet si kandidate per
President te Republikes se Kosoves, nese ajo/ai siguron nenshkrimet e te pakten
tridhjete (30) deputeteve te Kuvendit te Kosoves. Deputetet e Kuvendit mund te
nenshkruajne vetem per nje kandidate per President te Republikes se Kosoves.
4. Zgjedhja e Presidentit behet me dy te tretat (2/3) e votave te te gjithe
deputeteve te Kuvendit.
5. Nese asnjeri kandidat nuk merr shumicen prej dy te tretave (2/3) ne dy
votimet e para, organizohet votimi i trete ne mes te dy kandidateve te cilet kane
marre numrin me te larte te votave ne votimin e dyte dhe kandidati qe merr
shumicen e votave te te gjithe deputeteve, zgjedhet President i Republikes se
Kosoves.
6. Nese ne votimin e trete, asnjeri kandidat nuk zgjidhet President i Republikes se
Kosoves, shperndahet Kuvendi dhe shpallen zgjedhjet e reja, te cilat duhet te
mbahen brenda dyzet e pese (45) ditesh."
127. Sipas amendamentit te propozuar, neni 86 thote me sa vijon:
"1 . Presidenti i Republikes se Kosoves zgjedhet drejtperdrejt nga qytetaret me te
drejte vote.
2. Zgjedhjet Presidenciale shpallen nga Kryetari i Kuvendit,jo me vone se gjashte
muaj para perfundimit te mandatit te rregullt te Presidentit te Republikes se
Kosoves.
15
3. Secili shtetas i Republikes se Kosoves, qe i ploteson kushtet e percaktuara ne
kete Kushtetute, mund te kandidohet per President: (a) nga subjektet politike
parlamentare, qe, ne pajtim me ligjin, kane kaluar pragun zgjedhor ne zgjedhjet
efundit; (b) nga subjektet politike qe mbajne ulese te garantuara ne Kuvend dhe
(c) permes peticionit te dorezuar ne Komisionin Qendror te Zgjedhjeve, me
nenshkrimet e se paku 15.000 (pesembedhjete mije) votuesve te kualifikuar ne
Republiken e Kosoves. Nje subjekt politik parlamentar mund te kandidoje vetem
nje kandidat. Procesi i kandidimit behet sipas afateve kohore dhe procedurave te
percaktuara me ligj.
4. Nese kandidati per President merr shumicen absolute (me shume se 50%) te
votave te vlefshme ne rrethin e pare, atehere zgjedhet President i Republikes se
Kosoves. Nese asnje kandidat nuk merr shumicen absolute te votave ne rrethin e
pare, mbahet rrethi i dyte i zgjedhjeve ne mes te dy kandidateve qe kane marre
numrin me te madh te votave ne rrethin e pare. Rrethi i dyte i zgjedhjeve mbahet
jo me vone se 30 dite nga rrethi i pare. Kandidati, i cili merr shumicen e votave
ne rrethin e dyte te zgjedhjeve, zgjedhet President i Republikes se Kosoves."
Kushtetutshmeria e DeDit te ri te propozuar 86.1 te Kushtetutes
128. Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar i Kushtetutes i cili parasheh
zgjedhjen e Presidentit te Republikes nga qytetaret me te drejte vote eshte
permiresim i te drejtes se qytetareve. Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te
nevojshme ta vleresoje me tej kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar.
Prandaj, Gjykata konkludon qe neni i ri i propozuar 86.1 nuk pakeson ndonje te
drejte dhe Ii rite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Kushtetutshmeria e DeDit te ri te propozuar 86.2 te Kushtetutes
129. Gjykata konsideron qe dispozita per shpalljen e zgjedhjeve per President te ri te
Republikes gjashte muaj para perfundimit te mandatit te rregullt te Presidentit nuk
ndikon ne te drejtat dhe lirite themelore te njeriut te parashikuara me Kushtetute.
Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej
kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe
neni i ri i propozuar 86.2 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne
Kapitullin II te Kushtetutes.
Kushtetutshmeria e DeDit te ri te propozuar 86.3 te Kushtetutes
130. Paragrafi i ri ne nenin 86.3 propozon kriteret per nominimin e kandidateve per
postin e Presidentit te Republikes kur Presidenti zgjidhet drejtperdrejt nga
qytetaret. Aktualisht, pasi vetem deputetet e Kuvendit mund ta zgjedhin Presidentin,
kriteri per nominim eshte qe ai/ajo mund te paraqese nenshkrimet e se paku 30
deputeteve. Pasi secili deputet mund ta nominoje vetem nje kandidat, kjo do te thote
qe me se shumti kater kandidate mund te konkurrojne sipas sistemit te tanishem.
Teorikisht, nuk ka arsye pse nuk mund te kete numer me te madh te kandidateve
kur sistemi ndryshon ne zgjedhje te drejtperdrejte nga qytetaret.
131. Tani propozohet qe subjektet politike parlamentare te cilat e kane kaluar pragun
zgjedhor, sipas ligjit, mund te propozojne kandidate per postin e Presidentit, dhe
subjektet politike qe mbajne ulese te garantuara ne Kuvend dhe, se paku 15.000
votues me te drejte vote, permes peticionit te dorezuar me nenshkrime te veta.
Afatet kohore dhe procedurat e tjera duhet te percaktohen me ligj.
16
132. Duket te kete arsyetim per te drejten e subjekteve politike qe mbajne ulese te
garantuara ne Kuvend per te pasur te drejte per te propozuar kandidate, posac;erisht
duke pasur parasysh vlerat e diversitetit shumetnik dhe vlerat e tjera te mbrojtura
me Kushtetute, siC; percaktohet ne nenin 3 [Barazia para Ligjit].
133. Ngjashem, propozimi me peticion publik i numrit te propozuar prej 15.000 votuesve
me te drejte vote e perm bush kriterin qe eshte i pranishem ne shume shtete
demokratike. Megjithate, ky propozim ua mohon te drejtat subjekteve politike qe
nuk e kane kaluar pragun zgjedhor per ta propozuar kandidatin e tyre per postin e
Presidentit.
134. Prandaj, nje partie politike qe eshte e regjistruar ne menyre legjitime dhe ka te drejte
te marre pjese ne zgjedhje si C;do parti tjeter politike, i mohohet e drejta per ta
paraqitur kandidatin e zgjedhjes se tyre.
135. Gjykata konsideron qe kufizimi i tille i diskriminon subjektet e ligjshme te cilat
pritet te kene te drejte te marrin pjese ne jeten publike. Kjo ua mohon anetareve dhe
mbeshtetesve te subjekteve te tilla politike te drejten per ta paraqitur kandidatin e
tyre te propozuar per postin e Presidentit. Nje ndalese e tille nuk e permbush
kriterin e proporcionalitetit, qe pritet te permbushet, per perjashtimin e tyre nga ky
aspekt i pjesemarrjes ne jeten politike te shtetit.
136. Ne te vertete, neni 24 i Kushtetutes ndalon diskriminimin e personave ne shume
baza. Njera prej tyre eshte "mendimeve politike ose te tjera". Personat qe deshirojne
ta shprehin mendimin e vet politik kane te drejte te plote ta bejne ate si anetar i nje
partie politike te themeluar ligjerisht. Partite politike kane status special te mbrojtur
me ligj. Partite mund te formohen sipas kritereve te percaktuara me ligje dhe, kur te
themelohen, duhet te trajtohen ne menyre jodiskriminuese.
137. Gjykata konsideron qe mund te kete diskriminim te pajustifikuar ndaj partive
politike nese ato nuk kane te drejte te propozojne kandidate per postin e Presidentit.
138. Prandaj, Gjykata konkludon qe neni i ri i propozuar 86.3, pasi nuk lejon propozimin
nga te gjitha subjektet politike te regjistruara, pakeson te drejtat dhe lirite e
percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
139. Gjykata veren qe propozimi per President te Republikes mund te sigurohet vetem
me perfshirjen e partive politike ose me peticion dhe mbeshtetje te 15.000
qytetareve. Askush nuk mund te parashikoje sa kandidate mund te propozohen me
peticion te qytetareve. Kjo u mundeson partive politike te kene rol te madh lidhur
me ate se kush mund te propozohet per postin e Presidentit.
140. Gjykata me tej veren qe neni 88 [Papajtueshmeria] i Kushtetutes, sa i perket formes
aktuale dhe asaj qe propozohet ne amendament i nenit 88, ndalon ushtrimin e C;do
funksioni ne parti politike. Baraspesha qe duhet te arrihet nga cilido President i
ardhshem ne detyre qe ushtron postin e Presidentit dhe kerkon mbeshtetjen e
partive politike duhet te kihet parasysh nese ai President ne detyre deshiron te
rizgjidhet. Veshtiresia e gjetjes se rruges e cila siguron qe neni 88 nuk cenohet, ne
nderkohe qe ka edhe angazhim ne procesin politik te Presidentit ne detyre, kerkon
shqyrtim dhe trajtim te kujdesshem.
Kushtetutshmeria e nenit te ri te propozuar 86.4 te Kushtetutes
141. Gjykata konsideron qe dispozita per mbajtjen e rrethit te dyte te votimit nese asnje
kandidat nuk merr shumicen absolute te votave ne rrethin e pare nuk ndikon ne te
17
drejtat dhe lirite themelore te njeriut te parashikuara me Kushtetute. Per kete arsye,
Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej kushtetutshmerine e
amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe neni i ri i propozuar
86-4 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te
Kushtetutes.
IV. Amendamenti 4 i propozuar: neni 87 [Mandati dhe Betimi]
142. Amendamenti 4 propozon qe neni 87 te fshihet dhe te zevendesohet me nje nen te ri
87·
143. Neni aktua187 thote me sa vijon:
"1 . Presidenti i Republikes se Kosoves fillon mandatin pasi te kete dhene betimin
para Kuvendit te Kosoves. Teksti i betimit rregullohet me ligjin.
2. Mandati i Presidentit eshte pese (5) vjet.
3. Pas perfundimit te mandatit te pare, Presidenti mund te rizgjedhet vetem edhe
nje here."
144. Sipas amendamentit te propozuar, neni 87 thote me sa vijon:
"1. Mandati i Presidentit te Republikes se Kosoves eshte pese (5) vjet dhe fillon
pasi qe kandidati i zgjedhur te kete dhene betimin.
2. Presidenti betohet para Kryetarit te Gjykates Kushtetuese ne nje vend publik te
percaktuar me ligj. Teksti i betimit eshte:
"Betohem se me tere qenien time do te ruaj dhe mbroj pavaresine, sovranitetin
dhe integritetin territorial te Republikes se Kosoves, garantimin e te drejtave
dhe lirive per te gjithe qytetaret, respektimin dhe mbrojtjen e Kushtetutes dhe
ligjeve, ruajtjen e paqes dhe mireqenies se te gjithe qytetareve, do te jem lojal
vetem ndaj Republikes se Kosoves, duke heqe dore nga te gjitha obligimet ndaj
ndonje shteti tjeter qe jane ne kundershtim me pergjegjesite e mija ne
Republiken e Kosoves, dhe te perfaqesoj me tere fuqine time unitetin e
qytetareve te Republikes se Kosoves."
3. Presidenti mund te rizgjedhet vetem per nje mandat tjeter.
Kushtetutshmeria e nenit te ri te propozuar 87 te Kushtetutes
145. Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar nuk e ndryshon substancen e nenit
87, perve6 qe parashikon futjen e tekstit te betimit ne Kushtetute. Asgje ne tekstin e
betimit nuk ngrit 6eshtje qe mund te konsiderohen se ndikojne ne te drejtat dhe
lirite themelore te njeriut te parapara me Kapitullin II. Per kete arsye, Gjykata nuk e
konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej kushtetutshmerine e amendamentit te
propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe amendamenti i propozuar i nenit 87 nuk
pakeson ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
v. Amendamenti 5 i propozuar: neni 88 [Papajtueshmeria]
146. Amendamenti 5 propozon qe neni 88 te fshihet dhe te zevendesohet me nje nen te ri
88.
18
147. Neni aktua188 thote me sa vijon:
" 1. Presidenti nuk mund te ushtroje asnjefunksion tjeter publik.
2. Pas zgjedhjes, Presidenti nuk mund te ushtroje asnje funksion ne parti
politike."
148. Sipas amendamentit te propozuar, neni 88 thote me sa vijon:
" 1. Presidenti nuk mund te mbaje as te ushtroje ndonje funksion tjeter publik.
2. Presidenti nuk mund te mbaje as te ushtroje ndonje funksion ne nje subjekt
politik dhe as te jete anetar i ndonje subjekti politik."
Kushtetutshmeria e nenit te ri te propozuar 88 te Kushtetutes
149. Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar nuk e ndryshon substancen e nenit
88. Per kete a rsye , Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej
kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe
amendamenti i propozuar i nenit 88 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e
percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
VI. Amendamenti 6 i propozuar: neni 89 [Imuniteti]
150. Amendamenti 6 propozon qe neni 89 te fshihet dhe te zevendesohet me nje nen te ri
89·
151. Neni aktual 89 thote me sa vijon:
"Presidenti i Republikes se Kosoves gezon imunitet nga ndjekja penale, padite
civile ose shkarkimi per veprimet dhe vendimet brenda fusheveprimit te
pergjegjesive te Presidentit te Republikes se Kosoves."
152. Sipas amendamentit te propozuar, neni 89 thote me sa vijon:
"Presidenti i Republikes se Kosoves gezon imunitet nga ndjekja penale dhe padite
civile per veprimet dhe vendimet qe jane brenda kompetencave te tij."
Kushtetutshmeria e nenit te ri te propozuar 89 te Kushtetutes
153. Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar nuk e ndryshon substancen e nenit
89. Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej
kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe
amendamenti i propozuar i nenit 89 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e
percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
VII. Amendamenti 7 i propozuar: neni 90 [Mungesa e Perkohshme e
Presidentit]
154. Amendamenti 7 propozon qe neni 90 te fshihet dhe te zevendesohet me nje nen te ri
90.
155. Neni aktua190 thote me sa vijon:
19
"1. Ne rast se Presidenti i Republikes se Kosoves perkohesisht nuk eshte i afte per
te permbushur pergjegjesite e tij/saj, ajo/ai mund t'ia kaloje vullnetarisht detyrat
e postit te tij/saj, Kryetarit te Kuvendit, i eili do te jete Ushtrues i Detyres se
Presidentit te Republikes se Kosoves. Urdhri i Presidentit per kalimin e
pergjegjesive duhet te permbaje veqanerisht arsyet dhe kohezgjatjen e kalimit te
pergjegjesive, nese ka njohuri per to. Presidenti i Republikes se Kosoves do te
rifilloje ushtrimin e pergjegjesive kur te jete ne gjendje t'i ushtroje pergjegjiisite,
dhe keshtu Kryetarit te Kuvendit i pushon posti i Ushtruesit te Detyres se
Presidentit.
2. Ne rast se nuk ka ndodhllr kalimi vllilnetar i pergjegjesive, Kuvendi i
Republikes se Kosoves, pas konsultimit me konsiliumin mjekesor, me dy te tretat
(2/3) e votave te te gjithe depllteteve vendos nese Presidenti i Republikes se
Kosoves eshte perkohesisht i paafte per te ushtrllar pergjegjesite e veta. Kryetari
i Kuvendit te Kosoves do te sherbeje si Ushtrues i Detyres se Presidentit te
Republikes se Kosoves derisa ajo/ai te behet i afte qe te rifilloje llshtrimin e
pergjegjesive te Presidentit.
3. Posti i Ushtruesit te Detyres se Presidentit te Republikes se Kosoves, nllk mund
te llshtrohet per rzje perilldhe me te gjate se gjashte (6) muaj."
156. Sipas amendamentit te propozuar, neni 90 thote me sa vijon:
"1. Nese Presidenti i Repllblikes se Kosoves perkohesisht nuk eshte ne gjendje te
ushtroje kompeteneat e tij, ai mund t'ia kaloje vllilnetarisht llshtrimin e
kompeteneave te tij Kryetarit te Kllvendit, i eili behet Ushtrues i Detyres se
Presidentit te Republikes se Kosoves. Vendimi me shkrim i Presidentit per
kalimin e pergjegjesive permban ne veqanti arsyet dhe kohezgjatjen e kalimit te
pergjegjesive, nese kohezgjatja ne jjale mund te parashikohet. Presidenti i
Republikes se Kosoves rifillon llshtrimin e kompeteneave te tij kur te jete ne
gjendje per te bere kete dhe, me kete rast, Kryetarit te Kuvendit i perfundon posti
i Ushtruesit te Detyres se Presidentit.
2. Nese Presidenti, per arsye shendetesore, nuk eshte ne gjendje te ushtroje
kompeteneat e tij dhe nuk ka ndodhur kalimi vullnetar i pergjegjesive, Kuvendi i
Repllblikes se Kosoves, me shumieen e votave te te gjithe deputeteve, mund te
filloje proeeduren per te vleresuar nese gjendja shendetesore nllk ia lejon
Presidentit ushtrimin e kompeteneave te tij. Kuvendi kerkon nga institueioni
kompetent shendetesor te themeloje Konsiliumin e Mjekeve, per te vleresuar
gjendjen shendetesore te Presidentit, dhe per te dorezuar raportin ne Kllvend.
Nese ne raportin e Konsiliumit konstatohet se Presidenti nuk eshte i afte per te
ushtrllar kompeteneat e tij, Kuvendi, me 2/3 (dy te tretat) e votave te te gjithe
depllteteve, mund te vendose per zevendesimin e perkohshem te Presidentit. Me
kete rast, Kryetari i Kuvendit te Kosoves ushtron detyren e Presidentit. Presidenti
i Republikes se Kosoves ne qdo kohe mund te kerkoje vleresimin te ri te gjendjes
shendetesore dhe te kthehet ne detyre, nese Konsilillmi i Mjekeve konstaton se
Presidenti eshte i afte qe te rifilloje ushtrimin e kompeteneave te tij.
3. Nese per ifaredo arsye tjeter, perveq asaj shendetesore, Presidenti i Republikes
se Kosoves nuk eshte ne gjendje per te ushtruar kompeteneat e tij dhe nllk ka
ndodhllr kalimi vllilnetar i pergjegjesive, Kuvendi i Republikes se Kosoves, me
shumieen e votave te te gjithe deputeteve, mund te filloje proeeduren per
zevendesimin e perkohshem te Presidentit. Nese Kuvendi vendos me 2/3 (dy te
tretat) e votave te te gjithe deputeteve se Presidenti perkohesisht nuk eshte ne
gjendje te ushtroje kompeteneat e tij, Kryetari i Kuvendit do te ushtroje detyren e
20
Presidentit, derisa Presidenti i Republikes se Kosoves te jete i afte te rifilloje
ushtrimin e kompetencave.
4· Perve<; nese nuk percaktohet ndryshe me kete Kushtetute, posti i Ushtruesit te
Detyres se Presidentit te Republikes se Kosoves nuk mund te ushtrohet per nje
periudhe me te gjate se 6 (gjashte) muaj.
5· Ushtruesi i Detyres se Presidentit te Republikes se Kosoves ushtron te gjitha
kompetencat e Presidentit me perjashtim te:
(1) propozimin e amendamenteve kushtetuese;
(2) shpalljen e gjendjes se jashtezakonshme, pa miratimin e Kryeministrit;
(3) emerimin dhe shkarkimin e gjyqtareve dhe te prokuroreve te Republikes se
Kosoves, te kryeprokurorit dhe te prokuroreve te Republikes se Kosoves;
(4) emenmin dhe shkarkimin e shefave te misioneve diplomatike te Republikes
se Kosoves;
(5) dhenien e medaljeve, mirenjohjeve dhe te <;mimeve, ne pajtim me ligjin; dhe
(6) shpalljen e faljeve individuale.
6. Nese Presidenti i Republikes se Kosoves nuk eshte ne gjendje per te ushtruar
kompetencat e tij per 6 (gjashte) muaj, Ushtruesi i Detyres se Presidentit
menjehere shpall vakant postin e Presidentit dhe shpall zgjedhjet e parakohshme
per President, te cilat mbahen jo me vone se 3 (tre) muaj pas mbetjes se postit te
Presidentit vakant. Ushtruesi i Detyres se Presidentit vazhdon ta ushtroje
kompetencat e Presidentit, derisa Presidenti i ri te zgjedhet dhe te beje betimin.
7. Nese Konsiliumi i Mjekeve konstaton se Presidenti i Republikes se Kosoves nuk
do te jete ne gjendje te ushtroje kompetencat e tij per nje periudhe me te gjate se 6
(gjashte) muaj, Kuvendi, me voten e 2/3 e te gjithe deputeteve, e shpall vakant
postin e Presidentit. Ushtruesi i Detyres se Presidentit menjehere shpall zgjedhjet
e parakohshme per President, te cilat mbahen jo me vone se 3 (tre) muaj nga dita
kur Kuvendi ka shpallur vakant postin e Presidentit. Ushtruesi i Detyres se
Presidentit vazhdon te ushtroje kompetencat e Presidentit, derisa Presidenti i ri
te zgjedhet dhe te beje betimin. "
Kushtetutshmeria e nenit te ri te propozuar 90.1, nenit 90.3 dhe nenit 90.4 te
Kushtetutes
157. Gjykata konsideron qe ndryshimet e parapara nga keto amendamente nuk ngrene
c;eshtje qe mund te konsiderohen se ndikojne ne te drejtat dhe lirite themelore te
njeriut te percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes. Per kete arsye, Gjykata nuk e
konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej kushtetutshmerine e amendamentit te
propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe neni i ri i propozuar 90.1, neni 90.3 dhe
neni 90-4 nuk pakesojne ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te
Kushtetutes.
Kushtetutshmeria e nenit te ri te propozuar 90.5 te Kushtetutes
158. Neni ri i propozuar 90.5 kufizon mundesine e Ushtruesit te Detyres se Presidentit
per t'i ushtruar te gjitha kompetencat dhe funksionet e Presidentit. Kjo Gjykate, ne
21
rastin Nr. KO 97/10, (Ne <;eshtjen e kerkeses se parashtruar nga Ushtruesi i Detyres
se Presidentit te Republikes se Kosoves Dr. Jakup Krasniqi, lidhur me mbajtjen e
postit te Ushtruesit te Detyres se Presidentit dhe njekohesisht te postit te Sekretarit
te Pergjithshem te Partise Demokratike te Kosoves) te 22 dhjetorit 2010, verejti me
sa vijon,
"Ushtruesi i Detyres se Presidentit nuk eshte President i zgjedhur dhe here pas
here mund te ngrihen pyetje lidhur me kompetencat e Ushtruesit te Detyres se
Presidentit. Asnje <;eshtje e tille nuk eshte ngritur ne kete kerkese. (:eshtjet e tilla
jane <;eshtje kushtetuese dhe Gjykata do t'i shqyrtoje keto <;eshtje kur te
ballafaqohet me kerkesen e duhur, duke marre parasysh parimin e ndarjes se
pushteteve, si<; percaktohet ne Nenin 4.1 te Kushtetutes ... "
159. Tani ekziston nje pyetje para Gjykates lidhur me ate nese kufizimi per t'i ushtruar
disa kompetenca te Ushtruesit te Detyres se Presidentit sipas nenit 84 te
Kushtetutes mund t'i pakesoje te drejtat dhe lirite e garantuara me Kapitullin II te
Kushtetutes.
160. Neni i ri 90.5 ne ve<;anti thekson qe disa kompetenca te rendesishme, si<; jane
percaktuar ne nenin 84, duhet te rrine pezull derisa Presidenti nuk eshte ne detyre.
Disa prej ketyre kufizimeve kane te bejne me <;eshtje te rendesise se madhe per
sigurine e shtetit ne kohe te jashtezakonshme. Te tjerat kane te bejne me
udheheqjen e duhur dhe te rregullt te shtetit kur ekziston nevoja per emerimin e
gjyqtareve apo te prokuroreve.
161. Sa i perket kufizimit te mundesise per te shpallur gjendje te jashtezakonshme sipas
nenit te propozuar 90.5 (2), qendrimi aktual sipas nenit 84 eshte qe Presidenti
vendos te shpalle gjendje te jashtezakonshme ne konsultim me Kryeministrin dhe
propozimi i ri eshte qe kjo te ndryshohet ne shpall gjendje te jashtezakonshme pasi
ta njoftoje Kryeministrin. Situata eshte e tille sa qe gjendja e jashtezakonshme mund
te shpallet vetem me perfshirjen e Presidentit. Nuk ka mundesi qe Kryeministri ta
shpalle gjendjen e jashtezakonshme me iniciative te tij. Nese paraqiten rrethana te
cilat kerkojne qe shteti te sigurohet dhe Ushtruesi i Detyres se Presidentit i ka duart
e lidhura, atehere mund te paraqitet krize kushtetuese. Te drejtat dhe lirite e njeriut
te te gjithe qytetareve ne shtet mund te jene ne rrezik ne nje situate te tille. Prandaj,
Gjykata konsideron qe kufizimi i mundesise se Ushtruesit te Detyres se Presidentit
per te shpallur gjendje te jashtezakonshme pakeson te drejtat dhe lirite e
percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Kushtetutshmeria e nenit te ri te propozuar 90.5 (3) te Kushtetutes
162. Nje <;eshtje tjeter ka te beje me kufizimin e mundesise se Ushtruesit te Detyres se
Presidentit per emerimin dhe shkarkimin e gjyqtareve dhe prokuroreve te
Republikes se Kosoves. Tani, Presidenti i emeron dhe shkarkon gjyqtaret ne
perputhje me nenin 104 [Emerimi dhe Shkarkimi i Gjyqtareve] dhe nenin 84 (16),
emeron dhe shkarkon Kryeprokurorin e Shtetit sipas nenit 84 (17), dhe emeron e
shkarkon prokuroret e tjere sipas nenit 84 (18) te Kushtetutes. Keto emerime dhe
shkarkime behen me propozimin e Keshillit Gjyqesor te Kosoves dhe te Keshillit
Prokurorial te Kosoves. Ka pak mundesi qe Presidenti, sipas kritereve aktuale te
Kushtetutes, te ndaloje ose refuzoje te beje emerimet apo shkarkimet pasi te behen
propozimet. Megjithate, administrimi i mirefillte i drejtesise dhe besimi ne
administrimin e drejtesise jane aspekte themelore te zbatimit te te drejtave dhe lirive
te garantuara me Kushtetute, ne ve<;anti te atyre te drejtave dhe lirive te perfshira ne
Kapitullin II te Kushtetutes.
22
163. Perve<; kesaj, drejtesia nuk mund te administrohet nese gjyqtaret dhe prokuroret
nuk jane ne detyre. Pengesa per emerimin e gjyqtareve dhe prokuroreve mund te
konsiderohet pengese per administrimin e drejtesise dhe pakesim i te drejtave dhe
lirive te percaktuara ne Kapitullin II. Avokati i Popullit shprehu po te njejten
pikepamje ne pergjigjen e tij drejtuar Gjykates, si<; u cek me lart.
164. Me te vertete, kufizimi i kompetencave te Ushtruesit te Detyres se Presidentit per te
emeruar gjyqtare ne Gjykaten Kushtetuese, te cileve potencialisht u ndalohet te
emerohen sipas ketij amendamenti te propozuar, mund te shkaktoje qe Gjykata,
nganjehere, te mos kete kuorum por ta kryer punen e vet.
165. Kjo mundesi e bllokimit te nje organi te rendesishem te shtetit ndikon shume ne
zbatimin e te drejtave dhe lirive te garantuara me Kushtetute, pasi kjo do te mund te
shkaktonte paralizim kushtetues qe do ta pengonte Gjykaten per ta kryer punen e
vet per shkak te mungeses se kompetences se Ushtruesit te Detyres se Presidentit
per emerimin e gjyqtareve.
166. Duke pasur parasysh qe Kuvendi i Republikes se Kosoves i zgjedh gjyqtaret e
Gjykates Kushtetuese, kjo eshte arsye me teper qe Ushtruesi i Detyres se Presidentit
te kete kompetenca te tilla qe jane te nevojshme per emerimin e gjyqtareve jo vetem
ne Gjykaten Kushtetuese, por edhe per emerimin dhe shkarkimin e gjyqtareve dhe
prokuroreve si<; eshte propozuar ligjerisht nga Keshilli Gjyqesor i Kosoves dhe
Keshilli Prokurorial i Kosoves te themeluar per ate qellim.
167. Prandaj, Gjykata konkludon qe amendamenti i propozuar i nenit 90.5 (3) pakeson te
drejtat dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Kushtetutshmeria e nenit te ri te propozuar 90.5 (5) te Kushtetutes
168. Neni i ri i propozuar 90.5 (5) gjithashtu ia ndalon Ushtruesit te Detyres se
Presidentit shpalljen e faljeve individuale. Kompetenca fillestare sipas nenit 84 (29)
eshte per Presidentin i cili "shpall falje individuale, ne pajtim me ligjin". Tani
propozohet qe kur nje person meriton te falet, ne pajtim me ligjin, falja e tille mund
te mos lejohet.
169. Per shembuIl, falja e tille mund te mos lejohet ne nje rast ekstrem te nje personi qe
eshte duke vuajtur denimin dhe i cili mund te meritoje te lirohet ne pajtim me
kompetencen per te shpallur falje individuale, pasi ketij personi do t'i kufizohet liria
e tij/saj derisa Presidenti i ri ta filloje mandatin. Ne nje rast te tille, nuk mund te
kete mjete te tjera juridike ne dispozicion per ta siguruar lirine e tij/saj.
170. Gjykata konsideron qe nje rast i tille ka mundesi te madhe te ndikoje ne nje te drejte
dhe liri themelore, pra ne te drejten e lirise, si<; percaktohet, nder te tjera ne nenin
29 [E Drejta e Lirise dhe Sigurise] te Kushtetutes dhe nenin 5 te Konventes
Evropiane per Mbrojtjen e te Drejtave dhe Lirive Themelore te Njeriut.
171. Prandaj, Gjykata konkludon qe neni i ri i propozuar 90.5 (5) pakeson te drejtat dhe
lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Kushtetutshmeria e nenit te ri te propozuar 90.5 (1), nenit 90.5 (4) dhe nenit
90.5 (6) te Kushtetutes
172. Neni i ri i propozuar 90.5 (1), neni 90.5 (4) dhe neni 90.5 (6) kane te bejne me
kufizimin e kompetencave te Ushtruesit te Detyres se Presidentit per te propozuar
amendamente kushtetuese, per te emeruar dhe shkarkuar shefa te misioneve
23
diplomatike, dhe per te dhene medalje, mirenjohje dhe c;mime. Keto jane c;eshtje qe
mund te shqyrtohen brenda kursit te rendomte te punes pa ndikuar ne te drejtat dhe
Ii rite ekzistuese te garantuara me Kushtetute. Prandaj, Gjykata konkludon qe
amendamenti i ri i propozuar i nenit 90.5 (1), nenit 90.5 (4) dhe nenit 90.5 (6) nuk i
pakeson te drejtat dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
VIII. Amendamenti 8 i propozuar: neni 91 [Shkarkimi i Presidentit]
173. Amendamenti 8 propozon qe neni 91 te fshihet dhe te zevendesohet me nje nen te ri
91.
174. Neni aktual91 thote me sa vijon:
"1. Presidenti i Republikes se Kosoves mund te shkarkohet nga Kuvendi nese
ai/ajo eshte denuar per kryerjen e krimit te rende ose nese ajo/ai nuk eshte i/e
afte per te ushtruar pergjegjesite e ketij posti per shkak te semundjes se rende ose
nese Gjykata Kushtetuese ka percaktuar se ajo/ai ka bere shkelje te rende te
Kushtetutes.
2. Procedura per shkarkimin e Presidentit te Republikes se Kosoves mund te
iniciohet nga nje e treta (1/3) e deputeteve te Kuvendit, te citet nenshkruajne nje
peticion, i citi shpjegon arsyet per shkarkim. Ne rast se peticioni supozon
semundjen e rende, Kuvendi do te kerkoje mendimin e konsiliumit mjekesor per
gjendjen shendetesore te Presidentit. Ne rast se peticioni supozon ndonje shkelje
te rende te Kushtetutes, peticioni duhet t'i dorezohet menjehere Gjykates
Kushtetuese, e cita vendose per kete qeshtje brenda shtate (7) ditesh nga marrja e
peticionit.
3. Nese Presidenti i Republikes se Kosoves eshte denuar per ndonje krim te rende
ose kur nese Kuvendi, ne pajtim me kete nen, konstaton qe Presidenti nuk eshte i
afte te ushtroje pergjegjesite e tij/saj per shkak te semundjes se rende ose nese
Gjykata Kushtetuese konstaton se ajo/ai ka bere shkelje te rende te Kushtetutes,
Kuvendi mund te shkarkoje Presidentin me dy te tretat (2/3) e votave te te gjithe
deputeteve te tij."
175. Sipas amendamentit te propozuar, neni 91 thote me sa vijon:
"1. Presidenti i Republikes se Kosoves jep doreheqje permes dorezimit te leter
doreheqjes te Kryetari i Gjykates Kushtetuese. Doreheqja eshte e vlefshme ne
momentin e pranimit te leter doreheqjes nga Kryetari i Gjykates Kushtetuese dhe
eshte e parevokueshme.
2. Presidenti i Republikes se Kosoves mund te shkarkohet nga detyra, nese ai
denohet per kryerjen e krimit te rende gjate ushtrimit te detyres, ose nese
Gjykata Kushtetuese konstaton se ai ka bere shkelje te rende te Kushtetutes, ose
nese kryen akt te tradhtise ndaj shtetit.
3. Procedura per shkarkimin e Presidentit te Republikes se Kosoves, per rastet e
specijikuara ne paragrafin 2 te ketij neni, mund te fillohet nga 1/3 (nje e treta) e
deputeteve te Kuvendit ose nga 30.000 (tridhjete mije) qytetare me te drejte vote.
Para se te dorezohet ne Gjykaten Kushtetuese per shqyrtim, peticioni duhet te
miratohet me 2/3 (dy te tretat) e votave te te gjithe deputeteve te Kuvendit.
4. Nese Gjykata Kushtetuese, me votat e se paku 7 (shtate) gjyqtareve, merr
vendim se Presidenti i Republikes se Kosoves eshte pergjegjes per citendo nga
24
arsyet e specifikuara ne paragrafin 2 te ketij neni, Presidenti konsiderohet i
shkarkuar nga detyra.
5. Ne rast se Presidenti i Republikes se Kosoves jep doreheqje, shkarkohet ne
perputhje me dispozitat e ketij neni ose vdes, Kryetari i Kuvendit te Kosoves
sherben si Ushtrues i DetIjres se Presidentit te Republikes se Kosoves, ne
perputhje me kufizimet e percaktuara ne nenin 90, derisa te zgjedhet dhe te beje
betimin Presidenti i rio Kryetari i Kuvendit menjehere shpall zgjedhjet e
parakohshme per President te Republikes se Kosoves, te cilat mbahen jo me vone
se 3 (tre) muaj nga dita kur posti i Presidentit ka mbetur vakant.
6. Nese Kryetari i Kuvendit, per ndonje nga arsyet e percaktuara ne nenin 90 dhe
91, nuk eshte ne gjendje te sherbeje si Ushtrues i Detyres se Presidentit, kjo detyre
kalon te Nenkryetari i Kuvendit. (:eshtjet e tjera rreth bartjes se pergjegjesise se
ushtrimit te detyres se Presidentit rregullohen me ligj."
Kushtetutshmeria e nenit te ri te propozuar 91 te Kushtetutes
176. Gjykata konsideron qe ndonese ka disa ndryshime te praktikes te parapara nga
amendamenti i propozuar, ai nuk e ndryshon Kushtetuten ne nje menyre qe ndikon
ne te drejtat dhe lirite e garantuara me Kapitullin II te Kushtetutes. Per kete a rsye ,
Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej kushtetutshmerine e
amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe amendamenti i
propozuar i nenit 91 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne
Kapitullin II te Kushtetutes.
IX. Amendamenti 9 i propozuar: nenet 18, 45, 65, 80, 82, 93, 94, 104, 109, 113,
114,127,131,134 dhe 139
177. Amendamenti 9 propozon te ndryshohen nenet 18, 45, 65, 80, 82, 93, 94, 104, 109,
113, 114, 127, 131, 134 dhe 139 te Kushtetutes.
Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 18 te Kushtetutes
178. Neni aktual18 thote me sa vijon:
"1. Kuvendi i Republikes se Kosoves me votat e dy te tretave (2/3) e te gjithe
deputeteve ratifikon marreveshjet nderkombetare per keto <;eshtje:
(1) territorin, paqen, aleancat, <;eshtjet politike dhe ushtarake;
(2) te drejtat dhe lirite themelore;
(3) anetaresimin e Republikes se Kosoves ne organizata nderkombetare;
(4) marrjen persiper te detyrimeve financiare nga ana e Republikes se
Kosoves.
2. Marreveshjet nderkombetare me perjashtim te atyre ne piken 1, ratifikohen
pas nenshkrimit nga Presidenti i Republikes se Kosoves.
3. Presidenti i Republikes se Kosoves ose Kryeministri njoftojne Kuvendin sa here
qe te nenshkruhet nje marreveshje nderkombetare.
25
4· Amendamentimi ose terheqja nga marreveshjet nderkombetare do te kene te
njejten procedure te vendim marrjes sikur ajo e ratifikimit te marreveshjeve
nderkombetare.
5. Pari met dhe procedurat per ratifikimin dhe kontestimin e marreveshjeve
nderkombetare rregullohen me ligj."
179. Sipas amendamentit te propozuar, neni 18 thote me sa vijon:
"1. Kuvendi i Republikes se Kosoves me votat e dy te tretave (2/3) e te gjithe
deputeteve ratifikon marreveshjet nderkombetare per keto Aeshtje:
(1) territorin, paqen, aleancat, Aeshtjet politike dhe ushtarake;
(2) te drejtat dhe lirite themelore;
(3) anetaresimin e Republikes se Kosoves ne organizata nderkombetare;
(4) marrjen persiper te detyrimeve financiare nga ana e Republikes se
Kosoves, ne pajtim me ligjin.
2. Marreveshjet nderkombetare me perjashtim te atyre ne piken 1, konsiderohen
te ratifikuara pas nenshkrimit nga Presidenti i Republikes se Kosoves, me
rekomandim te Qeverise.
3. Presidenti i Republikes se Kosoves ose Qeveria njoftojne Kuvendin sa here qe te
nenshkruhet nje marreveshje nderkombetare.
4. Amendamentimi ose terheqja nga marreveshjet nderkombetare do te kene te
njejten procedure te vendimmarrjes, sikur ajo e ratifikimit te marreveshjeve
nderkombetare.
5. Parimet dhe procedurat per ratifikimin dhe kontestimin e marreveshjeve
nderkombetare rregullohen me ligj."
Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 18 te Kushtetutes
180. Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar nuk e ndryshon substancen e nenit
18. Per kete a rsye , Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej
kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe
amendamenti i propozuar i nenit 18 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e
percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Sa i perket amendamentit te propozuar te neDit 45.1 te Kushtetutes
181. Neni aktua145.1 [Te Drejtat Zgjedhore dhe te Pjesemarrjes] thote me sa vijon:
"1. (:do shtetas i Republikes se Kosoves qe ka arritur moshen tetembedhjete vjeA,
qofte edhe diten e zgjedhjeve, gezon te drejten te zgjedhe dhe te zgjedhet, me
perjashtim kur kjo e drejte i kufizohet me vendim gjyqesor."
182. Sipas amendamentit te propozuar, neni 45.1 thote me sa vijon:
"1. (:do shtetas i Republikes se Kosoves qe ka arritur moshen tetembedhjete vjeA,
qofte edhe ne diten e zgjedhjeve, gezon te drejten te zgjedhe dhe te zgjedhet, me
26
pihjashtim kur kjo e drejte i kufizohet me vendim gjyqesor ose me dispozitat e
kesaj Kushtetute."
Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 45.1 te Kushtetutes
183· Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar nuk e ndryshon substancen e nenit
45.1. Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej
kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe
amendamenti i propozuar i nenit 45.1 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e
percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 65.7 te Kushtetutes
184. Neni aktua165.7 thote me sa vijon:
"Kuvendi i Republikes se Kosoves: ...
(7) zgjedh dhe mund te shkarkoje Presidentin e Republikes se Kosoves ne
pajtim me kete Kushtetute; ... "
185. Sipas amendamentit te propozuar, neni 65.7 thote me sa vijon:
"(7) dorezon ne Gjykaten Kushtetuese peticionin per shkarkimin e Presidentit
te Republikes se Kosoves, ne pajtim me nenin 91 te Kushtetutes;"
Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 65.7 te Kushtetutes
186. Gjykata konsideron qe ndonese ka disa ndryshime te praktikes te parapara nga ky
amendament i propozuar, ne lidhje me amendamentin e propozuar te nenit 91 te
Kushtetutes, ai nuk e ndryshon Kushtetuten ne nje menyre qe ndikon ne te drejtat
dhe lirite e garantuara me Kapitullin II te Kushtetutes. Per kete arsye, Gjykata nuk e
konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej kushtetutshmerine e amendamentit te
propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe amendamenti i propozuar i nenit 65.7
nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 80 te Kushtetutes
187. Neni aktual 80 thote me sa vijon:
"1. Ligjet, vendimet dhe aktet tjera miratohen nga Kuvendi me shumicen e votave
te deputeteve te pranishem dhe qe votojne, pervec; ne rastet kur eshte ndryshe e
percaktuar me kete Kushtetute.
2. Ligji i miratuar nga Kuvendi nenshkruhet nga Kryetari i Kuvendit te Kosoves
dhe shpallet nga Presidenti i Republikes se Kosoves, pasi ta kete nenshkruar
brenda tete (8) ditesh pasi te kete marre ligjin.
3. Nese Presidenti i Republikes e kthen /igjin ne Kuvend, ai/ajo duhet te theksoje
arsyet e kthimit te ligjit. Presidenti i Republikes se Kosoves te drejten e kthimit te
nje Zigji ne Kuvend, mund ta ushtroje vetem nje here.
4. Kuvendi, me shumicen e votave te te gjithe deputeteve, vendos per miratimin e
ligjit te rikthyer nga Presidenti i Republikes, dhe ligji perkates konsiderohet i
shpallur.
27
28
5. Nese Presidenti i Republikes se Kosoves, brenda tete (8) ditesh pas marrjes se
ligjit, nuk merr asnje vendim per shpalljen ose kthimin e tij, ligji konsiderohet i
shpallur, pa nenshkrimin e saj/tij dhe publikohet ne Gazeten Zyrtare.
6. Ligji hyn ne fuqi pesembedhjete (15) dite pas publikimit ne Gazeten Zyrtare te
Republikes se Kosoves, pervec; nese, me vete ligj nuk percaktohet ndryshe."
188. Sipas amendamentit te propozuar, neni 80 do ta kete nje paragraf te ri te vendosur, i
cili thote me sa vijon:
"Kuvendi mund te mbivotoje (refuzoje) veton e Presidentit ndaj nje ligji te
miratuar me shumicen e votave te te gjithe deputeteve plus dhjete per qind vota
te tjera shtese dhe ai ligj konsiderohet i shpallur. Nese Presidenti i Republikes
uShtrOl1 te drejten e vetos ndaj Ligjit per Buxhet, Kuvendi mund te votoje qe te
refuzoje (mbivotoje) veton me shumicen absolute te votave te te gjithe deputeteve
te Kuvendit dhe Ligji konsiderohet i shpallur. Nese Kuvendi pranon ndryshimet e
propozuara nga Presidenti ne ligjin ku aijajo ka perdore veton, Kuvendi vendos
per miratimin e atij ligji me shumicen e votave te deputeteve te pranishem e qe
votojne dhe ligji perkates konsiderohet i shpallur."
189. Ndonese nuk eshte cekur ashtu ne amendamentet e propozuara qe jane dorezuar ne
Gjykate, supozohet qe ky amendament eshte zevendesim i nenit 804
Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 80.4 te Kushtetutes
190. Gjykata konsideron qe ndonese ka disa ndryshime te praktikes te parapara nga ky
amendament i propozuar, ai nuk e ndryshon Kushtetuten ne nje menyre qe ndikon
ne te drejtat dhe lirite e garantuara me Kapitullin II te Kushtetutes. Per kete arsye,
Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej kushtetutshmerine e
amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe amendamenti i
propozuar i nenit 8004 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne
Kapitullin II te Kushtetutes.
Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 82 te Kushtetutes
191. Neni aktual 82 thote me sa vijon:
" 1. Kuvendi shperndahet ne keto raste:
(1) nese brenda afatit prej gjashtedhjete (60) ditesh nga dita e caktimit te
mandatarit nga Presidenti i Republikes se Kosoves, nuk mund te formohet
Qeveria;
(2) nese per shperndarjen e Kuvendit votojne dy te tretat (2/3) e te gjithe
deputeteve, shperndarja behet me dekret te Presidentit te Republikes se
Kosoves;
(3) nese brenda afatit prej gjashtedhjete (60) ditesh nga dita e fillimit te
procedures se zgjedhjes, l1uk zgjedhet Presidenti i Republikes se Kosoves.
2. Kuvendi mund te shperndahet nga Presidenti i Republikes se Kosoves, pas
votimit te suksesshem te mosbesimit te Qeverise.
192. Sipas amendamentit te propozuar, neni 82 do te ndryshohet me shfuqizimin e nenit
82.1 (3) ne teresi.
Gjykata konsideron qe ndonese ka disa ndryshime te praktikes ne lidhje me
ai nuk e ndryshon Kushtetuten ne nje menyre qe ndikon ne te drejtat dhe
Per kete arsye, Gjykata nuk e
Prandaj, Gjykata konkludon qe amendamenti i propozuar i nenit 82 nuk
Neni aktual93 (10) thote me sa vijon:
Sipas amendamentit te propozuar, neni 93 (10) thote me sa vijon:
Sipas amendamentit te propozuar, neni i ri 93 (12) dhe neni i ri 93 (13) thone me sa
Gjykata konsideron qe edhe pse ne esence nuk ka asnje ndryshim ne raport me
megjithate, theksi vihet ne themelimin
Amendamenti i propozuar nuk e ndryshon
Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme
Prandaj,
Kushtetutshmeria e ameDdameDtit te propozuar te DeDit 82 te Kushtetutes
193 .
shperberjen e Kuvendit dhe shpalljen e zgjedhjeve te parapara nga ky amendament i
propozuar,
Ii rite e garantuara me Kapitullin II te Kushtetutes.
konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej kushtetutshmerine e amendamentit te
propozuar.
pakeson ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Sa i perket ameDdameDtit te propozuar te DeDit 93 (10) dhe shtimin e DeDit 93
(12) dhe DeDit 93 (13) te Kushtetutes
194.
"Qeveria ka keto kompetenca: ...
(4) (10) mund te referoje <;eshtje kushtetuese ne Gjykaten Kushtetuese; ... "
195.
(5) "... (10) ngrite <;eshtje kushtetuese ne Gjykaten Kushtetuese ne pajtim me
Kushtetuten; ... "
196.
vijon:
"(12) i propozon Presidentit themelimin e misioneve diplomatike e konsullore te
Republikes se Kosoves;
(13) udheheq politiken e jashtme te vendit."
Kushtetutshmeria e ameDdameDtit te propozuar te DeDit 93 te Kushtetutes
197.
amendamentin e propozuar te nenit 93 (10) ,
e misioneve diplomatike dhe konsullore dhe ne sqarimin e asaj se kush e udheheq
politiken e jashtme te shtetit.
Kushtetuten ne nje menyre qe ndikon ne te drejtat dhe lirite e garantuara me
KapitullinII te Kushtetutes.
ta vleresoje me tej kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar.
Gjykata konkludon qe amendamenti i propozuar i nenit 93 nuk pakeson ndonje te
drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Sa i perket ameDdameDtit te propozuar te DeDit 94 (5) dhe DeDit 94 (9) te
Kushtetutes
198. Neni aktual94 (5) dhe neni 94 (9) thone me sa vijon:
"Kryeministri ka keto kompetenca: ...
29
... (5) kryeson Keshillin e Sigurise te Kosoves; ...
... (9) keshillohet me Presidentin per zbatimin e politikes se jashtme te vendit; ... "
199· Sipas amendamentit te propozuar, neni 94 (5) thote me sa vijon:
" ... (5) eshte anetar i Keshillit te Sigurise te Kosoves; ... "
200. Sipas amendamentit te propozuar, neni 94 (9) fshihet.
Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 94 te Kushtetutes
201. Gjykata konsideron qe ndonese ka ndryshim ne ate se kush do ta kryesoje Keshillin e
Sigurise te Kosoves dhe qe Kryeministri me nuk do te konsultohet me Presidentin
per zbatimin e politikes se jashtme te shtetit, keto nuk e ndryshojne Kushtetuten ne
nje menyre qe ndikon ne te drejtat dhe lirite e garantuara me Kapitullin II te
Kushtetutes. Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me
tej kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe
amendamenti i propozuar i nenit 94 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e
percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 104.1 te Kushtetutes
202. Neni aktual104.1 thote me sa vijon:
" 1. Gjyqtaret i emeron, riemeron dhe shkarkon Presidenti I Republikes se
Kosoves, me propozimin e Keshillit Gjyqesor te Kosoves."
203. Sipas amendamentit te propozuar, neni 104.1 thote me sa vijon:
"Gjyqtaret i emeron, riemeron dhe shkarkon Presidenti i Republikes se Kosoves,
me propozimin e Keshillit Gjyqesor te Kosoves. Presidenti mund te riktheje
kandidatin e propozuar per rishqyrtim ne Keshillin Gjyqesor te Kosoves. Kete te
drejte mund ta ushtroje vetem nje here per nje kandidat. Keshilli Gjyqesor i
Kosoves mund te propozoje kandidatin e njejte nese siguron mbeshtetjen e 2/3
(dy te tretat) te anetareve te Keshillit."
Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 104.1 te Kushtetutes
204. Me rastin e shqyrtimit te nenit 90.5 (3) me siper, Gjykata shqyrtoi si kufizimi i
kompetences se Ushtruesit te Detyres se Presidentit per te emeruar gjyqtare pakeson
te drejtat dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II. I njejti arsyetim vlen edhe per
veton vezulluese te propozuar per Presidentin per t'i kthyer prapa emrat e gjyqtareve
te propozuar nga Keshilli Gjyqesor i Kosoves per t'u emeruar. Ai Keshill eshte zyre e
pavarur e themeluar ne baze te Kushtetutes dhe sipas nenit 108 [Keshilli Gjyqesor i
Kosoves] eshte organ pergjegjes qe siguron pavaresine dhe paanesine e sistemit
gjyqesor.
205. Ai eshte institucion plotesisht i pavarur ne ushtrimin e funksioneve te veta. Ka rrezik
qe administrimi i sigurt dhe i vazhdueshem i drejtesise, i garantuar me Kushtetute,
do te pengohet nese me kohe nuk emerohet numer i mjaftueshem i gjyqtareve, siC;
parashihet me mekanizmat tashme te themeluar me Kushtetute. Drejtesia e vonuar
eshte drejtesi e mohuar; drejtesia administrohet ne gjykata dhe nese ka vonese ne
emerimin e gjyqtareve, siC; parashihet me amendamentin e propozuar, atehere
30
vonesa ne qasje ne drejtesi pakeson te drejtat dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin
II.
206. Te drejtat dhe lirite themelore te garantuara me Kushtetute, ne vec;anti ato ne
Kapitullin II, zbatohen nga gjykatat e themeluara me Kushtetute dhe ligje. Neni
102.1 [Parimet e Pergjithshme te Sistemit GjyqesorJ ne menyre te qarte thekson se
pushteti gjyqesor ne Republiken e Kosoves ushtrohet nga gjykatat. Neni 32 [E Drejta
per Mjete JuridikeJ percakton qe "Seeili person ka te drejte te perdore mjetet
juridike kunder vendimeve gjyqesore dhe administrative te eilat eenojne te drejtat
ose interesat e saj/tij ne menyren e pereaktuar me lig/,. Ketu, Kushtetuta thekson
te drejten e qytetareve per mjete juridike me qellim te mbrojtjes juridike te te
drejtave te tyre. Nuk mund te kete qasje ne mjete juridike pa emerimin me kohe te
gjyqtareve.
207· Gjithashtu, neni 54 [Mbrojtja Gjyqesore e te DrejtaveJ percakton qe "(:dokush gezon
te drejten e mbrojtjes gjyqesore ne rast te shkeljes ose mohimit te ndonje te drejte te
garantuar me kete Kushtetute ose me ligj, si dhe te drejten ne mjete efektive ligjore
nese konstatohet se nje e drejte e tille eshte shkelur". Kjo eshte nje dispozite
themelore e cila siguron qe personat kane te drejte ne qasje ne gjyqtare per zgjidhjen
e rasteve te tyre.
208. Ekziston rreziku i shkeljes se ketij neni te Kushtetutes me mosemerimin me kohe te
gjyqtareve. Te dy nenet, 32 dhe 54, perserisin parimin e ndarjes se pushteteve deri
ne masen qe ata perserisin se ushtrimi i kompetencave gjyqesore dhe qasja ne mjete
juridike jane gure themele te njeres prej atyre shtyllave, pra i deges se gjyqesorit te
shtetit.
209. Prandaj, C;do shkelje e mundshme e qasjes ne gjykata dhe, rrjedhimisht, ne gjyqtare
qe marrin vendime ne gjykata, pakeson te drejtat dhe lirite e garantuara me
Kapitullin II te Kushtetutes.
Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 109.7 te Kushtetutes
210. Neni aktual 109. 7 thote me sa vijon:
"7. Kryeprokurori i Shtetit emerohet dhe shkarkohet nga Presidenti i Republikes
se Kosoves, ne baze te propozimit te Keshillit Prokurorial te Kosoves. Mandati i
Kryeprokurorit te Shtetit eshte shtatevje<;are, pa mundesi riemerimi."
211. Sipas amendamentit te propozuar, neni 109.7 thote me sa vijon:
"7. Kryeprokurori i Shtetit emerohet dhe shkarkohet nga Presidenti i Republikes
se Kosoves, ne baze te propozimit te Keshillit Prokurorial te Kosoves. Presidenti
mund te riktheje kandidatin e propozuar per rishqyrtim ne Keshillin Prokurorial
te Kosoves. Kete te drejte mund ta ushtroje vetem nje here per nje kandidat.
Keshilli Prokurorial i Kosoves mund te propozoje kandidatin e njejte nese siguron
mbeshtetjen e 2/3 (dy te tretave) te anetareve te Keshillit. Mandati i
Kryeprokurorit te Shtetit eshte shtate (7) vjet, pa mundesi riemerimi."
Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 109.7 te Kushtetutes
212. Gjykata konsideron qe ndonese Presidentit do t'i jepet veto pezulluese ne lidhje me
emerimin e Kryeprokurorit te Shtetit, kjo nuk e ndryshon Kushtetuten ne nje
menyre qe ndikon ne te drejtat dhe lirite e garantuara me Kapitullin II te
Kushtetutes. Posti i Prokurorit te Shtetit, i themeluar me nenin 109 [Prokurori i
31
natyra e
Gjykata
Gjykata konkludon qe amendamenti i
Neni aktuaI113.3 (5) thote me sa vijon:
neni 113.3 (5) thote me sa vijon:
por kjo nuk e
Gjykata konkludon qe amendamenti i propozuar i nenit 113.3 (5) nuk
Neni aktuaI113.3 (6) thote me sa vijon:
neni 113.3 (6) thote me sa vijon:
por kjo nuk e ndryshon
Gjykata nuk e konsideron te nevojshme
Shtetit] eshte nje prej posteve te themeluara me Kushtetute qe mund te ushtrohet
edhe nga zevendesit deri ne emerimin e Prokurorit te ri te Shtetit. Prandaj,
postit te Prokurorit te Shtetit dallon nga ajo e gjyqtareve te cilet duhet te ulen per te
degjuar dhe gjykuar rastet qe presin te zgjidhen ne gjykate. Per kete arsye,
nuk e konsideron te nevojshme ta vIeresoje me tej kushtetutshmerine e
amendamentit te propozuar. Prandaj,
propozuar i nenit 109 nuk pakeson ndonje te drejte dhe Iirite e percaktuara ne
KapitullinII te Kushtetutes.
Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 113.3 (5) te Kushtetutes
213·
"Kuvendi i Kosoves, Presidenti i Republikes se Kosoves dhe Qeveria jane te
autorizuar te ngrene <;eshtjet ne vijim:
"(5) nese eshte shkelur Kushtetuta gjate zgjedhjes se Kuvendit."
214· Sipas amendamentit te propozuar,
"(5) nese eshte shkelur Kushtetuta gjate zgjedhjes se Presidentit dhe Kuvendit."
Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 113.3 (5) te
Kushtetutes
215. Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar i jep Gjykates Kushtetuese
kompetence ne lidhje me <;eshtjet qe kane te bejne me zgjedhjen e Presidentit sipas
sistemit te propozuar per zgjedhjen e tij/saj drejtperdrejt nga populli,
ndryshon Kushtetuten ne nje menyre qe ndikon ne te drejtat dhe Iirite e garantuara
me Kapitullin II te Kushtetutes. Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te
nevojshme ta vIeresoje me tej kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar.
Prandaj,
pakeson ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 113.3 (6) te Kushtetutes
216.
"6 . Tridhjete (30) a me shume deputete te Kuvendit te Kosoves,jane te autorizuar
te ngrene geshtjen nese Presidenti i Republikes se Kosoves ka kryer shkelje serioze
te Kushtetutes."
217. Sipas amendamentit te propozuar,
"6. Kuvendi i Kosoves eshte i autorizuar te dorezoje peticionin, me te cilin
kerkohet shkarkimi i Presidentit te Republikes se Kosoves ne perputhje me nenin
91 te Kushtetutes."
Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 113.3 (6) te
Kushtetutes
218. Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar e ndryshon rolin e Gjykates
Kushtetuese kur ka te beje me shkarkimin e Presidentit,
Kushtetuten ne nje menyre qe ndikon ne te drejtat dhe lirite e garantuara me
KapitullinII te Kushtetutes. Per kete arsye,
32
ta vleresoje me tej kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj,
Gjykata konkludon qe amendamenti i propozuar i nenit 113.3 (6) nuk pakeson
ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 114.2 te Kushtetutes
219. Neni aktual 114.2 thote me sa vijon:
"2. Gjyqtaret emerohen nga Presidenti i Republikes se Kosoves, me propozimin e
Kuvendit, per nje mandat nentevje9ar, pa mundesi vazhdimi."
220. Sipas amendamentit te propozuar, neni 114.2 thote me sa vijon:
"2. Gjyqtaret emerohen nga Presidenti i Republikes se Kosoves, me propozimin e
Kuvendit, per nje mandat nentevje9ar pa mundesi vazhdimi. Presidenti mund te
ktheje kandidatin e propozuar nga Kuvendi. Kete te drejte mund ta ushtroje
vetem nje here per nje kandidat. Kuvendi mund te propozoje kandidatin e njejte,
vetem nese siguron mbeshtetjen e 2/3 (dy te tretave) te votave te te gjithe
deputeteve. "
Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 114.2 te Kushtetutes
221. Me heret, ne nje pjese te ketij Aktgjykimi, Gjykata e shqyrtoi c;eshtjen e mungeses se
kompetences se Ushtruesit te Detyres se Presidentit per te emeruar gjyqtare dhe
gjithashtu e shqyrtoi veton pezulluese te propozuar te Presidentit per t'ia kthyer
prapa Keshillit Gjyqesor te Kosoves emerimet e gjyqtareve.
222. I njejti arsyetim ne lidhje me rrezikun per administrimin e drejtesise per shkak te
mosemerimit me kohe te gjyqtareve te gjykatave te rregullta vlen edhe per emerimin
e gjyqtareve te Gjykates Kushtetuese. Te gjitha arsyetimet qe u perdoren per te
ardhur ne konkluzione zbatohen mutatis mutandis edhe per emerimin e gjyqtareve
te Gjykates Kushtetuese.
223. Pervec; kesaj, sipas nenit 112 [Parimet e Pergjithshme], Gjykata Kushtetuese eshte
autoriteti perfundimtar per interpretimin e Kushtetutes dhe perputhshmerise se
ligjeve me Kushtetuten. Kushtetuta percakton qe ajo duhet te jete plotesisht e
pavarur ne ushtrimin e pergjegjesive te veta.
224. Tani, Kuvendi eshte organi pergjegjes per emenmm e gjyqtareve te Gjykates
Kushtetuese. Pervec; dy gjyqtareve, vendet e te cileve jane te rezervuara apo te
garantuara pasi i perfaqesojne bashkesite joshumice ne Kosove, shumica e dy te
tretave te deputeteve duhet te votojne per emerimin e tyre.
225. Qendrimi ne lidhje me emerimin e gjyqtareve ne Gjykaten Kushtetuese eshte
qendrim qe mund te shkaktoje vonesa te paarsyeshme nga Presidenti nese aijajo e
kthen prapa gjyqtarin e propozuar te Gjykates Kushtetuese.
226. Kuorumin e Gjykates, siC; eshte percaktuar me nenin 17 te Ligjit per Gjykaten
Kushtetuese, e perbejne shtate gjyqtare. Rreziku qe Gjykata te mos jete ne gjendje ta
zhvilloje punen e vet dhe t'i zgjidhe kerkesat per shkak te mungeses se kuorumit,
qofie edhe per nje kohe te shkurter, nderhyn ne te drejtat e parashtruesve ne
zgjidhjen e ankesave te tyre kushtetuese.
33
227. Ky eshte pakesim i te drejtave dhe lirive te garantuara me Kapitullin II. Prandaj,
Gjykata konkludon qe amendamenti i propozuar i nenit 114.2 pakeson te drejtat dhe
lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 127.2 te Kushtetutes
228. Neni aktual127.2 thote me sa vijon:
"2 . Keshilli i Sigurise i Republikes se Kosoves kryesohet nga Kryeministri me
mbeshtetje nga Qeveria, perver; gjate periudhes se Gjendjes se Jashtezakonshme,
sikurse eshte parashikuar me kete Kushtetute."
229. Sipas amendamentit te propozuar, neni 127.2 thote me sa vijon:
" 2. Keshilli i Sigurise i Republikes se Kosoves kryesohet nga Presidenti
Republikes se Kosoves, me mbeshtetje nga Qeveria."
Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 127.2 te Kushtetutes
230. Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar e ndryshon rolin e kryesuesit te
Keshillit te Sigurise, por kjo nuk e ndryshon Kushtetuten ne nje menyre qe ndikon
ne te drejtat dhe lirite e garantuara me Kapitullin II te Kushtetutes. Per kete arsye,
Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej kushtetutshmerine e
amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe amendamenti i
propozuar i nenit 127 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne
Kapitullin II te Kushtetutes.
Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 129.3 te Kushtetutes
231. Neni aktual129.3 thote me sa vijon:
'':3. Presidenti i Republikes se Kosoves dhe Kryeministri, pas konsultimit me
Qeverine, se bashku emerojne Drejtonn, Zevendesdrejtorin dhe Inspektorin e
pergjithshem te Agjencise se Kosoves per In teZigje nee. Kualifikimi dhe mandati,
rregullohen me Zigj."
232. Sipas amendamentit te propozuar, neni 129.3 thote me sa vijon:
"3. Presidenti i RepubZikes se Kosoves emeron Drejtorin e Agjencise se Kosoves
per InteZigjenee. Zevendesdrejtori dhe Inspektori i Pergjithshem i Agjencise se
Kosoves per Inteligjence emerohen nga Kryeministri. Kualifikimi dhe mandati
rregullohen me Zigj."
Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 129.3 te Kushtetutes
233. Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar eshte shtuar per ta bere ate ne
perputhje me amendamentin e propozuar te nenit 84.21, te shqyrtuar me siper,
prandaj, Gjykata konkludon qe amendamenti i propozuar i nenit 129.3 nuk pakeson
ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 131.8 te Kushtetutes
234. Neni aktual131.8 thote me sa vijon:
I
34
"8. Keshilli i Sigurise i Republikes se Kosoves, vetem gjate Gjendjes se
Jashtezakonshme, ushtron funksione ekzekutive qe kufizohen ne funksionet qe
nderlidhen ne ve9anti me Gjendjen e Jashtezakonshme. Gjate Gjendjes se
Jashtezakonshme, Keshilli i Sigurise i Republikes se Kosoves do te drejtohet nga
Presidenti i Republikes se Kosoves, sikur rregullohet me ligj. Gjate Gjendjes se
Jashtezakonshme, Keshilli i Sigurise i Republikes se Kosoves do te bashkepunoje
ngushtesisht me Qeverine, Kuvendin dhe autoritetet nderkombetare."
235. Sipas amendamentit te propozuar, neni 131.8 thote me sa vijon:
"8. Keshilli i Sigurise i Republikes se Kosoves, vetem gjate Gjendjes se
Jashtezakonshme, ushtron funksione ekzekutive qe kufizohen ne funksionet qe
nderlidhen ne ve9anti me Gjendjen e Jash tezakonsh me. Gjate Gjendjes se
Jashtezakonshme, Keshilli i Sigurise i Republikes se Kosoves do te bashkepunoje
ngushte me Qeverine, Kuvendin dhe autoritetet nderkombetare."
Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 131.8 te Kushtetutes
236. Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar e ndryshon kryesine e Keshillit te
Sigurise gjate gjendjes se jashtezakonshme, por nuk e ndryshon Kushtetuten ne nje
menyre qe ndikon ne te drejtat dhe Ii rite e garantuara me Kapitullin II te
Kushtetutes. Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me
tej kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe
amendamenti i propozuar i nenit 131 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e
percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 134.1 dhe nenit 134.5 te
Kushtetutes
237. Neni aktual134.1 thote me sa vijon:
"1. Avokatin e Popullit e zgjedh Kuvendi i Kosoves, me shumicen e votave te te
gjithe deputeteve te tij, per nje mandat pese (5) vje9ar, pa te drejte rizgjedhjeje.
238. Neni aktual134.5 thote me sa vijon:
"5. Avokati i Popullit mund te shkarkohet vetem me kerkesen e me shume se nje te
tretes (1/3) se te gjithe deputeteve, dhe ne kete rast Kuvendi vendos me shumicen
e dy te tretave (2/3) te te gjithe deputeteve te tij."
239. Sipas amendamentit te propozuar, neni 134.1 thote me sa vijon:
"1. Avokati i Popullit emerohet dhe shkarkohet nga Presidenti, me propozim te
Kuvendit per nje mandat pese (5) vje9ar, pa te drejte rizgjedhjeje. Presidenti
mund te ktheje kandidatin e propozuar nga Kuvendi. Kete te drejte mund ta
ushtroje vetem nje here per nje kandidat. Kuvendi mund te propozoje kandidatin
e njejte, vetem nese siguron mbeshtetjen e 2/3 (dy te tretave) te votave te te gjithe
deputeteve. "
240. Sipas amendamentit te propozuar, neni 134.5 fshihet.
Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 134.1 dhe nenit 134.5
te Kushtetutes
35
241. Gjykata konsideron qe ndonese Presidentit do t'i jepet veto pezulluese ne lidhje me
emerimin e Avokatit te Popullit dhe duhet te kete ndryshime sa i perket menyres se
shkarkimit te Avokatit te Popullit, keto nuk e ndryshojne Kushtetuten ne nje menyre
qe ndikon ne te drejtat dhe lirite e garantuara me Kapitullin II te Kushtetutes.
Gjykata gjithashtu permend pergjigjen e Avokatit te Popullit, te shqyrtuar me heret
ne kete Aktgjykim, si dhe propozimin e tij se Avokati i Popullit duhet te kete te drejte
te rizgjidhet.
242. Si<; u tha me siper, me rastin e shqyrtimit te postit te Prokurorit te Shtetit, te
themeluar me nenin 109 [Prokurori i Shtetit], posti i Avokatit te Popullit eshte njeri
prej posteve te themeluara me Kushtetute qe mund te ushtrohet edhe nga zevendesit
deri ne emerimin e Avokatit te ri te Popullit. Prandaj, natyra e ketij posti dallon nga
ajo e gjyqtareve te cilet duhet te ulen per te degjuar dhe gjykuar rastet qe presin te
zgjidhen ne gjykata.
243. Perve<; kesaj, mund te kete arsye te mira per ta propozuar mundesine per rizgjedhjen
e Avokat te Popullit, por ky propozim nuk e ndryshon Kushtetuten ne nje menyre qe
ndikon ne te drejtat dhe lirite e garantuara me Kapitullin II te Kushtetutes. Per kete
arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me tej kushtetutshmerine
e amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe amendamenti i
propozuar i nenit 134 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne
Kapitullin II te Kushtetutes.
Sa i perket amendamentit te propozuar te nenit 139.3 te Kushtetutes
244. Neni aktual139.3 thote me sa vijon:
"3 . Kryesuesin e Komisionit Qendror te Zgjedhjeve, e emeron Presidenti i
Republikes se Kosoves nga radhet e gjyqtareve te Gjykates Supreme dhe te
Gjykatave me jurisdiksion apeli."
245. Sipas amendamentit te propozuar, neni 139.3 thote me sa vijon:
"3 . Kryesuesin e Komisionit Qendror te Zgjedhjeve e emeron dhe e shkarkon
Presidenti i Republikes se Kosoves nga radhet e gjyqtareve te Gjykates Supreme
dhe te Gjykatave me juridiksion apeli."
Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 139.3 te Kushtetutes
246. Gjykata konsideron qe ndonese Presidentit do t'i jepet nje rol ne lidhje me
shkarkimin e kryesuesit te Komisionit Qendror te Zgj edhj eve, kjo nuk e ndryshon
Kushtetuten ne nje menyre qe ndikon ne te drejtat dhe lirite e garantuara me
Kapitullin II te Kushtetutes. Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme
ta vleresoje me tej kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj,
Gjykata konkludon qe amendamenti i propozuar i nenit 139 nuk pakeson ndonje te
drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
x. Amendamenti 10 i propozuar: [ShpaUja e Zgjedhjeve te para Presidenciale] e
zevendeson nenin 162
247. Amendamenti 10 propozon te futet nje nen i ri, neni 162 [Shpallja e Zgjedhjeve te
para te Presidenciale], i cili percakton me sa vijon:
"Pavaresisht dispozitave te tjera te kesaj Kushtetute:
(1) Zgjedhjet per Presidentin e Republikes se Kosoves, ne perputhje me nenin
86 te Kushtetutes, mbahen brenda 6 (gjashte) muajsh nga dita e hyrjes ne
fuqi te amendamenteve Kushtetuese dhe ligjeve relevante.
(2) Mandati i Presidentit te Republikes se Kosoves, i zgjedhur nga Kuvendi,
sipas dispozitave te mehershme te Kushtetutes, vazhdon derisa Presidenti
i ri te zgjedhet dhe te beje betimin.
(3) Presidentet qe kane sherbyer para hyrjes ne fuqi te ketyre
amendamenteve, kane te drejte te zgjedhen dhe rizgjedhen edhe nje here si
President i Republikes se Kosoves."
Kushtetutshmeria e nenit te ri te propozuar 162.1 te Kushtetutes
248. Gjykata konsideron qe mbajtja e zgjedhjeve te para presidenciale sipas sistemit te ri
zgjedhor, brenda gjashte (6) muajsh nga dita e hyrjes ne fuqi te amendamenteve
kushtetuese dhe ligjeve perkatese, ia shkurton Presidentes aktuale mandatin prej
pese (5) vjetesh.
249. Me rastin e shqyrtimit te formulimit te nenit te ri te propozuar 86, te shqyrtuar me
siper, Gjykata konkludoi qe zgjedhja e Presidentit te Republikes se Kosoves nga
qytetaret me te drejte vote eshte permiresim i te drejtave te tyre demokratike dhe
nuk pakeson te drejtat dhe Ii rite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
250. Prandaj, c;eshtja qe duhet te shqyrtohet eshte nese nderprerja e parakohshme e
mandatit te Presidentes aktuale prej pese (5) vjetesh, te shkaktuar nga futja e
sistemit te ri zgjedhor, pakeson apo nuk pakeson ndonje te drejte dhe Ii rite e
percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
251. Neni 83 [Statusi i Presidentit] thote me sa vijon:
"Presidenti eshte kreu i shtetit dhe perfaqeson unitetin e popullit te Republike se
Kosoves."
252. Me Vendimin Nr. 04-V-227 per zgjedhjen e Presidentit te Republikes, te 7 prillit
2011, Kuvendi vendosi qe (1) Shkelqesia e saj, znj. Atifete Jahjaga zgjedhet
Presidente e Republikes, dhe (2) Mandati i Presidentit eshte pese (5) vjet.
253. Ky Vendim iu dergua Kryesise se Kosoves, Qeverise se Kosoves dhe arkivit te
Kuvendit. Me 7 prill 2011, Shkelqesia e saj, znj. Atifete Jahjaga mori persiper
mandatin e saj si Presidente e Republikes, duke dhene betimin para Kuvendit, ne
pajtim me nenin 87 te Kushtetutes.
254. Qe nga data e zgjedhjes se Presidentit te Republikes nga Kuvendi, ajo u be
perfaqesuese legjitime e vendit, brenda dhe jashte, si dhe garantuese e funksionimit
demokratik te institucioneve te Republikes se Kosoves, siC; parashihet me
Kushtetute.
255. Ne rastin e Presidentes aktuale te Republikes, kjo do te thote qe i gjithe populli i
Kosoves pret qe ajo te jete Presidentja e tyre gjate pese (5) vjeteve te ardhme. Keshtu
qe, shkurtimi i mandatit te saj, sic; propozohet me amendamentin 10, e privon
popullin e Kosoves nga perfaqesuesi i tyre legjitim dhe garantuesi ne nje kohe me te
hershme se qe besonin dhe shpresonin.
37
256. Autoriteti i Presidentit buron, para se gjithash, nga populli, te cilet permes
perfaqesuesve te tyre te zgjedhur ne menyre demokratike ne Kuvend e zgjedhin ate.
Ne rrathet e pare te votimit, Presidenti duhet t'i fitoje dy te tretat e shumices se
deputeteve te Kuvendit. Ne rrethin e trete, nese eshte nevoja te mbahet, Presidenti
mund te zgjidhet me shumicen e te gjithe deputeteve te Kuvendit. Presidentja
aktuale u zgjodh me shumicen derrmuese te te gjithe deputeteve te Kuvendit qe ne
rrethin e pare.
257. Neni 4 [Forma e Qeverisjes dhe Ndarja e Pushtetit] i Kushtetutes thote qe
"Presidenti i Republikes se Kosoves perfaqeson unitetin e popullit ... [dheJ ... eshte
perfaqesues legjitim i vendit brenda dhe jashte dhe garantues i funksionimit
demokratik te institucioneve te Republikes se Kosoves, ne pajtim me kete
Kushtetute." Ky formulim sa i perket rolit te Presidentit eshte kIyesor per njerin prej
parimeve themelore te Kushtetutes se Kosoves, pra i doktrines se ndarjes se
pushtetit.
258. Kjo Gjykate e theksoi kete parim ne Aktgjykimin e vet ne Rastin Nr. KO 98/11, te 20
shtatorit 2011, lidhur me imunitetet e deputeteve te Kuvendit te Republikes se
Kosoves, Presidentit te Republikes se Kosoves dhe anetareve te Qeverise se
Republikes se Kosoves, ne paragrafin 44, me c;'rast Gjykata tha:
"Republika e Kosoves definohet nga Kushtetuta e vet si Republike demokratike e
bamar ne parimin e ndarjes se pushteteve dhe kontrollit e balancimit ne mes tyre.
Ndarja e pushteteve eshte njera prej bazave qe garantonfunksionim demokratik te
shtetit. Esenca e funksionimit te pavarur dhe efektiv te ketyre degeve eshte
imuniteti qe u eshte dhene njerezve qe i misherojne keto push tete. "
259. Pasi te zgjidhet, Presidenti mban mandatin deri ne pese vjet. Presidentja aktuale
mban mandatin ne menyre legjitime dhe eshte, ne baze te zgjedhjes se saj
Presidente, garantuese e funksionimit demokratik te institucioneve ne shtet.
Mandati i Presidentit te Kosoves eshte perzierje e legjitimitetit te zgjedhjes se tij/saj,
kohezgjatjes se mandatit (pese vjet) dhe kompetencave qe i jepen Presidentit me
Kushtetute, jo vetem kompetencat e dhena sipas nenit 84 [Kompetencat e
Presidentit] .
260. Natyra e mandatit te Presidentit eshte edhe e natyres politike qe buron nga e drejta
pasive e Presidentit per t'u zgjedhur, e garantuar me nenin 45 [Te Drejtat Zgjedhore
dhe te Pjesemarrjes], e posac;erisht me nenin 45.1, i cili thote qe te gjithe qytetaret
gezojne te drejten te zgjedhen. Instrumentet nderkombetare qe kane ndikim te
drejtperdrejte ne Kosove sipas nenit 22 [Zbatimi i drejtperdrejte i Marreveshjeve
dhe Instrumenteve Nderkombetare] perfshijne Konventen Nderkombetare per te
Drejtat Civile dhe Politike (ne tekstin e metejme: KNDCP), ku e drejta e njejte eshte
theksuar ne nenin 25, i cili percakton:
"(:do qytetar ka te drejte dhe mundesi, qe pa asnje nga dallimet e permendura ne
nenin 2 dhe pa kufizime te paarsyeshme:
(a) Te marre pjese ne drejtimin e puneve publike, qofte drejtpersedrejti ose
nepermjet perfaqesuesve te zgjedhur lirisht;
(b) Te votoje dhe te zgjedhet gjate zgjedhjeve te verteta te herepashershme, me
votim te pergjithshem dhe te barabarte dhe me vota te fshehta, te cilat
sigurojne shprehjen e lire te vullnetit te zgjedhesve;
(c) Te pranohet, ne kushte te pergjithshme barazie, per te ushtruar funksione
publike ne vendin e tij."
261. Gjykata veren qe shprehja "te marre pjese ne drejtimin e puneve publike" ne nenin
25 (a) te KNDCP-se eshte kryesore per ushtrimin e mandatit te Presidentit te
zgjedhur ne menyre te drejte e legjitime sipas Kushtetutes si pjese e detyrave te
tij/saj, si<; parashihet me nenin 4, te cituar me lart.
262. Ne te vertete, mund te thuhet qe shprehja "(c) Te pranohet, ne kushte te
pergjithshme barazie, per te ushtruar funksione publike ne vendin e tij" mund te
zbatohet per postin e Presidentes se Republikes sipas kritereve aktuale te
Kushtetutes, pasi barazia nenkupton te drejten, krahas cilitdo person te trajtuar ne
menyre te padrejte, per te pasur mjete efektive sipas ligjit per shkak te shkurtimit te
mandatit. Sikur amendamenti i propozuar te miratohej, Presidentja aktuale nuk do
te kishte qasje mjete te tilla.
263. Nese Presidenti ne detyre nuk ka mbrojtje efektive juridike per shkak te shkurtimit
te mandatit, atehere rrezikohet mbrojtja e te drejtave dhe lirive te njeriut te
garantuara me Kapitullin II te Kushtetutes. E drejta ne mjet efektiv juridik eshte e
misheruar ne nenin 54 te Kapitullit II te Kushtetutes, i cili percakton:
"(:dokush gezon te drejten e mbrojtjes gjyqesore ne rast te shkeljes ose mohimit te
ndonje te drejte te garantuar me kete Kushtetute ose me ligj, si dhe te drejten ne
mjete efektive ligjore nese konstatohet se nje e drejte e tille eshte shkelur."
264. Kjo e drejte me tej mbrohet me nenin 13 te Konventes, i cili percakton:
"(:dokush, te cilit i jane shkelur te drejtat dhe lirite e percaktuara ne kete
Konvente, ka te drejten e nje zgjidhjeje efektive para nje organi kombetar,
pavaresisht se shkelja eshte kryer nga persona qe veprojne ne permbushje te
funksioneve te tyre zyrtare."
265. Per me teper, ushtrimi i ketyre te drejtave themelore eshte i garantuar me dispozitat
e barazise, te cilat gjithashtu i mbeshtesin normat e Kushtetutes, jo vetem neni 24
[Barazia para Ligjit], i cili ne paragrafin 1, nder te tjera, thote qe "Te gjithe jane te
barabarte para ligjit. (:dokush gezon te drejten e mbrojtjes se barabarte ligjore, pa
diskriminim". Kjo gjithashtu vlen, detyrimisht, per mbrojtjen e mandatit te
Presidentit.
266. Kapitulli II i Kushtetutes perfshin shume te drejta te tjera dhe liri themelore te
njeriut ne te cilat kjo Gjykate, ne kete faze, nuk duhet te thirret apo t'i shtjelloje tutje
me rastin e marrjes se vendimit ne lidhje me kete amendament te propozuar, si ato
te percaktuara ne nenin 45 [Te Drejtat Zgjedhore dhe te Pjesemarrjes] dhe ne nenin
46 [Mbrojtja e Prones].
267. Gjykata e shqyrtoi <;eshtjen e mandatit te mbajtesve te posteve kushtetuese edhe ne
Aktgjykimin e siperpermendur ne Rastin Nr. KO 98/11, ne paragrafet 87 dhe 88:
"87. Ne nenin 66 te Kushtetutes perdoret shprehja "mandat" per ta pershkruar
kohezgjatjen e legjislatures perkatese. Ne te thuhet qe mandati katervje<;ar fillon
me seancen konstituive te mbajtur pas shpalljes se rezultateve te zgjedhjeve dhe
perfundon me shperndarjen e Kuvendit.
88. Kushtetuta gjithashtu perdor shprehjen "mandat" ne lidhje me deputetet e
Kuvendit me <;'rast ata, si perfaqesues te popullit, nuk i nenshtrohen asnje
39
mandati detyrues. Secili deputet ka mandat individual, i cili fillon ne diten e
certifikimit te rezultatit te zgjedhjes. Ne nderkohe qe mandati i Kuvendit fillon me
seancen konstituive te Kuvendit te sapozgjedhur, mandati i deputetit mund te
filloje me heret. Mandati i deputetit mbaron me shfaqjen e cilesdo prej
rrethanave te cekura ne nenin 70 (3) te Kushtetutes. Mandati i deputetit
misheronfunksionin e tij/saj perfaqesues."
268. Venia e theksit mbi rendesine dhe atributet e mandatit lidhej ngushte me arsyetimin
e Gjykates ne ate Aktgjykim se imuniteti ishte i pandashem nga mandati. Mandati
bazohej ne Kushtetute. Keshtu eshte edhe me mandatin e Presidentit. Ai mandat
eshte i panecueshem per te siguruar respektim te parimit te ndarjes se pushteteve
dhe per ta ruajtur sigurine ne rendin juridik dhe kushtetues.
269· Pervec; kesaj, nderprerja e parakohshme e mandatit te Presidentit te Republikes
eshte ngjarje qe eshte parapare me nenin 91 te Kushtetutes [Shkarkimi i Presidentit]
vetem ne rrethana te kufizuara, si denimi per shkak te kryerjes se vepres se rende,
per shkak te semundjes se rende apo per shkak te shkeljes se rende te Kushtetutes.
270. Megjithate, nderprerja e parakohshme e mandatit te Presidentit, sic; parashihet me
amendamentin e propozuar, ndikon ne pari met themelore kushtetuese, ne vec;anti,
parimin e ndalimit te shkurtimit te mandatit te fituar ligjerisht te postit kushtetues,
si dhe parimin e mbrojtjes se besimit te arsyetuar te qytetareve ne ligjet e Kosoves
dhe te zgjedhjes dhe mandatit te Presidentit te tyre duke u bazuar ne ato ligje.
271. Per shkak te te gjitha arsyeve te permendura me siper, Gjykata konkludon qe
amendamenti i propozuar, me te cilin shkurtohet mandati i Presidentes aktuale te
Republikes, pakeson te drejtat dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te
Kushtetutes.
Kushtetutshmeria e nenit te ri te propozuar 162.2 te Kushtetutes
272. Gjykata konsideron qe amendamenti i propozuar ia vazhdon mandatin Presidentit te
zgjedhur nga Kuvendi deri ne betimin e Presidentit te ri sipas dispozitave te reja dhe
kjo nuk e ndryshon Kushtetuten ne nje menyre qe ndikon ne te drejtat dhe lirite e
garantuara me Kapitullin II te Kushtetutes. Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron
te nevojshme ta vleresoje me tej kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar.
Prandaj, Gjykata konkludon qe amendamenti i propozuar i nenit 162.2 nuk pakeson
ndonje te drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
Kushtetutshmeria e nenit te ri te propozuar 162.3 te Kushtetutes
273. Gjykata konsideron qe amendamenti propozon t'u lejohet Presidenteve te
meparshem te zgjidhen dhe rizgjidhen dhe kjo nuk e ndryshon Kushtetuten ne nje
menyre qe ndikon ne te drejtat dhe lirite e garantuara me Kapitullin II te
Kushtetutes. Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme ta vleresoje me
tej kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj, Gjykata konkludon qe
amendamenti i propozuar i nenit 162.3 nuk pakeson ndonje te drejte dhe lirite e
percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
XI. Amendamenti 11 i propozuar: neni 162
Sa i perket amendamentit te propozuar qe neni ekzistues 162 i Kushtetutes te
hehet neni 163:
274. Neni aktual162 thote me sa vijon:
40
"Kushtetuta e Republikes se Kosoves hyn ne fuqi me 15 qershor 2008."
275. Sipas amendamentit te propozuar, neni me numer 163 thote me sa vijon:
"Kushtetuta e Republikes se Kosoves hyn ne fuqi me 15 qershor 2008.
Amendamentet 1-11 te kesaj Kushtetute hyne ne fuqi diten e miratimit ne
Kuvendin e Kosoves. Pas hyrjes ne fuqi te amendamenteve Kushtetuese behet
harmonizimi i ligjeve dhe akteve te tjera te pergjithshme. "
Kushtetutshmeria e amendamentit te propozuar te nenit 162 te Kushtetutes
276. Gjykata konsideron qe ndryshimeve te propozuara te Kushtetutes u jepet fuqi
juridike pas miratimit ne Kuvendin e Kosoves dhe qe kjo nuk e ndryshon
Kushtetuten ne nje menyre qe ndikon ne te drejtat dhe lirite e garantuara me
Kapitullin II te Kushtetutes. Per kete arsye, Gjykata nuk e konsideron te nevojshme
ta vleresoje me tej kushtetutshmerine e amendamentit te propozuar. Prandaj,
Gjykata konkludon qe amendamenti i propozuar i nenit 162 nuk pakeson ndonje te
drejte dhe lirite e percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes.
41
PER KETO ARSYE
Ne haze te DeDit 113.9 dhe Denit 144.3 te Kushtetutes, DeDit 20 te Ligjit dhe
rregullit 56.1 te RreguUores se punes,
GJYKATA NJEZERI VENDOSI ME SA VIJON:
1. Kerkesat e dorezuara nga Kryetari i Kuvendit me 23 mars 2012 dhe me 4 maj 2012,
me amendamentet e propozuara te Kushtetutes se Republikes se Kosoves (te
paraqitura ne Anekset A dhe B) jane te pranueshme;
II. Amendamentet e propozuara te paraqitura ne Aneksin B i kane perfshire ato ne
Aneksin A dhe ky Aktgjykim i referohet vetem Aneksit B;
III. Amendamentet e propozuara ne vijim pakesojne te drejtat dhe lirite e njeriut te
percaktuara ne Kapitullin II te Kushtetutes :
1. Neni i ri i propozuar 85.2 (Ne lidhje me kufizimin e te drejtes per te qene
kandidat per President vetem per qytetaret qe kane qene banore te perhershem
te Republikes se Kosoves per pese vjet);
2. Neni i ri i propozuar 86.3 (Ne lidhje me propozimet per postin e Presidentit te
Kosoves - sepse ka te beje vetem me subjektet politike parlamentare qe e kane
kaluar pragun zgjedhor ne zgjedhjet e fundit);
3. Neni i ri i propozuar 90.5 (2) (Ne lidhje me kufizimin e kompetencave te
Ushtruesit te Detyres se Presidentit per shpalljen e gjendjes se
jashtezakonshme) ;
4. Neni i ri i propozuar 90.5 (3) (Ne lidhje me kufizimin e kompetencave te
Ushtruesit te Detyres se Presidentit per emerimin e gjyqtareve dhe
prokuroreve);
5. Neni i ri i propozuar 90.5 (5) (Ne lidhje me kufizimin e kompetencave te
Ushtruesit te Detyres se Presidentit per shpalljen e faljeve);
6. Neni i ri i propozuar 104.1 (Ne lidhje me veton pezulluese te Presidentit per
emerimin e gjyqtareve te gjykatave te rregullta);
7. Neni i ri i propozuar 114.2 (Ne lidhje me veton pezulluese te Presidentit per
emerimin e gjyqtareve te Gjykates Kushtetuese);
8. Neni i ri i propozuar 162.1 (Ne lidhje me nderprerjen e parakohshme te
mandatit Presidentit te Republikes se Kosoves);
IV. Ky Aktgjykim do t'u komunikohet paleve dhe do te publikohet ne Gazeten Zyrtare ne
pajtim me nenin 20-4 te Ligjit; dhe
V. Ky Aktgjykim hyn ne fuqi menjehere.
42
Kryetari i Gjykates Kushtetuese
ANEKS A
brenda dhe jashte;
Republika e Kosoves
Repubika Kosovo - Republic of Kosova
Kuvendi-Skupstina-Assembly
KOMISIONI PER AMANDAMENTIMIN E KUSHTETUTES
PAKOJA E AMANDAMENTEVE KUSHTETUTESE
19 Mars 2012
Amandamenti 1
Neni 84 [Kompetencat e Presidentit] amandamentohet si vijon:
Presidenti i Republikes se Kosoves:
(1) perfaqeson Republiken e Kosoves
(2) garanton funksionimin kushtetues te institucioneve te percaktuara me kete
Kushtetute;
(3) shpall zgjedhjet per Kuvendin e Kosoves dhe therret mbledhjen e pare te tij;
(4) nxjerr dekrete ne pajtim me kete Kushtetute;
(5) shpall ligjet e miratuara nga Kuvendi i Republikes se Kosoves;
(6) ka te drejten e kthimit per rishqyrtim te ligjeve te miratuara, nese konsideron
se jane te demshme per interesat legjitime te Republikes se Kosoves ose te nje a
me shume komuniteteve te saj. Te drejten e rikthimit te nje ligji mund ta
shfrytezoje vetem nje here
(7) nenshkruan marreveshjet nderkombetare ne pajtim me kete Kushtetute;
(8) propozon amendamente per kete Kushtetute;
1
mUDd te referaje ngrite
pajtim Kusbtetute;
udheheq basbkepunon Oeverine lidbje
"leDdas per pasi njoftoje_ne
konsultimit me
(9) geshlje kushtetuese ne Gjykaten Kushtetuese, ne
me kete
(10) me ne me politiken e jashtme te
vendit;
(11) pranon letrat kredenciale te shefave te misioneve diplomatike te akredituar ne
Republiken e Kosoves;
(12) eshte Komandant Suprem i Forcave te Sigurise te Kosoves;
(13) udheheq Keshillin Konsultativ per Komunitete;
(14) cakton mandatarin per formimin e Qeverise, pas propozimit te partise
politike ose te koalicionit, qe perben shumicen ne Kuvend;
(15) emeron dhe shkarkon Kryetarin e Gjykates Supreme te Kosoves, me
propozimin e Keshillit Gjyqesor te Kosoves;
(16) emeron dhe shkarkon gjyqtaret e Republikes se Kosoves, me propozimin e
Keshillit Gjyqesor te Kosoves;
(17) emeron dhe shkarkon Kryeprokurorin e Shtetit te Republikes se Kosoves, me
propozimin e Keshillit Prokurorial te Kosoves;
(18) emeron dhe shkarkon prokuroret e Republikes se Kosoves, me propozimin e
Keshillit Prokurorial te Kosoves;
(19) emeron gjyqtaret per Gjykaten Kushtetuese, me propozimin e Kuvendit;
(20) emeron Komandantin e Forcave te Sigurise te Kosoves, pas rekomandimit
nga ana e Kryeministrit;
(21) se bashku me Kryeministrin, emeron Drejtorin dhe Zevendesdrejtorin dhe
Inspektorin e Pergjithshem e Agjencise se Kosoves per Intelegjence;
(22) shpall Gjendjen e Jashtezakonshme, te
Kryeministrin;
2
mUBd te I(erlwje kryeson mbledhjet e
i kryesoB ate Be IwheB e GjeBdjes se JashtezalwBshme;
veBdos per fermimiB e
Be haze te I(OBsultimit me propozim Qeverise;
pajtim
Kushtetute;
fushe'leprimtariBe e tij/saj gjendjen Republiken
(31) Ombudspersonin, propozim Kuvenditj
(32) kryen detyra tjera, percaktuara ligj.
(23) Keshillin e Sigurise te Kosoves; dbe
(24) themelon misionet diplomatike e konsullore te
Republikes se Kosoves, me te
(25) emeron dhe shkarkon shefat e misioneve diplomatike te Republikes se
Kosoves, me propozim te Qeverise;
(26) emeron Kryetarin e Komisionit Qendror te Zgjedhjeve, ne me kete
(27) emeron dhe shkarkon Guvematorin e Bankes Qendrore te Republikes se
Kosoves i cili sherben edhe si Drejtor Menaxhues dhe emeron anetaret e tjere te
Bordit te Bankes;
(28) jep medalje, mirenjohje dhe <;mime, ne pajtim me ligjin;
(29) shpall falje individuale, ne pajtim me ligjin;
(30) se paku nje here ne vit i drejtohet Kuvendit te Kosoves perkitazi me me
ne e Kosoves;
emeron me te
edhe te te me Kushtetute dhe me
Amandamenti 2
[Neni 85 - Kualifikimet per Zgjedhjen e Presidentit] fshihet dhe zevendesohet
si vijon:
I. President i Republikes se Kosoves mund te jete secili shtetas i Republikes se
Kosoves, i cili ne momentin e kandidimit e ka mbushur moshen 35 (tridhjete e
pese) vje<;are.
2. Per t'u kualifikuar si kandidat per President, secili shtetas i Republikes se
Kosoves duhet te kete qene banor i perhershem i Republikes se Kosoves gjate pese
viteve te fundit para kandidimit per President.
3
3. Para dhenies se betimit si President i Republikes se Kosoves, kandidati
zgjedhur President duhet te jape doreheqje nga c;do post publik.
4. Pervec; kushteve te percaktuara ne kete nen, kandidatet per President duhet te
permbushin edhe kushtet e tjera te percaktuara me ligj.
Amandamenti 3
[Neni 86 Kandidimi dhe Zgjedhja e Presidentit] fshihet dhe zevendesohet si -
vijon:
1. Presidenti i Republikes se Kosoves zgjedhet drejtperdrejt nga qytetaret me te
drejte vote.
2. Zgjedhjet Presidenciale shpallen nga Kryetari i Kuvendit, jo me vone se gjashte
muaj para perfundimit te mandatit te rregullt te Presidentit te Republikes se
Kosoves.
3. Secili shtetas i Republikes se Kosoves, qe i ploteson kushtet e percaktuara ne
kete Kushtetute, mund te kandidohet per President: (a) nga subjektet politike
parlamentare, qe, ne pajtim me ligjin, kane kaluar pragun zgjedhor ne zgjedhjet e
fundit; (b) nga subjektet politike qe mbajne ulese te garantuara ne Kuvend dhe (c)
permes peticionit te dorezuar ne Komisionin Qendror te Zgjedhjeve, me
nenshkrimet e se paku 15.000 (pesembedhjete mije) votuesve te kualifikuar ne
Republiken e Kosoves. Nje subjekt politik parlamentar mund te kandidoje vetem
nje kandidat. Procesi i kandidimit behet sipas afateve kohore dhe procedurave te
percaktuara me ligj.
4. Nese kandidati per President merr shumicen absolute (me shume se 50%) te
votave te vlefshme ne rrethin e pare, atehere zgjedhet President i Republikes se
Kosoves. Nese asnje kandidat nuk merr shumicen absolute te votave ne rrethin e
pare, mbahet rrethi i dyte i zgjedhjeve ne mes te dy kandidateve qe kane marre
numrin me te madh te votave ne rrethin e pare. Rrethi i dyte i zgjedhjeve mbahet jo
me vone se 30 dite nga rrethi i pare. Kandidati, i cili merr shumicen e votave ne
rrethin e dyte te zgjedhjeve, zgjedhet President i Republikes se Kosoves.
Amandamenti 4
[Neni 87 Mandati dhe Betimi] fshihet dhe zevendesohet si vijon: -
4
1. Mandati i Presidentit te Republikes se Kosoves eshte 5 (pese) vjet dhe filIon pasi
qe kandidati i zgjedhur te kete dhene betimin.
2. Presidenti betohet para Kryetarit te Gjykates Kushtetuese ne nje vend publik te
percaktuar me ligj. Teksti i betimit eshte:
"Betohem se me tere qenien time do te ruaj dhe mbroj pavaresine, sovranitetin dhe
integritetin territorial te Republikes se Kosoves, garantimin e te drejtave dhe lirive
per te gjithe qytetaret, respektimin dhe mbrojtjen e Kushtetutes dhe ligjeve,
ruajtjen e paqes dhe mireqenies se te gjithe qytetareve, do te jem lojal vetem ndaj
Republikes se Kosoves, duke heqe dore nga te gjitha obligimet ndaj ndonje shteti
tjeter qe jane ne kundershtim me pergjegjesite e mija ne Republiken e Kosoves, dhe
te perfaqesoj me tere fuqine time unitetin e qytetareve te Republikes se Kosoves. "
3. Presidenti mund te rizgjedhet vetem per nje mandat tjeter.
Amandamenti 5
[Neni 88-Papajtueshmeria] fshihet dhe zevendesohet si vijon:
1. Presidenti nuk mund te mbaje e as te ushtroje ndonje funksion tjeter publik.
2. Presidenti nuk mund te mbaje as te ushtroje ndonje funksion ne nje subjekt
politik dhe as te jete anetar i ndonje subjekti politik.
Amandamenti 6
[Neni 89 - Imuniteti] fshihet dhe zevendesohet si vijon:
Presidenti i Republikes se Kosoves gezon imunitet nga ndjekja penale dhe padite
civile per veprimet dhe vendimet qe jane brenda kompetencave te tij.
Amandamenti 7
[Neni 90 - Mungesa e Perkohshme e Presidentit] fshihet dhe zevendesohet si
vijon:
5
1. Nese Presidenti i Republikes se Kosoves perkohesisht nuk eshte ne gjendje te
ushtroje kompetencat e tij, ai mund t'ia kaloje vullnetarisht ushtrimin e
kompetencave te tij Kryetarit te Kuvendit, i cili behet Ushtrues i Detyres se
Presidentit te Republikes se Kosoves. Vendimi me shkrim i Presidentit per kalimin
e pergjegjesive permban ne ve9anti arsyet dhe kohezgjatjen e kalimit te
pergjegjesive, nese kohezgjatja ne fjale mund te parashikohet. Presidenti i
Republikes se Kosoves rifillon ushtrimin e kompetencave te tij kur te jete ne
gjendje per te bere kete dhe, me kete rast, Kryetarit te Kuvendit i perfundon posti i
Ushtruesit te Detyres se Presidentit.
2. Nese Presidenti, per arsye shendetesore, nuk eshte ne gjendje te ushtroje
kompetencat e tij dhe nuk ka ndodhur kalimi vullnetar i pergjegjesive, Kuvendi i
Republikes se Kosoves, me shumicen e votave te te gjithe deputeteve, mund te
filloje proceduren per te vleresuar nese gjendja shendetesore nuk ia lejon
Presidentit ushtrimin e kompetencave te tij. Kuvendi kerkon nga institucioni
kompetent shendetesor te themeloje Konsiliurnin e Mjekeve, per te vleresuar
gjendjen shendetesore te Presidentit, dhe per te dorezuar raportin ne Kuvend. Nese
ne raportin e Konsiliumit konstatohet se Presidenti nuk eshte i afte per te ushtruar
kompetencat e tij, Kuvendi, me 2/3 (dy te tretat) e votave te te gjithe deputeteve,
mund te vendose per zevendesimin e perkohshem te Presidentit. Me kete rast,
Kryetari i Kuvendit te Kosoves ushtron detyren e Presidentit. Presidenti i
Republikes se Kosoves ne 9do kohe mund te kerkoje vleresimin te ri te gjendjes
shendetesore dhe te kthehet ne detyre, nese Konsiliumi i Mjekeve konstaton se
Presidenti eshte i afte qe te rifilloje ushtrimin e kompetencave te tij.
3. Nese per 9faredo arsye tjeter, perve9 asaj shendetesore, Presidenti i Republikes
se Kosoves nuk eshte ne gjendje per te ushtruar kompetencat e tij dhe nuk ka
ndodhur kalimi vullnetar i pergjegjesive, Kuvendi i Republikes se Kosoves, me
shumicen e votave te te gjithe deputeteve, mund te filloje proceduren per
zevendesimin e perkohshem te Presidentit. Nese Kuvendi vendos me 2/3 (dy te
tretat) e votave te te gjithe deputeteve se Presidenti perkohesisht nuk eshte ne
gjendje te ushtroje kompetencat e tij, Kryetari i Kuvendit do te ushtroje detyren e
Presidentit, derisa Presidenti i Republikes se Kosoves te jete i afte te rifilloje
ushtrimin e kompetencave.
4. Perve9 nese nuk percaktohet ndryshe me kete Kushtetute, posti i Ushtruesit te
Detyres se Presidentit te Republikes se Kosoves nuk mund te ushtrohet per nje
periudhe me te gjate se 6 (gjashte) muaj.
5. Ushtruesi i detyres se Presidentit te Republikes se Kosoves ushtron te gjitha
kompetencat e Presidentit me perjashtim te:
6
(1) propozimin e amandamenteve Kushtetuese;
(2)shpalljen e gjendjes se jashtezakonshme, pa miratimin e
Kryeministrit;
(3)emerimin dhe shkarkimin e gjyqtareve dhe te prokuroreve te
Republikes se Kosoves;
(4)emerimin dhe shkarkimin e shefave te misioneve diplomatike te
Republikes se Kosoves;
(5) shpalljen e faljeve individuale, dhe
(6) dhenien e medaljeve, mirenjohjeve dhe te c;mimeve.
6. Nese Presidenti i Republikes se Kosoves nuk eshte ne gjendje per te ushtruar
kompetencat e tij per 6 (gjashte) muaj, Ushtruesi i Detyres se Presidentit menjehere
shpall vakant postin e Presidentit dhe shpall zgjedhjet e parakohshme per
President, te cilat mbahen jo me vone se 3 (tre) muaj pas mbetjes se postit te
Presidentit vakant. Ushtruesi i Detyres se Presidentit vazhdon ta ushtroje
kompetencat e Presidentit, derisa Presidenti i ri te zgjedhet dhe te beje betimin.
7. Nese Konsiliumi i Mjekeve konstaton se Presidenti i Republikes se Kosoves nuk
do te jete ne gjendje te ushtroje kompetencat e tij per nje periudhe me te gjate se 6
(gjashte) muaj, Kuvendi, me voten e 2/3 e te gjithe deputeteve, e shpall vakant
postin e Presidentit. Ushtruesi i Detyres se Presidentit menjehere shpall zgjedhjet e
parakohshme per President, te cilat mbahen jo me vone se 3 (tre) muaj nga dita kur
Kuvendi ka shpallur vakant postin e Presidentit. Ushtruesi i Detyres se Presidentit
vazhdon te ushtroje kompetencat e Presidentit, derisa Presidenti i ri te zgjedhet dhe
te beje betimin.
Amandamenti 8
[Neni 91 Doreheqja, shkarkimi dhe vdekja Presidentit] fshihet dhe-
zevendesohet si vijon:
1. Presidenti i Republikes se Kosoves jep doreheqje permes dorezimit te leter
doreheqjes te Kryetari i Gjykates Kushtetuese. Doreheqja eshte e vlefshme ne
momentin e pranimit te leter doreheqjes nga Kryetari i Gjykates Kushtetuese dhe
eshte e parevokueshme.
7
2. Presidenti i Republikes se Kosoves mund te shkarkohet nga detyra, nese ai
denohet per kryerjen e krimit te rende gjate ushtrimit te detyres, ose nese Gjykata
Kushtetuese konstaton se ai ka bere shkelje te rende te Kushtetutes, ose nese kryen
akt te tradhtise ndaj shtetit.
3. Procedura per shkarkimin e Presidentit te Republikes se Kosoves, per rastet e
specifikuara ne paragrafin 2 te ketij neni, mund te fillohet nga 113 (nje e treta) e
deputeteve te Kuvendit, ose nga 30.000 (tridhjete mije) qytetare me te drejte vote.
Para se te dorezohet ne Gjykaten Kushtetuese per shqyrtim, peticioni duhet te
miratohet me 2/3 (dy te tretat) e votave te te gjithe deputeteve te Kuvendit.
4. Nese Gjykata Kushtetuese, me votat e se paku 7 (shtate) gjyqtareve, merr
vendim se Presidenti i Republikes se Kosoves eshte pergjegjes per cilendo nga
arsyet e specifikuara ne paragrafin 2 te ketij neni, Presidenti konsiderohet i
shkarkuar nga detyra.
5. Ne rast se Presidenti i Republikes se Kosoves jep doreheqje, shkarkohet ne
perputhje me dispozitat e ketij neni, ose vdes, Kryetari i Kuvendit te Kosoves
sherben si Ushtrues i Detyres se Presidentit te Republikes se Kosoves, ne perputhje
me kufizimet e percaktuara ne nenin 90, derisa te zgjedhet dhe te beje betimin
Presidenti i rio Kryetari i Kuvendit menjehere shpall zgjedhjet e parakohshme per
President te Republikes se Kosoves, te cilat mbahen jo me vone se 3 (tre) muaj nga
dita kur posti i Presidentit ka mbetur vakant.
6. Nese Kryetari i Kuvendit, per ndonje nga arsyet e percaktuara ne nenin 90 dhe
91, nuk eshte ne gjendje te sherbeje si Ushtrues i Detyres se Presidentit, kjo detyre
kalon te Nenkryetari i Kuvendit. C;eshtjet e tjera rreth bartjes se pergjegjesise se
ushtrimit te detyres se Presidentit rregullohen me ligj.
Amendamenti 9
Nenet e meposhtme te Kushtetutes se Republikes se Kosoves
amendamentohen si vijon:
Neni 18 [Ratifikimi i Marreveshjeve Nderkombetare]
1. Kuvendi i Republikes se Kosoves, me votat e dy te tretave (2/3) e te gjithe
deputeteve, ratifikon marreveshjet nderkombetare per keto c;eshtje:
(1) territorin, paqen, aleancat, c;eshtjet politike dhe ushtarake;
8
pajtim ligjin.
Oeverise.
Oeveria
dispozitat
kesaj
zgjedh dhe mund te sbkarkoje Gjykaten peticionin
per pajtim
(3) nese brenda afatit prej 60 (gjashtedhjete) ditesh nga dita e fillimit te
procedures se zgjedhjes, nuk zgjedhet Presidenti i Republikes S6 Kosoves.
(2) te drejtat dhe lirite themelore;
(3) anetaresimin e Republikes se Kosoves ne organizata nderkombetare;
(4) marrjen persiper te detyrimeve financiare nga ana e Republikes se Kosoves, ne
me
2. Marreveshjet nderkombetare, me perjashtim te atyre ne piken 1, konsiderohen
te ratifikuara ratifil�9hen pas nenshkrimit nga Presidenti i Republikes se
Kosoves, me rekomandim te
3. Presidenti i Republikes se Kosoves ose Kryeministri njoftojne
Kuvendin sa here qe te nenshkruhet nje marreveshje nderkombetare.
4. Amendamentimi ose terheqja nga marreveshjet nderkombetare do te kene te
njejten procedure te vendimmarrjes, sikur ajo e ratifikimit te marreveshjeve
nderkombetare.
5. Parimet dhe procedurat per ratifikimin dhe kontestimin e marreveshjeve
nderkombetare rregullohen me ligj.
Neni 45 [Te Drejtat Zgjedhore dhe te Pjesemarrjes], paragrafi 1,
amandamentohet si vijon:
1. Gdo shtetas i Republikes se Kosoves qe ka arritur moshen tetembedhjete vje<;,
qofte edhe diten e zgjedhjeve, gezon te drejten te zgjedhe dhe te zgjedhet, me
perjashtim kur kjo e drejte i kufizohet me vendim gjyqesor, ose me e
Kushtetute.
Neni 65 [Kompetencat e Kuvendit] Paragrafi 7, amendamentohet si vijon:
7) Dorezon ne Kushtetuese
shkarkimin e Presidentit te Republikes se Kosoves, ne me nenin 91 te
Kushtetutes;
Neni 82 [Shperndarja e Kuvendit] shfuqizohet paragrafi 1 (3)
9
mund te referoje ngrite
pajtim Kushtetute;
(12) propozon diplomatike
Republikes Kosoves;
(13) udheheg politiken e jashtme te vendit;
IrryesoB
(9) Id�shillohet me PresideBtin per zbatimin e udheheq politil(eB e j ashtme te
riktheje
propozuar per rishgyrtim Gjygesor
drejte ushtroje nje per nje
Gjygesor propozoje njejte siguron
mbeshtetjen (dy
riktheje propozuar per rishgyrtim
drejte ushtroje Dje per
nje propozoje
njejte, siguron mbeshtetjen (dy
Neni 93 [Kompetencat e Qeverise ]
(10) c;esh?e kushtetuese ne Gjykaten Kushtetuese, ne
me kete
i Presidentit themelimin e misioneve e konsullore
te se
Neni 94 [Kompetencat e Kryeministrit]
(5) eshte anetar i Keshillit te Sigurise te Kosoves;
'lendit;
Neni 104 [Emerimi dhe Shkarkimi i Gjyqtareve]
1. Gjyqtaret i emeron, riemeron dhe shkarkon Presidenti i Republikes se Kosoves,
me propozimin e Keshillit Gjyqesor te Kosoves. Presidenti mund te
kandidatin e ne Keshillin te Kosoves.
Kete te mund ta vetem here kaDdidat. Keshilli
i Kosoves mund te kandidatin e vetem nese
e 2/3 te tretat) te anetareve te Keshillit.
Neni 109 [Prokurori i Shtetit]
7. Kryeprokurori i Shtetit emerohet dhe shkarkohet nga Presidenti i Republikes se
Kosoves, ne baze te propozimit te Keshillit Prokurorial te Kosoves. Presidenti
mund te kandidatin e ne Keshillin
Prokurorial te Kosoves. Kete te mund ta vetem here
kandidat. Keshilli Prokurorial i Kosoves mund te kandidatin e
vet em nese e 2/3 te tretave) te aDetareve te
Keshillit. Mandati i Kryeprokurorit te Shtetit eshte shtate (7) vjet, pa mundesi
riemerimi.
10
(tridhjete) a me shume deputete te
dorezoie peticionin,
ka kryer sWcelje serioze te
Kushtetutes.
Republikes Kosoves, peryef; gjate
periudhes se Cjeodjes se Jashtezal(ooshme, silmrse eshte parashilmar me I(ete
Kushtetute.
Cjate Cjeodjes se
Jashtezalmoshme, Keshilli i 8igurise i Republil(es se Kosoyes do te drejtohet
oga Presideoti i Republil(es se Koso,res, silmr rregullohet me ligj.
zgjedh KUyeBdi i Kosoyes, me shumieeB e Yota"le te te
gjithe deputete:"le te tij, nga Presidenti,
propozim
ktheie propozuar nga
drejte ushtroie nie per nie
propozoie niejte, siguron mbeshtetien (dy
tretave) gjithe deputeteve.
Neni 113 [Juridiksioni dhe PaUEt e Autorizuara]
Paragrafi 3 (5) amendamentohet si vijon:
5. Nese eshte shkelur Kushtetuta gjate zgjedhjes se Presidentit dhe Kuvendit.
Paragrafi 6 amendamentohet si vijon:
6. Kuvendi i Kosoves eshte i autorizuar te
me te cHin kerkohet shkarkimi i Presidentit te Republikes
se Kosoves ne perputhje me nenin 91 te Kushtetutes.
N eni 127 [Keshilli i Sigurise i Kosoves]
2. Keshilli i Sigurise i Republikes se Kosoves kryesohet nga Kr)'emioistri
Presidenti i se me mbeshtetje nga Qeveria.
Neni 131 [Gjendja e Jashtezakonshme]
8. Keshilli i Sigurise i Republikes se Kosoves, vetem gjate Gjendjes se
lashtezakonshme, ushtron funksione ekzekutive qe kufizohen ne funksionet qe
nderlidhen ne vec;anti me Gjendjen e lashtezakonshme.
Gjate
Gjendjes se lashtezakonshme, Keshilli i Sigurise i Republikes se Kosoves do te
bashkepunoje ngushte me Qeverine, Kuvendin dhe autoritetet nderkombetare.
Neni 134 [Kualifikimi, Zgjedhja Emerimi dhe Shkarkimi i Avokatit te
Popullit]
1. Avokati i Popullit e
emerohet dhe shkarkohet me
te Kuvendit per nje mandat pese (5) vjec;ar, pa te drejte rizgjedhjeje.
Presidenti mund te kandidatin e Kuvendi. Kete te
mund ta vetem here kandidat. Kuvendi mund te
kandidatin e vetem nese e 2/3 te
te votave te te
11
5. Avokati i Popullit mund te shkarkohet 'letem me l(efl(eSeH e me shume se Rje
te tfetes (1/3) se te gjithe deputete'le, dhe He I(ete fast nga Kuvendi vendos me
shumicen e dy te tretave (2/3) te te gjithe deputeteve te tij.
dispozitave tjera kesaj
hyrjes fugi
Iigjeve tjera pergjithshme.
Neni 139 [Komisioni Qendror i Zgjedhjeve]
3. Kryesuesin e Komisionit Qendror te Zgjedhjeve, e emeron dhe e shkarkon
Presidenti i Republikes se Kosoves nga radhet e gjyqtareve te Gjykates Supreme
dhe te Gjykatave me juridiksion apeli.
Amendamenti 10
[Shpallja e Zgjedhjeve te para Presidenciale], zevendeson nenin ekzistues
162, si vijon:
Pavaresisht te te Kushtetute:
1. Zgjedhjet per Presidentin e Republikes se Kosoves, ne perputhje me nenin 86 te
Kushtetutes, mbahen brenda 6 (gjashte) muajsh nga dita e hytjes ne fuqi te
amendamenteve Kushtetuese dhe ligjeve relevante.
2. Mandati i Presidentit te Republikes se Kosoves, i zgjedhur nga Kuvendi, sipas
dispozitave te mehershme te Kushtetutes, vazhdon derisa Presidenti i Ii te zgjedhet
dhe te beje betimin.
3. Presidentet qe kane sherbyer para hyrjes ne fuqi te ketyre amendamenteve, kane
te drejte te zgjedhen dhe rizgjedhen edhe nje here si President i Republikes se
Kosoves.
Amendamenti 11
Neni ekzistues 162 [Hyrja ne Fuqi], behet neni 163 dhe amendamentohet si
vijon:
Kushtetuta e Republikes se Kosoves hyn ne fuqi me 15 qershor 2008.
Amandamentet 1-11 te kesaj Kushtetute hyne ne fuqi diten e miratimit ne
Kuvendin e Kosoves. Pas ne te amendamenteve Kushtetuese behet
harmonizimi i dhe i akteve te te
12
-----
-------
ANEKS B
bFeRda dhe jasilte;
mllRd te FefeFoje ngre pajtim
Kushtetute;
IIdheheq bashkepunon Oeverine Iidhje
KOMISIONI PER AMENDAMENTIMIN E KUSHTETUTES
PAKOJA E AMENDAMENTEVE KUSHTETUTESE
Amendamenti 1
Neni 84 [Kompetencat e PresidentitJ amendamentohet si vijon:
Presidenti i Republikes se Kosoves:
(I) perfaqeson Republiken e Kosoves
04 Maj 2012
(2) garanton funksionimin kushtetues te institucioneve te percaktuara me kete Kushtetute;
(3) shpall zgjedhjet per Kuvendin e Kosoves dhe therret mbledhjen e pare te tij;
(4) nxjerr dekrete ne pajtim me kete Kushtetute;
(5) shpall ligjet e miratuara nga Kuvendi i Republikes se Kosoves;
(6) ka te drejten e kthimit per rishqyrtim te ligjeve te miratuara, nese konsideron se jane te
demshme per interesat legjitime te Republikes se Kosoves ose te nje a me shume
komuniteteve te saj. Te drejten e rikthimit te nje ligji mund ta shfrytezoje vetem nje
here
(7) nenshkruan marreveshjet nderkombetare ne pajtim me kete Kushtetute;
(8) propozon amendamente per kete Kushtetute;
(9) geshtje kushtetuese ne Gjykaten Kushtetuese, ne me
kete
(10) me ne me politiken e jashtme te vend it;
(11) pranon letrat kredenciale te shefave te misioneve diplomatike te akredituar ne
Republiken e Kosoves;
1
Sf bashl{u me K.-yemioistFiB, dhe ZehLefldesdrejtorin dhe Inspektorin
e Pergjithshem e
veBdos peF pasi njoftoje Be kOflsultimit me
mUBd te keFkoje kryeson mbledhjet e dhe i lu-yesoB
ato Be koheB e CjeBdjes se Jashte�al{oBshme;
veBdos peF foFmimio e
Be ba�e te l{oBsultimit me propozim Oeverise;
pajtim
Kushtetute;
(I2) eshte Komandant Suprem i Forcave te Sigurise te Kosoves;
(13) udheheq Keshillin Konsultativ per Komunitete;
(14) cakton mandatarin per formimin e Qeverise, pas propozimit te partise politike ose te
koalicionit, qe perben shumicen ne Kuvend;
(15) emeron dhe shkarkon Kryetarin e Gjykates Supreme te Kosoves, me propozimin e
Keshillit Gjyqesor te Kosoves;
(16) emeron dhe shkarkon gjyqtaret e Republikes se Kosoves, me propozimin e Keshillit
Gjyqesor te Kosoves;
(17) emeron dhe shkarkon Kryeprokurorin e Shtetit te Republikes se Kosoves, me
propozirnin e Keshillit Prokurorial te Kosoves;
(18) emeron dhe shkarkon prokuroret e Republikes se Kosoves, me propozimin e Keshillit
Prokurorial te Kosoves;
(19) emeron gjyqtaret per Gjykaten Kushtetuese, me propozimin e Kuvendit;
(20) emeron Komandantin e Forcave te Sigurise te Kosoves, pas rekomandimit nga ana e
qeverise;
(21) emeron Drejtorin
Agjencise se Kosoves per Intelegjence;
(22) shpall Gjendjen e lashtezakonshme, te
Kryeministrin;
(23) Keshillin e Sigurise te Kosoves;
(24) themelon misionet diplomatike e konsullore le Republikes se
Kosoves, me te
(25) emeron dhe shkarkon shefat e misioneve diplomatike te Republikes se Kosoves, me
propozim te Qeverise;
(26) emeron Kryetarin e Komisionit Qendror te Zgjedhjeve, ne me kete
(27) emeron dhe shkarkon Guvematorin e Bankes Qendrore te Republikes se Kosoves, i cili
sherben edhe si Drejtor Menaxhues dhe emeron anetaret e tjere te Bordit te Bankes;
(28) jep medalje, mirenjohje dhe 9mime, ne pajtim me ligjin;
(29) shpall falje individuale, ne pajtim me ligjin;
2
Sf palm
fuslif"lepFimtariBe e tij/saj gjendjen Republiken
Ombudspersonin, propozim Kuvendit;
kryen detyra tjera, percaktuara ligj.
i
i
(30) nje here ne vit i drejtohet Kuvendit te Kosoves perkitazi me me
ne e Kosoves;
(31) emeron me te
(32) edhe te te me Kushtetute dhe me
Amendamenti 2
[Neni 85 - Kualifikimet per Zgjedhjen e Presidentit] fshihet dhe zevendesohet si vijon:
1. President i Republikes se Kosoves mund te jete seeili shtetas i Republikes se Kosoves, i cili
nk momentin e kandidimit e ka mbushur moshen 35 (tridhjete e pese) vjec;are.
2. Per t'u kualiftkuar si kandidat per President, seeili shtetas i Republikes se Kosoves duhet te
klte qene banor i perhershem i Republikes se Kosoves gjate pese viteve te fundit para kandidimit
pmr President.
3. Para dhenies se betimit si President i Republikes se Kosoves, kandidati i zgjedhur President
quhet te jape doreheqje nga C;do post publik.
4. Pervec; kushteve te pereaktuara ne kete nen, kandidatet per President duhet te permbushin
edhe kushtet e tjera te pereaktuara me ligj.
Amendamenti 3
[Neni 86 - Kandidimi dhe Zgjedbja e Presidentit] fshihet dhe zevendesohet si vijon:
1. Presidenti i Republikes se Kosoves zgjedhet drejtperdrejt nga qytetaret me te drejte vote.
2. Zgjedhjet presideneiale shpallen nga Kryetari i Kuvendit jo me vone se gjashte muaj para
. perfundimit te mandatit te rregullt te Presidentit te Republikes se Kosoves.
3. Seeili shtetas i Republikes se Kosoves qe i ploteson kushtet e percaktuara ne kete Kushtetute,
mund te kandidohet per President: (a) nga subjektet politike parlamentare, qe, ne pajtim me
ligjin, kane kaluar pragun zgjedhor ne zgjedhjet e fundit; (b) nga subjektet politike qe mbajne
ulese te garantuara ne Kuvend ose (e) permes petieionit te dorezuar ne Komisionin Qendror te
Zgjedhjeve, me nenshkrimet e se paku 15000 (pesembedhjete mije) votuesve te kualifikuar ne
Republiken e Kosoves. Nje subjekt politik parlamentar mund te kandidoje vetem nje kandidat.
Proeesi i kandidimit behet sipas afateve kohore dhe proeedurave te pereaktuara me ligj.
4. Nese kandidati per President merr shumieen absolute (me shume se 50%) te votave te
vlefshme ne rrethin e pare, atehere kandidati ne fjale zgjedhet President i Republikes se Kosoves.
Nnse asnje kandidat nuk merr shumieen absolute te votave ne rrethin e pare, mbahet rrethi i dyte
i zgjedhjeve ne mes te dy kandidateve qe kane marre numrin me te madh te votave ne rrethin e
pare. Rrethi i dyte i zgjedhjeve mbahet jo me vone se 30 dite nga rrethi i pare. Kandidati, i eili
3
4mendamenti
merr shumicen e votave ne rrethin e dyte te zgjedhjeve, zgjedhet President i Republikes se
Kosoves.
4
[Neni 87 - Mandati dbe Betimi] fsbibet dbe zevendesobet si vijon:
1. Mandati i Presidentit te Republikes se Kosoves eshte 5 (pese) vjet dhe filIon pasi qe
kFdidati i zgjedhur te kete dhene betimin.
2. Presidenti betohet para Kryetarit te Gjykates Kushtetuese ne nje vend publik te percaktuar
Ille ligj. Teksti i betimit eshte:
".f3etohem se me tere qenien time do te ruaj dhe mbroj pavaresine, sovranitetin dhe integritetin
territorial te Republikes se Kosoves, garantimin e te drejtave dhe lirive per te gjithe qytetaret,
respektimin dhe mbrojtjen e Kushtetutes dhe ligjeve, ruajtjen e paqes dhe mireqenies se Ie gjithe
qytetareve, do te jem lojal vetem ndaj Republikes se Kosoves, duke heqe dore nga te gjitha
abligimet ndaj ndonje shteti tjeter qe jane ne kundershtim me pergjegjesite e mija ne Republiken
e Kosoves, dhe te perfaqesoj me tere fuqine time unitetin e qytetareve te Republikes se Kosoves. "
3. Presidenti mund te rizgjedhet vetem per nje mandat tjeter.
Amendamenti 5
[Neni 88-Papajtuesbmeria] fsbihet dhe zevendesobet si vijon:
1. Presidenti nuk mund te mbaje e as te ushtroje ndonje funksion tjeter publik.
2. Presidenti nuk mund te mbaje as te ushtroje ndonje funksion ne nje subjekt politik dhe as te
jete anetar i ndonje subjekti politik.
Amendamenti 6
[Neni 89 - Imuniteti] fshibet dhe zevendesobet si vijon:
Presidenti i Repub1ikes se Kosoves gezon imunitet nga ndjekja penale dhe padite civile per
veprimet dhe vendimet qe jane brenda kompetencave te tij si President i Republikes se Kosoves.
Amendamenti 7
[Neni 90 - Mungesa e Perkobsbme e Presidentit] fsbibet dbe zevendesobet si vijon:
1. Nese Presidenti i Republikes se Kosoves perkohesisht nuk eshte ne gjendje te ushtroje
kompetencat e tij, ai mund t'ia kaloje vullnetarisht ushtrimin e kompetencave te tij Kryetarit te
4
Kuvendit, i cili behet Ushtrues i Detyres se Presidentit te Republikes se Kosoves. Vendimi me
shkrim i Presidentit per kalimin e pergjegjesive pennban ne ve9anti arsyet dhe kohezgjatjen e
kalimit te pergjegjesive, nese kohezgjatja ne fjale mund te parashikohet. Presidenti i Republikes
sd Kosoves rifillon ushtrimin e kompetencave te tij kur te jete ne gjendje per te here kete dhe, me
kete rast, Kryetarit te Kuvendit i perfundon posti i Ushtruesit te Detyres se Presidentit.
2. Nese Presidenti, per arsye shendetesore, nuk eshte ne gjendje te ushtroje kompetencat e tij
cfu,e nuk ka ndodhur kalimi vullnetar i pergjegjesive, Kuvendi i Republikes se Kosoves, me
spumicen e votave te te gjithe deputeteve, mund te filloje proceduren per te vleresuar nese
gjendja shendetesore nuk ia lejon Presidentit ushtrimin e kompetencave te tij. Kuvendi kerkon
nfa institucioni kompetent shendetesor te themeloje Konsiliumin e Mjekeve, per te vleresuar
gjgndjen shendetesore te Presidentit dhe per te dorezuar raportin ne Kuvend. Nese ne raportin e
I<:onsiliurnit konstatohet se Presidenti nuk eshte i afie per te ushtruar kompetencat e tij, Kuvendi,
me 2/3 (dy te tretat) e votave te te gjithe deputeteve, mund te vendose per zevendesimin e
phrkohshem te Presidentit. Me kete rast, Kryetari i Kuvendit te Kosoves ushtron detyren e
Presidentit. Presidenti i Republikes se Kosoves ne 9do kohe mund te kerkoje vleresimin te ri te
gjendjes shendetesore dhe te kthehet ne detyre, nese Konsiliumi i Mjekeve konstaton se
Presidenti eshte i afie qe te rifilloje ushtrimin e kompetencave te tij.
3. Nese per 9faredo arsye tjeter, perve9 asaj shendetesore, Presidenti i Republikes se Kosoves
Iluk eshte ne gjendje per te ushtruar kompetencat e tij dhe nuk ka ndodhur kalimi vullnetar i
pergjegjesive, Kuvendi i Republikes se Kosoves, me shumicen e votave te te gjithe deputeteve,
mund te filloje proceduren per zevendesimin e perkohshem te Presidentit. Nese Kuvendi vendos
me 2/3 (dy te tretat) e votave te te gjithe deputeteve se Presidenti perkohesisht nuk eshte ne
gjendje te ushtroje kompetencat e tij, Kryetari i Kuvendit do te ushtroje detyren e Presidentit,
qerisa Presidenti i Republikes se Kosoves te jete i afie te rifilloje ushtrimin e kompetencave.
4. Perve9 nese nuk percaktohet ndryshe me kete Kushtetute, posti i Ushtruesit te Detyres se
Presidentit te Republikes se Kosoves nuk mund te ushtrohet per nje periudhe me te gjate se 6
(gjashte) muaj.
5. Ushtruesi i detyres se Presidentit te Republikes se Kosoves ushtron te gjitha kompetencat e
Presidentit me perjashtim te:
(1) propozimin e amendamenteve kushtetuese;
(2) shpalljen e gjendjes se jashtezakonshme, pa miratimin e Kryeministrit;
(3) emerimin dhe shkarkimin e gjyqtareve te Republikes se Kosoves, te kryeprokurorit dhe te
prokuroreve te Republikes se Kosoves;
(4) emerimin dhe shkarkimin e shefave te misioneve diplomatike te Republikes se Kosoves;
(5) dhenien e medaljeve, mirenjohjeve dhe te 9mimeve ne pajtim me ligjin; dhe
(6) shpalljen e faljeve individuale.
5
,
6. Nese Presidenti i Republikes se Kosoves nuk eshte ne gjendje per te ushtruar kompetencat e
tij per 6 (gjashte) muaj, Ushtruesi i Detyres se Presidentit menjehere shpall vakant postin e
Presidentit dhe shpall zgjedhjet e parakohshme per President, te cilat mbahen jo me vone se 3
(tre) muaj pas mbetjes se postit te Presidentit vakant. Ushtruesi i Detyres se Presidentit vazhdon
ta ushtroje kompetencat e Presidentit, derisa Presidenti i ri i zgjedhur te kete dhene betimin.
7. Nese Konsiliumi i Mjekeve konstaton se Presidenti i Republikes se Kosoves nuk do te jete ne
gjendje te ushtroje kompetencat e tij per nje periudhe me te gjate se 6 (gjashte) muaj, Kuvendi,
Ille voten e 2/3 e te gjithe deputeteve, e shpall vakant postin e Presidentit. Ushtruesi i Detyres se
Presidentit menjehere shpall zgjedhjet e parakohshme per President, te cilat mbahen jo me vone
s¢ 3 (tre) muaj nga dita kur Kuvendi ka shpallur vakant postin e Presidentit. Ushtruesi i Detyres
sij Presidentit vazhdon te ushtroje kompetencat e Presidentit, derisa Presidenti i ri te zgjedhet dhe
tci beje betimin.
Amendamenti 8
[N"eni 91 - Doreheqja, shkarkimi dhe vdekja e Presidentitj fshihet dhe zevendesohet si
vijon:
1. Presidenti i Republikes se Kosoves jep doreheqje permes dorezimit te leter doreheqjes te
Kryetari i Gjykates Kushtetuese. Doreheqja eshte e vlefshme ne momentin e pranimit te leter
doreheqjes nga Kryetari i Gjykates Kushtetuese dhe eshte e parevokueshme.
2. Presidenti i Republikes se Kosoves mund te shkarkohet nga detyra, nese ai denohet per
kryeIjen e krimit te rende gjate ushtrimit te detyres, ose nese Gjykata Kushtetuese konstaton se ai
ka bere shkelje te rende te Kushtetutes, ose nese kryen akt te tradhtise ndaj shtetit.
3. Procedura per shkarkimin e Presidentit te Republikes se Kosoves, per rastet e specifIkuara ne
paragrafm 2 te ketij neni, mund te fIllohet nga 113 (nje e treta) e deputeteve te Kuvendit ose nga
30000 (tridhjete mije) qytetare me te drejte vote. Para se te dorezohet ne Gjykaten Kushtetuese
per shqyrtim, peticioni duhet te miratohet me 2/3 (dy te tretat) e votave te te gjithe deputeteve te
Kuvendit.
4. Nese Gjykata Kushtetuese, me votat e se paku 7 (shtate) gjyqtareve, merr vendim se
Presidenti i Republikes se Kosoves eshte pergjegjes per cilendo nga arsyet e specifIkuara ne
paragrafm 2 te ketij neni, Presidenti konsiderohet i shkarkuar nga detyra.
5. Ne rast se Presidenti i Republikes se Kosoves jep doreheqje, shkarkohet ne perputhje me
dispozitat e ketij neni ose vdes, Kryetari i Kuvendit te Kosoves sherben si Ushtrues i Detyres se
Presidentit te Republikes se Kosoves, ne perputhje me kufIzimet e percaktuara ne nenin 90,
derisa te zgjedhet dhe te beje betimin Presidenti i rio Kryetari i Kuvendit menjehere shpall
zgjedhjet e parakohshme per President te Republikes se Kosoves, te cilat mbahen jo me vone se
3 (tre) muaj nga dita kur posti i Presidentit ka mbetur vakant.
6. Nese Kryetari i Kuvendit, per ndonje nga arsyet e percaktuara ne nenin 90 dhe 91, nuk eshte
ne gjendje te sherbeje si Ushtrues i Detyres se Presidentit, kjo detyre kalon te Nenkryetari i
6
!\mendamenti
pajtim
Iigjin.
Oeverise.
Oeveria
dispozitat kesaj
zgjedh dhe lBood te sbkarlcoje Gjykaten peticionin per
shkarkimin pajtim
Kuvendit. <;eshtjet e tjera rreth bartjes se pergjegjesise se ushtrimit te detyres se Presidentit
rregullohen me ligj.
9
Benet e meposhtme te Kushtetutes se Republikes se Kosoves amendamentohen si vijon:
Ceni 18 [Ratifikimi i Marreveshjeve Nderkombetare]
1, Kuvendi i Republikes se Kosoves, me votat e dy te tretave (2/3) e te gjithe deputeteve,
rTtifIkon marreveshjet nderkombetare per keto yeshtje:
(1) territorin, paqen, aleancat, yeshtjet politike dhe ushtarake;
(2) te drejtat dhe lirite themelore;
(3) anetaresimin e Republikes se Kosoves ne organizata nderkombetare;
(4) marrjen persiper te detyrimeve fmanciare nga ana e Republikes se Kosoves, ne
me
2. Marreveshjet nderkombetare, me peIjashtim te atyre ne piken 1, konsiderohen te
ratifikuara Fotiflli:9heB pas nenshkrimit nga Presidenti i Republikes se Kosoves, 
rekomandim te
3. Presidenti i Republikes se Kosoves ose KFyemiBistFi njoftojne Kuvendin sa here qe
te nenshkruhet nje marreveshje nderkombetare.
4. Amendamentimi ose terheqja nga marreveshjet nderkombetare do te kene te njejten
procedure te vendimmarrjes, sikur ajo e ratifikimit te marreveshjeve nderkombetare.
5. Parimet dhe procedurat per ratifIkimin dhe kontestimin e marreveshjeve nderkombetare
rregullohen me ligj.
Neni 45 [Te Drejtat zgjedhore dhe te pjesemarrjes], paragrafi 1, amendamentohet si vijon:
1. <;do shtetas i Republikes se Kosoves qe ka arritur moshen tetembedhjete vjey, qofte edhe ne
diten e zgjedhjeve, gezon te drejten te zgjedhe dhe te zgjedhet, me peIjashtim kur kjo e drejte i
kufIzohet me vendim gjyqesor, ose me e Kushtetute.
Neni 65 [Kompetencat e Kuvendit] Paragrafi 7, amendamentohet si vijon:
7) Dorezon ne Kushtetuese
e Presidentit te Republikes se Kosoves, ne me nenin 91 te Kushtetutes;
7
(3) nese brenda afatit prej 60 (gjashted-bjete) ditesh nga dita e fillimit te procedures se
zgjedhjes, nuk zgjedhet Presidenti i Republikes se Kosoyes.
mood te referoje ngrite pajtim
Kushtetute;
propozon diplomatike
Republikes Kosoves;
(13) udheheg politiken e jashtme te vendit;
kryesoB eshte
(9) ILiishillohet me PpesiEleBtiB pep zbatimiB e uElheheq politil{eB e jashtme te ,reBElit;
riktheje
propozuar per rishgyrtim Gjygesor drejte
ushtroje nje per nje Gjygesor propozoje
njejte siguron mbeshtetjen (dy tretat)
Neni 80 [Miratimi i Ligjeve]
4. Kuvendi mund te mbivotoje (refuzoje) veton e Presidentit ndaj nje ligji te miratuar me
shumicen e votave te te gjithe deputeteve plus dhjete per qind vota te tjera shtese dhe ai ligj
k9nsiderohet i shpallur. Nese Presidenti i Republikes ushtron te drejten e vetos ndaj Ligjit per
B).lxhet, Kuvendi mund te votoje qe te refuzoje (mbivotoje) veton me shumicen absolute te
v9tave te te gjithe deputeteve te Kuvendit dhe ligji konsiderohet i shpallur. Nese Kuvendi pranon
n9ryshimet e propozuara nga Presidenti ne ligjin ku ai/ajo ka perdore veton, Kuvendi vendos per
miratimin e atij ligji me shumicen e votave te deputeteve te pranishem e qe votojne dhe ligji
pErkates konsiderohet i shpallur. :;
Neni 82 [Shperndarja e Kuvendit] shfuqizohet paragrafi 1 (3)
Neni 93 [Kompetencat e Qeverise]
(10) geshtje kushtetuese ne Gjykaten Kushtetuese, ne me kete
(12) i Presidentit themelimin e misioneve e konsullore te
se
Neni 94 [Kompetencat e Kryeministrit]
(5) anetar i Keshillit te Sigurise te Kosoves;
(8) emeron Zevendesdrejtorin dhe Inspektorin e Pergjithshem te Agjencise se Kosoves per
Inteligjence;
Neni 104 [Emerimi dhe Shkarkimi i Gjyqtareve]
1. Gjyqtaret i emeron, riemeron dhe shkarkon Presidenti i Republikes se Kosoves, me
propozimin e Keshillit Gjyqesor te Kosoves. Presidenti mund te kandidatin e
ne Keshillin te Kosoves. Kete te mund ta
vetem here kandidat. Keshilli i Kosoves mund te
kandidatin e vetem nese e 2/3 te te anetareve te
Keshillit.
8
riktheje
propozuar per rishgyrtim drejte
ushtroje nje per nje
n�opozoje njejte, siguron mbeshtetjen (dy tretave)
agetareve
!
(tridhjete) a me shume deputete te dorezoje
petieionin,
ka kryer sSkelje serio:z:e te Kushtetutes.
Republikes Kosoves, peFVe� gjote periudhes se Gjeodjes se
Joshtezo((:ooshme, Sill:UFSe eshte pOFoshikuOF me ((:ete Kushtetute.
Neni 109 [Prokurori i Shtetit]
7. Kryeprokurori i Shtetit emerohet dhe shkarkohet nga Presidenti i Repuhlikes se Kosoves, ne
h¥e te propozimit te Keshillit Prokurorial te Kosoves. Presidenti mund te kandidatin
e ne Keshillin Prokurorial te Kosoves. Kete te mund ta
vetem here kandidat. Keshilli Prokurorial i Kosoves mund te
kandidatin e vetem nese e 2/3 te te
te Keshillit. Mandati i Kryeprokurorit te Shtetit eshte shtate (7) vjet, pa mundesi
rjDmerimi.
Neni 113 [Juridiksioni dhe Palet e Autorizuara]
Ppragrafi 3 (5) amendamentohet si vijon:
(5) Nese eshte shkelur Kushtetuta gjate zgjedhjes se Presidentit dhe Kuvendit.
PBragrafi 6 amendamentohet si vijon:
6. Kuvendi i Kosoves eshte i autorizuar te
me te eilin kerkohet shkarkimi i Presidentit te Repuhlikes se Kosoves ne
perputhje me nenin 91 te Kushtetutes.
Neni 127 [Keshilli i Sigurise i Kosoves]
2. Keshilli i Sigurise i Repuhlikes se Kosoves kryesohet nga Kryemioistri Presidenti i
se me mheshtetje nga Qeveria.
Neni 114 [Perberja dhe Mandati i Gjykates Kushtetuese]
2. Gjyqtaret emerohen nga Presidenti i Repuhlikes se Kosoves, me propozimin e Kuvendit, per
nje mandat nentevjeyar pa mundesi vazhdimi. Presidenti mund te ktheje kandidatin e propozuar
nga Kuvendi. Kete te drejte mund ta ushtroje vetem nje here per nje kandidat. Kuvendi mund te
propozoje kandidatin e njejte, vetem nese siguron mbeshtetjen e 2/3 (dy te tretave) te votave te te
gjithe deputeteve.
NCni 129 [Agjencia e Kosoves per Inteligjenee]
3. Presidenti i Repuhlikes se Kosoves emeron Drejtorin e Agjencise se Kosoves per
Inteligjence. Zevendesdrejtori dhe Inspektori i Pergjithshem i Agjencise se Kosoves per
Inteligjence emerohen nga Kryeministri. Kualiflkimi dhe mandati rregullohen me ligj.
9
Gjate GjeBEljes se Jashtezal"OBshme, Keshilli i SiguFise i Republikes se
�6S0"leS do te dFejtohet Bga PFesideBti i Republil"es se Koso"les, sikuF FFeguUohet me ligj.
e zgjedh KUyeBdi i Koso"les, me shumieeB e votave te te gjithe
Eleputeteve te tij, nga Presidenti, propozim
ktbeje
propozuar nga dreite usbtroje nie per nie
Kuvendi propozoie njejte, siguron mbeshtetjen (dy
tretave) gjithe deputeteve.
5. Avokati i Popullit Blood te sbkarkohet vetem me keFkeseB e me shume se Bje te tFetes (1/3)
se te gjithe deputete,re, dhe Be I"ete Fast nga Kuvendi lfendos Ble shumieen e dy te tretave
(2/3) te te gjithe deputeteve te tij.
dispozitave tjera kesaj
,.
Neni 131 [Gjendja e Jashtezakonshme] amendamentohet si vijon:
8. Keshilli i Sigurise i Republikes se Kosoves, vetem gjate Gjendjes se lashtezakonshme,
uIhtron funksione ekzekutive qe kufizohen ne funksionet qe nderlidhen ne veyanti me Gjendjen
e Jashtezakonshme.
Gjate Gjendjes se lashtezakonshme, Keshilli i Sigurise i Republikes se Kosoves do te
bashkepunoje ngushte me Qeverine, Kuvendin dhe autoritetet nderkombetare.
Neni 134 [Kualifikimi, Zgjedhja Emerimi dhe Shkarkimi i Avokatit te Popullit]
1, Avokati i Popullit
emerohet dhe shkarkobet me te Kuvendit per
nje mandat pese (5) vjeyar, pa te drejte rizgjedhjeje. Presidenti mund te kandidatin e
Kuvendi. Kete te mund ta vetem bere kandidat.
mund te kandidatin e vetem nese e 2/3
te te votave te te
Neni 139 [Komisioni Qendror i Zgjedbjeve]
3. Kryesuesin e Kornisionit Qendror te Zgjedhjeve e emeron dhe e sbkarkon Presidenti i
Republikes se Kosoves nga radhet e gjyqtareve te Gjykates Supreme dhe te Gjykatave me
juridiksion apeli.
Amendamenti 10
[Sbpallja e Zgjedbjeve te para Presidenciale], zevendeson nenin ekzistues 161, si vijon:
Pavaresisht te te Kushtetute:
1. Zgjedhjet e para per Presidentin e Republikes se Kosoves, ne perputhje me nenin 86 te
Kushtetutes, mbahen pas 6 (gjashte) muajsh nga dita e hyrjes ne fuqi te amendamenteve
k4shtetuese dhe nga nxjerrja e ligjeve relevante.
2. Mandati i Presidentit te Republikes se Kosoves, i zgjedhur nga Kuvendi, sipas dispozitave te
mehershme te Kushtetutes, vazhdon derisa Presidenti i ri te zgjedhet dhe te beje betimin.
3. Presidentet qe kane sherbyer para hyrjes ne fuqi te ketyre amendamenteve, kane te drejte te
zgjedhen dhe rizgjedhen edhe nje here si President i Republikes se Kosoves.
10
•
hyrjes
f�gi ligjeve tjera
nergjithshme.
«
\,
Amendamenti 11
Neni ekzistues 162 [Hyrja ne Fuqi], behet neni 163 dhe amendamentohet si vijon:
Kushtetuta e Republikes se Kosoves hyn ne fuqi me 15 qershor 2008. Amendamentet 1-11 te
kesaj Kushtetute hyjne ne fuqi ne diten e miratimit te tyre ne Kuvendin e Kosoves. Pas ne
te amendamenteve kushtetuese behet harmonizimi i dhe akteve te te
11